II PZ 40/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 40/11

POSTANOWIENIE

Dnia 25 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa A. B.

przeciwko Air Italy Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 stycznia 2012 r.,

zażalenia powódki na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Okręgowego - Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 29 czerwca 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 8 lutego 2011 r. Sąd Rejonowy oddalił roszczenie powoda o

przywrócenie do pracy oraz zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania

bez pracy. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego 60 zł tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego. Powód zaskarżył w całości wyrok Sądu

Rejonowego, wnosząc o jego zmianę oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów

procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokiem z 29 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok

w całości w ten sposób, że zasądził od pozwanego 8.000 zł tytułem

odszkodowania za niezasadne rozwiązanie umowy o pracę oraz 60 zł tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za I instancję.

Pismem z 8 lipca powód wniósł o uzupełnienie wyroku z 29 czerwca 2011

r. w zakresie zwrotu powodowi opłaty stosunkowej od pozwu oraz apelacji.

Postanowieniem z 15 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy uzupełnił wyrok z 29 czerwca

2011 r. w ten sposób, że w punkcie 2. wyroku zasądził od pozwanego na rzecz

powoda 6.505 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych w postępowaniu apelacyjnym.

Powód wniósł do Sądu Najwyższego zażalenie na postanowienie Sądu

Okręgowego z 29 czerwca 2011 r., zawarte w wyroku z 29 czerwca 2011 r., w

przedmiocie

kosztów procesu

za

I

instancję.

Postanowieniu

zarzucono

naruszenie art. 98 k.p.c. oraz art. 109 k.p.c. przez nie zasądzenie od pozwanego

na rzecz powoda zwrotu kosztów sądowych za pierwszą instancję tj. opłaty

stosunkowej od pozwu, pomimo wydania przez Sąd II instancji wyroku

uwzględniającego apelację powoda w całości oraz terminowego złożenia wniosku

w tym zakresie.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu

postanowienia z 15 lipca 2011 r. pominął milczeniem wniosek powoda co do

uzupełnienia wyroku w zakresie zwrotu opłaty stosunkowej za pozew. Wyrok z 29

czerwca 2011 r. został doręczony powodowi 13 września 2011 r. W orzeczeniu

tym nie zawarto wyjaśnień co do podstawy faktycznej i prawnej braku

rozstrzygnięcia o zwrocie powodowi opłaty stosunkowej od pozwu. W ocenie

powoda, Sąd Okręgowy wydając wyrok z 29 czerwca 2011 r., którego częścią

było postanowienie dotyczące kosztów i orzekając jedynie o zwrocie w wysokości

60 zł, naruszył art. 98 k.p.c. oraz art. 109 k.p.c. Podniesiono, że jedyną

możliwością sanacji tego braku jest uwzględnienie zażalenia. Ze względu na treść

art. 351 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy nie miał bowiem możliwości uzupełnienia

wyroku z 29 czerwca 2011 r. w zakresie zwrotu opłaty stosunkowej za pozew.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w

zakresie kosztów za pierwszą instancję i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

zażaleniowego.

Wniesiono

także

o

zasądzenie

kosztów

postępowania

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie do Sądu Najwyższego służy na postanowienie sądu drugiej

instancji co do kosztów procesu w takim zakresie, w jakim mogło być ono wydane

przez ten sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie apelacyjne. W konsekwencji

zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394 1 § 1 pkt 2 k.p.c. przysługuje

na postanowienie sądu drugiej instancji o kosztach postępowania apelacyjnego, a

także o kosztach postępowania kasacyjnego w przypadku uprzedniego uchylenia

przez Sąd Najwyższy wyroku sądu drugiej instancji i przekazania sprawy temu

sądowi do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

kasacyjnego (art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).

Na

postanowienie

sądu

odwoławczego

w

przedmiocie

kosztów

postępowania przed sądem pierwszej instancji zażalenie stronom nie przysługuje,

co zostało wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienie SN z 23

czerwca 2010 r., II CZ 45/10, OSNC 2010, nr 12, poz. 171 oraz postanowienie SN z

24 września 2010 r., IV CZ 60/10, niepubl., postanowienie SN z 27 stycznia 2011 r.,

II PZ 53/10, LEX nr 784936).

Jeżeli na skutek apelacji, tak jak miało to miejsce w sprawie, sąd

odwoławczy orzeka reformatoryjnie i rozstrzyga o kosztach postępowania przed

sądem pierwszej instancji, postanowienie w tym przedmiocie nie może być

skutecznie zaskarżone do Sądu Najwyższego, jako że koszty te były już

przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (art. 394 1 § 1 pkt 2 k.p.c. –

postanowienie SN z 26 stycznia 2011 r., IV CZ 103/10, LEX nr 898273). Sąd

odwoławczy rozstrzygając bowiem o kosztach procesu przed Sądem pierwszej

instancji rozstrzyga w istocie o kosztach procesu, które były uprzednio przedmiotem

rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji (wyrok SN z 5 maja 2011 r., II PK

181/10, LEX nr 863979).

Należy przypomnieć, że w odniesieniu do orzeczenia o kosztach

postępowania przed sądem pierwszej instancji, o których sąd ten rozstrzyga w

orzeczeniu kończącym postępowanie, zasada dwuinstancyjności postępowania

sądowego, określona w art. 176 ust. 1 Konstytucji, realizuje się przez możliwość

jego zaskarżenia do sądu drugiej instancji przez każdą ze stron. W takiej sytuacji

jednak sąd drugiej instancji orzeka co do kosztów procesu, które były już uprzednio

przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, w wyniku uwzględnienia

apelacji i zmiany wyroku sądu pierwszej instancji lub jedynie po rozpoznaniu

zażalenia w przedmiocie kosztów.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.