II CSK 229/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 229/20 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.‎przeciwko G. D. i Z. D.‎o ustanowienie rozdzielności majątkowej,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanej G. D.od wyroku Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I 1Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną pozwanej G. D. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I 1Ca (…) Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne.

Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuca naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i logicznego wnioskowania polegającej na błędnej ocenie materiału dowodowego oraz braku wszechstronnego ich rozważenia, w tym w szczególności na niewłaściwym przyjęciu, iż zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia powództwa na podstawie art. 52 § 1a k.r.o., zaś działania powoda mają na celu pokrzywdzenie pozwanych; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 k.c. przez stwierdzenie, że działanie powoda w stanie faktycznym sprawy nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno - gospodarczym przeznaczeniem przysługującego powodowi prawa.Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398³ § 3 k.p.c.).

W związku z czym, w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. określającego kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 76, z dnia 24 listopada 2005 r., IV CSK 241/05 nie publ., z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06, nie publ., z dnia 8 października 2009 r., II CSK 222/09, nie publ.). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej pozwana oparła na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona.Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi.

W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo).Według skarżącej oczywista zasadność skargi kasacyjnej jest wynikiem pominięcia przez Sąd odwoławczy części zebranego w sprawie materiału dowodowego z uchybieniem art. 382 k.p.c. Jednak pozwana nie konkretyzuje pominiętej części materiału dowodowego, ani też nie wykazuje istotnego wpływu na wynik sprawy jak tego wymaga art. 398³ § 1 pkt 2 in fine k.p.c.Wbrew stanowisku pozwanej lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie daje podstaw do tezy, iż jest on oczywiście nieprawidłowy w rozumieniu wskazanej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Artykuł 382 k.p.c. stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy skarżący wykaże, że sąd drugiej instancji bezpodstawnie pominął część zebranego w sprawie materiału dowodowego, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2011 r., I CSK 261/10, nie publ., z dnia 12 czerwca 2013 r., II CSK 634/12, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., jw