I CSK 7/25 · Sąd Najwyższy

I CSK 7/25 POSTANOWIENIE 19 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz na posiedzeniu niejawnym 19 listopada 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku D. M.‎z udziałem P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T.‎o ustanowienie służebności przesyłu,‎na skutek skargi kasacyjnej D. M.‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu‎z 8 sierpnia 2024 r., I Ca 32/24, I. odrzuca skargę kasacyjną; II. oddala wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 8 sierpnia 2024 r., Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, w sprawie z wniosku D. M. z udziałem P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T., o ustanowienie służebności przesyłu, na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Nisku z 21 lipca 2023 r., sprostował oczywistą niedokładność zaistniałą w zaskarżonym postanowieniu (pkt I); zmienił zaskarżone postanowienie nadając mu treść:

1. oddalić wniosek;

2. kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę i zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; nakazać ściągnąć od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Nisku kwotę 4.971,41 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa (pkt II); orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt III).

2. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiódł wnioskodawca, zaskarżając postanowienie w części, tj. w zakresie pkt II i III.

3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:4. Skarga kasacyjna została obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym, a zatem podlegała odrzuceniu w całości. Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in.: - oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, - wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.

Powyżej wymienione elementy mają charakter konstrukcyjny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego ich brak nie podlega uzupełnieniu. Dodać należy, że konieczność sprecyzowania zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia sądu drugiej instancji dotyczy każdego wniosku skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z dnia 25 maja 2018 r., I CZ 47/18). Przypomnieć trzeba, że skargę kasacyjną wywiódł wnioskodawca, zaskarżając postanowienie w części, tj. w zakresie pkt II i III. Skarżący wskazał jednak, że wnosi o:

„zmianę zaskarżonego postanowienia w zakresie jego punktu II. poprzez oddalenie apelacji P. Sp. z o. o. z siedzibą w T. w całości oraz w zakresie jego punktu III. poprzez zasądzenie od P. Sp. z o. o. z siedzibą w T. na rzecz D. M., zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego”, ewentualnie o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu do ponownego rozpoznania”.Tak skonstruowany wniosek nie spełnia wymogu oznaczenia zakresu żądanego uchylenia (brak takiego wskazania stwarza również wątpliwości co do zakresu zmiany).

Skarżący powinien wskazać, czy wnosi o uchylenie postanowienia w całości, czy też w części (wniosek ma przecież dotyczyć „uchylenia i zmiany” orzeczenia – por., również w kontekście art. 39816 k.p.c., postanowienia SN: z 30 kwietnia 2025 r., I CSK 3996/24; z 18 grudnia 2024 r., I CSK 1430/24; z 21 marca 2024 r., I CSK 6803/22; z 12 kwietnia 2023 r., I CSK 4903/22). Sąd nie może zastąpić w tym przypadku skarżącego, tzn. sąd nie może domniemywać zakresu złożonego wniosku o uchylenie. Brak takiego wskazania czyni skargę niedopuszczalną (zob. postanowienia SN: z dnia 6 sierpnia 2014 r., V CSK 24/14 i z dnia 20 lutego 2015 r., V CSK 427/14).5.

Na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu już na etapie badania jej przez Sąd drugiej instancji. Taka sytuacja jednak nie nastąpiła, zatem na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji postanowienia.6. Oddaleniu podlegał wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek, dotyczący kosztów postępowania, został powiązany z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania lub jej oddaleniem (zob. orzeczenie SN z dnia 15 listopada 1934 r., C II 1677/34, Zb.

Urz. 1935 r. poz. 204; postanowienia SN: z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, z dnia 29 maja 2009 r., V CSK 37/09, z dnia 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12).[a.ł] ‎