II PK 185/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PK 185/17 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa M. K.‎przeciwko S. B.‎o ustalenie istnienia stosunku pracy, odszkodowanie, odprawę, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wynagrodzenie,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 maja 2018 r.,‎skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w P.‎z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt VIII Pa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,2. zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powódka M. K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 lutego 2017 r.Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez pominięcie i nierozważenie materiału dowodowego w postaci części zeznań powódki oraz jej twierdzeń zawartych w pozwie na temat jej stanu zdrowia w okresie poprzedzającym złożenie odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę, a także zwolnień lekarskich świadczących o długotrwałej chorobie w okresie poprzedzającym złożenie odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę, jak również zeznań świadków co do stanu zdrowia powódki, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez pominięcie w treści uzasadnienia wyroku istotnych elementów podstawy faktycznej i podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p., przez jego niezastosowanie na skutek uznania, że przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę była uzasadniona, tj., że wskazanie jako przyczyny wypowiedzenia „likwidacji zakładu pracy w Ż.” w sytuacji, gdy powódka już od czterech miesięcy pracowała w innym zakładzie pracy, w T., uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę.Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że „skarga jest oczywiście uzasadniona – bez potrzeby szczególnej analizy prawnej można dostrzec, że wskazywanie przez pracodawcę, jako przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę likwidacji zakładu pracy, w którym pracownik w chwili wręczania wypowiedzenia nie jest już zatrudniony, gdyż został przeniesiony i wykonuje od kilku miesięcy pracę w innym zakładzie pracy należącym do tego samego pracodawcy, nie może stanowić uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia z uwagi na brak logicznego związku wskazanej przyczyny z treścią stosunku pracy danego pracownika, tj. aktualnym miejscem świadczenia pracy.”.W odpowiedzi na skargę pozwany S. B. wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1254 ze zm.), rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach.

Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c.Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy zauważyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika ona zwykle z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji.

Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109, z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494, z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616).

Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania miałaby być okoliczność, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3984 § 1 w związku z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość” i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia, koncentrując się na wykazaniu kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).

Zauważyć należy, że wprawdzie Sąd drugiej instancji wprawdzie odnosił się do kwestii związanych z wskazaną przez pracodawcę przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę (likwidacja zakładu pracy), jednakże zasadniczym motywem rozstrzygnięcia (oddalenia powództwa o odszkodowanie z art. 45 § 1 k.p.) było ustalenie przekroczenia przez powódkę terminu do złożenia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę (art. 264 § 1 k.p.) i uznanie, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego przywrócenie (art. 265 § 1) k.p. Niedochowanie przez pracownika terminu do zaskarżenia czynności prawnej pracodawcy, skutkującej rozwiązaniem umowy o pracę, o którym mowa w art. 264 § 1 k.p., prowadzi do oddalenia powództwa, bez względu na to, czy rozwiązanie umowy o pracę było zgodne z prawem lub uzasadnione.

Z kolei oddalenie powództwa ze względu na przekroczenie terminu z art. 264 § 1 k.p. powoduje, że nie można już stwierdzić, że podana w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyna była niezgodna z prawem. Co więcej, niezachowanie przez pracownika terminu do zaskarżenia wypowiedzenia umowy o pracę wyłącza potrzebę rozważania zasadności i legalności przyczyn tego wypowiedzenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., I PK 284/15, LEX nr 1816586). Podkreślić należy, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133). Mając to na względzie, dla wykazania oczywistej zasadności skargi konieczne było powołanie w podstawach kasacyjnych zarzutu naruszenia art. 264 § 1 k.p. i art. 265 § 1 k.p., bo tylko uznanie, że to one zostały w sposób oczywisty naruszone, otwarłoby drogę do oceny zarzutu naruszenia art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p. Skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jej skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na mocy art. 98 k.p.c. w związku z § 9 ust. 1 pkt 1 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).