Legislator Case Law & Legislation
IV Ka 172/25 AI generated

IV Ka 172/25 · Sąd powszechny

Case Number IV Ka 172/25
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 172/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 29 listopada 2024 roku w sprawie II K 254/23. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; IV Ka 172/25 · Sąd powszechny: Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

Keywords

AI generated
missing case documents evidentiary gap lack of credibility establishment of the facts failure to state reasons proof of negative facts

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
art. 454 § 1 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
AI generated
IV Ka 787/21
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia: - art.
VIII Ka 379/22
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VIII Ka 379/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
VI Ka 1089/24
Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 1089/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 527/24
Sygn. akt II Ka 527/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2025r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Dariusz Półtorak Sędziowie: SO Paweł Mądry (spr.) SO Karol Troć Protokolant: p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel przy udziale prokuratora Jarosława Mironiuka po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy D. D. oskarżonego o czyny z art. 177 § 2 kk i art. 162 § 1 kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora, pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 22 kwietnia 2024 r. sygn. akt II K 1123/22 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w ramach czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I wyroku przyjmuje, że oskarżony w dniu 6 października 2022r. w M., woj. (...), nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w tym określone w art. 54 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w ten sposób, że kierując pojazdem marki B. (...) z włączonym żółtym sygnalizatorem świetlnym, podczas wykonywania na ulicy (...) prac remontowych, nie zachował szczególnej ostrożności przy wykonywanych manewrach naruszających ogólne zasady ruchu drogowego o ruchu prawostronnym i zatrzymaniu, w następstwie czego po nagłym zatrzymaniu pojazdu, a następnie jazdy do tyłu potrącił i najechał tyłem pojazdu na rowerzystkę G. K., która jechała za jego pojazdem przy osi jezdni, w następstwie czego pokrzywdzona doznała wielonarządowych obrażeń ciała skutkujących jej zgonem po przewiezieniu do Szpitala (...) w M.; II. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie czynu z pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie sprawę D. D. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania; III. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych R. J. i J. K. kwoty po 1.275,85 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym; V. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 527/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 6.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 22 kwietnia 2024r. w sprawie II K 1123/22 6.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 6.3. Granice zaskarżenia 6.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 6.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 6.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 6.5. Ustalenie faktów 6.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------------- --------------------------------------------------------- ------------- -------------- 6.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------- --------------------------------------------------------- ------------ -------------- 6.6. Ocena dowodów 6.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 6.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. zarzuty apelacji obrońca: I. zarzut obrazy przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 3 ust. 1 i ust. 2, art. 4 , art. 54 ust. 3 Prawa o Ruchu Drogowym poprzez ich nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu o odpowiedzialności karnej D. D., co skutkowało zaniechaniem uznania, że to nieostrożne zachowanie pokrzywdzonej rowerzystki G. K. na drodze doprowadził do wypadku drogowego, II. zarzut obrazy przepisów prawa procesowego mającej wpływ na treść wyroku, a mianowicie: a) art. 167 kpk w zw. z art. 170 § 1 pkt. 2 i 5 kpk w zw. z art. 170 § 1a kpk zw. z art. 2 § 2 kpk w zw. z art. 6 kpk wyrażającą się w niezasadnym oddaleniu wniosku obrońcy oskarżonego o dopuszczeniu dowodu z: - opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego, na okoliczność przyczyn zaistnienia zdarzenia z punktu widzenia zasad ruchu drogowego i terenu budowy oraz zachowania poszczególnych uczestników na drodze w chwili zdarzenia, prawidłowości tego zachowania i ewentualnego przyczynienia się do tego zdarzenia, - eksperymentu procesowego mającego stwierdzić, jaka jest widoczność z urządzenia (...) z obserwacji w lusterkach w jakie jest wyposażony ten pojazd, - informacji z Przedsiębiorstwa (...) w M. o udostępnienie projektu czasowej organizacji ruchu, w miejscu i czasie gdy doszło do wypadku drogowego, a który to projekt zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa winien być sporządzony, - zeznań R. P. na okoliczność organizacji ruchu na placu budowy na dzień wypadku i w jego miejscu, skutkiem czego nie doszło do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, doszło do poczynienia nieprawdziwych ustaleń faktycznych oraz zostało naruszone prawo oskarżonego do obrony b) art. § 2 kpk, art. 4 kpk, art. 5 kpk, art. 7 kpk, art. 366 § 1 kpk art. 410 kpk, art. 424 § 1 pkt. 1 kpk polegającej na nie wzięciu pod uwagę przy ferowaniu wyroku wszystkich ujawnionych w toku przewodu sądowego i mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie okoliczności, oparciu rozstrzygnięcia na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych wskutek dowolnie przeprowadzonej ocenie dowodów oraz wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, niedostatecznym uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy w tym okoliczności dla oskarżonego ewidentnie korzystnych, rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym m.in. obowiązującej czasowej organizacji ruchu na przebudowywanej drodze, a tym samym zasad ruchu drogowego obowiązujących na miejscu zdarzenia; nienależytej analizie i ocenie poszczególnych dowodów, w szczególności zaś dowodów z wyjaśnień oskarżonego, zapisu monitoringu, protokołów oględzin; uznaniu za udowodnione faktów nie mających wystarczającego oparcia w dowodach i nie wskazaniu w sposób należyty dlaczego Sąd nie uznał dowodów przemawiających przeciwko sprawstwu i winie oskarżonego, co doprowadziło do niesłusznego skazanie D. D. za przestępstwo z art. 177 § 2 kk. III. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenie wyrażającego się w dowolnym i błędnym przyjęciu, że: a) D. D. w trakcie pracy miniładowarką B. cofał, w sytuacji gdy tego manewru nie wykonywała albowiem ww. urządzenie przystosowane było do pracy w obydwu kierunkach jazdy, a żółte sygnały blaskowe wysyłane przez nie ostrzegały i informowały o tym potencjalnym nietypowym zachowaniu; b) G. K. miała pierwszeństwo przejazdu w stosunku do D. D. wykonującego prace budowalne miniładowarką B. wyposażoną w aktywne żółte sygnały blaskowe, w sytuacji gdy systemem znaków gdzie doszło do wypadku, trwające tam roboty drogowe oraz sygnalizowane niebezpieczeństwo grożące ze strony pracującego urządzenie B. zakazywały jazdy i zatrzymywania się za tym urządzeniem w trakcie jego pracy zarzut apelacji pełnomocnika: zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie art. 4, art. 7, art. 410 kpk poprzez dokonanie dowolnej i sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania oceny dowodów poprzez ustalenia, iż G. K. nie stosowała się do zasad ruchu prawostronnego oraz w zakresie uzasadnienia wyroku w zakresie stwierdzenia, iż „ Sąd podziela stanowisko, iż G. K. nie stosowała się do zasad ruchu prawostronnego o jakim mowa w przepisie art. 16 ust. 1 Ustawy Prawo o ruchu drogowym, G. K. znajdując się w okolicy osi jezdni, niewątpliwie narażała siebie na dodatkowe niebezpieczeństwo, a w sytuacji wykonywania prac remontowych, gdyby znajdowała się przy krawędzi drogi to niebezpieczeństwo byłoby niewątpliwie mniejsze”, a to w sytuacji: - braku ustaleń dowodowych co do umiejscowienia pojazdu (...) w szerokości jezdni - braku ustaleń dowodowych co do umiejscowienia rowerzystki na szerokości jezdni - braku ustaleń co do wyglądu prawej części prawego pasa ruchu - braku ustalenia co do szerokości jednostki roboczej maszyny (...) - braku rozważenia przyczyn i ewentualnej dopuszczalności zajmowania przez pokrzywdzoną miejsca na środku pasa lub w rejonie osi jezdni - w sytuacji np. podjęcia manewru wyprzedzania pojazdu (...) braku rozważenia kwestii braku dodatkowego niebezpieczeństwa wywołanego przez pokrzywdzoną - z uwagi na szerokość jednostki roboczej maszyny (...) zarzuty apelacji prokuratora: - obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 4 k.p.k. art. 7 k.p.k. art. 410 k.p.k. polegającą na błędnej i dowolnej - zamiast swobodnej, opartej o wskazania wiedzy, logiki i doświadczenie życiowe - ocenie materiału dowodnego, która doprowadziła do błędnych, ustaleń faktycznych w zakresie rodzaju i rozmiaru naruszenia przez oskarżonego D. D. zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i w konsekwencji zmiany opisu czynu z pkt. I aktu oskarżenia, poprzez wyeliminowanie w czynie przypisanym oskarżonemu naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym określonych w art. 54 ust 2 w zw. z art. 54 ust 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, poprzez nie zachowanie szczególnej ostrożności przy wykonywaniu manewrów' naruszających ogólne zasady ruchu drogowego o ruchu prawostronnym i zatrzymaniu oraz nie sygnalizowanie manewrów zmiany kierunku jazdy pomimo, że całokształt materiału dowodowego. pozwalał na nie budzące wątpliwości ustalenia faktyczne o naruszeniu przez oskarżonego zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego o zachowaniu szczególnej ostrożności; rażącą łagodność w stosunku do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, wymierzonej mu kary 1 roku pozbawienia wolności za czyn z pkt. 1 aktu oskarżania, podczas gdy charakter i okoliczności popełnienia przestępstwa, znaczny stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, uzasadniały orzeczenie znacznie surowszej kary pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - odnosząc się do zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego należy rozpocząć od zbadania zasadności zarzutów apelacji dotyczących sfery oceny dowodów i błędów w ustaleniach faktycznych, aby właściwie odnieść się do postulowanych przez skarżącego zarzutów obrazy prawa materialnego. Skarżący w swej apelacji podniósł, że w sprawie doszło do zaniechania przeprowadzenia opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego. Sąd Rejonowy oddalając wniosek dowodowy obrońcy o tożsamej treści uznał, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego jest zbędne, ponieważ w aktach sprawy znajduje się zapis wideo, na którym utrwalono moment wypadku, zatem nie ma potrzeby dokonywania rekonstrukcji tego wypadku. Sąd Okręgowy w całości podziela tę argumentację Sądu I instancji. Dodatkowo obrońca w treści zarzutu wskazuje, iż zadaniem takiego biegłego byłoby ustalenie przyczyn zaistnienia zdarzenia „ z punktu widzenia zasad ruchu drogowego”, w tym „ prawidłowości zachowania poszczególnych uczestników na drodze” oraz przyczynienia się do zaistnienia wypadku. Uwzględnienie takiego wniosku oznaczałoby zatem, że to biegły miałby wypowiedzieć się który z uczestników zdarzenia naruszył przepisy prawa, w tym prawa o ruchu drogowym oraz określić stopień przyczynienia się do wypadku. Tymczasem ta sfera zagadnień zarezerwowana jest wyłącznie dla kompetencji sądu, na co słusznie wskazał Sąd Rejonowy w uzasadnieniu postanowienia o oddaleniu wniosku obrońcy (k. 246). Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostawał wniosek obrońcy o przeprowadzenie eksperymentu dotyczącego wykazania zakresu widoczności drogi za pojazdem B. z punktu widzenia kierowcy takiego pojazdu. W sposób oczywisty z samej konstrukcji pojazdu wynika, że oskarżony miał ograniczoną widoczność drogi za pojazdem, lecz tego rodzaju okoliczność nie zwalnia oskarżonego z odpowiedzialności karnej za spowodowanie wypadku, a wręcz odwrotnie – stanowi jedną z przesłanek do stwierdzenia, iż oskarżony podejmując manewr cofania w warunkach ograniczonej widoczności powinien tym bardziej zachować szczególną ostrożność przed podjęciem tego manewru. Tymczasem analiza zapisu wideo wskazuje, że oskarżony rozpoczął manewr cofania natychmiast po zatrzymaniu pojazdu jadącego do przodu, co uniemożliwiło nie tylko jemu zaobserwowanie odcinka drogi za jego pojazdem, ale także uniemożliwiło podjęcie pokrzywdzonej manewru obronnego. Sąd Okręgowy nie podziela także zapatrywania obrońcy co do znaczenia dowodowego w sprawie, postulowanej przez obrońcę, informacji z Przedsiębiorstwa (...) w M. dotyczącej czasowej organizacji ruchu w czasie i miejscu wypadku, czy też ewentualnych zeznań świadka R. P. na tę okoliczność. Zagadnienie istnienia projektu czasowej organizacji ruchu nie ma o tyle znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy o ile na podstawie tych ustaleń obrońca doszukuje się podstaw do zwolnienia oskarżonego z odpowiedzialności karnej za spowodowanie wypadku. Z niekwestionowanego w sprawie stanu faktycznego wynika wprost, że na remontowanej ulicy (...) odbywał się ruch pojazdów i pieszych, zaś oskarżony miał świadomość, że wykonuje prace z wykorzystaniem pojazdu B. w ruchu drogowym. Bez znaczenia dla jego odpowiedzialności jest to, czy zgodnie z opracowanym planem na tej ulicy mógł odbywać się ruch pojazdów czy nie. Istotne było jedynie to, że oskarżony nie był zaskoczony obecnością pojazdów, rowerzystów czy pieszych na tej drodze, gdyż z zapisu wideo wynika wprost, że przed wypadkiem po tej ulicy odbywał się ruch, zatem oskarżony miał świadomość, że nie jest jedynym użytkownikiem tego odcinka ulicy. Wobec tych rozważań Sąd Okręgowy nie zgadza się z obrońcą, że w sprawie nie doszło do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Wręcz przeciwnie, materiał dowodowy ujawniony na rozprawie był kompletny i stanowił podstawę do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla ustalenia odpowiedzialności karnej oskarżonego okoliczności sprawy. - niezrozumiały jest zarzut apelacji obrońcy z którego wynika, że w sprawie doszło do błędnego ustalenia, iż do wypadku doszło w momencie wykonywania przez pojazd oskarżonego manewru cofania. Obrońca powołując się na konstrukcję pojazdu i jego właściwości stwierdził, że wykonywanie przez oskarżonego jazdy pojazdem w kierunku rowerzystki nie było cofaniem, ponieważ „ urządzenie przystosowane było do pracy w obu kierunkach”. Z oczywistych względów nie sposób zgodzić się z obrońcą. Oskarżony jadąc pojazdem w kierunku rowerzystki wykonywał manewr cofania, gdyż pojazd ten z uwagi na swoją konstrukcję nie pozwala na to, aby operator przy zmianie kierunku jazdy siedział za każdym razem przodem do kierunku jazdy. W sposób oczywisty oskarżony jadąc w kierunku rowerzystki siedział tyłem do kierunku jazdy i drogę za pojazdem mógł obserwować w lusterkach bocznych. Dodatkowo obrońca myli się co do znaczenia wysyłania przez pojazd oskarżonego pulsacyjnego żółtego światła dla ustalenia zasad ruchu drogowego w czasie wypadku, o czym poniżej. Na tym etapie rozważań wystarczy wspomnieć, że wysyłanie takiego sygnału świetlnego nie czyni z pojazdu wyposażonego w takie światło pojazdu niepodlegającego ogólnym zasadom ruchu drogowego. Obrońca w szczególności nie wykazał, na podstawie którego przepisu istnieje „ zakaz jazdy i zatrzymywania się za tym urządzeniem w takcie jego pracy”. Odnosząc się zatem do postulowanych w apelacji obrońcy błędów w ustaleniach faktycznych należy stwierdzić, że apelacja obrońcy także w tym zakresie jest całkowicie bezzasadna. - w zakresie zarzutu apelacji obrońcy dotyczącego obrazy przepisów art. 3 ust. 1 i 2, art. 4 i art. 54 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym wskazano, iż w sprawie doszło do zaniechania „ uznania, że to nieostrożne zachowanie pokrzywdzonej rowerzystki G. K. na drodze doprowadziło do wypadku drogowego”. Obrońca w uzasadnieniu apelacji nie dokonał jednak żadnych rozważań w tym zakresie i brak przedstawienia przez niego wykładni wskazanych przepisów art. 3 i 4 PRD uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do postulowanego przez niego wniosku. Jak wyżej wskazano, Sąd Okręgowy nie podziela także stanowiska obrońcy co do tego, iż z art. 54 ust. 3 PRD wynika zakaz jazdy i zatrzymywania się za maszyną budowlaną. - Sąd Okręgowy co do zasady uznał zasadność zarzutów apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i apelacji prokuratora w zakresie zmian opisu czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku Sądu Rejonowego w odniesieniu do treści zarzutu z pkt I aktu oskarżenia. - trafnie wskazuje prokurator w swej apelacji, iż Sąd Rejonowy bezpodstawnie, wbrew okolicznościom sprawy, wyeliminował z opisu czynu przypisanego oskarżonemu stwierdzenie, że oskarżony swym zachowaniem naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym określone w art. 54 ust. 2 w zw. z art. 54 ust. 1 PRD. Niewątpliwie pojazd, którym poruszał się oskarżony był pojazdem objętym dyspozycją art. 54 ust. 1 PRD, zatem prawidłowo w czasie jazdy wysyłał żółty sygnał błyskowy. Niemniej, wbrew stanowisku obrońcy, kierujący takim pojazdem nie ma nieograniczonej swobody w poruszaniu się w ruchu drogowym, gdyż wprawdzie kierujący wykonując prace remontowe może nie stosować się do przepisów o obowiązku jazdy na jezdni, obowiązku jazdy przy jej prawej krawędzi oraz przepisów o zatrzymaniu się i postoju, to jednak zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności w czasie kierowania takim pojazdem. A zatem oskarżony kierując pojazdem B. zobowiązany był zwiększyć uwagę i dostosować swoje zachowanie do zmiennych warunków i sytuacji na drodze w celu odpowiednio szybkiego reagowania na te zmiany. W sposób oczywisty oskarżony wykonując nagły manewr zatrzymania i jazdy do tyłu pozbawił się możliwości zachowania zgodnie z ustawowym wzorcem kierującego. Innymi słowy, oskarżony pozbawił się możliwości właściwego zareagowania na pojawienie się na jezdni, za jego pojazdem, rowerzystki mimo iż obecność na jezdni innych uczestników ruchu mógł przewidywać. Z tych powodów okoliczność podkreślana przez obrońcę, tj. ograniczona widoczność drogi za pojazdem B. z punktu widzenia kierującego tym pojazdem nie wyłącza odpowiedzialności oskarżonego za wypadek, gdyż działanie oskarżonego było sprzeczne z nakazem zachowania szczególnej ostrożności. Sąd Okręgowy nie podzielił jedynie stanowiska prokuratora co do tego, iż oskarżony naruszył obowiązek sygnalizowania zmiany kierunku jazdy, gdyż pojazd B. nie posiada kierunkowskazów. - Sąd Okręgowy co do zasady uznał także zasadność zarzutu apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych. Trafnie wskazuje skarżący, iż w sprawie doszło do dowolnego i sprzecznego z materiałem dowodowym przyjęcia, iż G. K. nie stosowała się do zasad ruchu prawostronnego (art. 16 ust. 1 PRD), zaś znajdując się w okolicy osi jezdni narażała się na dodatkowe niebezpieczeństwo. Sąd Okręgowy nie podziela natomiast twierdzeń pełnomocnika co do tego, że w sprawie nie dokonano ustaleń dowodowych co do umiejscowienia pojazdu B. i rowerzystki w stosunku do szerokości jezdni, ustaleń co do wyglądu prawej części jezdni, czy szerokości samej maszyny, gdyż te dane wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Okręgowy podziela ustalenie Sądu I instancji o tym, że na odcinku drogi zarejestrowanym w zapisie wideo rowerzystka poruszała się przy osi jezdni. Wątpliwości pełnomocnika co do braku wykazania toru jazdy rowerzystki we wcześniejszym okresie nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości jej zachowania w momencie zaistnienia wypadku. W ocenie Sądu Okręgowego, analiza zapisu wideo prowadzi do wniosku, że taktyka jazdy pokrzywdzonej przed wypadkiem była prawidłowa. Należy zauważyć, że z zapisu monitoringu wynika wprost, że pojazd B. kierowany przez oskarżony w czasie poprzedzającym wypadek poruszał się na tym odcinku jezdni nie tylko dynamicznie, ale także w obu kierunkach i na całej szerokości jezdni. Z tych powodów taktyka jazdy pokrzywdzonej przy osi jezdni umożliwiała jej zmianę swego kierunku ruchu zarówno na lewo jak i na prawo od pojazdu B., w zależności od tego gdzie na jezdni zatrzymałby się ewentualnie pojazd budowalny. Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska Sądu Rejonowego, że jazda rowerem przy prawej krawędzi jezdni zmniejszyłaby niebezpieczeństwo ze strony ruchu pojazdu B., gdyż wówczas rowerzystka nie mogłaby podjąć manewru obronnego polegającego na zjechaniu na prawą stronę (z uwagi na krawężnik) w sytuacji w której pojazd ten cofałby w jej kierunku jadąc na wprost po prawym pasie ruchu. Rowerzysta miała podstawy zakładać, że z uwagi na jej tor jazdy wzdłuż osi jezdni sprawi, że będzie bardziej widoczna dla pracowników wykonujących remont drogi, w tym dla kierującego pojazdem B.. - odnosząc się do kwestii ewentualnego przyczynienia się pokrzywdzonej do zaistnienia wypadku należy wskazać, że kierujący pojazdem (w tym przypadku rowerzystka) zbliżając się do pojazdu wykonującego roboty drogowe i wysyłającego żółte światło błyskowe jest zobowiązany zachować szczególną ostrożność co jest oczywiste i dodatkowo wynika wprost z treści § 98 ust. 6 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych. Należy założyć, że pokrzywdzona obserwując drogę przed rowerem dostrzegła żółty sygnał nadawany z pojazdu oskarżonego, zatem kierując się nakazem zachowania szczególnej ostrożności miała możliwość uniknięcia wypadku np. decydując się na przeprowadzenie na tym odcinku drogi roweru idąc po chodniku wzdłuż tej ulicy. Mimo takiej możliwości, nie sposób w okolicznościach tej sprawy uznać, że skorzystanie przez pokrzywdzoną z możliwości przejazdu tego remontowanego odcinka jezdni w sposób taki jak ustalono skutkuje przyjęciem, że oskarżony swym zachowaniem nie naruszył zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez oskarżonego a zaistnieniem wypadku. Jazda pokrzywdzonej rowerem wzdłuż osi jezdni ulicy (...) nie skutkowałaby jej śmiercią, gdyby oskarżony zachował szczególną ostrożność przy wykonywaniu prac remontowych z wykorzystaniem pojazdu B.. W sposób oczywisty oskarżony miał możliwość uniknięcia tego wypadku w sytuacji zachowania nakazanej ostrożności i zaniechania wykonywania gwałtownych manewrów jazdy w obu kierunkach w sytuacji dopuszczenia ruchu pojazdów na tym odcinku drogi. - Sąd Okręgowy nie podziela zarzutu apelacji prokuratora, iż kara wymierzona oskarżonemu jest rażąco łagodna. Sąd Rejonowy poczynił przekonywujące rozważania dotyczące wymiaru kary i dalszych konsekwencji skazania, zaprezentowane w pisemnych motywach wyroku. Argument z apelacji prokuratora o tym, aby na etapie dokonywania wymiaru kary za popełnienie czynu z art. 177 § 2 kk uwzględnić zachowanie oskarżonego polegające na popełnieniu czynu z art. 162 § 1 kk nie zasługuje z oczywistych względów na uwzględnienie. Wniosek wniosek apelacji obrońcy: wniosek o uniewinnianie D. D. lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim wnioski apelacji pełnomocnika: - o zmianę sentencji wyroku poprzez eliminacje z sentencji wyroku stwierdzenia iż G. K. nie stosowała się do zasad ruchu prawostronnego - o eliminację z uzasadnienia wyroku stwierdzenia, iż „ Sąd podziela stanowisko , iż G. K. nie stosowała się do zasad ruchu prawostronnego o jakim mowa w przepisie art. 16 ust. 1 Ustawy Prawo o ruchu drogowym. G. K. znajdując się w okolicy osi jezdni, niewątpliwie narażała siebie na dodatkowe niebezpieczeństwo, a w sytuacji wykonywania prac remontowych, gdyby znajdowała się przy krawędzi drogi to niebezpieczeństwo byłoby niewątpliwie mniejsze”; wniosek apelacji prokuratora wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. - wnioski apelacji obrońcy i prokuratora o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie czynu z pkt I wyroku okazały się bezzasadne, gdyż w sprawie nie powstały przesłanki ustawowe do podjęcia takiego rozstrzygnięcia przez sąd odwoławczy; - nadto materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był dostateczny do skazania D. D. za czyn z pkt I aktu oskarżenia, zatem bezzasadny był wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu; - na uwzględnienie zasługiwał wniosek apelacji pełnomocnika w zakresie zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I wyroku, o czym powyżej. Sąd nie dokonał zmiany fragmentu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w zakresie postulowanym przez skarżącego, gdyż w tym zakresie poczynił własne, odmienne od Sądu Rejonowego, ustalenia faktyczne i rozważania prawne, zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku. 3.2. zarzut obrazy przepisów prawa karnego materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu z pkt II aktu oskarżenia, tj. przepisu art. 162 § 2 kk, poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, że doznanie przez innego człowieka ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, kończy obowiązek udzielenia mu pomocy o którym mowa w przepisie art. 162 kk ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - Sąd Okręgowy w całości zgadza się z pisemnym stanowiskiem prokuratora co do wadliwości rozważań Sądu Rejonowego w zakresie czynu zarzuconemu oskarżonemu w pkt II aktu oskarżenia. Z jednej strony Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że oskarżony wykazał się całkowitą biernością i nawet nie usiłował udzielić jakiejkolwiek pomocy pokrzywdzonej, a z drugiej, dokonując błędnej wykładni przepisu art. 162 kk, uznał, że oskarżony „ nie popełnił zarzuconego mu czynu”. Pomijając oczywistą konkluzję, że rozważania Sądu Rejonowego zawarte w dalszej części uzasadnienia wyroku nie przystają do tak sformułowanego wniosku, należy przede wszystkim stwierdzić, że pogląd prawny wyrażony przez Sąd Rejonowy co do znamion strony przedmiotowej czynu z art. 162 § 1 kk są całkowicie błędne. W tym zakresie Sąd Okręgowy w całości podziela rozważania zawarte w uzasadnieniu apelacji prokuratora i zbędne jest ich cytowanie. Należy jedynie przypomnieć, że dla bytu przestępstwa z art. 162 § 1 kk nieistotne jest zagadnienie, czy działanie, którego sprawca zaniechał, rzeczywiście przyniosłoby ratunek; że to przestępstwo nie polega dokonaniu błędnego wyboru sposobu niesienia pomocy, lecz na całkowitym zaniechaniu tej powinności; że osoba zobowiązana do pomocy ma obowiązek podjęcia wszelkich możliwych w danej sytuacji środków w celu udzielenia pomocy, zaś obowiązek udzielenia pomocy ustaje dopiero w momencie zgonu osoby w niebezpieczeństwie. Wniosek wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. zasadność zarzutu apelacji prokuratora warunkowała zasadność wniosku apelacji 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 6.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt I aktu oskarżenia i rozstrzygnięcie o karze i dalszych konsekwencjach skazania Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego i brak okoliczności uwzględnianych przez sąd odwoławczy z urzędu 6.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany zmiana opisu czynu z pkt I aktu oskarżenia Zwięźle o powodach zmiany zasadność zarzutów apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych 6.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 6.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, oceniony zgodnie z dyrektywami art. 7 kpk, stanowi podstawę do uznania winy oskarżonego w zakresie zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia czynu. Jednakże z uwagi na ustawowy zakaz wyrażony w przepisie art. 454 § 1 kpk, Sąd Okręgowy nie mógł skazać oskarżonego z uwagi na treść zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu Okręgowego, w sprawie nie zaistniały także podstawy do umorzenia postępowania lub jego warunkowego umorzenia. 6.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Sąd Rejonowy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przeprowadzi postępowanie dowodowe w części dotyczącej zachowania oskarżonego opisanego w zarzucie z pkt II aktu oskarżenia, mając na uwadze że przeprowadzenie postępowania dowodowego nie oznacza konieczności bezpośredniego przesłuchania na rozprawie wszystkich świadków, zwłaszcza w sytuacji przeprowadzenia dowodu z nagrania wideo. Następnie Sąd Rejonowy wydając wyrok uwzględni wskazane wyżej rozważania dotyczące wyczerpania przez zachowanie oskarżonego znamion czynu z art. 162 § 1 kk. 6.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV, V apelacja obrońcy okazała się w całości bezzasadna, zaś apelacje prokuratora i pełnomocnika skutkowały zmianą wyroku na niekorzyść oskarżonego, zatem z mocy art. 635 kpk oskarżony ponosi koszty procesu za postępowanie odwoławcze w całości. Z tego powodu Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego: - na rzecz oskarżycieli posiłkowych kwoty po 1.275,85 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy uwzględniając w tym zakresie wniosek pełnomocnika ustalił wysokość kosztów na podstawie spisu kosztów pełnomocnika (k. 485). - na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Na zasądzone koszty sądowe składa się opłata w kwocie 480 zł (art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych) oraz kwota 20 zł tytułem wydatków (ryczałt za doręczenia pism sądowych w postępowaniu odwoławczym). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja rozstrzygnięcia dotyczące czynu z pkt I aktu oskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
IV Ka 36/24
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 36/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 172/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 29 listopada 2024 roku w sprawie II K 254/23. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5.

Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym uznaniu, wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, że pokrzywdzony W. Ł. nie realizował swojego prawa względem lokalu mieszkalnego położonego w D. przy Placu (...), a tym samym nie mógł być podmiotem któremu utrudniono korzystanie z tego lokalu, co spowodowało mylne przeświadczenie, że zachowanie oskarżonej nie wyczerpano znamion przestępstwa określonego w art. 191 § la kk, podczas gdy właściwa analiza treści zeznań świadków, a zwłaszcza oskarżonej oraz pokrzywdzonego, a nadto czasu i okoliczności jego popełnienia, strony przedmiotowej i podmiotowej, a także rekonstrukcja faktycznych motywów działania E. Ł., dają podstawy do przyjęcia, iż W.

Ł. przebywając oraz przechowując swoje prywatne rzeczy w wydzielonych pomieszczeniach, korzystał z zajmowanego przez siebie lokalu mieszkalnego, do którego oskarżona skutecznie uniemożliwiła mu dostęp poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych oraz sprzedaż nieruchomości pomimo jej obciążenia tytułem zabezpieczenia w odrębnym postępowaniu - tym samym utrudniając możliwość odzyskania swoich ruchomości, co sprawia, iż nie może ostać się błędna teza o braku możliwości pociągnięcia oskarżonej do odpowiedzialności karnej za występek z art. 191 § la kk, która w konsekwencji doprowadziła do niesłusznego uniewinnienia E. Ł. od zarzucanego jej aktem oskarżenia czynu zabronionego.

Jednocześnie wobec poczynionych przez sąd meriti rozważań prawnych: obraza prawa materialnego w zakresie artykułu 191 § la kk przez jego błędne niezastosowanie w sytuacji gdy z ustaleń sądu wynika, że oskarżona umyślnie dokonała wymiany zamków w drzwiach wejściowych do budynku i nie udostępniła ich uprawnionemu do przebywania w nim pokrzywdzonemu, a ostatecznie zbyła nieruchomość pomimo ustanowionego zabezpieczenia, istotnie utrudniając pokrzywdzonemu korzystanie z zajmowanego lokalu, tym samym wyczerpując wszystkie znamiona występku określonego w tym przepisie, zwłaszcza wobec cyklicznego odwiedzania rzeczonego lokalu przy jednoczesnym stałym przechowywaniu w nim własnych rzeczy przez pokrzywdzonego.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty te zostaną rozpoznane łącznie co pozwoli uniknąć powielania tych samych rozważań i ocen. Art. 191 § 1a kk typizuje przestępstwo polegające na stosowaniu innej przemocy niż przemoc wobec osoby uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający innej osobie korzystanie z zajmowanego lokalu mieszkalnego. Przedmiotem ochrony jest wolność wyrażająca się w swobodzie korzystania z zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Chodzi o wolność od bycia zmuszanym do niekorzystania lub ograniczonego korzystania z lokalu, niewykonywania niektórych uprawnień wynikających z korzystania z zajmowanego lokalu lub znoszenia określonego stanu rzeczy. Pojęcie lokalu nie zostało wprost zdefiniowane normatywnie. Występuje jednak szereg aktów prawnych, które pośrednio odnoszą się do tego terminu i jako takie powinny zostać uwzględnione w procesie jego wykładni. Zgodnie z art. 2 ust. 2 i 4 ustawy z 24czerwca 1994 roku o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1048 ze zm.) samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.

Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż. Części składowe lokalu podlegają zatem takiej samej ochronie w zakresie korzystania z nich jak pomieszczenia główne. W myśl art. 2 pkt 4 ustawy z 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.

Dz.U. z 2022 r. poz. 172 ze zm.), lokalem jest lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki, z wyłączeniem pomieszczeń przeznaczonych do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Definicje te powinny być pomocne przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia użytego w art. 191 § 1a kk.

Pochodzą one bowiem z aktów prawnych o podstawowym znaczeniu dla prawa lokalowego (zob. M. Zieliński, Wykładnia, s. 202 i 311). Chodzi przy tym o lokal mieszkalny, co jednoznacznie eksponuje jego funkcje. Każdorazowo istotne zatem będzie ustalenie, czy dany lokal faktycznie jest wykorzystywany w celach mieszkaniowych. In concreto może to być także pomieszczenie np. gospodarcze przystosowane i wykorzystywane do celów mieszkaniowych. Za lokal przeznaczony do wspólnego zamieszkiwania nie można uznać pomieszczenia służącego do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych (por. post.

NSA z 24.9.2014 r., I OW 86/14, Legalis). Dotyczy to również nieodpłatnych miejsc noclegowych w pokoju wieloosobowym (por. post. NSA: z 3.9.2014 r., I OW 83/14, Legalis; z 18.4.2012 r., I OW 15/12, Legalis; z 16.11.2010 r., I OW 81/10, Legalis); schroniska dla osób bezdomnych (por. post. NSA: z 20.5.2011 r., I OW 19/11, Legalis, oraz z 26.11.2010 r., I OW 131/10, Legalis); hotelu dla uchodźców, ponieważ ma on ze swej istoty charakter miejsca przejściowego, a nie docelowego (wyr. WSA w Białymstoku z 18.8.2011 r., II SA/Bk 463/11, Legalis.

Art. 191 KK red. Stefański 2025, wyd. 7/Kosonoga, Legalis ). Skoro ustawodawca uznał, że takie uściślenie jest konieczne, przyjmując założenie racjonalności prawodawcy sugeruje to, że samo wyrażenie „zajmowanie lokalu” należy odnosić do wszelkich sytuacji, gdy faktycznie mamy do czynienia z zajmowaniem lokalu (zob. M. Jakubiec, Artykuł 191 § 1a kk, s. 3–5). Lokal podlegający ochronie w zakresie korzystania z niego musi jednak mieć charakter mieszkalny, a więc być związany z przebywaniem innych osób w celach bytowych i noclegowych.

Poza zakresem ochrony pozostają zatem osoby, które korzystają z innych lokali np. użytkowych. W świetle przywołanych wyżej orzeczeń: - o zamieszkiwaniu można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej. Art. 25 kc stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane.

O zamieszkiwaniu można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej; - o uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na jej terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Uznać zatem należy, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.j.

Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) w związku z art. 25 kc wskazują dwa czynniki: zewnętrzny - fakt przebywania i wewnętrzny - zamiar stałego pobytu. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa; - pod pojęciem „lokal mieszkalny” należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.

Z zakresu tego pojęcia ustawodawca wyłączył pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Użycie w powołanym przepisie zwrotu „w szczególności” wskazuje na jedynie przykładowy charakter wyliczenia. Wszystkie zatem pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy nie stanowią.

Należy zatem uznać, że schronisko dla osób bezdomnych nie spełnia ustawowych przesłanek do zaliczenia go do kategorii lokali mieszkalnych. Doniosłe znaczenie, w kontekście rozważań sądu odwoławczego, mają także motywy ustawodawcze, które zaważyły na penalizacji takiego rodzaju zachowań. Była to bowiem ochrona lokatorów - głównie przed działaniami właścicieli, bądź osób mających powodować utrudnienia w korzystaniu z lokalu mieszkalnego. Sytuacja tego typu znalazła się w kręgu zainteresowania Rzecznika Praw Obywatelskich, który zajmował się problemem zachowania, polegającego na wywieraniu przymusu na osobę za pośrednictwem oddziaływania na rzecz, w kontekście praktyk stosowanych przez właścicieli kamienic, mających na celu zmuszenie lokatorów do opuszczenia mieszkań.

RPO dostrzegł ułomność wcześniejszych rozwiązań prawnych, które uznał za niewystarczające i podjął w tym celu stosowną interwencję, której pokłosiem była między innymi wzmiankowana inicjatywa legislacyjna (zob. uzasadnienie projektu ustawy, Sejm VII kadencji, druk nr 2682, Lex, wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 3 listopada 2022 r. I KK 3/22, Legalis ). Nie ma znaczenia to, czy pokrzywdzony posiada tytuł prawny do zajmowania lokalu. W doktrynie podnosi się wręcz, że na gruncie analizy realizacji znamion w/w przestępstwa sformułowanie „zajmowany lokal” winno być interpretowane wyłącznie z uwzględnieniem stanu faktycznego, a nie stanu prawnego (vide:

M. Jakubiec, Artykuł 191 § 1a KK (analiza krytyczna ze szczególnym uwzględnieniem znamienia „zajmowany lokal”), CzPKiNP 2016, nr 1, s. 41 i n.). Celem działania sprawcy jest zmuszenie innych osób do określonego działania, zaniechania lub znoszenia utrudnień związanych z korzystaniem z lokalu mieszkalnego. Znamieniem strony przedmiotowej jest stosowanie „innej przemocy”. Chodzi tu o przemoc inną, niż przemoc na osobie, a więc o różnego typu czynności skierowane wobec rzeczy. Klasycznymi przykładami takich zachowań jest m.in. odcięcie dopływu wody, energii elektrycznej czy ogrzewania.

Zachowanie sprawcy wino cechować się uporczywością lub stanowić istotne utrudnienie korzystania z lokalu. Jak słusznie wskazuje J. Lachowski (komentarz do art. 191 KK (w:) V. Konarska - Wrzosek (red.), Kodeks karny. Komentarz, Lex/el. 2020), uporczywość oznacza dużą częstotliwość stosowania przemocy i zakłócania korzystania z lokalu, natomiast istotne utrudnienie wchodzi w grę wówczas, gdy korzystanie z lokalu - na skutek zachowania sprawcy - wymaga poważnych wysiłków ze strony osoby, która ten lokal mieszkalny zajmuje. Istotne utrudnianie korzystania z lokalu może mieć jednak charakter jednorazowy (np. odcięcie dopływu wody, wymiana zamków w drzwiach, odcięcie dopływu energii).

Alternatywne ujęcie tych znamion powoduje, że sprawca stosujący przemoc innego rodzaju musi osiągnąć jeden ze wskazanych skutków (przestępstwo materialne) w postaci uporczywego utrudnienia albo istotnego utrudnienia korzystania z lokalu mieszkalnego. Stosowanie przemocy pośredniej przez rzecz w sposób uporczywy oraz sposobu istotnie utrudniającego korzystanie z zajmowanego lokalu mieszkalnego, zostały połączone funktorem „lub”, co wskazuje na to, że czynności te odnoszą się do lokalu mieszkalnego ( B.J. Stefańska, Przestępstwo utrudniania, s. 193).

Niezależnie od sposobu działania sprawcy omawianego przestępstwa należy zbadać, czy pokrzywdzony lokator rzeczywiście obiektywnie musiał znosić powstałe utrudnienia. Warunkiem koniecznym w niniejszej sprawie jest ustalenie, że oskarżony utrudniał w ten sposób innej osobie korzystanie z zajmowanego lokalu mieszkalnego. Z tego punktu widzenia istotne są charakter i właściwości samego lokalu oraz to na czym polegało korzystanie z niego przez inną osobę. W tym kontekście sąd I instancji prawidłowo ustalił, że: - pokrzywdzony przebywał w tym obiekcie okazjonalnie, zwykle w związku z odwiedzinami córki i w nim nie zamieszkiwał ( przechowywał w określonych pomieszczeniach swoje rzeczy, którymi się mało interesował).

Ustalenia w tym zakresie zawarte w zaskarżonym wyroku pokrywają się z wynikami postępowania Sadu Rejonowego w Opocznie w sprawie I C 428/22 o naruszenie posiadania oraz postępowania administracyjnego o wymeldowanie W. Ł. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Pokrzywdzony wbrew sugestii skarżącego był aktywną stroną tych postępowań. W. Ł. miał centrum życiowe w W., gdzie mieszkał i pracował. Dopiero na skutek informacji o sprzedaży przedmiotowej nieruchomości zaczął przyjeżdżać do tej posesji; - W. Ł. wyprowadził się z posesji w 2018 r., a od 2020 r. praktycznie nie przyjeżdżał do domu.

Nieoczekiwanie zjawił się dopiero w sierpniu 2022 r. po tym, jak dowiedział się o sprzedaży nieruchomości. Pokrzywdzony w zakresie jego prawa do korzystania z lokalu na podstawie pkt 5 wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 listopada 2028 r., sygn. akt I C 1214/17 uznawał bezpodstawnie, że ma ono charakter „dożywotni”. Przyjmuje się, że małżonek niedysponujący prawem do lokalu mieszkalnego, a zamieszkujący do chwili rozwodu wraz z drugim małżonkiem - dysponentem prawa do lokalu, w którym oboje jak dotąd zamieszkiwali, uzyskuje tytuł do korzystania z fizycznie wydzielonej części tego lokalu dotąd, dopóki sam nie podejmie on decyzji o opuszczeniu lokalu lub też nie zostanie z niego usunięty na skutek wydania względem jego osoby prawomocnego orzeczenia o eksmisji, w związku z zaistnieniem ustawowych przesłanek jej orzeczenia (por. wyroki Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I ACa 206/16 LEX nr 2061988 oraz Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2011 r., I ACa 928/10).

W. Ł. po wyprowadzce do W. utracił prawo do zamieszkiwania w tym lokalu i go zresztą nie realizował; - sprawa o podział majątku pomiędzy byłymi małżonkami nie wpływa na charakter wykorzystywania przedmiotowej posesji przez pokrzywdzonego. Zmiana częstotliwości przyjazdów W. Ł. po sprzedaży nieruchomości przez pokrzywdzonego nie wynikała z chęci zamieszkania w posesji, ale zademonstrowania praw do niej w ramach prowadzonej sprawy o podział majątku; - E. Ł. od 21 lipca 2022 roku przestała być właścicielką tej nieruchomości.

Mimo to za zgodą nowych właścicieli zamieszkiwała ta dalej. Wymieniła zamki w drzwiach budynku. W dniu 20 sierpnia 2022 roku pokrzywdzony nie mógł dostać się z tego powodu do budynku i zawiadomił policję. Z zeznań W. Ł. wynika, że „w tym okresie był dwa razy i to przez policję było ale wejść mu nie dała, tylko przez nowego nabywcę I.. Nie prosił o nowe klucze żony.” ( k 164 ). D. I. podniósł, iż „… pan Ł. miał do niego numer telefonu, jakby chciał mógł zadzwonić, żeby otworzyć mu, a drzwi z przodu od sklepu były otwarte i pan Ł. mógł wejść nie było potrzeby wzywania policji.

… Ja nie robiłem problemów panu Ł. jakby chciał wejść rzeczy zabrać, czy w innej sytuacji. … Jak był on i ja nigdy nie było żadnego problemu żeby wszedł” ( k 165 odw. ). E. Ł. wymieniła wprawdzie zaimki do tej posesji, ale poinformowała byłego męża o nowych właścicielach i oni pozwalali mu na wejście do posesji na dotychczasowych zasadach ( zarządzania jego rzeczami znajdującymi się na tym terenie ). Wymiana kluczy do drzwi wejściowych w budynku mieszkalnym pozbawiała W. Ł. dostępu do pomieszczeń, jednak nie w sposób uporczywy, bowiem oskarżona skierowała go do nowych właścicieli, a ci pozwolili mu na zajęcie się jego rzeczami znajdującymi się na tej posesji ( do czego sprowadzała się jego aktywność na tej posesji po wyprowadzeniu się do W. ).

Dlatego nie sposób przyjąć, aby oskarżona w sposób uporczywy lub istotny utrudniła oskarżonemu skorzystanie z pomieszczeń na dotychczasowych zadach. Jak wcześniej zasygnalizowano nie jest lokalem mieszkalnym pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, czy przeznczone przede wszystkim na przechowywanie rzeczy osobistych. W świetle przytoczonych wyżej regulacji i ustaleń sądu I instancji trzeba kategorycznie stwierdzić, że w przedmiotowym budynku oskarżony nie zajmował pomieszczeń na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, co wprost wynika z charakteru pobytu pokrzywdzonego w W. i okoliczności przyjazdów w tym okresie do D..

Wszystko to przekonuje, że zachowanie oskarżonej, nie wyczerpywało przedmiotowych znamion czynu zabronionego z art. 191 § 1a kk. Sąd rejonowy wdając wyrok uniewinniający błędnie odwołał się do art. 5 § 2 kpk. Dał bowiem wiarę grupie dowodów, z których wynikało, iż sporne pomieszczenia dla pokrzywdzonego nie były „lokalem mieszkalnym” służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i zajął stanowcze stanowisko w tym zakresie co do stanu faktycznego. W konsekwencji W. Ł. nie przysługiwała ochrona z art. 191a § 1 kk, a to oznacza, że podstawą uniewinnienia oskarżonej było w istocie stanowisko, iż zarzucany jej czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego ( art. 17 § 1 pkt. 2 kpk ).

W tym zakresie sąd odwoławczy popiera ustalenia i oceny uwidocznione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Są one znane skarżącemu i nie wymagają powtarzania. Wywody apelacji nie podniosły na tyle istotnych okoliczności, aby podważyć to stanowisko. Zdaniem skarżącego brak przypisania oskarżonej przestępstwa z art. 191 § la kk, powinien spotkać się z co najmniej rozważaniem lub zajęciem przez sąd meriti stanowiska w przedmiocie odpowiedzialności karnej E. Ł., za przestępstwo złożenia fałszywego oświadczenia przez notariuszem (występek z art. 233 § 1 kk ).

„Sąd zmierzał bowiem w ramach własnych działań do ustalenia świadomości oskarżonej co do podania wymienionemu funkcjonariuszowi publicznemu nieprawdziwej informacji o braku obciążenia nieruchomości prawami na rzecz osób trzecich oraz pozostającej przedmiotem postępowania cywilnego. W toku postępowania karnego dokonano zatem fragmentarycznie analizy prawnej zdarzenia faktycznego (historycznego) objętego zarzutem zawartym w akcie oskarżenia. Obowiązkiem sądu przed wydaniem wyroku uniewinniającego jest zawsze rozważenie, czy w ramach skargi oskarżyciela, a więc w granicach zdarzenia faktycznego objętego zarzutem oskarżenia, nie można dokonać subsumcji czynu objętego skargą pod inny przepis ustawy karnej (wyrok Sądu Najwyższego z 20.02.2018 r., SNO 64/17, LEX nr 2455741)”.

Sad odwoławczy zauważa, że akt oskarżenia, jako skarga zasadnicza, nie tylko inicjuje postępowanie sądowe, ale także zakreśla jego ramy. Granice oskarżenia są zachowane wtedy, gdy w miejsce czynu (bądź czynów) zarzuconego, w ramach tego samego zdarzenia faktycznego (historycznego) można przypisać oskarżonemu czyn ze zmienionym opisem, czy nawet oceną prawną, ale mieszczący się w tym samym zespole zachowań człowieka, które stały się podstawą poddania w akcie oskarżenia przejawów jego działalności wartościowaniu z punktu widzenia przepisów prawa karnego materialnego.

Zdarzenie historyczne obejmuje opisane w skardze wniesionej przez prokuratora zdarzenie faktyczne. Jest przy tym pojęciem o szerszym znaczeniu niż pojęcie „czynu” oskarżonego, polegającego na jego działaniu lub zaniechaniu. Sąd, w następstwie wyników postępowania dowodowego, może inaczej, w porównaniu z twierdzeniami oskarżyciela w akcie oskarżenia, dokonać ustaleń w sprawie, o ile porusza się w granicach wyznaczonych zdarzeniem ujętym w akcie oskarżenia. Granice oskarżenia są zaś zachowane wtedy, gdy w miejsce czynu (bądź czynów) zarzuconego, w ramach tego samego zdarzenia faktycznego (historycznego) można przypisać oskarżonemu czyn ze zmienionym opisem, czy nawet oceną prawną, ale mieszczący się w tym samym zespole zachowań człowieka, które stały się podstawą poddania w akcie oskarżenia przejawów jego działalności wartościowaniu z punktu widzenia przepisów prawa karnego materialnego (zob. wyrok SA w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r., II AKa 367/15, LEX nr 2071581).

Za elementy wyznaczające tożsamość „zdarzenia historycznego” należy przyjąć: identyczność przedmiotu zamachu, identyczność kręgu podmiotów oskarżonych o udział w zdarzeniu, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia, jak też zachowanie choćby części wspólnych znamion w opisie czynu zarzuconego i przypisanego, które winny się ze sobą pokrywać, mając jakiś obszar wspólny. O jedności czynu, jako jednego impulsu woli, świadczy nadto jedność zamiaru (lub planu) sprawcy (sprawców) przestępstwa. W tym zakresie sąd odwoławczy musi podnieść, iż: - przestępstwo określone w art. 233 kk może być popełnione w trzech postaciach: w tym przez złożenia fałszywego oświadczenia (art. 233 § 6 kk ).

We wszystkich formach popełnienia przestępstwa z art. 233 kk ( oprócz przestępstwa nieumyślnego z § 4a), warunkiem odpowiedzialności jest zarówno obiektywna nieprawdziwość zeznania, opinii, tłumaczenia czy oświadczenia – a więc jego niezgodność z rzeczywistością – jak i nieprawdziwość subiektywna, a więc świadomość sprawcy istnienia obiektywnej niezgodności z rzeczywistością. Rodzajowym przedmiotem ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Chodzi o zapewnienie wiarygodności ustaleń dokonywanych w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy (por. uchw.

SN(7) z 22.1.2003 r., I KZP 39/02, OSNKW 2003, Nr 1–2, poz. 1). Przedmiotem ochrony przestępstwa z art. 191 a § 1 kk jest wolność jednostki wyrażająca się w swobodzie korzystania z zajmowanego lokalu mieszkalnego. Chodzi o wolność od bycia zmuszanym do niekorzystania lub ograniczonego korzystania z lokalu, niewykonywania niektórych uprawnień wynikających z korzystania z zajmowanego lokalu lub znoszenia określonego stanu rzeczy; - prokurator zarzucił oskarżonej, że w okresie od sierpnia 2022 roku daty bliżej nieustalonej do dnia 26 października 2022 roku utrudniała W.

Ł. korzystanie z lokalu mieszkalnego znajdującego się w miejscowości D. przy ul. (...), poprzez wymianę zamków znajdujących się w drzwiach wejściowych do ww. budynku i nieudostępnieniu kluczy pokrzywdzonemu, które to prawo zagwarantowane mu było na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 grudnia 2018 roku sygn. akt I C 1214/17, a nadto dokonała sprzedaży w/w budynku aktem notarialnym Repetytorium A Nr (...) z dnia 21 lipca 2022 roku, pomimo ustanowionego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 19 kwietnia 2018 roku sygn. akt I C 263/18 zakazu zbywania przedmiotowej nieruchomości, co spowodowało zamieszkanie jej przez nowych właścicieli.

Tak opisany czyn odwołujący się wprost do zakazu zbywania nieruchomości mógłby wyczerpywać ewentualnie dyspozycję art. 244 kk, gdyby zakaz zbywania nieruchomości w postępowaniu cywilnym był objęty sankcją tego przepisu; -w tym przypadku pomiędzy czynem zarzucanym, a ostatecznie postulowanym przez prokuratora brak jest identyczności przedmiotu zamachu, identyczności kręgu podmiotów pokrzywdzonych, tożsamości miejsca zdarzenia, jak też zachowania choćby części wspólnych znamion w opisie czynu zarzuconego i sugerowanego, które się nie pokrywają.

Czyn postulowany przez prokuratora pokrzywdzona miałby popełnić przez złożenie u notariusza fałszywego oświadczenia, co nie jest objęte znamionami zarzucanego jej czynu i wykracza poza jego zakres. Ponadto sprzedaż nieruchomości dopiero uruchomiła działania oskarżonej związane z wymianą zamków w drzwiach wejściowych, powodując okresowe trudności w dostępie pokrzywdzonego do przetrzymywanych na niej rzeczy ( argumenty te dotyczą to również ewentualnego czynu z art. 272 § 1 kk, pominiętego przez skarżącego ). Wbrew wywodom skarżącego sąd I instancji dokonał oceny świadomości oskarżonej w zakresie możliwości prawnej zbycia przedmiotowej nieruchomości.

Sąd ten uznał: -wyjaśnienia oskarżonej za podstawę ustaleń faktycznych z uwagi na ich spójność i konsekwencję. Sąd dał wiarę oskarżonej, iż nie była świadoma, że zakaz zbywania obowiązuje pomimo kontynowania sprawy o podział majątku. Sąd dał również wiarę pokrzywdzonej co do faktu niezamieszkiwania na w/w nieruchomości przez pokrzywdzonego od 2018 roku oraz odwiedzaniu córki do 2020 roku; - że, zawarcie aktem notarialnym Repetytorium A Nr (...) dnia 21.07.2022 roku umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości nie wypełnia znamion zarzucanego oskarżonej przepisu, ponieważ przy zawarciu niniejszej umowy nie doszło do działań zawinionych ze strony oskarżonej.

Zadziałała zasada tzw. rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w związku z brakiem wpisu ostrzeżenia przez sąd z urzędu. Oskarżona w toku całego postępowania nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu, a jej wyjaśnienia korespondowały z innymi dowodami przeprowadzonymi w sprawie; - że, zawarcie przez oskarżoną aktu notarialnego przed notariuszem oraz wpisanego do księgi wieczystej, zgodnie z zasadą z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który stanowi że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).Brak wpisania ostrzeżenia do księgi wieczystej nie wynikał z zachowania samej oskarżonej, która w tym zakresie nie była zobowiązana do dokonania tegoż wpisu.

Na marginesie sąd odwoławczy musi zauważyć, iż art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r. (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) stanowi, iż w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Oczywiste jest przy tym, jak już wskazano wyżej, że co do zasady w polskim systemie prawnym wpis prawa własności do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny.

Brak tego wpisu, w świetle zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, chroni jedynie tego kto z podmiotem wpisanym w księdze dokonał czynności prawnej. Nie oznacza to jednak, że prawo nie wpisane do księgi wieczystej nie istnieje. Rękojmia działa na korzyść nabywcy nieruchomości, gdy występuje niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Dlatego odwoływanie się sądu I instancji do art.5 w/w ustawy nie jest trafione. Natomiast księgi wieczyste są publicznym rejestrem praw dotyczących nieruchomości i dlatego ich funkcje muszą być rozpatrywane z punktu widzenia interesu publicznego, a jest nim zasada bezpieczeństwa obrotu prawnego.

Oznacza to, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej powinien być stanem pewnym, wynikającym ze zdarzeń lub czynności prawnych, które nie budzą wątpliwości. Wyrażona w art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece funkcja ksiąg wieczystych ustalenia stanu prawnego nieruchomości, związane z tym domniemanie zgodności ze stanem rzeczywistym (art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) oraz ochrona bezpieczeństwa obrotu (art. 5 i art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) sprawiają, iż co do zasady niepożądana jest sytuacja, w której skutkiem dokonania wpisu byłaby niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym.

Sąd I instancji uznał, że przekonanie pokrzywdzonej - iż brak zastrzeżenie o zakazie sprzedaży nieruchomości w księdze wieczystej umożliwiało jej sprzedaż, w świetle jej zeznań - jest usprawiedliwione, a skarżący nie podniósł istotnych zarzutów przeciwko temu ustaleniu. Wniosek Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Poczynione przez sąd ustalenia faktyczne odnośnie przedmiotowego czynu znajdują odpowiednie oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Weryfikacja materiału dowodowego w instancji odwoławczego doprowadziła jedynie sąd odwoławczy do potwierdzenia analiz w zakresie oceny dowodów i prawa, dokonanej przez sąd I instancji. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji sąd odwoławczy nie stwierdził podstaw do ustalenia, iż zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego oskarżaną w ramach przedmiotu sprawy, co dopiero powodowałoby podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, z uwagi na zakaz orzekania na niekorzyść przewidziany w art. 454 § 1 kpk. 3.2.

Obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj. art. 626 § 1 kpk, poprzez brak rozstrzygnięcia w orzeczeniu o poniesieniu kosztów postępowania, podczas gdy rozstrzygnięcie w tym zakresie jest obligatoryjne. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd w wyroku powinien dokładnie określić, kto i w jakiej wysokości ponosi opłaty oraz pozostałe koszty procesu ( art. 626 § 1 kpk ). Uniewinnienie oskarżonego statuuje zasadę, że nie ponosi on kosztów procesu.

W takich sytuacjach w sprawach z oskarżenia publicznego obciążają one Skarb Państwa ( art. 632 pkt 2 kpk ). Dlatego sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął, iż wydatkami poniesionymi w I instancji obciąża Skarb Państwa. Jednakże brak w treści wyroku rozstrzygnięcia co do kosztów mógł też zostać uzupełniony poprzez późniejsze wydanie postanowienia w tym zakresie przez sąd pierwszoinstancyjny, który wydał takie orzeczenie, z prawem do kontroli takiego rozstrzygnięcia ( art. 626 § 2 kpk ). Wniosek Jak wyżej ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Jak wyżej 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu. Wydatki z tytułu należności adwokata w charakterze obrońcy oskarżonej za I instancję. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do korekty zaskarżonego wyroku w tych zakresach. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął, iż wydatkami poniesionymi w I instancji obciąża Skarb Państwa. Zwięźle o powodach zmiany Powody zmiany zostały wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 4 W przypadku nieuwzględnienia środka odwoławczego złożonego wyłącznie przez oskarżyciela publicznego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa ( art. 636 § 1 kpk ).

W obowiązującym stanie prawnym zasada zwrotu kosztów związanych z udziałem obrońcy z wyboru, przy uniewinnieniu oskarżonego w sprawach z oskarżenia publicznego, jest bezdyskusyjna – koszty te ponosi Skarb Państwa z wyjątkami, o których mowa w pkt 2 przepisu art. 632 kpk (zob. post. SN z 14.11.2008 r., III KK 223/08, OSNwSK 2008, Nr 1, poz. 2291). Dlatego sąd odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonej kwotę 840 złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych w postępowaniu odwoławczym. Wydatkami poniesionymi w postepowaniu odwoławczym obciążył Skarb Państwa.

7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Uniewinnienie oskarżonej 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.

☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana