I CNP 85/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 85/10

POSTANOWIENIE

Dnia 12 sierpnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie ze skargi P. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Rejonowego z dnia 14 listopada 2008 r., wydanego w sprawie

z powództwa M. O.

przeciwko P. L.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 sierpnia 2011 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanych

solidarnie

na

rzecz

odpowiedzialność

20 000

powoda

pozwanych

za

zł

z ustawowymi

następstwa

odsetkami,

udzielonego

ustalił

świadczenia

medycznego w dniu 30 grudnia 2003 r., które ujawnią się w przyszłości, oddalił

powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu.

We wniesionej na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. skardze o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia pełnomocnik pozwanego P. L.

zażądał stwierdzenia, że wymieniony wyrok jest niezgodny z art. 120 § 1 k.p.

Uzasadniając wystąpienie przesłanek przewidzianych w art. 4241 § 2 k.p.c.,

wyjaśniono, że pozwany nie wniósł apelacji od wymienionego wyroku, ponieważ

zaufał pracodawcy (ówczesnemu dyrektorowi pozwanego szpitala i ordynatorowi),

iż wniesiona przez niego apelacją zostanie rozpoznana także na jego korzyść.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze

przysługujących środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przytoczony przepis

wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

jest

wykorzystanie

przez

stronę

przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 424 1

§ 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków

prawnych, dopuszczalność skargi uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch

przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz wystąpienia niezgodności

z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych

zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka

i obywatela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP

4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113).

W orzecznictwie Sąd Najwyższego zostało wyjaśnione, że wyjątkowe

wypadki, o których mowa w art. art. 4241 § 2 k.p.c., odnoszą się także do przyczyn

nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia. Przyczyny

te muszą mieć charakter wyjątkowy w znaczeniu obiektywnym, co oznacza, że

chodzi o wyjątkowe okoliczności obiektywnie uniemożliwiające stronie wniesienie

środka zaskarżenia, a nie o okoliczności subiektywne, wynikające z woli lub

zaniedbań strony. Wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, strona musi zatem wykazać, że nieskorzystanie przez

nią z przysługującego środka prawnego nastąpiło z wyjątkowych powodów

mających charakter siły wyższej, takich jak ciężka choroba, katastrofa, klęska

żywiołowa czy wyjątkowe okoliczności leżące po stronie osób trzecich, które

obiektywnie

rzecz

biorąc

uniemożliwiły

wniesienia

środka

zaskarżenia

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, z dnia

29 listopada 2006 r., II CNP 85/06, niepubl., i z dnia 7 lutego 2008 r., IV CNP

217/07, OSNC-ZD 2008, nr 4, poz. 114).

Wskazana w skardze przyczyna niewniesienia apelacji od zaskarżonego

wyroku nie mieści się przedstawionym wyżej rozumieniu wyjątkowych wypadków

usprawiedliwiających nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka

odwoławczego. Nie ma ona bowiem charakteru obiektywnego. Skarżący zaufał

zapewnieniu pracodawcy – jak wynika z wyroku Sądu odwoławczego oczywiście

pozbawionemu podstaw prawnych – że wniesiona przez niego apelacja zostanie

rozpoznana także na jego rzecz. Okoliczność ta może stanowić podstawę do

rozważenia przez skarżącego ewentualnej odpowiedzialności cywilnej pracodawcy

wobec niego. Nie uzasadnia ona natomiast przyjęcia, że zachodzi przewidziana

w art. 4241 § 2 k.p.c. niezbędna przesłanka dopuszczalności skargi w postaci

wypadku

usprawiedliwiającego

nieskorzystanie

z

przysługującego

środka

zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (4248 § 2 k.p.c.).