II CNP 35/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 35/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 listopada 2011r.,

skargi J. W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 11 stycznia 2011., wydanego

w sprawie z powództwa H. W.

przeciwko J. W.

o zapłatę,

odrzuca skargę, oddala wniosek o przyznanie kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

W związku ze skargą pozwanej J. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 11 stycznia 2011 r. należy

zważyć, co następuje.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

powinna zawierać: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem,

czy jest on zaskarżony w całości lub w części, przytoczenie jej podstaw oraz ich

uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest

niezgodny, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez

wydanie wyroku, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego

wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto –

gdy skargę wniesiono stosując art. 4241 § 2 k.p.c. - że występuje wyjątkowy

wypadek uzasadniający wniesienie skargi, wniosek o stwierdzenie niezgodności

wyroku z prawem.

Skarga nie spełnia wymagań określonych w art. 4245 § 1 pkt 4 i 5 k.p.c.

Uprawdopodobnienie

wydanie wyroku,

wyrządzenia

którego

skarga

szkody,

dotyczy

spowodowanej

polega

na

przez

przedstawieniu

wyodrębnionego wywodu przekonującego, że szkoda została wyrządzona oraz

określającego czas jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem

wyroku niezgodnego z prawem (por.: postanowienie SN z dnia 31 stycznia

2006 r., sygn. akt IV CNP 38/05, OSNC z 2006 r., nr 7 - 8, poz. 141; postanowienie

SN z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt I CNP 19/05, nie publ.; postanowienie SN

z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt III CNP 5/05, nie publ.; postanowienie SN

z dnia 11 sierpnia 2005 r., sygn. akt III CNP 4/05, OSNC z 2006 r., nr 1, poz. 16).

Zgodnie z utrwalonym

stanowiskiem

Sądu

Najwyższego,

ten

kreatywny

wymóg skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

obliguje skarżącą

do

również do wskazania

lub przedstawienia

złożenia

jej

oświadczenia,

rodzaju

dowodów

i

rozmiaru,

lub innych

że

szkoda

wystąpiła,

a

ponadto

do

środków

jak

powołania

uwiarygodniających

jej

twierdzenie. Przesłanka uprawdopodobnienia szkody, uregulowana w art. 424 5 § 1

pkt 4 k.p.c., zostaje spełniona, jeżeli skarżąca powoła w skardze nie tylko

wszystkie znane jej fakty, które wskazują na związek między zaskarżonym

wyrokiem a doznanymi wskutek jego wydania stratami lub utraconymi korzyściami,

ale ponadto powoła dowody lub co najmniej ich surogaty, które uczynią twierdzenie

o wyrządzeniu szkody wiarygodnym (tak m.in.: postanowienie SN z dnia 25 lipca

2006 r., III CNP 40/06, nie publ.; postanowienie SN z dnia 23 marca 2006 r.,

IV CNP 23/06, teza opublikowana w Biuletynie SN z 2006 r., nr 6, s. 8).

Tak rozumianego obowiązku skarżąca nie spełniła. Nie przedstawiła jakichkolwiek

skonkretyzowanych dowodów lub ich surogatów na okoliczność poniesienia

wskazanej przez nią już wyrządzonej szkody, posiłkując się jedynie własnymi

twierdzeniami (brak jest np. dowodu zapłaty powodowi orzeczonej kwoty).

Ponadto za szkodę – poza zobowiązaniem do zapłaty powodowi zasądzonej

zaskarżonym wyrokiem kwoty roszczenia głównego - skarżąca uznała koszty

procesu, podczas gdy koszty procesu, które nawet gdyby zostały już uiszczone

przed wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia, nie stanowią szkody w rozumieniu art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.

(por.: postanowienie SN z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I CNP 47/08,

nie publ.; postanowienie SN z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt I BP 24/07,

nie publ.; postanowienie SN z dnia 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06 nie publ.;

postanowienie SN z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt II BP 11/06, OSNP z 2007 r.,

nr 15 - 16, nr 223).

Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżącą obciąża obowiązek

przedstawienia analizy prawnej przepisów dotyczących środków zaskarżenia,

których zastosowanie jest niedopuszczalne lub z innych przyczyn na pewno

nie mogłoby odnieść skutku. Skarżąca powinna wykazać, że od zaskarżonego

wyroku

nie

przysługuje

nastąpić wzruszenie

środek

zaskarżonego

prawny,

przy

orzeczenia

pomocy

którego

(postanowienie

SN

mogłoby

z

dnia

23 stycznia 2009 r., sygn. akt I CNP 108/08, nie publ.). Oznacza to obowiązek

przeprowadzenia analizy przepisów dotyczących środków prawnych, których

zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogłyby

odnieść skutku. Skarżąca musi „wykazać”, a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy

„uwiarygodnić”, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków

prawnych nie było i nie jest możliwe. Wykazanie w skardze o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, że wzruszenie zaskarżonego

wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe polega na

ujawnieniu i przedstawieniu tej okoliczności w sposób wyczerpujący i nie budzący

wątpliwości oraz na dowiedzeniu jej istnienia i przekonującym uzasadnieniu

(postanowienie SN z dnia 27 stycznia 2006 r., sygn. akt III CNP 23/05, OSNC

z 2006 r., nr 7 – 8, poz. 140). Nie chodzi tylko wykazanie niemożliwości

skorzystania ze skargi kasacyjnej, czy skargi o wznowienie postępowania,

ale także z innych środków prawnych pozwalających na zmianę lub uchylenie

orzeczenia, ewentualnie służących pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności

(zob. postanowienie SN z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I CNP 50/08, nie publ.).

Skarżąca odniosła się jedynie do niedopuszczalności skargi kasacyjnej i skargi

o wznowienie postępowania. O ile można przyjąć, że wykazała niedopuszczalność

skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, to nie można tak ocenić twierdzeń na temat

niedopuszczalności

skargi

o

wznowienie

postępowania,

które

skrótowo

nawiązywały tylko do treści przepisów regulujących tą instytucję, abstrahując już

od braku analizy prawnej niedopuszczalności innych środków prawnych.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art.

424 § 1 k.p.c.

Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz pełnomocnika skarżącej

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy zauważyć,

że skoro

rozpoznawana

skarga

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego orzeczenia wniesiona przez pełnomocnika ustanowionego przez

sąd podlega odrzuceniu, to brak jest uzasadnienia dla przyznania mu od Skarbu

Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (zob. postanowienie SN

z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CZ 69/07, OSNC z 2008 r., nr 3, poz. 41,

postanowienie SN z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV CSK 332/10, nie publ.).