Legislator Case Law & Legislation
I UZ 86/12 AI generated

I UZ 86/12 · Sąd Najwyższy

Case Number I UZ 86/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

marca 2008 r., poprzez stwierdzenie, że K. C. jako członek zarządu Zakładów Mechanicznych „R." Sp. z o.o. nie odpowiada za zobowiązania z tytułu składek na

Legislator headnote

AI generated

art. 102 k.p.c, art. 98 § 3 k.p.c, art. 98 § 1 k.p.c, art. 3942 § 2 k.p.c, art. 395 § 1 k.p.c, art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c; I UZ 86/12 · Sąd Najwyższy: C. jako członek zarządu Zakładów Mechanicznych „R." Sp. z o.o. nie odpowiada za zobowiązania z tytułu składek na

Keywords

AI generated
art. 102 k.p.c art. 98 § 3 k.p.c art. 98 § 1 k.p.c art. 3942 § 2 k.p.c art. 395 § 1 k.p.c art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c

Cited Legislation

AI generated
art. 102 k.p.c
postępowania w oparciu o zasadę wyrażoną na gruncie art. 102 k.p.c., Sąd
art. 98 § 3 k.p.c
okoliczności, gdyż zawarte w art. 98 § 3 k.p.c.
art. 98 § 1 k.p.c
w związku z art. 98 § 1 k.p.c., jak
art. 3942 § 2 k.p.c
również z uwagi na naruszenie art. 3942 § 2 k.p.c.
art. 395 § 1 k.p.c
w związku z art. 395 § 1 k.p.c.,
art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c
art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.
art. 39821 k.p.c
391 § 1 i art. 39821 k.p.c., por.
art. 373 k.p.c
z art. 39821 k.p.c. i z art. 373 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I UZ 86/12

POSTANOWIENIE

Dnia 14 września 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący)

SSN Zbigniew Korzeniowski

SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania K. C.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanego C. K.

o przeniesienie odpowiedzialności z tytułu składek,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 września 2012 r.,

zażaleń ubezpieczonego i organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 1 grudnia 2011 r.,

1. odrzuca oba zażalenia w zakresie, w jakim dotyczą kosztów

postępowania przed Sądem pierwszej instancji,

2. oddala oba zażalenia w pozostałej części.

Uzasadnienie

W postanowieniu zawartym w punkcie drugim wyroku z dnia 12 stycznia

2011 r., Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zmieniając wyrok

Sądu Okręgowego oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego z dnia 28

marca 2008 r., poprzez stwierdzenie, że K. C. jako członek zarządu Zakładów

Mechanicznych „R." Sp. z o.o. nie odpowiada za zobowiązania z tytułu składek na

ubezpieczenia społeczne za okresy wskazane w zaskarżonej decyzji, nie obciążył

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztami postępowania. Orzekając o kosztach

postępowania w oparciu o zasadę wyrażoną na gruncie art. 102 k.p.c., Sąd

Apelacyjny miał na względzie niejednoznaczny charakter sporu i przekonanie

organu

rentowego

o

zasadności

decyzji,

znajdujące

potwierdzenie

w

rozstrzygnięciu sądowym dotyczącym innego członka zarządu Spółki.

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł pełnomocnik odwołującego

się K. C., wnosząc o jego zmianę poprzez ustalenie - na podstawie art. 98 § 1 i 3

k.p.c., a także § 6 pkt 7 i § 12 ust 1 pkt 2c w związku z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z Nr 163, poz.

1349 ze zm. – powoływanego dalej również jako rozporządzenie) - kosztów

zastępstwa procesowego za obie instancje w dwukrotnej wysokości stawki

minimalnej z podatkiem od towarów i usług oraz zwrot kosztów postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 października 2011 r. uchylił

zaskarżone

postanowienie

i

przekazał

sprawę

Sądowi

Apelacyjnemu

do

ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zaznaczył, że urzeczywistniający zasadę słuszności art. 102 k.p.c.,

stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik sporu, nie podlega

wykładni rozszerzającej i związany jest z obowiązkiem strony podania okoliczności

zezwalających na przyjęcie, że zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek", co

oznacza, że odstąpienie przez sąd od obciążania w całości strony przegrywającej

proces kosztami postępowania z urzędu, tj. bez zgłoszenia przez nią stosownego

wniosku i bez podania okoliczności zezwalających na przyjęcie, że zachodzi

„szczególnie uzasadniony wypadek", zwłaszcza, gdy stroną przegrywającą jest

podmiot stale i rutynowo prowadzący sprawy sądowe ze względu na charakter

swojej działalności, wymaga starannego uwzględnienia i rozważenia okoliczności

sprawy i dokładnego uzasadnienia takiego orzeczenia.

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym

rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 1 grudnia 2011 r. zasądził od Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K. C. kwotę 12.630 zł tytułem zwrotu kosztów

procesu oraz kwotę 1.230 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego

(pkt I) i oddalił zażalenie w pozostałym zakresie (pkt II).

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na gruncie rozpoznawanej sprawy brak

było podstaw do przyjęcia, że w przypadku organu rentowego mamy do czynienia z

przypadkiem „szczególnie uzasadnionym”, co umożliwiałoby zastosowanie art. 102

k.p.c. Trudno bowiem za podstawę zastosowania tego przepisu uznać przekonanie

strony o słuszności swojego działania, które spowodowało spór i zostało następnie

negatywnie ocenione przez sąd, zwłaszcza wobec braku w tej kwestii stosownego

wniosku organu rentowego, wskazującego na zaistnienie w przedmiotowej sprawie

okoliczności zezwalających na przyjęcie, że zachodzi „szczególnie uzasadniony

wypadek" i mając na uwadze to, że organ ten z uwagi na charakter swojej

działalności jest podmiotem stale i rutynowo prowadzącym sprawy sądowe. Takie

bowiem przekonanie strony jest typową postawą, która nie może uzasadniać

zwolnienia od kosztów procesu. Przedmiotowa sprawa nie miała też charakteru

precedensowego, który mógłby uzasadniać zastosowanie art. 102 k.p.c.

W niniejszej sprawie - jako sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczącej przeniesienia na członków zarządu zobowiązań spółki za zaległości z

tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wynagrodzenie pełnomocnika strony

będącego radcą prawnym powinno zostać obliczone przy uwzględnieniu wartości

przedmiotu zaskarżenia, czyli na podstawie § 6 pkt 7 w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 i

§ 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w

sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

przez

radcę

prawnego

ustanowionego z urzędu. W przedmiotowej sprawie wartość przedmiotu sporu

odpowiadała kwocie 231.846,17 zł, a więc zgodnie z przytoczonymi wyżej

przepisami - minimalne wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego stronę

powinno wynosić 7.200,00 zł za pierwszą instancję, zaś stosownie do treści § 12

ust. 1 pkt 2 rozporządzenia - 5.400,00 zł za prowadzenie sprawy w postępowaniu

apelacyjnym (75% stawki minimalnej). Stosownie do treści art. 98 § 1 i § 3-4 k.p.c.,

koszty procesu za obie instancje odpowiadały łącznie kwocie 12.630 zł

(wynagrodzenie pełnomocnika wraz z kosztami sądowymi w postaci opłaty

podstawowej od apelacji). Jednocześnie w ocenie Sądu Apelacyjnego powyższa

wysokość kosztów zastępstwa procesowego odpowiadała w pełni stopniowi

zawiłości sprawy, a zwłaszcza nakładowi pracy pełnomocnika, jak też jego

wkładowi w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia przedmiotowej

sprawy (§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Brak było zatem podstaw do zasądzenia

opłaty w wysokości dwukrotnej stawki minimalnej.

Sąd wskazał także, że wbrew stanowisku skarżącego brak było podstaw do

przyjęcia, iż w skład kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej

obrony wchodzą koszty przejazdu do sądu pełnomocnika będącego radcą

prawnym, jak też koszty dokumentów dowodowych potwierdzających dane

okoliczności, gdyż zawarte w art. 98 § 3 k.p.c. wyliczenie ma charakter taksatywny.

Ponadto, w świetle § 2 ust. 3 rozporządzenia nie mogło budzić jakichkolwiek

wątpliwości stwierdzenie, że w skład niezbędnych kosztów procesu strony

reprezentowanej przez radcę prawnego z wyboru nie wchodzi podatek od towarów i

usług (VAT), a zatem opłata, zasądzana na rzecz strony reprezentowanej przez

radcę prawnego z wyboru, ustalana według wskazań zamieszczonych w § 2 ust. 1 i

2 rozporządzenia, nie zostaje podwyższona o stawkę podatku od towarów i usług

przewidzianą dla tego rodzaju czynności w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o

podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) W tym zakresie podatek

VAT nie wchodzi w skład wynagrodzenia radcowskiego (art. 98 § 3 k.p.c.) i nie

stanowi też wydatku, ponieważ jest świadczeniem publicznoprawnym.

W kwestii kosztów postępowania zażaleniowego - przy wartości przedmiotu

sporu wynoszącej 12.600 zł - stosownie do treści art. 98 § 1 i 3-4 k.p.c. w związku z

§ 12 ust. 2 pkt 2 i § 6 pkt 5 rozporządzenia przyjąć należało, że odpowiadały one

kwocie 1.230 zł (wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 50% stawki minimalnej

- 1.200 zł wraz z kosztami sądowymi w postaci opłaty podstawowej od zażalenia).

Postanowienie

to

zostało

zaskarżone

zażaleniem

zarówno

przez

odwołującego się (w zakresie pkt II), jak i przez organ rentowy (w zakresie pkt I).

Odwołujący się wniósł o jego zmianę, poprzez ustalenie, na podstawie art.

98 § 1 i 3, a także § 6 pkt 7 i § 12 ust 1 pkt 2 w związku z § 2 pkt 1 i 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z

urzędu, kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje w wysokości

obejmującej dodatkową stawkę minimalną, z uwzględnieniem podatku od towarów i

usług, także od wynagrodzenia minimalnego ustalonego w pkt I postanowienia (art.

5 ust 1 pkt 1 i ust 2, w związku z art 8 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o

podatku od towarów i usług).

W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o ustalenie kosztów w dwukrotnej

wysokości stawki minimalnej uzasadnia tym, że zagadnienie było bardzo złożone i

wymagało od pełnomocnika dużej pracy i wiedzy także ekonomicznej dotyczącej

przedmiotowego zagadnienia, a także wielokrotnych wyjazdów w celu zdobywania

dokumentów i stawiania się na rozprawach tak strony, jak i pełnomocnika,.

Tymczasem Sąd nie ustosunkował się do swoich wcześniejszych ustaleń co do

„niejednoznacznego charakterze sporu" i nie pogłębił swojej oceny wkładu pracy

pełnomocnika, co w zasadzie uniemożliwia określenie kryteriów, którymi się Sąd

kierował, a co za tym idzie istoty sporu.

Podniósł także, że skoro reprezentowanie strony w procesie niewątpliwie jest

usługą zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i

usług, przy czym zgodnie z ustawą wynagrodzenia za usługę nie można pobrać

bez podatku od towarów i usług, to zasądzając wynagrodzenie bez podatku Sąd

zmusza stronę bądź pełnomocnika do zapłaty podatku, którego nie mają obowiązku

ponieść, zamiast zobowiązanego przegrywającego bądź do zatajenia pobranego

wynagrodzenia przed służbami fiskalnymi.

Skarżący organ rentowy wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia

w pkt I z uwagi na naruszenie art. 102 k.p.c. w związku z art. 98 § 1 k.p.c., jak

również z uwagi na naruszenie art. 3942 § 2 k.p.c. w związku z art. 395 § 1 k.p.c.,

przez pominięcie doręczenia zażalenia K. C. na postanowienie zawarte w wyroku

Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 stycznia

2011 r. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

Wskazał także, że na podstawie art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13

października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z

2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) organ rentowy zwolniony jest w całości od opłat

sądowych.

W uzasadnieniu wskazano, że wnoszący zażalenie nie zgadza się ze

stwierdzeniem Sądu o rzekomym rutynowym prowadzeniu spraw sądowych przez

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto Sąd nie wykazał, nawet zakładając, że

taki sposób prowadzenia spraw można przypisać organowi rentowemu, jaki ma to

wpływ na obciążenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztami postępowania w

tej konkretnej sprawie.

Podkreślono także, że obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w

sytuacji, gdy płatnik składek nie zrealizował obowiązku zapłacenia składek, jest

podejmowanie działań zmierzających do ich pokrycia z wykorzystaniem prawem

przysługujących

przeprowadzeniu

środków.

Jednym

postępowania,

o

z

tych

sposobów

odpowiedzialności

jest

orzekanie,

po

osób

trzecich

za

zobowiązania podmiotu, którego zarząd tworzyli - tak jak to miało miejsce w

niniejszej sprawie.

Stwierdzono w tym kontekście, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych działa

w interesie społecznym, ponieważ system ubezpieczeń społecznych służy

zaopatrzeniu osób uprawnionych do korzystania z tego systemu, każda forma

uszczuplenia tego systemu wpływa na zmniejszenie posiadanych przez ZUS

aktywów i w konsekwencji wpływa na możliwości realizacji przez ZUS jego

ustawowych obowiązków. Zakład Ubezpieczeń Społecznych działa zatem w

interesie społecznym i Sąd rozstrzygając o kosztach postępowania, nawet gdy

organ rentowy jest stroną przegrywającą, powinien rozważyć, czy nie zachodzi

przesłanka z art. 102 k.p.c. do przyjęcia, że nie powinien on ponosić tych kosztów

w ogóle lub w wysokości niższej niż to przysługuje według ustawowych stawek.

Sąd Apelacyjny takich rozważań nie prowadził, a co więcej uznał, że Zakład

Ubezpieczeń Społecznych prowadzi wiele spraw sądowych, to tym samym jego

postawa nie może uzasadniać zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności pokreślić należy, że rozstrzygnięcie przez sąd drugiej

instancji - w następstwie wydania orzeczenia reformatoryjnego - o kosztach

procesu przed sądem pierwszej instancji, nie jest orzeczeniem co do kosztów

procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd

odwoławczy rozstrzygając bowiem o kosztach procesu przed pierwszą instancją

rozstrzyga w istocie o kosztach procesu, które były uprzednio przedmiotem

rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji. Oznacza to, że - ze względu na treść

art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. - postanowienie w tym przedmiocie nie podlega kontroli

Sądu Najwyższego. W judykaturze wyrażany jest bowiem zgodnie pogląd, że

sądem pierwszej instancji rozstrzygającym o kosztach procesu jest ten sąd, do

którego kognicji należało orzekanie po raz pierwszy o zwrocie tych kosztów.

Zażalenie do Sądu Najwyższego służy zatem tylko na postanowienie sądu drugiej

instancji co do kosztów procesu i to w takim zakresie, w jakim mogło być ono

wydane przez ten sąd po raz pierwszy w orzeczeniu kończącym postępowanie

apelacyjne. W konsekwencji zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art.

3941 § 1 pkt 2 k.p.c. przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji o kosztach

postępowania apelacyjnego, a także o kosztach postępowania kasacyjnego w

przypadku uprzedniego uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku sądu drugiej

instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania oraz

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 108 § 2 w związku z art.

391 § 1 i art. 39821 k.p.c., por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23

czerwca 2010 r., II CZ 45/10, OSNC 2010 nr 12, poz. 171; z dnia 27 stycznia

2011 r., II PZ 53/10, LEX nr 784936; z dnia 5 maja 2011 r., II PK 181/10, LEX nr

863979 i orzeczenia w nich powołane).

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odrzucił oba zażalenia w zakresie, w jakim

obejmują koszty procesu przez Sądem Okręgowym (art. 394 1 § 3 k.p.c. w związku

z art. 39821 k.p.c. i z art. 373 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).

W pozostałej części oba zażalenia podlegają oddaleniu.

I. Zażalenie odwołującego się

Zgodnie z art. 98 § 3 w związku z art. 99 k.p.c., do niezbędnych kosztów

procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie,

jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki

jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd

osobistego stawiennictwa strony. Stosownie zaś do art. 109 § 2 zdanie drugie

k.p.c.,

przy

ustalaniu

wysokości

kosztów

poniesionych

przez

stronę

reprezentowaną przez pełnomocnika będącego radcą prawnym sąd bierze pod

uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte przez niego w

sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej

wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Stawki opłat za czynności radców prawnych, o

których mowa w art. 98 § 3 k.p.c. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego ustanowionego z urzędu. Według § 2 tego rozporządzenia podstawę

zasądzenia opłaty, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4, przy

czym opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani

przekraczać wartości przedmiotu sprawy.

Stosownie do treści art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę

obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do

celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z przepisu tego

wynika, że koszty procesu zwraca się wyłącznie na żądanie strony. Sąd nie może

więc zasądzić kosztów, o zwrot których strona nie wnosiła. Pełnomocnik K. C.

złożył w apelacji wniosek o „zasądzenie kosztów postępowania, w tym

odwoławczego wg norm przepisanych”, nie modyfikując go do zamknięcia rozprawy

przez Sądem drugiej instancji (zob. art. 109 § 1 k.p.c.). W istocie zatem - według

złożonego

wniosku

(spisu

kosztów)

-

strona

nie

domagała

się

zwrotu

wynagrodzenia pełnomocnika z uwzględnieniem dwukrotności stawek minimalnych.

Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wynikająca z tego wniosku była więc dla

Sądu wiążąca w tym znaczeniu, że nie mógł on zasądzić z tego tytułu więcej niż

żądała strona.

Co się zaś tyczy kwestii podatku od towarów i usług (VAT), to Sąd

Najwyższy podziela stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25

stycznia 2007 r., III CZP 95/06(OSNC 2007 nr 12, poz. 17) wraz z całą

argumentacją zawartą w jej uzasadnieniu, uznając, że nie wchodzi on w skład

niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego z

wyboru (art. 98 § 3 k.p.c.).

II. Zażalenie organu rentowego

Podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. stanowią konkretne okoliczności

danej sprawy przekonujące o tym, że w danym przypadku obciążenie strony

przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne,

niesprawiedliwe. Stanowią je zarówno fakty związane z samym procesem, jak i

leżące poza nim, a dotyczące sytuacji życiowej, stanu majątkowego stron, które

powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia

społecznego. Zatem przepis art. 102 k.p.c. powinien być zastosowany wówczas,

gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami

procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności. Ustalenie,

czy w okolicznościach konkretnej sprawy zachodzą "wypadki szczególnie

uzasadnione", ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu, a sposób

korzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu

orzekającego i to do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie

uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie od generalnej zasady (art. 98 §

k.p.c.)

obciążenia

kosztami

procesu

strony

przegrywającej

spór.

Urzeczywistniający zasadę słuszności art. 102 k.p.c., stanowiąc wyjątek od zasady

odpowiedzialności za wynik sporu, nie podlega wykładni rozszerzającej i związany

jest z obowiązkiem strony podania okoliczności zezwalających na przyjęcie, że

zachodzi

"szczególnie

uzasadniony

wypadek"

(por.

postanowienia:

z

października 2010 r., I PZ 15/10, niepubl.; z 17 marca 2010 r., II CZ 105/09,

niepubl.; z 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, LEX nr 564753; z 2 grudnia 2009 r., I CZ

92/09, niepubl.). Ingerencja w to uprawnienie, w ramach rozpoznawania środka

zaskarżenia od rozstrzygnięcia o kosztach procesu, następuje jedynie w sytuacji

stwierdzenia,

że

dokonana

ocena

jest

dowolna,

oczywiście

pozbawiona

uzasadnionych podstaw. Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że ocena ta

nie może być dowolna oraz wymaga uzasadnienia zawierającego przedstawienie

okoliczności, które sąd uznał za wypadki szczególnie uzasadnione w rozumieniu

tego przepisu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lutego 2010 r., I CZ

111/09, niepubl.).

W świetle tych uwag zażalenie organu rentowego nie zasługuje na

uwzględnienie. Skarżący przed zamknięciem rozprawy przed Sądem drugiej

instancji nie powoływał żadnych okoliczności, które jego zdaniem uzasadniałyby

zastosowanie art. 102 k.p.c. Rację ma też Sąd drugiej instancji, że Zakład

Ubezpieczeń Społecznych jest podmiotem rutynowo prowadzącym sprawy sądowe,

a z tego wynika niewymagające głębszego uzasadnienia twierdzenie, że doskonale

powinny być mu znane zasady rządzące kosztami procesu.

Natomiast szczególna rola Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie stanowi

podstawy, do przerzucania kosztów postępowania na stronę, która obrony swoich

praw musiała dochodzić w jeden możliwy sposób, wnosząc odwołanie od, jak się

okazało, nieuzasadnionej decyzji. Trudno też uznać, że błędne decyzje Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych mają przymiot działania w interesie społecznym czy w

interesie ubezpieczonych.

Jeśli zaś chodzi o zarzut „naruszenia art. 3942 § 2 k.p.c. w związku z art. 395

§ 1 k.p.c., przez pominięcie doręczenia zażalenia K. C. na postanowienie zawarte

w wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12

stycznia 2011 r. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych”, to odwołuje się on do

wadliwości uprzedniego postępowania zażaleniowego. Zakończyło się ono

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia

6 października 2011 r., w którym

szczegółowo omówione zostały zarzuty zażalenia i ich uzasadnienie. W obecnym

postępowaniu zażaleniowym odpis zażalenia K. C. został doręczony organowi

rentowemu. Nie zaszła więc sytuacja, że w aktualnym postępowaniu zażaleniowym

organ rentowy miał ograniczoną możliwość prawidłowego prezentowania swojego

stanowiska.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w

związku z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.