II USK 205/23 · Sąd Najwyższy

II USK 205/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Robert Stefanicki w sprawie z odwołania J.T.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku‎o przeliczenie emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 grudnia 2023 r.,‎skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku‎z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III AUa 2315/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od odwołującego się J.T. na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. (J.C-S.)

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku decyzją z dnia 29 lipca 2021 r. odmówił ubezpieczonemu J. T. prawa do przeliczenia emerytury na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.Na skutek odwołania od powyższej decyzji przez ubezpieczonego, który domagał się przeliczenie emerytury ze współczynnikiem 132,51%, zamiast 90,61%, Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 28 października 2021 r. (XIV U 187/20) oddalił odwołanie.

Sąd Okręgowy ustalił m.in., że ubezpieczony J. T., urodzony dnia […] 1945 r., który pracował zawodowo w okresie od dnia 28 sierpnia 1962 r. do dnia 27 listopada 1990 r. jako monter instalacji sanitarnych, w dniu 22 lutego 2012 r. złożył wniosek o ponowne ustalenie podstawy wymiaru emerytury. Na podstawie decyzji z dnia 15 listopada 1991 r. ubezpieczony od dnia 23 listopada 1990 r. otrzymał rentę inwalidzką III grupy inwalidów. Decyzją z dnia 8 września 2000 r. ubezpieczony otrzymał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Świadczenie rentowe ubezpieczony otrzymywał do dnia przyznania emerytury. W dniu 25 maja 2005 r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Wnioskowane świadczenie zostało mu przyznane decyzją z dnia 7 czerwca 2005 r. od dnia 24 maja 2005 r. tj. od osiągnięcia wieku 60 lat, zamiast pobieranej dotychczas renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Do ustalenia wysokości emerytury przyjęto podstawę wymiaru dotychczasowej renty (131,84%) jako opcję korzystniejszą wobec faktu, iż nie zostały przez ubezpieczonego udokumentowane wynagrodzenia z 20 lat podlegania ubezpieczeniu na przestrzeni całego życia oraz okoliczność, iż od 1985 r. posiadał on wynagrodzenia jedynie z 6 lat zatrudnienia (1985-1990).

Do obliczenia podstawy emerytury organ przyjął podstawę wymiaru renty od dnia 1 stycznia 1984 r. do dnia 31 grudnia 1986 r. oraz dotychczasowy wskaźnik wysokości wymiaru: 131,84%. Wartość świadczenia wyniosła 822,25 zł.Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2009 r. ubezpieczony J. T. zwrócił się o do pozwanego ponowne ustalenie podstawy wymiaru do emerytury. Decyzją z dnia 26 lutego 2009 r. organ rentowy ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego od dnia 1 stycznia 2009 r. Organ ustalił świadczenie z okresu 20 najkorzystniejszych lat zatrudnienia (1963-1968, 1973-1974, 1977-1987), gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 90.61%.

Podstawa wymiaru wyliczona została przy zastosowaniu kwoty bazowej obowiązującej w dniu nabycia prawa do emerytury (24 maja 2005 r. – 1.903,03 zł), przez co wartość świadczenia do wypłaty wzrosła do kwoty 1.003,87 zł. Wskaźnik ten, obliczony z 20 lat kalendarzowych, był niższy niż obliczony z renty, ale przy zastosowaniu nowej kwoty bazowej obowiązującej w dniu przyznania prawa do emerytury, świadczenie było wyższe od dotychczas pobieranego. Ubezpieczony wniósł odwołanie od powyższej decyzji, na którego skutek Sąd wyrokiem z 30 listopada 2009 r. oddalił jego odwołanie.

W związku z apelacją ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 14 września 2010 r. oddalił apelację ubezpieczonego. Skarga kasacyjna pełnomocnika wnioskodawcy z dnia 16 lutego 2011 r. została przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 czerwca 2011 r., który wyrokiem z dnia 9 stycznia 2012 r. oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy. Decyzją z dnia 22 marca 2012 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia emerytury. Na wniosek ubezpieczonego z dnia 7 stycznia 2009 r. o ponowne ustalenie podstawy wymiaru do emerytury, przeliczył i ustalił świadczenie z okresu najkorzystniejszych 20 lat zatrudnienia przy zastosowaniu kwoty bazowej 1.903,03 zł, obowiązującej w dacie nabycia prawa do emerytury (tj. w dniu 24 maja 2005 r.) decyzją z dnia 26 lutego 2009 r.

Ubezpieczony nie przedstawił bowiem żadnych nowych dokumentów mających wpływ na wysokość świadczenia, zaś z analizy akt wynika, iż organ rentowy nie posiada dokumentów, na podstawie których mógłby dokonać ponownego przeliczenia wysokości świadczenia. W przedmiotowej sprawie spór dotyczył tego, czy pozwany organ rentowy zaskarżoną decyzją z dnia 29 lipca 2021 r. zasadnie odmówił ubezpieczonemu prawa do przeliczenia podstawy emerytury w myśl przepisów ustawy. Okres zasadniczej służby wojskowej ubezpieczony ma zaliczony do stażu pracy, a przedłożony dowód osobisty, legitymacja członka związku zawodowego i przodownika socjalistycznej pracy nie mają w sprawie wpływu na wysokość świadczenia.

Sąd Okręgowy podzielił w tym zakresie w całej rozciągłości stanowisko pozwanego organu ubezpieczeniowego, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie dokumentację przebiegu ubezpieczenia i świadczeń przyznanych J. T., a znajdujących się w aktach organu rentowego. Ubezpieczony nie przedłożył żadnej nowej dokumentacji, na podstawie której możliwe byłoby dokonanie ponownego przeliczenia wartości pobieranego świadczenia.Na skutek apelacji J. T. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 października 2021 r., Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 21 grudnia 2022 r. (III AUa 2315/21) oddalił apelację i nie obciążył ubezpieczonego kosztami zastępstwa w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu pierwszej instancji wskazując, że zostało prawidłowo stwierdzone, iż nie wystąpiły okoliczności wskazane w treści art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, umożliwiające przeliczenie wysokości emerytury ubezpieczonego. W szczególności nie można uznać, by przedłożone przez ubezpieczonego kopie dokumentów mogły stanowić nowe dowody mające wpływ na wysokość świadczenia. Dane dotyczące odbywania przez ubezpieczonego służby wojskowej zostały przez organ rentowy uwzględnione w decyzji o przyznaniu prawa do emerytury.

Natomiast kopie legitymacji nie zawierają informacji, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie wysokości świadczenia. Stąd też nie mogą one być kwalifikowane jako nowe dowody mające wpływ na wysokość świadczenia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że nie wystąpiły okoliczności przewidziane w art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, uzasadniające przeliczenie wysokości świadczenia emerytalnego ubezpieczonego. Sąd II instancji wskazał ponadto, że wysokość wynagrodzenia osoby ubezpieczonej winna być wykazana dowodami wskazującymi wprost i w sposób jednoznaczny na wysokość wynagrodzenia.

Zarobki za poszczególne miesiące i wykazane wybrane lata kalendarzowe muszą być w sposób niebudzący wątpliwości w ściśle określonej kwotowo wysokości i co do odprowadzonych od nich składek na ubezpieczenie społeczne. Nie można natomiast przyjmować wysokości wynagrodzenia opartego wyłącznie na przypuszczeniach, czy też twierdzeniach ubezpieczonego, jak też dowodach „niejasnych”. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych są normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalanie wynagrodzeń w sposób przybliżony lub prawdopodobny.

Skoro ubezpieczony domagał się przeliczenia wysokości swojej emerytury w trybie art.114 ust.1 ustawy emerytalnej, to ubezpieczony winien przedstawić nowe dowody lub wykazać nowe okoliczności mające wpływ na wysokość świadczenia.W przedmiotowej sprawie ubezpieczony do wniosku o przeliczenie wysokości emerytury dołączył kopie dokumentów, jednakże ich treść pozostaje bez wpływu na ustalenie wysokości świadczenia. Natomiast okoliczności dotyczące roszczeń związanych ze śmiercią syna ubezpieczonego nie były przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej.

Przedmiotem postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zbadanie zgodności z prawem i prawidłowości konkretnej decyzji organu rentowego.Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 21 grudnia 2022 r. wniósł ubezpieczony, zaskarżając wyrok w całości i opierając skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku, że dokumenty przedłożone przez ubezpieczonego nie są wystarczające do przeliczenia emerytury wg współczynnika 132,51%, w tym do uznania, że w spornym okresie ubezpieczony nie uzyskiwał minimalnego wynagrodzenia za pracę, podczas gdy ubezpieczony złożył wymagane dokumenty, które stanowią nowe okoliczności, nadto nie jest on w stanie odtworzyć dokumentów, które znajdowały się w archiwach zlikwidowanych przedsiębiorstw państwowych, a które się nie zachowały, skutkiem czego Sąd winien był dać wiarę dokumentom przedłożonym przez ubezpieczonego, w tym jego wyliczeniom, nadto przesłuchać ubezpieczonego i dopuścić dowód z ewentualnych świadków na potwierdzenie zasadności roszczeń ubezpieczonego.

Skarżący oparł skargę również na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:1. art. 385 k.p.c. przez oddalenie apelacji ubezpieczonego, podczas gdy Sąd Okręgowy orzekł w zakresie roszczenia dotyczącego zasądzenia kosztów zakupu leków, wynagrodzenia adwokata oraz kosztów przejazdu i ksero, co do którego rozpoznania właściwym jest Sąd Rejonowy Wydział Cywilny, nie zaś Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W konsekwencji Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 385 k.p.c. i oddalił apelację w całości,2. art. 473 § 1 k.p.c., poprzez wydanie wyroku w oparciu o dokumenty złożone do akt sprawy, podczas gdy Sąd winien był przeprowadzić również osobowe wnioski dowodowe, w tym. m.in. z przesłuchania ubezpieczonego, ewentualnych świadków ustalonych w trakcie przesłuchania ubezpieczonego, bowiem w sprawach z ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron.Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 21 grudnia 2022 r. w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, a także rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na oczywistą zasadność skargi.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak przesłanek do przyjęcia skargi, o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz pozwanego organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych, także w zakresie postępowania w ramach badania zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (tzw. przedsądu).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Instytucja skargi kasacyjnej ma charakter nadzwyczajnego środka zaskarżenia, czego wyrazem jest m.in. istotne ograniczenie dostępności tegoż środka pod względem dopuszczalnych jego podstaw. Pomimo pozostawienia w art. 3983 § 1 k.p.c. możliwości zaskarżenia orzeczenia z powodu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zakres tych zarzutów w odniesieniu do wszystkich podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi został ograniczony.

Zgodnie bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z 11 lutego 2011 r., II UK 272/10, OSNP 2012, nr 7-8, poz. 97; K. Antonów (w:) M. Bartnicki, B. Suchacki, M. Zieleniecki, K. Antonów, Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w:) Emerytury i renty z FUS. Emerytury pomostowe. Okresowe emerytury kapitałowe. Komentarz, Warszawa 2014, komentarz do art. 32). Oznacza to jednoznaczne określenie funkcji Sądu Najwyższego, który jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna (podobnie jak uprzednio kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego.

Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 2008 r., III UK 6/08, LEX nr 469183). Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. wówczas, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawiązując do tych przesłanek, gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona skarżąca powołała się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.

Według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu pozostałych elementów kreatywnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać (postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 czerwca 2019 r., III UK 290/18, LEX nr 2677006; 25 października 2023 r., III USK 298/22, LEX nr 3619168). Jeżeli strona skarżąca powołuje się na oczywistą zasadność skargi, to powinna zawrzeć w niej wywód prawny, z którego ta oczywista zasadność będzie wynikała.

Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2023 r., I CSK 4298/22, LEX nr 3582570). Ponadto z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że strona skarżąca musi wskazać, w czym - w jej ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona.

Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2023 r., I USK 163/22, LEX nr 3570640). Strona skarżąca powinna więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774; 22 marca 2016 r., II PK 31/15, OSNP 2017, nr 10, poz. 127; 18 sierpnia 2021 r., II PSK 97/21, LEX nr 3325579; 6 września 2022 r, II USK 667/21, LEX nr 3416129).

Ponadto przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w ujęciu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna natychmiast, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (postanowienia Sądu Najwyższego: z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; 11 kwietnia 2018 r., III UK 98/17, LEX nr 2497587; 15 grudnia 2020 r., III PK 191/19, LEX nr 3270748; 27 kwietnia 2021 r., III PSK 45/21, LEX nr 3181515, 5 maja 2021 r., II USK 175/21, LEX nr 3245310).

Oznacza to, że we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 września 2022 r., II USK 716/21, LEX nr 3487761).W przedmiotowej sprawie wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełnia warunków właściwych dla przesłanki przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przede wszystkim strona skarżąca nie uzasadniła samego wniosku, a tym samym nie zdołała wykazać w wystarczający sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona Natomiast uzasadnienie samej skargi sprowadza się jedynie do polemiki z ustaleniami. faktycznymi Sądu II instancji oraz zawiera wytyczne skarżącego, jak sprawa winna być przeprowadzona pod względem dowodowym, aby roszczenia zostały uwzględnione.

Wymaganiom skargi kasacyjnej nie czyni zadość również odwołanie się we wniosku do podstaw kasacyjnych. One na obecnym etapie (przedsądu) nie podlegają badaniu, gdyż dopiero przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania aktywuje mechanizm je kontrolujący.Odnosząc się jedynie ma marginesie do podnoszonego przez stronę skarżącą naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 473 k.p.c., wypada odwołać się do argumentacji przytoczonej w postanowieniu Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 2021 r. (I USK 96/21, LEX nr 3229494), w którym wyjaśniono, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom.

Według art. 473 § 1 k.p.c. w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ograniczenia dowodowe, o jakich stanowi ten przepis, to przede wszystkim ograniczenia dotyczące możliwości prowadzenia dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron przeciwko osnowie, lub ponad osnowę dokumentu (art. 247 k.p.c.). Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 k.p.c., sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (z licznych orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczących tej kwestii m.in. wyroki: z 6 września 1995 r., II URN 23/95, OSNAPiUS 1996 nr 5, poz. 77; 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619/98, OSNAPiUS 2000 nr 11, poz. 439; 2 lutego 1996 r., II URN 3/95, OSNAPiUS 1996 nr 16, poz. 239; 25 lipca 1997 r., II UKN 186/97, OSNAPiUS 1998 nr 11, poz. 342, 16 listopada 2022 r., III USK 568/21, LEX nr 3522565).

Nie może zatem ulegać wątpliwości, że ubezpieczony ubiegający się oświadczenie z ubezpieczenia społecznego może w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych wszelkimi dowodami wykazywać okoliczności, od których zależą jego uprawnienia z tytułu ubezpieczenia - także wówczas, gdy z dokumentów zatrudnienia zgromadzonych przez pracodawcę wynika co innego (art. 473 k.p.c.). Z tym że przeprowadzone przed sądem dowody podlegają jednak ocenie zgodnie z regułami art. 233 § 1 k.p.c. Z samego faktu, że przepisy o postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie zawierają dodatkowych ograniczeń w stosunku do przepisów ogólnych regulujących postępowanie dowodowe, nie wynika dowolność w tej materii, zwłaszcza możliwość takiego rozumowania, które nie wytrzymuje konfrontacji z regułami z art. 233 § 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2019 r., I UK 365/18, LEX nr 2648677).

Wszelkie wątpliwości dotyczące sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego wymagają użycia weryfikowalnych argumentów. Takich też użył Sąd Apelacyjny, wskazując, dlaczego kopie dokumentów przedłożone przez ubezpieczonego nie mogą stanowić dowodów mających wpływ na wysokość świadczenia. Otóż dane dotyczące odbywania przez ubezpieczonego służby wojskowej zostały przez organ rentowy uwzględnione w decyzji o przyznaniu prawa do emerytury, zaś kopie legitymacji nie zawierają informacji, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie wysokości świadczenia.

Sprawy o ustalenie wysokości emerytury, jej przeliczenie wymagają jednoznacznych dowodów odnośnie do wysokości osiąganego wynagrodzenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2021 r., I USK 180/21, LEX nr 3372644; M. Bartnicki, B. Suchacki (w:) Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w:) Emerytury i renty z FUS. Emerytury pomostowe. Okresowe emerytury kapitałowe. Komentarz do trzech ustaw emerytalnych, red. K. Antonów, Warszawa 2019, komentarz do art. 15). Nie jest możliwe przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o jakąś hipotetyczną uśrednioną wielkość.

Z samego faktu, że przepisy postępowania sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie zawierają dodatkowych ograniczeń w stosunku do konstrukcji ogólnych regulujących postępowanie dowodowe (art. 235-309 k.p.c.), nie oznacza dowolności w tej materii. Z powyższych przyczyn nie sposób wyprowadzić w sprawie tezę, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Za taki argument nie można uznać tylko faktu, że skarżący nie akceptuje samego rozstrzygnięcia. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.

Przedmiotowe spostrzeżenie koreluje z publicznoprawną funkcją skargi kasacyjnej i zamyka się stwierdzeniem, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o szczególnym charakterze. Zmierza do ochrony interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni. Natomiast jej zadanie nie polega na ponownej ocenie sprawy z perspektywy niezadowolonej z rozstrzygnięcia strony.Zważywszy, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. [SOP][ms]