I UK 363/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 363/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z odwołania L. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanego K. K. - F.H. "C."

o podleganie ubezpieczeniom z tytułu pracy nakładczej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 lutego 2012 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 10 maja 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co

potwierdza przepis art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c. oraz reprezentatywne piśmiennictwo.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto, gdy zachodzi

nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Przytoczone przesłanki ustawowe stanowią, więc obligatoryjny i nieodzowny

element oceny w tym stadium postępowania kasacyjnego. Badanie ich na

podstawie i w zakresie, przedstawionego w skardze kasacyjnej, uzasadnienia

wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania doprowadziło Sąd Najwyższy do konkluzji,

że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c.

W szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki

oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów skargi kwestią

wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych przepisów ani zasady ich

stosowania. W

sprawie

nie

występują

także

wymagające

rozstrzygnięcia

zagadnienia proceduralne. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd drugiej

instancji należy uznać za prawidłowe. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą w istocie

własnej wersji stanu faktycznego i są jedynie polemiką z ustaleniami Sądu drugiej

instancji. Ponadto skarga ta nie wskazuje w dostatecznym stopniu naruszenia

wyrokiem Sądu drugiej instancji prawa; uzasadnienie tego wyroku odpowiada

wymaganiom art. 328 § 2 k.p.c. - wyjaśnia podstawę faktyczna i prawną

rozstrzygnięcia.

Oceniając skargę kasacyjną Sąd Najwyższy nie dopatruje się występowania

przesłanek pozwalających na przyjęcie skargi tej do rozpoznania. Powołane w

skardze kasacyjnej istotne zagadnienie prawne było już przedmiotem rozpoznania

Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r. (III UK 73/07, M.P.Pr.

2008/2/58) Sąd Najwyższy zajął się kwestią prawnej dopuszczalności zastosowania

art. 83 § 1 k.c. w kontekście ustalenia Sądu drugiej instancji, z którego wynikało, że

jakaś część (znikoma) postanowień umowy o pracę nakładczą była jednak

realizowana i stwierdził, że okoliczność ta nie wyklucza uznania tej umowy za

pozorną. Skład orzekający w tamtej sprawie wyjaśnił także, iż „przepis § 3

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie

uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą stanowi, iż w

umowie o pracę nakładczą strony określają minimalną miesięczną ilość pracy,

której wykonanie należy do obowiązków wykonawcy. Minimalna ilość pracy

powinna być tak ustalona, aby jej wykonanie zapewniało uzyskanie co najmniej

50% najniższego wynagrodzenia określonego przez Ministra Pracy i Polityki

Socjalnej na podstawie art. 774 pkt 1 k.p., zwanego dalej „najniższym

wynagrodzeniem". Przepis ten stanowi warunek konieczny (konstrukcyjny) umowy

o pracę nakładczą, odróżniający ją w sposób zdecydowany od pozostałych umów

cywilnoprawnych - właśnie z uwagi na cel normodawcy upodobnienia sytuacji

prawnej

wykonawców

do

sytuacji

prawnej

pracowników.

Zatem

istotnym

elementem umowy o pracę nakładczą jest określenie minimalnej miesięcznej ilości

pracy, a tym samym zapewnienie wykonawcy określonego wynagrodzenia. Jeśli

zatem strony umowy o pracę nakładczą zawierają ją z zamiarem niedotrzymania

tego warunku, w istocie ich świadczenia woli dotknięte są pozornością. Pod

pozorem umowy o pracę nakładczą strony zawierają umowę o dzieło (art. 627 k.c.)

bądź umowę o świadczenie usług (art. 750 k.c. w związku z art. 734 k.c.).” Nie

wymaga też interpretacji art. 58 § 1 i § 2 k.c., zawierający przesłankę dokonania

czynności prawnej w celu obejścia prawa oraz klauzulę generalną odnoszącą się

do

zasad

zastosowania

współżycia

społecznego.

w sprawie

tego

Rozstrzygnięcie

kwestii

dotyczącej

rodzaju przepisów zależy od całokształtu

występujących w niej konkretnych okoliczności, indywidualnie ocenianych i dlatego

nie może służyć do uogólniającego ujęcia zagadnienia prawnego (por. uchwała SN

z dnia 17 stycznia 1974 r., III PZP 34/73, LEX nr 7384; postanowienie SN z dnia 11

kwietnia 2003 r., I PK 558/02, OSNP 2004, nr 16, poz. 283).

Z powyższych motywów Sąd Najwyższy - na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.