IV CNP 108/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 108/09 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt V GC (…), w sprawie z powództwa J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Budowlanych w S. przeciwko W. J. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Obsługi Rolnictwa „B.(…)” w S. o zapłatę kwoty 13.190,98 złotych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2010 r., odrzuca skargę Uzasadnienie Sąd Rejonowy w S. w sprawie z powództwa J. G. przeciwko W. J. o zapłatę wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. oddalił powództwo rozstrzygając o kosztach postępowania jak w sentencji. Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego orzeczenia wskazując w uzasadnieniu, że jest ono niezgodne z następującymi przepisami prawa: art. 47914 § 4 k.p.c., art. 299 k.p.c., art. 47912 § 1 k.p.c., art. 379 pkt 5 k.p.c. i art. 9 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

2 Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Na zasadzie wyjątku od powyższej reguły skargę można wnieść od orzeczenia sądu pierwszej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

W takiej sytuacji dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch dodatkowych przesłanek, tj. istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (art. 4241 § 2 k.p.c.). W ugruntowanym już orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że za wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. można uznać np. nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu, a zatem, że w przepisie tym chodzi o sytuacje, gdy nie skorzystanie z przysługującego stronie środka odwoławczego spowodowane było wyjątkowymi okolicznościami, które obiektywnie uniemożliwiały jej wniesienie tego środka (zob. np. postanowienie SN z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113; postanowienie SN z 19 października 2006 r., III BU 2/06, OSNP 2007, nr 17-18, poz. 263; postanowienie SN z 22 marca 2007 r., II CNP 35/07, niepubl; postanowienie SN z 12 grudnia 2007 r., I CNP 111/07, niepubl; postanowienie SN z 27 listopada 2008 r., II CNP 105/08, niepubl; wyrok SN z 24 czerwca 2009 r., I CNP 28/09, niepubl.).

Powód wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu pierwszej instancji nie wykazał, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający dopuszczalność skargi. Przytoczona przez niego argumentacja zmierza co najwyżej do wykazania, że niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego oraz naruszenia konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela. Zdaniem powoda uchybienia, których dopuścił się Sąd pierwszej instancji skutkowały naruszeniem konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy.

Skarżący nie wskazał natomiast istnienia okoliczności, z których wynikałoby, że nie skorzystanie z przysługującego środka odwoławczego, a konkretnie z 3 apelacji, spowodowane było wyjątkowymi okolicznościami, które obiektywnie uniemożliwiały skarżącemu wniesienie tego środka prawnego. Przeciwnie, sam skarżący w uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że na skutek błędu reprezentującego go pełnomocnika, apelacja od przedmiotowego wyroku została wniesiona po upływie przewidzianego prawem terminu i z tej przyczyny została odrzucona.

Okoliczność ta nie stanowi wyjątkowego wypadku usprawiedliwiającego wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (zob. np. postanowienie SN z 27 listopada 2008 r., II CNP 105/08, niepubl; postanowienie SN z 20 lutego 2008 r., I CNP 4/08, niepubl.). Zważyć też należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., na wnoszącym skargę ciąży obowiązek wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Środkiem prawnym, który przysługuje od prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji jest skarga o wznowienie postępowania.

Zatem obowiązkiem wnoszącego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest przeprowadzenie wywodu, z którego wynikałoby, że środek ten nie jest dopuszczalny albo, że z innych względów nie mógłby odnieść skutku. Należy przy tym podkreślić, że artykuł 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., wyraźnie wskazuje, że okoliczność ta ma zostać przez skarżącego „wykazana”. Nie wystarczy zatem samo twierdzenie skarżącego nie poparte w tym zakresie stosowną argumentacją i przytoczeniem właściwych przepisów prawnych (por. post.

SN z 17 sierpnia 2005 r., I CNP 5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17; post. SN z 22 listopada 2006 r., V CNP 140/06, niepubl; post. SN z 30 stycznia 2008 r., V CNP 199/07, niepubl.). Skarżący nie przytoczył jednak, w tym zakresie, żadnej argumentacji prawnej ograniczając się do gołosłownego stwierdzenia, że brak jest podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Brak wykazania tej przesłanki powoduje to, że skarga dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym i podlega odrzuceniu, bez wzywania do jego usunięcia – art. 4248 § 1 k.p.c. (por. post.

SN z 12 czerwca 2006 r., I CNP 21/06, niepubl., post. SN z 27 lipca 2006 r., III CNP 34/06, niepubl., post. SN z 17 stycznia 2007 r. I CNP 76/06, niepubl.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 w zw. z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. oraz art. 4248 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.