II BP 6/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II BP 6/10

POSTANOWIENIE

Dnia 1 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa C. T.

przeciwko T. Sp. z o.o. w W.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2010 r.,

skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W.

z dnia 15 września 2009 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 15 września 2009 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w W.

oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego– Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w W. z dnia 14 stycznia 2009 r., którym zasądzono od strony

pozwanej T. spółki z o.o. w W. na rzecz C. T. kwotę 2000 zł tytułem odszkodowania

i oddalono powództwo w pozostałym zakresie, tj. co do pozostałej kwoty 1835 zł

żądanej tytułem odszkodowania.

Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego

orzeczenia, zarzucając naruszenie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Według skarżącej, zaskarżonym wyrokiem wyrządzono jej „szkodę materialną

– stratę, która to strata nie powstałaby, gdyby nie właściwe zastosowanie

przepisów prawa przez Sąd w zakresie ponownych przeliczeń po wydaniu

Pierwszej Decyzji ZUS o przyznaniu emerytury”.

Powódka podniosła nadto, iż „na orzeczenie wydane przez Sąd II Instancji nie

było innych środków prawnych i nie jest możliwe złożenie takich środków”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem w

części określającej jej istotę (jej treść), w której należy wykazać, że spełnia warunki

przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 1-6 k.p.c., powinna zawierać między innymi

przytoczenie jej podstaw wraz z uzasadnieniem (pkt 2) oraz wskazanie przepisu

prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3). Wymagania skargi

wskazane w pkt 2 i 3 art. 4245 § 1 k.p.c. są niezależne od siebie i spełniają, jako

istotne elementy skargi, różne funkcje i cele. Przytoczenie podstaw skargi i ich

uzasadnienie pozostaje w związku z treścią art. 424 4 k.p.c., natomiast wskazanie

przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, jest konieczne,

bowiem istotą skargi jest właśnie stwierdzenie niezgodności zaskarżonego

orzeczenia z prawem, a więc konkretnym jego przepisem. Naruszenia prawa

materialnego lub procesowego mogą, ale nie muszą, spowodować niezgodności z

prawem. Przepisy powołane w podstawach skargi niekiedy będą jednocześnie

przepisami, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, nie zawsze jednak

zależność taka będzie występować. W związku z tym wypełnieniem obowiązków

określonych w art. 4245 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. - nałożonych na osoby uprawnione do

sporządzenia skargi, którymi są profesjonalni pełnomocnicy procesowi lub podmioty

o kwalifikacjach wskazanych w ustawie, jest wyodrębnienie tych elementów

konstrukcyjnych, którego to warunku nie spełnia skarga w rozpoznawanej sprawie.

Nie wymienia bowiem przepisów, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne,

ograniczając się do wskazania podstaw skargi.

Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnego orzeczenia powinna nadto zawierać uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga ta

dotyczy. Warunek ten można uznać za spełniony jedynie wtedy, gdy strona

skarżąca złoży oświadczenie, że szkoda nastąpiła, wskazując jej rodzaj i rozmiar, a

ponadto powoła lub przedstawi dowody lub inne środki uwiarygodniające jej

twierdzenie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 22 listopada 2005 r., I

CNP 19/05, niepublikowane, z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05,

niepublikowane oraz z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz.

16). Skarżący może ponadto powoływać się tylko na taką szkodę, która została już

wyrządzona na skutek wydania zaskarżonego orzeczenia, a nie na szkodę, która

może powstać dopiero w przyszłości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

27 października 2005 r., V CNP 28/05, niepublikowane). Skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie służy bowiem zapobieganiu

wyrządzeniu szkody, mogącej powstać na skutek jego wydania, lecz jest środkiem

prawnym, który w razie jego uwzględnienia będzie stanowić podstawę wystąpienia

z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa o naprawienie szkody wyrządzonej

tym orzeczeniem (art. 4171 § 2 k.c.).

Uprawdopodobnienie może być rozpatrywane w aspekcie celu, którym jest

wyrobienie przekonania organu decyzyjnego o istnieniu takiego stanu, oraz

środków usprawiedliwiających to przekonanie. Ustawa nie ogranicza skarżącego w

doborze środków, ale ze względu na to, że ich weryfikacja w tej fazie postępowania

nie jest oparta na postępowaniu dowodowym, skarżący może poprzestać na

przytoczeniu twierdzeń odwołujących się do skonkretyzowanych okoliczności, które

wydają się prawdziwe, gdyż znajdują potwierdzenie w materiałach dołączonych do

skargi lub znajdujących się w sprawie zakończonej i przekonują o istnieniu faktów,

prowadzących do wniosku o powstaniu wskutek wydania orzeczenia uszczerbku

majątkowego. Uprawdopodobnienie nie jest poddane ścisłym regułom dowodzenia,

natomiast musi zachować walor

wiarygodności w świetle

reguł logiki i

doświadczenia życiowego. Konieczne jest zatem wskazanie czasu wyrządzenia

szkody, jej postaci oraz związku przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku

a wydaniem orzeczenia. Sformułowanie zawarte w art. 417 1 § 2 k.c. o szkodzie

wyrządzonej przez wydanie orzeczenia, a nie np. przez wykonanie, wskazuje, że

ustawodawca - co do zasady - nie wyłączył z zakresu odszkodowania uszczerbku

polegającego na utracie przedmiotu sporu. Wykazując jednak prawdopodobieństwo

rzeczywistego wyrządzenia szkody, skarżący nie może odwoływać się do

argumentów, które przekonywałyby tylko o możliwości jej powstania w przyszłości,

a tym bardziej utożsamiać stanu jej wyrządzenia wyłącznie z faktem oddalenia jego

powództwa. Twierdzenie skarżącej dotyczące szkody nie odpowiada zatem

wymaganiu zawartemu w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.

Stosownie do treści art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżącego obciąża również

obowiązek wykazania, iż wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W literaturze i orzecznictwie

przyjmuje się, że obowiązek ten oznacza przeprowadzenie prawniczej analizy

przepisów

dotyczących

środków

prawnych,

których

zastosowanie

jest

niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie z

art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżący musi „wykazać" (a więc nie „wskazać",

„przytoczyć" czy „uwiarygodnić"), że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w

drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Podkreśla się, że nie

chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę o wznowienie postępowania, ale także

o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie orzeczenia, ewentualnie

służące pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006 nr 7-8, poz.

140, z dnia 21 grudnia 2006 r., III CNP 57/06, niepublikowane).

Tymczasem skarżąca poprzestała na stwierdzeniu, że „na orzeczenie wydane

przez Sąd II Instancji nie było innych środków prawnych i nie jest możliwe złożenie

takich środków”. Takie stwierdzenie nie odpowiada przedstawionym wyżej

wymaganiom.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego, złożona w niniejszej sprawie, nie spełnia więc wymagań z art. 424 5 §

1 k.p.c., wobec czego na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. należało postanowić jak

sentencji.