IV CNP 100/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 100/09 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt I ACa (…), w sprawie z powództwa J. J. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2010 r., odrzuca skargę i nie obciąża powoda kosztami postępowania skargowego. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa J. J. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w G. o zapłatę wyrokiem z dnia 8 października 2008 r. oddalił apelację powoda rozstrzygając o kosztach postępowania jak w sentencji. Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego orzeczenia zarzucając Sądowi drugiej instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w 2 drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Na zasadzie wyjątku od powyższej reguły skargę można wnieść od orzeczenia sądu drugiej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

W takiej sytuacji dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch dodatkowych przesłanek, tj. istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (art. 4241 § 2 k.p.c.). W ugruntowanym już orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że za wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. można uznać np. nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu, a zatem, że w przepisie tym chodzi o sytuacje, gdy nie skorzystanie z przysługującego stronie środka odwoławczego spowodowane było wyjątkowymi okolicznościami, które obiektywnie uniemożliwiały jej wniesienie tego środka (zob. np. postanowienie SN z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113; postanowienie SN z 19 października 2006 r., III BU 2/06, OSNP 2007, nr 17-18, poz. 263; postanowienie SN z 22 marca 2007 r., II CNP 35/07, niepubl; postanowienie SN z 12 grudnia 2007 r., I CNP 111/07, niepubl; postanowienie SN z 27 listopada 2008 r., II CNP 105/08, niepubl; wyrok SN z 24 czerwca 2009 r., I CNP 28/09, niepubl.).

Powód wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu drugiej instancji wskazał, że skarga kasacyjna wniesiona od tego orzeczenia została odrzucona postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 lutego 2009 r. oraz że w tej sytuacji wniesienie skargi uzasadnione jest występowaniem w sprawie wyjątkowego wypadku, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. W ocenie Sądu Najwyższego skarżący nie wykazał, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający dopuszczalność skargi. Przytoczona przez niego argumentacja zmierza co najwyżej do wykazania, że niezgodność z prawem wynika z naruszenia konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela.

Skarżący stwierdził bowiem, że w prawomocnie zakończonym postępowaniu zmierzał do uzyskania ochrony prawnej w związku z naruszeniem jego godności, jego dóbr osobistych. Przytoczył treść art. 30 Konstytucji RP oraz wyraził pogląd, że przedmiot niniejszego postępowania dotyka 3 samych źródeł wszystkich konstytucyjnych praw obywatelskich, co pozwala przyjąć, że występuje szczególny przypadek uzasadniający wniesienie skargi. Skarżący nie wyjaśnił natomiast jakie wyjątkowe okoliczności spowodowały to, że nie mógł skorzystać z przysługującego mu środka prawnego, a konkretnie skargi kasacyjnej.

Przeciwnie, w uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że skarga kasacyjna została odrzucona. Okoliczność ta nie stanowi jednak wyjątkowego wypadku usprawiedliwiającego wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (zob. np. postanowienie SN z 27 listopada 2008 r., II CNP 105/08, niepubl; postanowienie SN z 20 lutego 2008 r., I CNP 4/08, niepubl.). Zważyć też należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c., na wnoszącym skargę ciąży obowiązek wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, przy czym obowiązek ten jest niezależny od wymogu przytoczenia podstaw skargi oraz ich uzasadnienia (art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Skarżący nie uczynił zadość temu obowiązkowi, co powoduje, że skarga dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym i podlega odrzuceniu, bez wzywania do jego usunięcia – art. 4248 § 1 k.p.c. (por. post. SN z 12 czerwca 2006 r., I CNP 21/06, niepubl., post. SN z 27 lipca 2006 r., III CNP 34/06, niepubl., post. SN z 17 stycznia 2007 r. I CNP 76/06, niepubl.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 w zw. z art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 4248 § 2 k.p.c. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, orzekając o kosztach postępowania zgodnie z art. 102 k.p.c.