II CNP 21/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CNP 21/11

POSTANOWIENIE

Dnia 5 września 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 5 wrześna 2011 r.

skargi T. O.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego z dnia 7 kwietnia 2009 r.,

wydanego w sprawie z powództwa T. O.

przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ulicy M.

[…] w P.

o uchylenie uchwały,

odrzuca skargę i zasądza od wnoszącego skargę T. O. na

rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. M. […] w

P. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania

Uzasadnienie

T. O. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem wydanego w pierwszej

instancji prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jego powództwo

o uchylenie uchwały nr 5/2006 podjętej przez pozwaną Wspólnotę Mieszkaniową

Nieruchomości w P. przy ul. M.[…]. Uzasadniając brak zaskarżenia wymienionego

wyroku skarżący wskazał, że apelacja wniesiona w terminie ustawowym nie

odniosłaby skutku, ze względu na dotychczasową, niejasną wykładnię przepisów

materialnych, proceduralnych oraz ze względu na ciężką sytuację finansową

skarżącego i brak możliwości znalezienia profesjonalnego pełnomocnika.

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze

przysługujących środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przytoczony przepis

wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

jest

wykorzystanie

przez

stronę

przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 424 1

§ 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków

prawnych, dopuszczalność skargi uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch

przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz wystąpienia niezgodności

z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych

zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka

i obywatela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP

4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało wyjaśnione, że wyjątkowe

wypadki, o których mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., odnoszą się także do przyczyn

nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia. Przyczyny

te muszą mieć charakter wyjątkowy w znaczeniu obiektywnym, co oznacza, że

chodzi o wyjątkowe okoliczności obiektywnie uniemożliwiające stronie wniesienie

środka zaskarżenia, a nie o okoliczności subiektywne, wynikające z woli lub

zaniedbań strony. Wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, strona musi zatem wykazać, że nieskorzystanie przez

nią z przysługującego środka prawnego nastąpiło z wyjątkowych powodów

mających charakter siły wyższej, takich jak ciężka choroba, katastrofa, klęska

żywiołowa czy wyjątkowe okoliczności leżące po stronie osób trzecich, które

obiektywnie rzecz biorąc uniemożliwiły wniesienie środka zaskarżenia (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, z dnia

29 listopada 2006 r., II CNP 85/06, nie publ., i z dnia 7 lutego 2008 r., IV CNP

217/07, OSNC - ZD 2008, nr 4, poz. 114; z dnia 10 sierpnia 2010 r., II CNP 38/10,

nie publ.).

Takie same warunki dopuszczalności skargi określone są w art. 424 1 § 2

k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy –

Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo

upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037).

Przyczyny nieskutecznego wniesienia sprzeciwu od zaskarżonego wyroku

zaocznego nie mieszczą się w kategorii wyjątkowych wypadków, o których mowa

w art. 4241 § 2 k.p.c. usprawiedliwiających nieskorzystanie przez stronę

z przysługujących jej środków zaskarżenia. Nie zachodzi zatem przewidziana

w tym przepisie niezbędna przesłanka dopuszczalności skargi w postaci

wyjątkowego wypadku usprawiedliwiającego nieskorzystanie z przysługującego

środka zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 424 8 § 2

k.p.c. O kosztach postępowania związanych z postępowaniem skargowym Sąd

Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art.424 12 , art. 39821,

art. 391 k.p.c. oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej prze radcę

prawnego ustanowionego z urzędu (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia

25 czerwca 2009 r., III CZP 40/09, OSNC 2010, Nr 2, poz. 26 oraz postanowienie

z dnia 12 maja 2011 r., III CZP 9/11, nie publ.).