I CSK 2404/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CSK 2404/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z powództwa Banku […] spółki akcyjnej w W.‎przeciwko G. S.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lipca 2022 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego ‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz adw. M. M. kwotę 1 800 zł (tysiąc osiemset) powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 maja 2021 r. Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację pozwanego G. S. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 22 stycznia 2021 r. w sprawie z powództwa Banku [...] Spółki Akcyjnej w W. o zapłatę.Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu drugiej instancji w całości i domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu w [...] do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozwanego nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na jej oczywistą zasadność.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego‎z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, postanowienie Sądu Najwyższego‎z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2019 r., I CSK 627/18, niepubl.).

Szczegółowa analiza skargi prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki nie zostały wykazane.W skardze kasacyjnej jako istotne zagadnienie prawne wskazano potrzebę wyjaśnienia „jak powinien kształtować się obowiązek informacyjny banku (przedsiębiorcy) wobec klienta w zakresie konsekwencji zawarcia umowy o treści narzuconej przez bank (przedsiębiorcę)”.W skardze nie wykazano, że przedstawione zagadnienie prawne jest nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, a jego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Nie wskazano także przepisu prawa, na tle którego wyłoniło się to zagadnienie, ani nie dokonano analizy jurydycznej bogatego orzecznictwa w przedmiocie obowiązku informacyjnego banku względem konsumentów (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca 2016 r., I CSK 570/15; wyrok Sądu Najwyższego z 16 marca 2018 r., IV CSK 250/17; wyrok Sądu Najwyższego‎z 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18).

Należy podkreślić, że istotnym zagadnieniem prawnym jest problem powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności interpretacyjne, co nie zostało dowiedzione w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący wskazał także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi.

W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepubl.).

W analizowanej skardze kasacyjnej nie wykazano tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Twierdzenie o wystąpieniu tej przesłanki nie znajduje potwierdzenia w ustaleniach faktycznych Sądu drugiej instancji, którymi Sąd Najwyższy jest związany na podstawie art. 39813 § 2 in fine k.p.c. Podniesione zarzuty stanowią jedynie polemikę z tymi ustaleniami oraz przeprowadzoną w toku instancji oceną dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym ze względu na treść art. 3983 § 3 k.p.c. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 8 pkt 6 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn.

Dz.U. 2019 poz. 18). Pismo powoda zostało wniesione po terminie wskazanym w art. 3987 § 1 k.p.c. W konsekwencji nie wywołuje skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, obejmujących sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (art. 167 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 KPC i art. 39821 k.p.c.).[as]