II CNP 34/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 34/09

POSTANOWIENIE

Dnia 17 lipca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2009 r.

skargi M. T.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 sierpnia 2006 r.,

wydanego w sprawie z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie

Oddział Terenowy w S.

przeciwko M.T.

o zapłatę,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Pozwany M. T. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 28 sierpnia 2006 r.,

którym odrzucono jego zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 2

czerwca 2006 r., oddalające wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów

sądowych oraz odrzucające jego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 12 stycznia 2006 r.

Skarga pozwanego została oparta na zarzucie naruszenia przepisów

postępowania:

-

art. 3981 § 1 k.p.c. – przez błędne uznanie, że postępowanie kasacyjne nie

jest szczególnym postępowaniem kontrolnym, pozostającym poza strukturą

sądów powszechnych,

-

art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z art. 100 ust. 2 i art. 14 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 1 września

2005 r. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) – przez niewłaściwe przyjęcie, iż radca

prawny jako pełnomocnik strony zwolnionej w całości od kosztów sądowych

przed sądem powszechnym zobowiązany jest do uiszczenie opłaty stałej

i podstawowej w wysokości 30,00 zł. Pozwany zarzucił nadto błędną

wykładnię ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych, przez przyjęcie, że zwolnienie w całości od kosztów sądowych

w postępowaniu rozpoznawczym rozciąga się również na postępowanie

wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej.

W konsekwencji skarżący wskazał na art. 3981 §1 k.p.c., art. 1302 §3 k.p.c.

w związku z art. 100 ust. 2 i art. 14 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne.

Skarżący podkreślił, że następstwem wydania zaskarżonego jego skargą

prawomocnego postanowienia było wszczęcie w sprawie II KM …/06 egzekucji

z nieruchomości, w dniu 1 grudnia 2006 r. przez Komornika Sądowego Rewiru II

przy Sądzie Rejonowym w N. z wniosku powodowej Agencji Nieruchomości

Rolnych w Warszawie w oparciu o tytuł wykonawczy związany z zaskarżonym

postanowieniem – wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r. oraz

poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowego z dnia 15 października 2003 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, powinna zawierać szereg elementów konstrukcyjnych.

Należą do nich:

1)

oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest

ono zaskarżone w całości lub w części,

2)

przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie,

3)

wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne,

4)

uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie

orzeczenia, którego skarga dotyczy,

5)

wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę

wniesiono stosując art. 4241 § 2 – że występuje wyjątkowy wypadek

uzasadniający wniesienie skargi,

6)

wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

Wypełnienie obowiązku przewidzianego w art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga

złożenia przez stronę oświadczenia, że szkoda w jej majątku nastąpiła i wskazania

rodzaju i rozmiaru tej szkody, a ponadto powołania lub przedstawienia dowodów

lub

innych

środków

uwiarygodniających

powyższe

twierdzenie

(por.

np.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2005 r., I CNP 19/05, nie

publ., postanowienia tego Sądu z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, nie publ.;

z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC z 2006 r., nr 1, poz. 16, z 15 lutego

2006 r., IV CNP 7/05, nie publ.). Szkoda musi przy tym pozostawać w normalnym

związku przyczynowym z wydaniem zaskarżonego orzeczenia, co wynika ze

sformułowania, iż musi być przez to orzeczenie spowodowana. Obowiązkiem

uprawdopodobnienia objęte jest więc także występowanie adekwatnego związku

przyczynowego. Tymczasem skarżący nie wyjaśnia, jaki związek przyczynowy

zachodzi pomiędzy wszczęciem egzekucji na podstawie prawomocnych wyroków,

których nie obejmuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia, a odrzuceniem jego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi

kasacyjnej. Można tylko domniemywać, że związek ten miałby polegać na tym, iż

w wypadku nieodrzucenia zażalenia mogło dojść do uchylenia postanowienia

o odrzuceniu skargi kasacyjnej, która to skarga z kolei być może zostałaby przyjęta

do

rozpoznania

i

ewentualnie

doprowadziłaby

do

podważenia

wyroku,

stanowiącego podstawę wszczęcia egzekucji. Jednak to obowiązkiem strony jest

skonkretyzowanie powiązań, jakie występują pomiędzy wskazywaną szkodą,

a zaskarżanym

orzeczeniem

i

uprawdopodobnienie,

że

normalny

związek

przyczynowy rzeczywiście występuje. Tego wyjaśnienia nie zawiera wniesiona

skarga. Tymczasem, jak zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniu

postanowienia z dnia 17 czerwca 2008 r. (I BP 57/07, nie publ.) szkoda wynikająca

z

wydania

niekorzystnego

dla

strony wyroku

nie

pozostaje

w

związku

przyczynowym z odrzuceniem środków zaskarżenia, zamykających drogę do

poddania tego orzeczenia kontroli. Jedyny adekwatny związek mógłby łączyć tak

rozumianą szkodę z przyczyną w postaci niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku, który podlega wykonaniu. Bezsporne jest jednak, że skarżący uczynił

przedmiotem zaskarżenia postanowienie z 28 sierpnia 2006 r., a nie egzekwowany

wyrok, jego obowiązkiem było zatem uprawdopodobnienie szkody, jaką wywołało

wydanie

tego

postanowienia.

Temu

obowiązkowi

pozwany

nie

sprostał.

W konsekwencji jego skarga nie czyni zadość wymaganiu ustanowionemu

w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie na podstawie

art. 4248 § 1 k.p.c.

md