II CNP 48/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 48/11

POSTANOWIENIE

Dnia 14 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 grudnia 2011r.,

skargi Tadeusza H.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 kwietnia 2009r.,

wydanego w sprawie z wniosku Bogumiły H.

przy uczestnictwie Marii H., Tadeusza H., Aliny S. i Ryszarda S.

o dział spadku, podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Uczestnik Tadeusz H. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego postawienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 kwietnia 2009 r.

oddalającego apelację wnioskodawczyni Bogumiły H. oraz apelację uczestnika

Tadeusza H. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 27 lutego 2008 r.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w sprawie o uzupełniający dział spadku,

podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności, a jego uczestnikami byli

także Maria H., Alina i Ryszard S.

Postanowieniem z 27 lutego 2008 r. Sąd Rejonowy w P. dokonał

uzupełniającego działu spadku po Pelagii H., zmarłej 19 lutego 1992 r. w T. oraz

uzupełniającego podziału majątku wspólnego Pelagii i Tadeusza małżonków H.

Ponadto

dokonał

zniesienia

współwłasności,

przedmiotem

którego

była

nieruchomość położona T. oznaczona ewidencyjnie numerem działki 26/2, o

powierzchni 0,0210 ha. Rozstrzygnął także o roszczeniach związanych z

posiadaniem przedmiotu działu. Sporna nieruchomość przyznana została na

wyłączną własność Alinie S i Ryszardowi S. do wspólności majątkowej, a na rzecz

wnioskodawczyni Sąd zasądził od uczestników Aliny i Ryszarda małżonków S.

kwotę 3 150 zł (odpowiadającą wartości 1/4 nieruchomości) tytułem spłaty. Sąd

oddalił roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie, których Tadeusz H.

domagał się od uczestników małżonków S. oraz oddalił roszczenie o nakazanie

usunięcia przez tych uczestników bramy, ogrodzeń, roślin i innych przedmiotów

uniemożliwiających innym uczestnikom korzystanie z drogi biegnącej po działce

nr 206/2.

Postanowieniem z 9 kwietnia 2009 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelacje

Bogumiły i Tadeusza H. od powyższego orzeczenia. Skarżący kwestionowali

rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w zakresie zniesienia współwłasności

działki nr 26/2 położonej w T.

wskazując,

że

stanowi ona

dojazd do

zamieszkiwanej przez nich posesji i dlatego powinna zostać im przyznana. Sąd

Okręgowy wskazał, że działka nr 26/2 na całej swej długości i szerokości jest

wykorzystywana wyłącznie jako droga dojazdowa i stanowi obecnie dojazd do

posesji uczestników Aliny i Ryszarda małżonków S., znajdującej się na działce nr

206/3, która nie posiada innego dostępu do drogi publicznej. Natomiast działka

siedliskowa Bogumiły H., oznaczona numerem 25/1, którą zamieszkuje ona wraz z

ojcem uczestnikiem Tadeuszem H., ma dostęp do drogi publicznej poprzez działkę

nr 19, która stanowi własność wnioskodawczyni. Utrata przez wnioskodawczynię

możliwości przejazdu przez działkę nr 26/2 niewątpliwie spowoduje konieczność

urządzenia drogi utwardzanej na działce nr 19, ale konsekwencja ta jest w świetle

zasad współżycia społecznego bardziej akceptowalna, niż konsekwencja w postaci

pozbawienia małżonków S. wjazdu na ich posesję. Wspólne korzystanie z drogi po

działce 26/2 Sądy uznały za niewłaściwe rozwiązanie, ponieważ strony pozostają w

ostrym konflikcie, co wyklucza możliwość zgodnego używania przejazdu.

Skarżący oparł swoją skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

postanowienia Sądu Okręgowego w P. na podstawie naruszenia prawa

materialnego tj. art. 211 k.c., art. 212 k.c. oraz § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra

Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U Nr 75. poz. 690 ze zm.) poprzez

zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w Tuszynie oznaczonej

ewidencyjnie numerem działki 206/2 o powierzchni 0,0210 ha polegające na

przyznaniu tej nieruchomości na wyłączną własność Alinie i Ryszardowi S. do

wspólności majątkowej i spowodowanie w ten sposób braku odpowiedniego

dostępu do drogi publicznej nieruchomości oznaczonej nr 25/1. Przytoczone

przepisy wskazał także jako te, z którym zaskarżone orzeczenie jest jego zdaniem

niezgodne.

Wyrządzenie szkody przez wydanie kwestionowanego orzeczenia skarżący

uprawdopodobnił wskazując, że wartość jego nieruchomości została zmniejszona

poprzez pozbawienie jej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej i przez to

ograniczeniu uległo jej znaczenie użytkowe.

Wyjaśnił także, że wartość przedmiotu sporu nie pozwalała mu złożyć skargi

kasacyjnej, a nie zachodziły przesłanki uzasadniające wystąpienie o wznowienie

postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 4245 § 1 k.p.c. określa wymagania konstrukcyjne skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wśród

wymagań tych mieści się uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej

przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Spełnienie tego wymagania sprowadza się do złożenia oświadczenia, że szkoda

wystąpiła, oraz wskazania jej rodzaju i rozmiaru (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, Biul. SN 2005, nr 10, s. 14,

z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, niepubl., z dnia 15 czerwca 2010 r.,

I

CNP

9/10,

niebubl.).

Obowiązkiem

skarżącego

jest

poza

tym

uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, a więc wykazanie jej przy użyciu

dowodów

lub

innych

środków,

niespełniających

wymagań

wynikających

z przepisów o postępowaniu dowodowym (art. 243 k.p.c.).

Skarżący w niniejszej sprawie powołał się co prawda na to, że została mu

wyrządzona

szkoda

wskazując,

że

wartość

jego

nieruchomości

została

zmniejszona poprzez pozbawienie jej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej

i przez to została ograniczone jej znaczenia użytkowe. Nie wykazał jednak swojego

prawa do tej nieruchomości, a z ustaleń Sądu wynika, że w wyniku działu spadku

po Pelagii H. i zniesienia współwłasności dokonanych postanowieniem z dnia 23

sierpnia 1993 r. nieruchomość, obejmująca m. in. działkę 25, została przyznana na

wyłączną własność wnioskodawczyni Bogumiły H., ewentualna szkoda mogłaby

więc zostać wyrządzona jedynie wnioskodawczyni. Ponadto skarżący nie wskazał

wysokości szkody, ani nie wyjaśnił dlaczego niemożliwe jest korzystanie z

używanego od dłuższego czasu dostępu przez działkę nr 199. Samo twierdzenie

skarżącego nie może spełniać wymagania konstrukcyjnego skargi, o którym mowa

w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. W niniejszej sprawie nie podjęto nawet próby

uprawdopodobnienia faktu poniesienia szkody ani jej rozmiarów, powołując się

jedynie na oczywistość jej wyrządzenia przez zaskarżone orzeczenie.

W myśl art. 4248 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca skargę niespełniającą

wymagań określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. Wypełniając dyspozycję tego przepisu,

Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.