Police disability pension does not exclude right to sick benefit after insurance title ends.

Wyrok z dnia 18 stycznia 2012 r.

II UK 168/11

Pobieranie policyjnej renty inwalidzkiej III grupy na podstawie art. 19 w

związku z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura

Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst: z 2004 r. Dz.U. Nr 8, poz. 67 ze zm.) nie wyłącza prawa

ubezpieczonego do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego oraz prawa do świadczenia rehabilitacyjnego (art. 13 ust. 1 pkt 1 i

art. 22 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jednolity tekst: Dz.U. z

2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.).

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Jolanta Strusińska-Żukowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r.

sprawy z wniosku Karola C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w L. o zasiłek chorobowy, na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od

wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia

30 grudnia 2010 r. […]

o d d a l i ł skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w L. w trzech decyzjach z 13 sierpnia 2010 r. zobowiązał ubezpieczonego Karola C. do zwrotu nienależnie pobranych

świadczeń, tj.: (-) zasiłku chorobowego w kwocie 7.322,89 zł za okres od 1 grudnia

2008 r. do 28 maja 2009 r. oraz odsetek w kwocie 1.343,53 zł.; (-) zasiłku chorobo-

wego w kwocie 5.164,26 zł za okres od 8 marca 2010 r. do 7 lipca 2010 r. oraz odsetek w kwocie 151,09 zł i (-) świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 3.222,00 zł za

okres od 8 kwietnia 2008 r. do 6 lipca 2008 r. oraz odsetek w kwocie 893,87 zł. Jednocześnie decyzją z 17 sierpnia 2010 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu

prawa do zasiłku chorobowego za dalszy okres, tj. od 8 lipca do 16 sierpnia 2010 r.

W uzasadnieniu tych decyzji organ rentowy podniósł, że ubezpieczony w oświadczeniach składanych organowi rentowemu wskazywał, że nie ma prawa do renty z tytułu

niezdolności do pracy, przez co zataił fakt posiadania uprawnień do policyjnej renty

inwalidzkiej.

Rozpoznając odwołania od wymienionych decyzji Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy ustalił, że ubezpieczony ma 51 lat. Od 8 lipca

1981 r. do 9 kwietnia 1996 r. pełnił służbę w Policji. W związku z chorobą ubezpieczony został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Okręgowa Komisja Lekarska przy Zarządzie Służby Zdrowia MSW w K. w orzeczeniu z 14 sierpnia

1996 r. uznała, że jego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji i zaliczyła go do III grupy inwalidów, wskazując, że jest on zdolny do pracy poza Policją.

Od 10 kwietnia 1996 r. Karol C. pobiera policyjną rentę inwalidzką wypłacaną przez

Zakład Emerytalno - Rentowy MSWiA, wynoszącą 1.020,30 zł brutto. Kolejnymi

orzeczeniami komisje lekarskie MSW potwierdziły posiadaną przez niego III grupę

inwalidzką, wynikającą z jego całkowitej niezdolności do służby w Policji i zdolności

do pracy poza Policją. Od 1 stycznia 2002 r. Karol C. był zatrudniony w D. Urzędzie

Wojewódzkim w W. w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z ustaniem zatrudnienia pracodawca ubezpieczonego przesłał organowi rentowemu dokumentację w

sprawie kontynuowania wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego, którą organ przejął od

8 kwietnia 2008 r. i kontynuował do 6 lipca 2008 r. W oświadczeniu z 18 kwietnia

2008 r. ubezpieczony wskazał, że nie ma uprawnień do renty z tytułu niezdolności do

pracy. Od 16 października do 30 listopada 2008 r. Karol C. był zatrudniony w M.P.

Sp. z o.o. z siedzibą w W. w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie zatrudnienia

stał się niezdolny do pracy od 28 listopada 2008 r. Za okres niezdolności do pracy od

28 do 30 listopada 2008 r. wynagrodzenie wypłacił ubezpieczonemu pracodawca.

Następnie wypłatę zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia przejął organ rentowy i zasiłek wypłacał do 28 maja 2009 r. W dniu 8 grudnia 2008 r. Karol C. złożył w

ZUS oświadczenie, z którego wynikało, że w lipcu 2008 r. ubiegał się o przyznanie

świadczenia rentowego z ubezpieczenia pracowniczego. W dniu 12 stycznia 2009 r.

ubezpieczony przedłożył organowi rentowemu decyzję z 23 września 2009 r. […],

mocą której ZUS odmówił mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Od 19

sierpnia 2009 r. do 28 lutego 2010 r. Karol C. był zatrudniony w M.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w pełnym wymiarze czasu pracy. Po ustaniu zatrudnienia ubezpieczony

był niezdolny do pracy od 8 marca do 7 lipca 2010 r. W dniu 12 marca 2010 r. Karol

C. przedłożył organowi rentowemu oświadczenie o braku prawa do emerytury - renty

z tytułu niezdolności do pracy.

W ocenie Sądu Rejonowego, z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca

1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i

macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 ze zm., powoływanej

dalej jako „ustawa zasiłkowa” lub „ustawa”), zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności

do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, a także z tytułu

niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia, nie przysługuje za

okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy

ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Przepis ten

- na podstawie art. 22 ustawy - stosuje się odpowiednio do świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd wskazał, że art. 13 ust. 1 ustawy, który wymienia enumeratywnie sytuacje,

w których zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego w sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała w trakcie trwania lub

po ustaniu ubezpieczenia, nie wskazuje wśród nich prawa do policyjnej renty

inwalidzkiej. Utożsamianie policyjnej renty inwalidzkiej z rentą z tytułu niezdolności

do pracy, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, jest nieuprawnione. Zgodnie z

art. 19 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy

Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby

Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm., powoływanej dalej, jako „ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy”), renta

inwalidzka przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu: w czasie

pełnienia służby albo w ciągu 18 miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo

jest następstwem urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie albo w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest

następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby

powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Ustawa

ta ustala trzy grupy inwalidztwa funkcjonariuszy całkowicie niezdolnych do służby: I

grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy, II grupę - obejmującą częściowo niezdolnych do pracy i III grupę - obejmującą zdolnych do pracy (art. 20 ust. 1).

Wskazana renta inwalidzka jest zatem rentą z tytułu całkowitej niezdolności do

służby, a nie z tytułu niezdolności do pracy. Oba te rodzaje niezdolności ustawa wyraźnie rozdziela. W tej sytuacji inwalida policyjny III grupy jest całkowicie niezdolny

do służby, ale jest zdolny do pracy poza służbą, co dotyczy Karola C., który od 14 lat

(z przerwami) pracuje poza służbą i z tego tytułu odprowadza należne składki. Dokonywanie rozszerzającej wykładni art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej, jaką przeprowadził w niniejszej sprawie organ rentowy, jest zatem nieuprawnione. Bezzasadny w ocenie Sądu - jest także zarzut organu rentowego, że ubezpieczony w oświadczeniach składanych przed ZUS zataił, że pobiera rentę inwalidzką z MSWiA. W przeciwieństwie do druku ZUS Rp-IR (wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy), w

którym znajduje się rubryka na wpis oświadczenia, że ubezpieczony zgłaszał poprzednio wniosek o emeryturę lub rentę do Zakładu Emerytalno - Rentowego

MSWiA, w druku ZUS Z-10, dotyczącym oświadczenia w związku z roszczeniem o

zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne, nie ma miejsca na wpis oświadczenia o pobieraniu renty inwalidzkiej z MSWiA. Bezzasadne jest więc twierdzenie

organu rentowego, że Karol C. w oświadczeniach ZUS Z-10 podał nieprawdę.

Z tych względów Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 27 października 2010 r.

zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że uznał, iż Karol C. nie ma obowiązku

zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (wraz z odsetkami) w postaci zasiłków chorobowych i świadczenia rehabilitacyjnego w kwotach i za okresy wskazane w decyzjach oraz przyznał ubezpieczonemu prawo do zasiłku chorobowego za okres od 8

lipca do 16 sierpnia 2010 r.

Sąd Okręgowy wyrokiem zaskarżonym rozpoznawaną skargą kasacyjną oddalił apelację organu rentowego od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji,

uznając przedstawione w niej zarzuty za bezpodstawne. Sąd, podzielając ustalenia i

oceny prawne Sądu Rejonowego, dodał, że przepisy ubezpieczeń społecznych mają

charakter bezwzględnie obowiązujący. Skoro więc art. 13 ustawy zasiłkowej wylicza

enumeratywnie sytuacje, w których dana osoba zostaje pozbawiona zasiłku chorobowego (a w związku z art. 22 tej ustawy, także świadczenia rehabilitacyjnego), w

tym pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy, a ubezpieczony pobierał policyj-

ną rentę inwalidzką III grupy, będąc zdolny do pracy poza służbą, to nie można

uznać, że był niezdolny do pracy i z tego tytułu pobierał rentę. Sąd zakwestionował

również twierdzenie skarżącego, że druk Z - 10 nie określa z jakiego rodzaju rentą

mamy do czynienia, wskazując, że punkt 2 tego druku wyraźnie wymienia jedynie

świadczenie w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie innej, jak np. renty

inwalidzkiej policyjnej.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego pełnomocnik organu rentowego zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: (I) art. 84 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ustawy zasiłkowej, przez

błędne przyjęcie, że powód jest zwolniony od zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłku chorobowego, a w konsekwencji ma prawo do zasiłku chorobowego za dalszy okres od 8 lipca do 16 sierpnia 2010 r.; (II) art. 13 ust. 1

pkt 1 ustawy zasiłkowej, przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis

ten dotyczy tylko pobierania pracowniczego świadczenia emerytalnego i rentowego,

a nie dotyczy także renty z tytułu niezdolności do służby w policji, z czego wynika

także niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, przez przyjęcie, że ubezpieczony

nabył prawo do spornych świadczeń. W zakresie podstawy naruszenia przepisów

postępowania skarżący zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., mające istotny wpływ

na ocenę sprawy i jej przebieg, przez uznanie, że pobieranie renty policyjnej pozwala

na pobieranie zasiłku chorobowego w trybie art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej.

Skarżący wniósł o: (-) uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego

go wyroku Sądu pierwszej instancji i oddalenie odwołania wnioskodawcy, względnie

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Okręgowemu w Legnicy, (-) zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz organu

rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym i w

postępowaniu przed Sądem drugiej instancji według norm przepisanych, (-) „zobowiązanie wnioskodawcy do zwrotu świadczeń wypłaconych wnioskodawcy na podstawie prawomocnego wyroku Sądu pierwszej instancji w przypadku uznania zasadności skargi kasacyjnej”.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że art. 13 ustawy zasiłkowej obejmuje

wszystkie okoliczności, w których nie dochodzi do spełnienia się ryzyka ubezpieczenia. Wspólną ich cechą jest istnienie źródeł dochodów z ubezpieczenia społecznego

(emerytura lub renta z tytułu niezdolności do pracy), z Funduszu Pracy (zasiłek dla

bezrobotnych, zasiłek lub świadczenie przedemerytalne), bądź z własnej kontynuo-

wanej lub podjętej działalności zarobkowej. Wypłata zasiłku chorobowego po ustaniu

ubezpieczenia w tych przypadkach byłaby sprzeczna z ratio legis art. 13 ustawy, polegającym na dostarczeniu środków utrzymania ubezpieczonemu, który z powodu

ustania pracy zarobkowej traci dotychczasowe dochody, a choroba przeszkadza mu

w znalezieniu i podjęciu nowej pracy i nowego źródła dochodów. Wspólną cechą

wszystkich przyczyn wyłączenia prawa do zasiłku jest więc to, że dotyczą one sytuacji, gdy osoba niezdolna do pracy ma inne źródło dochodu. Zdaniem pełnomocnika

organu rentowego, takim dochodem dla wnioskodawcy była renta wypłacana przez

MSWiA, a art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej ma niewątpliwie zastosowanie do

ubezpieczonego pobierającego taką rentę. W tej sytuacji niewskazanie przez ubezpieczonego w formularzu Z-10 informacji o pobieraniu przez niego renty policyjnej

wprowadziło organ rentowy w błąd i spowodowało wypłacenie nienależnych mu

świadczeń.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. W zakresie podstawy naruszenia przepisów postępowania skarżący ogranicza się do zarzutu obrazy art. 233 § 1 k.p.c., który jako

przepis niewątpliwie dotyczący oceny dowodów, nie może być podstawą skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.). Co więcej, pełnomocnik organu rentowego naruszenie

tego przepisu wiąże z uznaniem przez Sąd Okręgowy, że pobieranie renty z MSWiA

pozwala na pobieranie zasiłku chorobowego, co zupełnie nie mieści się w zakresie

normowania art. 233 § 1 k.p.c.

W rezultacie, dla oceny kasacyjnych zarzutów obrazy prawa materialnego

miarodajne są ustalenia stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia

Sądu drugiej instancji (art. 39813 § 2 k.p.c.). Zarzuty te są również nieuzasadnione.

Należy przypomnieć, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej, zasiłek

chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu

choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Tytułem tego ubezpieczenia

jest zatrudnienie lub inna działalność, których podjęcie rodzi obowiązek ubezpieczenia chorobowego lub uprawnienie do objęcia tym ubezpieczeniem na zasadach dobrowolności w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

(art. 3 ustawy). Świadczenie to przysługuje także osobie, która stała się niezdolna do

pracy już po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność ta trwała

bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała w czasie określonym w art. 7 pkt 1 i 2

ustawy. Jednakże art. 13 ustawy zasiłkowej, którego wykładnia przyjęta przez Sąd

Okręgowy jest zasadniczym przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej, stanowi w

ustępie pierwszym, że zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w

czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia, nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu

ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy: 1) ma ustalone prawo

do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy; 2) kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo

lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby; 3) nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia, w przypadkach określonych w art. 4 ust. 1; 4) jest

uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia

przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego; 5) podlega

obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników określonemu w przepisach o

ubezpieczeniu społecznym rolników. Poza tym, zgodnie z art. 13 ust. 2, zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało po wyczerpaniu prawa do zasiłku

chorobowego.

Z powyższej regulacji wynika, że prawo do zasiłku po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie przysługuje podmiotom objętym zakresem jej stosowania

jedynie we wskazanych w niej przypadkach, w tym w przypadku gdy ubezpieczony

ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie innej renty. Należy

w związku z tym wskazać, że rentą z tytułu niezdolności do pracy jest renta z tytułu

niezdolności do pracy w rozumieniu art. 3 pkt 2 oraz art. 57, 57a i 60 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz renta z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 6

ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz.

1322 ze zm.). Renty te zostały wprost określone przez ustawodawcę jako „renta z

tytułu niezdolności do pracy”. Natomiast renta III grupy przysługująca funkcjonariuszowi Policji na podstawie art. 19 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy przysługuje, co zostało wprost przez ustawo-

dawcę wysłowione, osobom zdolnym do pracy oraz została określona jako „policyjna

renta inwalidzka” (art. 2 pkt 1 lit. b). Rozszerzająca wykładnia art. 13 ustawy jest niedopuszczalna już z tego względu, że mogłaby prowadzić do pozbawienia uprawnionego prawa wynikającego z literalnego jej brzmienia. W tej sytuacji jasno wyrażona

wola ustawodawcy, zgodnie z którą zasiłek nie przysługuje osobie, która ma ustalone

prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, oznacza, że zasiłek ten

przysługuje w przypadku renty przysługującej z innego tytułu.

Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, jego sugestia, że art. 13

ustawy obejmuje wszystkie sytuacje, gdy osoba niezdolna do pracy ma inne źródło

dochodu, nie znajduje potwierdzenia w poglądach wyrażonych przez Sąd Najwyższy

w uzasadnieniu uchwały z dnia 30 sierpnia 2001 r., III ZP 11/01 (OSNAPiUS 2002. nr

1, poz. 18). Przeciwnie, jak stwierdził Sąd Najwyższy, świadczenia z ubezpieczenia

chorobowego przysługują bez względu na sytuację majątkową uprawnionych, co

odnosi się wprost do zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy powstałej

po ustaniu ubezpieczenia. Z tych względów zarzuty naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 1

ustawy zasiłkowej, a także art. 22 tej ustawy (który negatywne przesłanki uzyskania

zasiłku chorobowego wskazane w art. 13 ust. 1 nakazuje odnosić odpowiednio do

prawa do świadczenia rehabilitacyjnego), okazały się bezpodstawne. Należy więc

uznać, że pobieranie policyjnej renty inwalidzkiej III grupy na podstawie art. 19 w

związku z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy nie

wyłącza prawa ubezpieczonego do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego oraz prawa do świadczenia rehabilitacyjnego (art. 13 ust. 1 pkt

1 i art. 22 ustawy zasiłkowej).

Wobec powyższego rozpoznawanie zarzutu naruszenia art. 84 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z

2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) jest bezprzedmiotowe. Jedynie na marginesie należy wskazać, że zarzut ten został przedstawiony w sposób uniemożliwiający ocenę

jego zasadności. Przepis art. 84 ustawy systemowej określa w jedenastu ustępach

różne kwestie dotyczące zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń przez osobę, która pobrała takie świadczenie. Tymczasem pełnomocnik skarżącego powołał w podstawie naruszenia prawa

całą tę rozbudowaną regulację. Przedmiotu zarzutów nie sprecyzował także w uzasadnieniu podstaw skargi, gdzie artykułu 84 rozważanej ustawy w ogóle nie powołał.

W związku z tym należy przypomnieć, że spełnienie wymagania przytoczenia pod-

staw kasacyjnych i ich uzasadnienia, nałożonego na pełnomocnika skarżącego w art.

3984 § 1 pkt 2 k.p.c., polega na tym, że powinien on wskazać, na której z przewidzianych w art. 3983 § 1 k.p.c. podstaw kasacyjnych opiera skargę kasacyjną, następnie

przytoczyć, oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy, naruszone

przepisy prawa i wyjaśnić, na czym ich naruszenie polega, oraz wykazać, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, Lex nr

424365). Żadne z tych podstawowych wymagań nie zostało przez stronę skarżąca

odnośnie do zarzutu naruszenia art. 84 ustawy systemowej spełnione. Należy też

dodać, że zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia i w granicach jej podstaw. Także z tego unormowania

wynika konieczność wskazania przez skarżącego przepisu, którego naruszenie zarzuca, w sposób pozwalający na jego jednoznaczną identyfikację. Bez takiego wskazania Sąd Najwyższy nie ma możliwości i kompetencji do oceny naruszenia, bo nie

może się domyślać, co w istocie zarzuca skarżący.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. orzekł

jak w sentencji.