II KK 95/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II KK 95/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)‎SSN Marek MotukProtokolant Klaudia Binienda w sprawie J. K., skazanego z art. 178a § 4 k.k. po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. VI Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w P.z dnia 23 września 2020 r., sygn. VI K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. VI Zamiejscowemu Wydziałowi Karnemu z siedzibą w P. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 września 2020 r. (sygn. VI K (…)) Sąd Rejonowy w W. VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w P. skazał J.K. za to, że w dniu 22 kwietnia 2020 r. w W., gmina S., woj. (…), będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, w okresie orzeczonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. wydanym w sprawie o sygn. VI K (…) zakazu prowadzenia w strefie ruchu lądowego wszelkich pojazdów mechanicznych, orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwa, prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy marki H. nr rej. (…) znajdując się w stanie nietrzeźwości, czyn ten kwalifikując jako występek z art. 178a § 4 k.k., za co wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata, oraz karę 180 stawek dziennych grzywny, ustalający wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł.

Ponadto na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. sąd zobowiązał oskarżonego do informowania sądu o przebiegu okresu próby, na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego, na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zaś na podstawie art. 43b k.k. orzekł podanie wyroku do wiadomości publicznej, orzekając także w przedmiocie kosztów sądowych.Wyrok ten nie został zaskarżony apelacją przez którąkolwiek ze stron i stał się prawomocny w dniu 30 września 2020 r.Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w W.

VI Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w P. wywiódł obecnie Prokurator Generalny i — zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze na niekorzyść J.K. —na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 69 § 1 k.k., poprzez jego zastosowanie i wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, pomimo braku spełnienia określonej w tym przepisie przesłanki, aby sprawca w czasie popełnienia przestępstwa podlegającego osądowi nie był skazany na karę pozbawienia wolności.Podnosząc taki zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W.

VI Zamiejscowemu Wydziałowi Karnemu z siedzibą w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie oraz uwzględnienie przez Sąd Najwyższy na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). W pełni podzielić należy stanowisko Prokuratora Generalnego, że w niniejszej sprawie doszło do rażącej obrazy przepisu art. 69 § 1 k.k., która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.Przepis art. 69 § 1 k.k. wymienia ustawowe przesłanki, których spełnienie jest obligatoryjne do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.

Co istotne – wszystkie warunki wskazane w dyspozycji przy art. 69 § 1 k.k. muszą zostać spełnione łącznie. Jedną z tych przesłanek jest obowiązek, aby sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności. Warunek braku uprzedniego skazania na karę pozbawienia wolności w analizowanej sprawie nie został spełniony. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2020 r. (który uprawomocnił się w dniu 12 lutego 2020 r.) Sąd Rejonowy w W. VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w P. w sprawie pod sygn. VI K (…) skazał J.

K. za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Skazanie to miało zatem miejsce nie tylko przed wydaniem wyroku w postępowaniu prowadzonym pod sygn. VI K (…) i zakończonym wydaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 września 2020 r., ale także przez popełnieniem przez J. K. występku zakwalifikowanego z art. 178a § 4 k.k. w dniu 22 kwietnia 2020 r. Rozpoznający niniejszą sprawę Sąd Rejonowy w W. VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w P. w dacie wydawania wyroku z dnia 23 września 2020 r. był w posiadaniu informacji o uprzedniej karalności J.K., czego dowodem są znajdujące się w aktach sprawy o sygn.

VI K (…): informacja z Krajowego Rejestru Karnego (k.

9) oraz odpis wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 lutego 2020 r. o sygn. VI K (…) (k. 40).Ewentualne wątpliwości interpretacyjne, które mogą nastręczać trudności w stosowaniu instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności dotyczą pytania, czy brak możliwości zastosowania art. 69 § 1 k.k. obejmuje jedynie przypadki skazania na karę „bezwarunkowego” pozbawienia wolności czy również na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Wątpliwości te są zostały jednak w sposób kategoryczny rozwiane przez najwyższą instancję sądową.

Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego brzmienie przepisu art. 69 § 1 k.k. nie stwarza pola alternatywnych interpretacji: ustanowiony w art. 69 § 1 k.k. warunek zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, tj. brak skazania na „karę pozbawienia wolności”, rozumieć należy jako obejmujący zarówno skazanie na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności, jak i na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 października 2020 r., sygn.

IV KK 734/19, SIP «Lex» nr 3077385, z dnia 12 marca 2019 r., sygn. V KK 103/18, SIP «Lex» nr 2642114; z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. II KK 290/18 SIP «Lex» nr 2622995).Konkludując – zarówno w dacie popełnienia czynu, będącego przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. VI K (…) (tj. w dniu 22 kwietnia 2020 r.), jak i w dacie wydania orzeczenia w tejże sprawie przez Sąd Rejonowy w W. VI Zamiejscowy Wydział Kamy z siedzibą w P. (tj. w dniu 23 września 2020 r.), oskarżony J.K. był już osobą uprzednio prawomocnie skazaną na karę pozbawienia wolności.

W tych okolicznościach zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, orzeczonej za przestępstwo stanowiące przedmiot niniejszego postępowania uznać należy za rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. obrazy art. 69 § 1 k.k., które miało istotny wpływ na zaskarżone orzeczenie. Przyjęte przez Sąd Rejonowy w W. VI Zamiejscowy Wydział Kamy z siedzibą w P. w wyroku z dnia w dniu 23 września 2020 r. rozstrzygnięcie w zakresie zastosowania wobec skazanego środka probacyjnego było zatem niedopuszczalne z mocy prawa z uwagi na istnienie przeszkody do wydania orzeczenia tej treści w zakresie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

Wobec J.K. bezpodstawnie zastosowano dobrodziejstwo instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, która to kara wina zostać orzeczona jako bezwzględna.W tej sytuacji Sąd Najwyższy, stwierdzając, że zaistniałe w sprawie uchybienie miało rażący charakter oraz w istotny sposób wpłynęło na treść orzeczenia, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał — zgodnie z wnioskiem autora nadzwyczajnego środka zaskarżenia — Sądowi Rejonowemu w W. VI Zamiejscowemu Wydziałowi Karnemu z siedzibą w P. do ponownego rozpoznania.