I CNP 60/23 · Sąd Najwyższy

I CNP 60/23 POSTANOWIENIE 13 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz na posiedzeniu niejawnym 13 maja 2024 r. w Warszawie‎w sprawie ze skargi T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w R. o stwierdzenie niezgodności z prawem‎prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu‎z 2 marca 2021 r., X Gz 125/21,‎wydanego w sprawie z powództwa T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w R.‎przeciwko F. GmbH w P., Niemcy‎o zapłatę, Odrzuca skargę.

UZASADNIENIESkarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, pozwalającym na zakwestionowanie orzeczeń, których wydanie stało się źródłem szkody, a które równocześnie pozostają w oczywisty i rażący sposób sprzeczne z prawem. Podstawę uwzględnienia skargi stanowić może wadliwość orzeczenia o zasadniczym i ewidentnym charakterze, nie zaś każdy, nawet marginalny czy wątpliwy, wypadek jego sprzeczności z prawem (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 października 2014 r., V CNP 15/14, nie publ. oraz z dnia 16 czerwca 2015 r., IV CNP 72/14, nie publ.).

Równocześnie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku posiada ściśle określony cel - służąc uzyskaniu prejudykatu w rozumieniu art. 4171 § 2 k.c., niezbędnego do dochodzenia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa w odrębnym postępowaniu. Zgodnie z 4245 § 1 k.p.c., skarga powinna zawierać oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części (pkt 1), przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (pkt 5) oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem (pkt 6).

Ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka prawnego i jego funkcję wszystkie wymagania konstrukcyjne wymienione w art. 4245 § 1 k.p.c. powinny być przytoczone samodzielnie, niezależnie od innych, wobec czego skarga niespełniająca któregokolwiek z nich dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych.Przedstawiona skarga wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego ‎w Poznaniu 2 marca 2021 r. nie spełnia wymagania konstrukcyjnego przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. nie zawiera uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody przez wydanie zaskarżonego nią orzeczenia.Celem dochowania wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. należy po pierwsze zamieścić w skardze oświadczenie, że skarżący doznał określonej szkody, i po drugie uwiarygodnić to oświadczenie przez powołanie i przedstawienie określonych dowodów i innych środków niebędących dowodami, ale wskazujących na prawdopodobieństwo wystąpienia szkody (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, nie publ.).

Oświadczenie o wystąpieniu szkody powinno określać rodzaj, zakres oraz rozmiar szkody, wskazywać czas jej wystąpienia i istnienie związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zaskarżonym wyrokiem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16; z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141; z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05 nie publ.; z dnia 5 marca 2015 r., I CNP 27/14, nie publ.; z dnia 10 grudnia 2015 r., IV CNP 37/15, nie publ.). Uwiarygodnienie wystąpienia szkody musi obejmować wskazanie konkretnych środków, w tym dowodów, innych niż objęty skargą wyrok, które świadczą o tym, że wystąpienie szkody jest prawdopodobne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2015 r., II CNP 151/15, nie publ.).Wymagania tego nie spełnia samo oświadczenie skarżącej, że na skutek niezgodnego z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego ‎w Poznaniu z 2 lmarca 2021 r. miała ona ponieść realną szkodę polegającą braku otrzymania wynagrodzenia za wykonane przewozy, a także nieprzyznaniu należnych kosztów windykacji opóźnionych płatności w kwocie 120 Euro oraz konieczności zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania ‎w łącznej kwocie 3617 zł oraz 120 zł tytułem kosztów postępowania klauzulowego.Takie oświadczenie skarżącej polegające na jej subiektywnym przekonaniu, że wyrządzono jej szkodę nie stanowi w żadnym razie uprawdopodobnienia faktu, że wskutek wydania zaskarżonego postanowienia została jej wyrządzona szkoda ‎i wobec tego nie może być potraktowane jako spełnienie wymagania określonego ‎w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.Wskazany brak stanowi podstawę odrzucenia skargi (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2007 r., V CNP 8/07, niepubl.).

Uchybienia ‎w zakresie koniecznych elementów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie podlegają bowiem usunięciu na zasadach przewidzianych dla wymagań formalnych skargi jako pisma procesowego.Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., orzekł, jak w sentencji. (R.N.) [ms] ‎