I CSK 3108/23 · Sąd Najwyższy

I CSK 3108/23 POSTANOWIENIE 20 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 20 czerwca 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. ‎przeciwko miastu Otwock‎o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,‎na skutek skargi kasacyjnej A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. ‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie ‎z 17 lutego 2023 r., VII AGa 782/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 lutego 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 15 marca 2022 r. w sprawie z powództwa „A.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. przeciwko miastu Otwocku o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, w ten sposób, że oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania.Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w całości oraz domagał się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano szereg istotnych zagadnień prawnych, które sformułowano w formie następujących pytań:

„Czy sąd jest związany podstawą faktyczną wniosku pozwanego o oddalenie powództwa?”; „Czy na potrzeby wydania orzeczenia zastępującego oświadczenie woli na podstawie art. 64 k.c. znajdujący swe źródło w czynności prawnej obowiązek złożenia tego oświadczenia woli zawsze musi zostać wyrażony wprost w treści nadanej jej przez stronę (strony), czy też może on wynikać również z całokształtu okoliczności towarzyszących tej czynności prawnej lub też innych kategorii jurydycznych branych pod uwagę w procesie wykładni?”;

„Jakie elementy lub przesłanki należy wziąć pod uwagę dokonując testu stopnia oznaczoności obowiązku złożenia oświadczenia woli wynikłego z czynności prawnej dla przyjęcia, iż może on odpowiadać treści konkretnego roszczenia, pozwalającego na jego wyrażenie w treści wyroku sądu zastępującego to oświadczenie. Innymi słowy, co stanowi miernik skonkretyzowania obowiązku złożenia oświadczenia woli, pozwalającego na zastąpienie go orzeczeniem sądu stwierdzającym obowiązek jego złożenia?”.W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa.

Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów. W orzecznictwie wyjaśniono, że sąd jest związany granicami żądania, co nie oznacza, że jest także związany w sposób bezwzględny samym jego sformułowaniem.

Jeżeli treść żądania sformułowana jest niewłaściwie, niewyraźnie lub nieprecyzyjnie, sąd może, a nawet ma obowiązek odpowiednio ją zmodyfikować, jednakże zgodnie z wolą powoda i w ramach podstawy faktycznej powództwa (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2018 r., V CSK 399/17).Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).[SOP][ms] ‎