IV CNP 115/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 115/08 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi uczestnika postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt [...], w sprawie z wniosku C.P. przy uczestnictwie J.P. o podział majątku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2009 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Uczestnik postępowania J.P. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 lutego 2007 r.

Postanowieniem tym Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku wspólnego uczestnika i wnioskodawczyni C.P. poprzez przyznanie wnioskodawczyni własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w M., z obowiązkiem uregulowania w terminie jednego roku spłaty w wysokości 209.850 zł na rzecz uczestnika. Postanowienie Sądu I instancji nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się. W skardze uczestnik zarzucił, że wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło z w wyniku naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 113 § 1 k.p.c., art. 286 k.p.c. i art. 379 pkt 5 k.p.c. i wyrządziło mu szkodę w wysokości co najmniej 200.000 zł, polegającą na zaniżeniu o ok. 400.000 zł wartości majątku wspólnego małżonków poprzez nierozpatrzenie zastrzeżeń uczestnika w stosunku do opinii biegłego.

Uczestnik wskazał, że wniesienie apelacji uniemożliwił mu Sąd Rejonowy, który, naruszając podstawowe wolności obywatelskie, odmówił zwolnienia uczestnika od kosztów sądowych i ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu, mimo że uczestnik w tym czasie był pozbawiony wolności. Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, powinna zawierać szereg elementów konstrukcyjnych. Należą do nich:

1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, 2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, 3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, 4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, 3 5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, 6) wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

Skarga złożona przez uczestnika nie ma wszystkich koniecznych składników. Nie zawiera wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone postanowienie jest niezgodne. Przedstawione w jej treści zarzuty stanowią bowiem przytoczenie podstaw skargi, tymczasem sprecyzowanie, z którym przepisem prawa orzeczenie jest niezgodne jest odrębnym obowiązkiem sformułowanym w ustawie, wymagającym osobnego ujęcia w skardze (por postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC z 2006 r., nr 1, poz. 16). Nie zawiera także uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego orzeczenia.

Warunek ten jest spełniony jedynie wówczas, gdy strona skarżąca złoży oświadczenie, że szkoda w jej majątku nastąpiła i wskaże rodzaj i rozmiar tej szkody, a ponadto powoła lub przedstawi dowody lub inne środki uwiarygodniające jej twierdzenie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2005 r., I CNP 19/05, nie publ., postanowienia tego Sądu z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, nie publ.; z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC z 2006 r., nr 1, poz. 16, z 15 lutego 2006 r., IV CNP 7/05, nie publ.).

Skarżący tymczasem poprzestał na gołosłownym twierdzeniu, że wartość nieruchomości uległa zaniżeniu, nie przedstawiając żadnych środków dowodowych wspierających jego stanowisko. W skardze nie znalazł się także wywód wyjaśniający dlaczego wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Uczestnik ograniczył się do stwierdzenia, że odmowa zwolnienia od kosztów procesu i ustanowienia pełnomocnika z urzędu uniemożliwiła mu złożenie apelacji, co jednak nie wyjaśnia, dlaczego uczestnik sam nie napisał apelacji, skoro podnoszone przez niego obecnie argumenty nie odbiegają od formułowanych w toku postępowania.

Apelacja nie wyczerpuje jednak katalogu środków, z których ewentualnie mógłby skorzystać uczestnik – zwłaszcza, gdy podnosi zarzut 4 nieważności postępowania z uwagi na pozbawienie go możności obrony praw z powodu niewłaściwych - według niego - działań Sądu. W skardze nie ma jednak rozważań na temat przyczyn niedopuszczalności wniesienia np. skargi o wznowienie postępowania. Z przytoczonych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.