II CZ 34/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 34/12

POSTANOWIENIE

Dnia 13 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku D. B.

przy uczestnictwie G. W. i M. B.

o zniesienie współwłasności nieruchomości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy i uczestniczki postępowania M. B.

na postanowienie Sądu Okręgowego w S.

z dnia 30 listopada 2011 r.,

oddala zażalenie i zasądza od D. B. i M. B. na rzecz G. W.

kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem zwrotu kosztów w

postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w S. odrzucił skargę

kasacyjną Wnioskodawcy D. B. i uczestniczki M. B. od postanowienia tego Sądu z

dnia 24 czerwca 2011 r. W uzasadnieniu podał, że zmiana postanowienia Sądu

pierwszej instancji z dnia 29 czerwca 2010 r. o zniesieniu współwłasności

nieruchomości, dokonana na skutek apelacji uczestnika G. W., polegała na

podwyższeniu zasądzonej od wnioskodawcy i uczestniczki postępowania na rzecz

apelującego uczestnika kwoty 465900 zł w miejsce kwoty 387300 zł tytułem spłaty

oraz podwyższeniu sumy kosztów sądowych. Wskazana przez wnioskodawcę i

uczestniczkę postępowania w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia

na

kwotę

1242330

zł,

będąca

ustaloną

prawomocnie

wartością

całej

nieruchomości, nie może być przyjęta jako wartość przedmiotu zaskarżenia,

ponieważ nie uwzględnia faktu niezaskarżenia przez nich postanowienia Sądu

pierwszej instancji oraz dopuszczalności tego środka odwoławczego w odniesieniu

do postanowień dotyczących zniesienia współwłasności, przewidzianej art. 519 1 § 4

pkt 4 k.p.c. Wartość ta w rozpoznawanej sprawie stanowi różnicę pomiędzy

ustaloną w postępowaniu odwoławczym wysokością spłaty a tą określoną przez

Sąd pierwszej instancji i wynosi 78600 zł. Nie ma znaczenia dla określenia tej

wartości zakwestionowanie przez skarżących postanowienia z dnia 24 czerwca

2011 r. w całości.

i

uczestniczka

postępowania

uchylenia

postanowienia

Sądu

Wnioskodawca

w

zażaleniu

mu nieprawidłowe

zastosowanie

art.

3986 §

domagali

się

Okręgowego,

zarzucając

k.p.c.,

wskazana

chociaż

w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia przewyższa 150000 zł,

dokonanie oceny dopuszczalności skargi pod względem merytorycznym, a nie

formalnym oraz art. 5191 § 4 k.p.c. przez przyjęcie, że wartość ta jest niższa

niż 150000 zł. Ponadto podnieśli, że błędnie ustalone zostało, iż przedmiotem

zaskarżenia jest różnica pomiędzy wysokością spłat, skoro orzeczenie zostało

zaskarżone w całości, bo dążą do ponownej i prawidłowej wyceny całej

nieruchomości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości, jak i w innych

dotyczących podziału masy majątkowej, Sąd ma obowiązek ustalenia wartości tego

majątku, działając z urzędu. Nie jest związany nawet zgodnymi stanowiskami

współwłaścicieli. Dokonane przez Sąd ustalenie odnosi bezpośredni skutek

w odniesieniu do określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, jak

i w skardze kasacyjnej. Oznaczenie w skardze kasacyjnej, zgodnie z art. 398 4 § 3

w związku z art. 13 § 2 k.p.c., wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążące

dla Sądu drugiej instancji i Sądu Najwyższego, który może tę wartość korygować,

stosownie do poczynionych w sprawie ustaleń, pomijając zasady objęte art. 25

i art. 26 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ

20/01, niepubl.; z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, niepubl; z dnia 6 listopada

2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004/1/11; z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 34/06,

niepubl.). Wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych jest wartość

konkretnego interesu skarżącego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

30 stycznia 2007 r., IV CZ 118/06, niepubl.; z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK

107/09, niepubl.; z dnia 9 lipca 2009 r., I CSK 117/09, niepubl.; z dnia 16 listopada

2011

r.,

IV

CSK

280/11,

niepubl.),

a

nie

wartość

przedmiotu

działu.

W rozpoznawanej sprawie niezaskarżenie przez wnioskodawcę i uczestniczkę

postępowania postanowienia Sądu pierwszej instancji ma ten skutek, że mogą oni

kwestionować jedynie pogorszenie ich sytuacji dokonane postanowieniem Sądu

Okręgowego, co oznacza, że wartością ich naruszonego interesu jest, jak trafnie

wskazał ten Sąd, kwota obejmująca różnicę pomiędzy ustaloną w postępowaniu

odwoławczym wysokością obciążającej ich spłaty, a tą ustaloną w postanowieniu

Sądu

pierwszej instancji, która jest wypadkową ustalenia w tym postępowaniu

wartości nieruchomości. Nie mają racji żalący się, że skoro kwestionują ustalenie

wartości całej nieruchomości, to jest ona jednocześnie wartością przedmiotu

zaskarżenia. Nie uwzględnia bowiem tego, że nie służyło mu prawo obejmujące

całą nieruchomość.

Wbrew zarzutom żalących się, Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art.

3986 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., ponieważ badanie wartości przedmiotu

zaskarżenia objęte jest zakresem badania dopuszczalności skargi w odniesieniu

do warunku wskazanego w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Z uwagi na to, że wartość

przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150000 zł skargę kasacyjną należało uznać

za niedopuszczalną.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie. Z mocy art. 520 § 3

k.p.c. i § 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 2 pkt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia

przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

(Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania

zażaleniowego.

jw