I PK 198/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 198/09

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski

w sprawie z powództwa S. P.

przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia Oddziałowi Wojewódzkiemu w K.

o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, przywrócenie do pracy ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2010 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K.

z dnia 4 czerwca 2009 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K. po rozpoznaniu sprawy z powództwa S. P.

przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia Oddziałowi Wojewódzkiemu w K. o

wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy i przywrócenie do pracy, wskutek

apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego -Sądu Pracy w K. z dnia 2

października 2008 r.: 1) zmienił punkt 4 wyroku Sądu Rejonowego w ten sposób, że

zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego - zamiast orzeczonej przez Sąd Rejonowy kwoty 1.860 zł;

2) oddalił apelację w pozostałej części (czyli w części skierowanej przeciwko

orzeczeniu o przywróceniu powoda do pracy u pozwanego na poprzednich

warunkach pracy i płacy oraz zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda kwoty

23.458,56 zł tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy pod

warunkiem jej podjęcia w terminie 7 dni od przywrócenia do pracy) oraz 3) zasądził

od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego postępowaniu odwoławczym.

Pozwany w dniu 25 września 2009 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Okręgowego, zaskarżając go w części w zakresie punktu 2 (oddalającego

apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego) i wnosząc o uchylenie wyroku

w tej części oraz o przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego

rozpoznania. Od skargi została uiszczona - bez wezwania - opłata podstawowa w

kwocie 30 zł, zaś skarżący określił wartość przedmiotu „sporu" na kwotę 23.458,56

zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), w sprawach z zakresu

prawa pracy od skargi kasacyjnej pobiera się - co do zasady - opłatę podstawową

w kwocie 30 zł. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu

przewyższa kwotę 50.000 zł, skarga podlega opłacie stosunkowej liczonej od

wartości przedmiotu zaskarżenia.

Wprawdzie pozwany określił w skardze wartość przedmiotu „sporu" na kwotę

23.458,56 zł (i dlatego uiścił opłatę podstawową 30 zł), jednak jest to w sposób

oczywisty nieprawidłowe. Już ze wstępnej analizy akt sprawy wynika, że w skardze

kasacyjnej nie podano rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia (ani też

wartości przedmiotu sporu). W apelacji, którą pozwany wniósł od całości wyroku

Sądu Rejonowego wartość przedmiotu zaskarżenia została pierwotnie określona na

kwotę 93.840 zł. Na wezwanie Sądu pozwany sprecyzował zakres zaskarżenia

apelacyjnego i określił jego wartość na kwotę 117.298,56 zł. Ta kwota wynikała

stąd, że powód objął pozwem dwa roszczenia: pierwsze - o przywrócenie do pracy

(co do którego wartość przedmiotu sporu ustalona według art. 23 1 k.p.c. wynosiła

93.840 zł) i drugie - o zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy

(co do którego wartość przedmiotu sporu wynosiła 23.458,56 zł). Stąd też wartość

przedmiotu sporu w sprawie (po zsumowaniu wartości poszczególnych roszczeń na

podstawie art. 21 k.p.c.) bez wątpienia przekraczała kwotę 50.000 zł. W tej sytuacji

pozwany był zobowiązany do uiszczenia od skargi kasacyjnej opłaty stosunkowej

zamiast opłaty podstawowej.

W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że rodzaj

opłaty od skargi kasacyjnej (podstawowa, czy stosunkowa) w sprawach z zakresu

prawa pracy zależy od wartości przedmiotu sporu, a nie od wartości przedmiotu

zaskarżenia - art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych (postanowienia z dnia 15 listopada 2006 r., II PZ 34/06, OSNP

2007 nr 19-20, poz. 282; z dnia 23 listopada 2006 r., II PZ 43/06, OSNP 2007 nr 2324, poz. 353; z dnia 18 czerwca 2007 r., II PZ 22/07, LEX nr 515409; z dnia 19 lipca

2007 r., I PZ 11/07, OSNP 2008 nr 19-20, poz. 292; z dnia 8 stycznia 2008 r., I PK

221/07, LEX nr 442735 oraz z dnia 29 stycznia 2008 r., I PK 239/07, LEX nr

448211). Zatem w sprawie z zakresu prawa pracy z powództwa pracownika, w

której wartość przedmiotu sporu przekracza 50.000 zł, od skargi kasacyjnej

pozwanego pracodawcy, w przypadku gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa od tej kwoty, pobiera się opłatę stosunkową obliczoną od wartości

przedmiotu zaskarżenia (uchwały z dnia 11 września 2007 r., II PZP 5/07, OSNP

2008 nr 1-2, poz. 2 oraz z dnia 5 grudnia 2007 r., II PZP 6/07, OSNP 2008 nr 7-8,

poz. 89). Ponieważ wartość przedmiotu sporu w rozpoznawanej sprawie

przewyższała kwotę 50.000 zł, to skarga kasacyjna pozwanego powinna być

opłacona opłatą stosunkową od wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia, czyli

od kwoty 23.458,56 zł (pomijając, że to wskazanie było nieprawidłowe). W każdym

razie uiszczenie opłaty podstawowej w kwocie 30 zł oznacza nienależyte opłacenie

skargi kasacyjnej pozwanego (por. postanowienie z dnia 18 marca 2008 r., II PZ

1/08, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 147), a skarga kasacyjna strony reprezentowanej

przez radcę prawnego (adwokata), złożona w sprawie z zakresu prawa pracy, w

której wartość przedmiotu sporu przewyższa 50.000 zł, jeżeli uiszczono od niej

opłatę podstawową, podlega odrzuceniu na podstawie art. 130 2 § 3 k.p.c. w

związku z art. 35 ust. 1 zdanie drugie ustawy o kosztach sądowych, choćby wartość

przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała kwoty 50.000 zł (por. np. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 r., I PK 283/06, niepublikowane).

W rozpoznawanej sprawie występują jednak istotne problemy prawne

związane z tym, że skarga kasacyjna pozwanego została wniesiona w dniu 25

września 2009 r., a więc po wejściu w życie (z dniem 1 lipca 2009 r.) ustawy z dnia

5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571). Ustawą tą między innymi został

uchylony (z dniem 1 lipca 2009 r.) art. 130 2 § 3 k.p.c. Jednakże według art. 8 ust. 1

ustawy nowelizującej, jej przepisy „stosuje się do postępowań wszczętych po dniu

jej wejścia w życie" (z zastrzeżeniem ust. 2-5, które nie dotyczą uchylenia art. 1302

§

k.p.c.).

Jest

to

przepis

oznaczający

dalsze

działanie

przepisów

dotychczasowych (uchylonych), co w konkretnym przypadku oznacza, że stan

prawny powstały wskutek uchylenia art. 1302 § 3 k.p.c. ma zastosowanie w

"postępowaniach wszczętych" po 1 lipca 2009 r. lub odwrotnie, że uchylony art.

1302 § 3 k.p.c. ma w dalszym ciągu zastosowanie "do postępowań wszczętych"

przed tym dniem (por. pkt III.5 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z

dnia 28 maja 2009 r., P 87/08, Dz.U. Nr 91, poz. 751; OTK-A 2009 nr 5, poz. 72).

Nie budzi wątpliwości, że do zwykłych środków zaskarżenia (w toku instancji, np.

do apelacji) wniesionych w postępowaniu wszczętym (pozwem lub innym pismem

inicjującym postępowanie cywilne) do 1 lipca 2009 r., to jest do dnia wejścia w życie

ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego,

stosuje się art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed jego uchyleniem

na mocy art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9

grudnia 2009 r., II PZ 22/09 oraz z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZ 59/09,

niepublikowane). Oceny wymaga natomiast, czy taka zasada odnosi się do skargi

kasacyjnej jako środka zaskarżenia poza tokiem instancji (od prawomocnego

orzeczenia sądu drugiej instancji).

Podobny problem wystąpił ostatnio w związku z uchyleniem art. 14 ust. 2

ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z

którego wynikało, że opłatę podstawową pobiera się także od podlegających

opłacie pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd.

Przepis ten został uchylony ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123), która

weszła w życie 10 marca 2007 r., jednakże - zgodnie z jej art. 2 - do spraw

„wszczętych

przed

dniem

jej

wejścia

w

życie"

stosowało

się

przepisy

dotychczasowe. W jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało przyjęte, że

w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (a nawet

przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych), środek zaskarżenia wniesiony po dniu 10 marca 2007 r. przez

stronę zwolnioną od kosztów sądowych w całości podlega opłacie podstawowej

określonej w art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach w brzmieniu

obowiązującym do tego dnia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca

2008 r., III CZP 48/08, OSNC 2009 nr 7-8, poz. 102, choć „motywy, którymi kierował

się ustawodawca, wprowadzając tego rodzaju regulację przejściową można uznać

za wątpliwe z punktu widzenia racjonalności"). Taką też wykładnię stosował

jednolicie Sąd Najwyższy do skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 2 sierpnia

2007 r., V CZ 70/07; z dnia 2 sierpnia 2007 r., V CZ 78/07; z dnia 9 listopada 2007

r., V CZ 98/07, niepublikowane oraz z dnia 24 października 2007 r., IV CZ 75/07,

LEX nr 512974 i z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CZ 52/08, LEX nr 508808, którymi

oddalono zażalenia na postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a także

postanowienie z dnia 20 grudnia 2007 r., V CSK 454/07, którym Sąd Najwyższy

odrzucił skargę). W postanowieniu z dnia 3 lipca 2007 r., I UZ 18/07 (OSNP 2008 nr

19-20, poz. 302) Sąd Najwyższy przyjął, że do spraw wszczętych przed dniem

wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 2 tej

ustawy, a przez wszczęcie sprawy nie może być rozumiane wniesienie skargi

kasacyjnej. Skarga wniesiona po wejściu w życie ustawy w sprawach wszczętych

przed tą datą podlega opłacie według dotychczasowych zasad. W uzasadnieniu

tego postanowienia wywiedziono w szczególności, że przez wszczęcie sprawy

należy rozumieć (w tym przypadku) wniesienie odwołania od decyzji organu

rentowego, natomiast wniesienie skargi kasacyjnej nie może być uznane za

„wszczęcie sprawy". Skarga kasacyjna, aczkolwiek przysługuje od prawomocnego

orzeczenia, należy do środków zaskarżenia i może prowadzić do wzruszenia

prawomocnego orzeczenia. Postępowanie kasacyjne stanowi zatem kontynuację

postępowania „w sprawie".

Wskazane orzeczenia zapadły jednak przed podjęciem (w każdym razie bez

uwzględnienia w przypadku postanowienia z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CZ 52/08)

uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC

2008 nr 11, poz. 122), mającej moc zasady prawnej. Zgodnie z tą uchwałą,

zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu

przed

sądem powszechnym,

nie

obejmuje

postępowania kasacyjnego,

a

pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z samego prawa umocowania do

wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Wykładnia ta

została między innymi wyprowadzona z przyjęcia, że przez „sprawę" w znaczeniu

technicznoprocesowym należy rozumieć - jak powszechnie przyjmuje się w nauce

prawa - zespół czynności procesowych stron i sądu rozpoczętych wniesieniem

pozwu (wniosku), podejmowanych w celu merytorycznego rozstrzygnięcia o

zasadności żądania objętego treścią pozwu (wniosku), a więc w zasadzie

zakończonych wydaniem prawomocnego wyroku (postanowienia co do istoty

sprawy). Należy więc przyjąć zasadę, że pojęcie sprawy jako zespołu czynności

procesowych stron i sądu rozciąga się między wniesieniem pozwu (wniosku) a

uprawomocnieniem się orzeczenia co do istoty lub w inny sposób kończącego

postępowanie, a nie jest nim objęte postępowanie ze skargi kasacyjnej, będącej

nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia orzeczenia prawomocnego, wnoszonym

poza tokiem instancji.

Z odwołaniem się do tej uchwały, w postanowieniach z dnia 3 lutego 2010 r.,

II CZ 79/09 oraz II CZ 91/09 (niepublikowane) Sąd Najwyższy przyjął, że do skarg

kasacyjnych wniesionych po dniu 1 lipca 2009 r. nie ma zastosowania uchylony art.

1302 § 3 k.p.c. W uzasadnieniach tych postanowień wywiedziono w szczególności,

że postępowanie kasacyjne nie jest kolejnym etapem postępowania wszczętego

przed sądem pierwszej instancji. Ze względu na odrębny i samodzielny charakter

tego postępowania wniesienie skargi kasacyjnej wszczyna nową sprawę, a w

postępowaniu nią wywołanym nie wszystkie reguły procesowe obowiązujące

dotychczas mają zastosowanie. Postępowanie kasacyjne zatem, wszczęte

wniesieniem skargi kasacyjnej począwszy od dnia 1 lipca 2009 r., jest w rozumieniu

ustawy zmieniającej „postępowaniem wszczętym po dniu wejścia w życie ustawy".

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę tego poglądu nie

podziela. Przede wszystkim we wskazanej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia

5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, pojęcie „sprawy" odniesiono wyłącznie

(wyraźnie) do treści art. 91 i art. 117 § 4 k.p.c. oraz art. 105 ustawy o kosztach w

sprawach cywilnych i do „celu zwolnienia od kosztów sądowych udzielonego stronie

w fazie rozpoznawczej oraz wyczerpania kompetencji pełnomocnika procesowego

strony". Przedstawionej definicji pojęcia „sprawa" (cywilna) nie można więc nadać

uniwersalnego charakteru (w odniesieniu do wszystkich przepisów, czy instytucji

procedury cywilnej). Przede wszystkim jednak w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5

grudnia 2008 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego nie użyto

sformułowania, że uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. stosuje się w dalszym ciągu w

„sprawach" wszczętych przed tym uchyleniem. Przepis ten stosuje się dalej w

„postępowaniach" (cywilnych) wszczętych przed jego uchyleniem. Zgodnie z art. 1

k.p.c., Kodeks normuje zaś „postępowanie" w sprawach cywilnych, a przepisy

działu Va Kodeksu (Skarga kasacyjna) są zamieszczone w Części pierwszej

(Postępowanie rozpoznawcze) Księgi pierwszej (Proces) Tytule VI zatytułowanym

„Postępowanie". Oznacza to, że po wniesieniu skargi kasacyjnej toczy się

postępowanie kasacyjne będące częścią postępowania rozpoznawczego w sprawie

cywilnej. Za wszczęcie postępowania w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5

grudnia 2008 r., w którym zostaje wniesiona skarga kasacyjna, należy więc uznać

wszczęcie postępowania rozpoznawczego, czyli wniesienie pozwu (innego pisma

inicjującego postępowanie cywilne). Oznacza to, że jeżeli pozew (inne pismo

inicjujące postępowanie cywilne) został wniesiony przed dniem 1 lipca 2009 r., to

uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. ma zastosowanie do skargi kasacyjnej złożonej po tym

dniu (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2010 r., II UZ 48/09,

niepublikowane).

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uważa nadto, że

wola

(cel,

zamiar)

ustawodawcy

usunięcia

normy

prawa

procesowego

sprowadzającej się do sankcji odrzucenia a limine nienależycie opłaconej skargi

kasacyjnej wniesionej przez zawodowego pełnomocnika nie został zrealizowany.

Taką wolę ustawodawcy należy przyjąć (por. przebieg procesu legislacyjnego

przedstawiony w uzasadnieniach wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28

maja 2009 r., P 87/08 oraz z dnia 14 września 2009 r., SK 47/07, Dz.U. Nr 156, poz.

1239; OTK-A 2009 nr 8, poz. 122, a także stenogram z 22 posiedzenia Senatu RP http://www.senat.gov.pl/k7/dok/sten/022/22spr.pdf

i

zapis

stenograficzny

ze

wspólnego posiedzenia Komisji Praw Człowieka i Praworządności oraz Komisji

Ustawodawczej

Senatu

w

dniu

listopada

2008

r.

-

http://www.senat.gov.pl/k7/kom/kpcp/2008/063pcp.htm), ale jej wdrożenie nie mogło

polegać wyłącznie na uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c., gdyż norma w nim zawarta - co

do skargi kasacyjnej - wynika również z innych przepisów, które nie zostały

zmienione.

Zgodnie z art. 1262§ 1 k.p.c., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek

pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. Według ogólnej zasady

określonej w art. 130 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy od pisma procesowego nie

uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia pisma w

terminie 7 dni pod rygorem jego zwrotu. Ta reguła ulega modyfikacji w art. 1302 § 1

k.p.c., zgodnie z którym pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub

rzecznika patentowego, które nie zostało należycie opłacone, przewodniczący

zwraca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie w

wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości

przedmiotu sporu. Przy wniesieniu pisma procesowego przez zawodowego

pełnomocnika obowiązuje więc zasada samoobliczania i uiszczania bez wezwania

należnych opłat sądowych określonych w wysokości stałej lub stosunkowej (por. np.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZ 23/07 i z dnia

21 czerwca 2007 r., IV CZ 26/07, niepublikowane). Przepis art. 130 2 § 1 k.p.c.

obejmuje wszystkie pisma procesowe, a więc także środki odwoławcze i środki

zaskarżenia, jednakże co do środków zaskarżenia wymienionych w art. 130 2 § 3

k.p.c. nie miał zastosowania, co dotyczy też sankcji ich zwrotu, z możliwością

uiszczenia opłaty w terminie i na zasadach określonych w art. 1302 § 2 k.p.c. (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2006 r., III CZ 35/06, LexPolonica

nr 1916144; z dnia 27 kwietnia 2007 r., I CZ 20/07, LEX nr 319607 oraz z dnia 4

czerwca 2009 r., III CZ 21/09, niepublikowane). Po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c.

skarga kasacyjna (jak każde pismo procesowe) jest niewątpliwie objęta hipotezą

art. 1302 § 1 k.p.c., obowiązuje więc do niej zasada samoobliczania i uiszczania

bez wezwania należnej opłaty sądowej (tak trafnie postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 19 lutego 2008 r., II CZ 101/08 oraz z dnia 15 stycznia 2010 r.,

I CZ 100/09, niepublikowane). W razie naruszenia tej reguły nie ma jednak

zastosowania skutek z art. 1302 § 1 i 2 k.p.c., ale też nie występuje w tym zakresie

luka prawna (tak zostało przyjęte w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 3

lutego 2010 r., II CZ 79/09 oraz II CZ 91/09, niepublikowane). Skutek wniesienia

nieopłaconej skargi kasacyjnej wynika bowiem z art. 398 6 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym

przepisem, sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę

kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań

określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w

terminie

lub

z

innych

przyczyn

niedopuszczalną.

Skutkiem

wniesienia

„nieopłaconej" skargi kasacyjnej jest więc jej odrzucenie. Z wykładni językowologicznej tego przepisu wynika przy tym, że odrzucenie nieopłaconej skargi

kasacyjnej następuje bez wezwania do usunięcia tego braku. Rozróżnia on bowiem

odrzucenie skargi kasacyjnej, której braków nie usunięto w terminie, od jej

odrzucenia w pozostałych wymienionych przypadkach - a więc bez wezwania do

usunięcia braków - w tym w razie wniesienia nieopłaconej skargi. Przy

uwzględnieniu obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 871 k.p.c.)

do wniesienia skargi kasacyjnej można wręcz bronić tezy, że art. 398 6 § 2 k.p.c.

stanowi samodzielną podstawę odrzucenia nieopłaconej skargi kasacyjnej (przy

wniesieniu jej przez adwokata lub radcę prawnego, a nie inne osoby wymienione w

art. 871 k.p.c.; por. jednak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października

2008 r., I PZ 25/08, OSNP 2010 nr 5-6). W każdym razie - po uchyleniu art. 1302 §

3 k.p.c. - przepisy art. 1302 § 1 i 3986 § 2 k.p.c. łącznie tworzą normę, z której

wynika, że skarga kasacyjna wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego

powinna być należycie opłacona, jeżeli podlega opłacie w wysokości stałej lub

stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu, a

gdy nie zostanie tak opłacona, to podlega odrzuceniu bez wezwania o usunięcie

tego braku. Taka norma nie jest nadmiernie restryktywna (wskazane wyroki

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 2009 r., SK 47/07 i z dnia 28 maja

2009 r., P 87/08 oraz wyroki Trybunału z dnia 17 listopada 2008 r., SK 33/07, Dz.U.

Nr 207, poz. 1307; OTK-A 2008 nr 9, poz. 154 i z dnia 12 września 2006 r., SK

21/05, OTK-A 2006 nr 8, poz. 103, a także wyrok z dnia 7 marca 2006 r., SK 11/05,

Dz.U. Nr 45, poz. 322; OTK-A 2006 nr 3, poz. 27; Casus 2007 nr 1, s. 40 z glosą A.

Jakimowicz), a usprawiedliwione przyczyny (także dotyczące interpretacji prawa)

nienależytego opłacenia skargi mogą zostać uwzględnione w ramach stosowania

odpowiednich

instytucji

prawa

procesowego

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego z dnia 9 lipca 2008 r., V CZ 44/08, OSNC-ZD 2009 nr B, poz. 55 oraz

z dnia 20 sierpnia 2008 r., I UZ 11/08, OSNP 2010 nr 1-2, poz. 25).

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wniesiona przez radcę

prawnego nie została należycie opłacona opłatą stosunkową, a więc podlegała

odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c. Mając to na

względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na mocy art. 398 6 § 3 k.p.c.