I CNP 114/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 114/09

POSTANOWIENIE

Dnia 11 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie skargi P. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V Ca (…), wydanego w

sprawie z powództwa J. I. przeciwko P. S.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lutego 2010 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 11 lutego 2009 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację

pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w W., którym zasądzono od pozwanego na

rzecz powoda 850 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 14 listopada 2006, oddalono

powództwo w pozostałym zakresie (co do odsetek od dnia 25 października 2006 do 14

listopada 2006 r.) i zasądzono od pozwanego na rzecz powoda 487,72 zł kosztów

procesu.

Od wyroku sądu drugiej instancji pozwany wniósł skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z

2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem prawnym

sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są związane nie

tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale wynikają także z

potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.

Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego

została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu

prawa,

z którym

zaskarżone

orzeczenie

jest

niezgodne,

uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy,

wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków

prawnych nie było i nie jest możliwe i wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z

prawem.

Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być

spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniająca któregokolwiek z nich

jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania

braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde z tych wymagań

przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. – na co Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał

uwagę – ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione niezależnie od innych

wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego: z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05 i

z dnia 18 stycznia III CNP 21/05 niepubl.).

Wniesiona przez pełnomocnika pozwanego skarga o stwierdzenia niezgodności z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

nie

zawiera

wymagania

polegającego

na

wykazaniu, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie

było i nie jest możliwe. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że ten obciążający

skarżącego obowiązek oznacza przeprowadzenie prawniczej analizy przepisów

dotyczących środków prawnych, których zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z

innych przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie z art. 424 5 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżący

musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że wzruszenie

zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwe. Podkreśla się, że nie chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę o wznowienie

postępowania, ale także o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie

orzeczenia, ewentualnie służące pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC

2006, nr 7-8, poz. 140).

Tymczasem pozwany poprzestał na stwierdzeniu, że wzruszenie zaskarżonego

wyrok „w drodze skargi kasacyjnej nie jest możliwe z uwagi na ewentualną wartość

przedmiotu zaskarżenia wynoszącą 850 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.), zaś dodatkowo w

odniesieniu do postępowania uproszczonego (art. 398 2 § 2 pkt 3 k.p.c.)”. Okoliczności

podane przez skarżącego nie mogą zatem być uznane za spełniające wymaganie

przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. Ze względu na zarzucone naruszenia przepisów

postępowania, mogące powodować nieważność postępowania, niezbędne było

zwłaszcza wykazanie, że nie było i nie jest możliwe wzruszenie zaskarżonego wyroku

za pomocą skargi o wznowienie postępowania, gdyż niektóre naruszenia prawa

prowadzą

do

nieważności

postępowania

stanowiącej

podstawę

wznowienia

postępowania. W takiej sytuacji, strona jest bowiem zobowiązana wnieść skargę o

wznowienie postępowania, która jest środkiem, za pomocą którego jest możliwe

wzruszenie zaskarżonego orzeczenia.

Do

wymagań

konstrukcyjnych

skargi

należy

także

uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy.

Spełnienie tego obowiązku, pozostającego w wyraźnym związku z art. 417 1 § 2 k.c.,

wymaga złożenia przez skarżącego w skardze oświadczenia, że szkoda wystąpiła – ze

wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru – oraz uwiarygodnienia tego oświadczenia. W tym

celu skarżący może powoływać i przedstawiać dowody oraz inne środki, nawet

nieuznawane przez kodeks postępowania cywilnego za dowody, jak pisemne

oświadczenia, surogaty dokumentów czy tzw. opinie prywatne (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16, z dnia

23 września 2005 r., III CNP 5/05, niepubl., z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05,

OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141).

Skarżący

wprawdzie

zamieścił

w

skardze

element

dotyczący

uprawdopodobnienia szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego orzeczenia,

ale

nie

powołał

i

nie

przedstawił

dowodów

lub

innych

środków

w

celu

uprawdopodobnienia wskazanej szkody. Nie wykazał także adekwatnego związku

przyczynowego między zaskarżonym orzeczeniem a powstała szkodą. Trzeba bowiem

podkreślić, że wspomniany związek przyczynowy występuje wtedy, gdy szkoda jest

normalnym, naturalnym następstwem wydania zaskarżonego orzeczenia. Jest więc

oczywiste, że szkoda musi powstać po wydaniu zaskarżonego wyroku, a przed

wniesieniem skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 sierpnia 2006 r.,

V CNP 104/06, z dnia 21 grudnia 2006 r., III CNP 57/06 i z dnia 27 kwietnia 2007 r., I

CNP 20/07, niepubl.). Poza wspomnianym związkiem przyczynowym pozostaje też

„szkoda” polegająca na wydatkowaniu opłat sądowych i kosztów zastępstwa związanych

ze sprawą, w której wydano objęte skargą orzeczenie. Wniesiona przez pozwanego

skarga nie spełnia zatem także wymagania przewidzianego w art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c.

Z

przedstawionych

powodów

postanowienia (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Sąd

Najwyższy

orzekł,

jak

w

sentencji