II PK 303/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 303/11

POSTANOWIENIE

Dnia 19 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogusław Cudowski

w sprawie z powództwa M. G.

przeciwko Prokuraturze Okręgowej w W.

o odszkodowanie i zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 marca 2012 r.,

skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 8 czerwca 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z 8

czerwca 2011 r. Zarzucono naruszenie art. 94 3 § 2 k.p. Jako okoliczność

uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na występowanie w

sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które sformułowano w postaci pytania:

„czy przy ocenie zaistnienia zachowań noszących znamiona mobbingu, a w

szczególności w zakresie oceny uporczywości takich działań ma znaczenie ilość

incydentów, ich jednolitość lub różnorodność, konsekwentne ich realizowanie,

wprowadzanie kolejnych działań, a w szczególności czy zgodna z doświadczeniem

życiowym spójność działań jednej lub kilku osób, ukierunkowana na osiągniecie

określonego celu, nawet jeśli działania te są w części legalne, lub pozornie taką

legalność zachowują, gdy działania takie ukierunkowane są pośrednio lub

bezpośrednio

na

zdezawuowanie

pracownika,

wyeliminowanie

z

grona

pracowników, stanowią zachowania noszące znamiona mobbingu?".

Wskazano także na potrzebę wykładni art. 94 3 § 2 k.p. Wątpliwości, które

powinien rozstrzygnąć Sąd Najwyższy dotyczą ustalenia: 1) „czy w świetle art. 94 3

§ 2 k.p. dla oceny uporczywości działań mobbera istotny jest fakt, iż działania te

podejmowane są nieregularnie, w odstępach czasowych wynikających wyłącznie z

przyczyn nieobecności pracownika w pracy, przy czym ich intensywność

uzależniona jest od formy i możliwości nawiązania kontaktu z pracownikiem, 2) czy

w świetle art. 943 § 2 k.p., biorąc pod uwagi konieczność dokonywania

każdorazowej, indywidualnej oceny zachowań mobbera wobec pracownika, odbiór

tych zdarzeń w sposób subiektywny przez poszkodowanego pracownika ma wpływ

na wypracowanie obiektywnego wzorca ofiary rozsądnej, a w szczególności w

aspekcie celu, dla którego regulacja art. 943 k.p. postała wprowadzona do porządku

prawnego tj. ochrony pracownika jako indywidualnego podmiotu praw, a nie

pracowników jako pewnej zbiorowości".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Instytucja mobbingu doczekała się licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego,

sądów powszechnych i literatury przedmiotu. Przyjmuje się, że badanie i ocena

subiektywnych odczuć osoby mobbingowanej, nie może stanowić podstawy do

ustalania odpowiedzialności za mobbing. Badanie i ocena subiektywnych odczuć

osoby, która uważa, że znęca się nad nią jej przełożony, nie może stanowić

podstawy do ustalania odpowiedzialności za mobbing (wyrok SN z 7 maja 2009 r.,

III PK 2/09, LEX nr 510981). Ocena, czy nastąpiło nękanie i zastraszanie

pracownika oraz, czy działania te miały na celu i mogły lub doprowadziły do

zaniżonej oceny jego przydatności zawodowej, do jego poniżenia, ośmieszenia,

izolacji bądź wyeliminowania z zespołu współpracowników, musi opierać się na

obiektywnych kryteriach (wyrok SN z 14 listopada 2008 r., II PK 88/08, OSNP

2010/9-10/114).

W

orzecznictwie

można

znaleźć

także

wskazówki

co

do

pojęcia

uporczywości w rozumieniu art. 943 k.p. Zgodnie z wyrokiem SA w Katowicach z 15

grudnia 2006 r., III APa 170/05, LEX nr 310407, ocena uporczywości i

długotrwałości oddziaływania na pracownika w rozumieniu art. 943 § 2 k.p. ma

charakter zindywidualizowany i musi być odnoszona do każdego, konkretnego

przypadku (podobnie SN w wyroku z 17 stycznia 2007 r., I PK 176/06, OSNP

2008/5-6/58).

W tym kontekście skarga nie nadaje się do przyjęcia do rozpoznania. Nie

można uznać za spełnione przesłanki przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. jeśli

wnoszący skargę nie uzasadni tego przez wykazanie, iż dotychczasowe

orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego

rozwiązania (postanowienie SN z 27 maja 2010 r., II PK 66/10, niepubl.).

Istotne zagadnienie prawne występuje, gdy wskazywana kwestia prawna ma

niemałe znaczenie dla systemu i rozwoju prawa. Chodzi więc nie tylko o określoną

staranność i wysiłek w jego zredagowaniu ale przede wszystkim o jurydyczne

przedstawienie analizy stanu prawnego, orzecznictwa i wynikającego z tego

problemu prawnego o takiej wadze, który może być uznany za istotne zagadnienie

prawne (postanowienie SN z 15 listopada 2007 r., II PK 159/07, LEX nr 863976).

Sąd Najwyższy podkreślał również, że potrzeba wykładni przepisów prawnych jako

przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może być rozumiana jako

dążenie do zastąpienia ogólnych klauzul (zwrotów niedookreślonych) przez opis

sytuacji wyczerpujących te klauzule (postanowienie SN z 5 listopada 2008 r., III SK

22/08, OSNP 2009/23-24/331).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w

sentencji postanowienia.