II UK 341/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 341/09

POSTANOWIENIE

Dnia 24 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku Z. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 lutego 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt […],

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok z dnia 12

listopada 2008 r. Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.

z siedzibą w G. z dnia 12 listopada 2008 r. i oddalił odwołanie Z. P. od decyzji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w G. z dnia 11 marca 2008 r.,

odmawiającej wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury dla pracowników

opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił

naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a mianowicie: 1) § 2

pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień

do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi

stałej opieki (Dz.U. Nr 28, poz. 149) w związku z art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

poprzez przyjęcie, że warunkiem koniecznym skorzystania przez wnioskodawcę

subsydiarnie (w miejsce żony) z prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie §

2 pkt 1 rozporządzenia jest niepozostawanie przez niego w stosunku pracy w dniu

31 grudnia 1998 r.; 2) § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 15 maja 1989 r. w związku z

art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., poprzez przyjęcie, że prawo do

wcześniejszej emerytury na podstawie tego przepisu nie przysługuje w sytuacji, gdy

względem syna wnioskodawcy orzeczono niezdolność do pracy istniejącą od

urodzenia (przed 31 grudnia 1998 r.), lecz orzeczenie to nastąpiło po 31 grudnia

1998 r. w następstwie zdiagnozowania w 2003 r. choroby genetycznej, co w

konsekwencji nie pozwala na przyjęcie, że syn wnioskodawcy wymagał w dacie 31

grudnia 1998 r. sprawowania nad nim stałej opieki.

Wskazując na powyższe zarzuty wnioskodawca wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego

rozpoznania.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został w

pierwszym rzędzie potrzebą wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości

oraz wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, a mianowicie zajęcia stanowiska

czy wobec treści § 1 ust. 1 pkt 2 w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w związku z art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. wnioskodawca, by skorzystać z prawa do wcześniejszej emerytury,

mógł w dacie 31 grudnia 1989 r. pozostawać w stosunku pracy. W tym zakresie

skarżący wskazał na występujące rozbieżności w orzecznictwie, wynikające w jego

ocenie z wyroków Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 1999 r., II UKN 518/98 oraz

z dnia 27 kwietnia 2004 r., II UK 297/03. W dalszej kolejności skarżący wskazał na

występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, czy na podstawie orzeczenia

lekarza organu rentowego można uznać, że w dniu 31 grudnia 1998 r. spełniona

została przesłanka, że syn wnioskodawcy w tej dacie wymagał jego osobistej

opieki, a w związku z tym spełniona została przesłanka z § 1 ust. 1 pkt 2

rozporządzenia, uprawniająca wnioskodawcę do wcześniejszej emerytury.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W sprawie, w której wniesiona została niniejsza skarga kasacyjna nie

zachodzi ani potrzeba wykładni wskazanych przez skarżącego przepisów

prawnych, ani też nie występuje na ich tle istotne zagadnienie prawne. Kwestie

podnoszone przez skarżącego zostały już - wbrew jego twierdzeniom - jednolicie

rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym przyjmuje się, że art.

186 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227)

utrzymał

co

prawda

możliwość

skorzystania

z

dotychczasowych

zasad

przechodzenia na emeryturę na podstawie przepisów rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 15 maja 1989 r., jednakże wyłącznie w stosunku do tych osób,

które do dnia wejścia w życie powołanej wyżej ustawy (1 stycznia 1999 r.) spełniały

wszystkie warunki nabycia prawa do tego świadczenia, a więc także warunek

zaprzestania zatrudnienia ze względu na stan zdrowia dziecka i konieczność

sprawowania nad nim stałej opieki. W rezultacie nabycie prawa do wcześniejszej

emerytury przez pracownika opiekującego się dzieckiem wymagającym stałej opieki

zależy od łącznego zaistnienia przed dniem 1 stycznia 1999 r. przesłanek

niemożności kontynuowania przez rodzica (legitymującego się na tę datę

wymaganym stażem ubezpieczeniowym) zatrudnienia pracowniczego z powodu

stanu zdrowia dziecka, które - bez względu na wiek - wymagało w tej dacie stałej

opieki oraz pielęgnacji lub pomocy w czynnościach samoobsługowych (por. między

innymi wyroki z dnia 28 marca 2001 r., II UKN 285/00, OSNAPiUS 2002 nr 22, poz.

556 i z dnia 10 stycznia 2007 r., III UK 112/06, OSNP 2008 nr 3-4, poz. 42). W

wyrokach z dnia 6 maja 2004 r., II UK 350/03 (OSNP 2004 nr 23, poz. 408), z dnia

6 maja 2008 r., I UK 362/07 (OSNP 2009 nr 17-18) i z dnia 3 lutego 2009 r., I UK

245/08 (LEX nr 489010) wyrażono jednolity pogląd, że warunkiem nabycia prawa

do wcześniejszej emerytury określonej w § 1 rozporządzenia jest niemożność

podjęcia pracy albo konieczność jej zaprzestania, które powinno nastąpić do dnia

31 grudnia 1998 r. Kontynuowanie zatrudnienia po tej dacie wyklucza nabycie

prawa do wcześniejszej emerytury, nawet wówczas, gdy stan zdrowia dziecka

wymagał stałej opieki. Nic innego nie wynika również z powołanego przez

skarżącego wyroku z dnia 16 marca 1999 r., II UKN 518/98 (OSNAPiUS 2000 nr 9,

poz. 371), zapadłego w stanie faktycznym, w którym na niemożność podjęcia

zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki powoływał się ojciec

dziecka przebywającego w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym.

Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

/tp/