Supreme Court dismisses appeal on procedural inadmissibility of counterclaim due to lack of prior judgment under Civil Procedure Code.

Απόφαση 462 / 2023 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 462/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Μουλιανιτάκη, Μαρουλιώ Δαβίου, Μαρία Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, τη 2α Φεβρουαρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Μ. Μ. του Δ. και της Ι., 2) Β. Κ. του Α. και της Μ., 3) Γ. Κ. του Α. και της Μ., κατοίκων ... 4) Ε. Κ. του Α. και της Μ., κατοίκου ... 5) Ι. Κ. του Α. και της Μ., κατοίκου ... ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του ήδη αποβιώσαντος Α. Κ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Μπουρτζούδη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ν. Γ. του Ε., 2) Γ. Γ. του Ε., κατοίκων ... οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-2-2015 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 6-2-2017 ανταγωγή με προτάσεις του ήδη αποβιώσαντος Α. Κ., που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σερρών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 112/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1994/2018 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 31-7-2020 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι αναιρεσείοντες παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, αν δε η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση από την υπ' αριθμ. 10.125 Γ'/16-9-2021 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Σερρών Σ. Γ., προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη κατάθεσης και ορισμού δικασίμου για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, καθώς και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα με επιμέλεια των αναιρεσειόντων, οι οποίοι επισπεύδουν τη συζήτηση της υπόθεσης, στον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσιβλήτων Μιχαήλ Κράια, ως αντίκλητο αυτών (άρθρ. 143 παρ. 1 ΚΠολΔ), ο οποίος παραστάθηκε κατά τη συζήτηση ενώπιον του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, εκπροσωπώντας τους αναιρεσίβλητους-τότε εφεσίβλητους.

Επομένως, εφόσον αυτοί δεν εμφανίστηκαν κατά την ορισθείσα δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκαν με δήλωση πληρεξουσίου δικηγόρου κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους.

Με την κρινόμενη από 31-7-2020 αίτηση αναίρεσης των αναιρεσειόντων, οι οποίοι μετά το θάνατο του αρχικού δευτέρου των εναγομένων Α. Κ., στις 22-3-2020, συνεχίζουν τη δίκη ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, προσβάλλεται η 1994/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης:

Οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν κατά της Γ. συζ. Σ. Κ. (που δεν είναι διάδικος στη δίκη αυτή) και κατά του Α. Κ. την από 4-2-2015 διεκδικητική αγωγή, με την οποία ζήτησαν να αναγνωρισθούν συγκύριοι σε ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας δύο διαιρετών τμημάτων ενός αγροτικού ακινήτου τους, που βρίσκεται στο αγρόκτημα Σερρών και ειδικότερα, ως προς μεν την πρώτη εναγομένη ενός τμήματος εμβαδού 3.058,41 τ.μ., ως προς δε τον δεύτερο εναγόμενο ενός τμήματος εμβαδού 1.049,29 τ.μ., τα οποία, όπως ισχυρίστηκαν οι ενάγοντες-αναιρεσίβλητοι, οι εναγόμενοι αυτογνωμόνως κατέλαβαν και κατείχαν.

Ζήτησαν, τέλος, με την αγωγή τους να υποχρεωθούν οι τελευταίοι να τους αποδώσουν τα τμήματα αυτά κατά το ανωτέρω ποσοστό τους. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 112/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σερρών, με την οποία, 1) κηρύχθηκε η βίαιη διακοπή της δίκης ως προς την πρώτη εναγομένη, λόγω του επισυμβάντος μετά την άσκηση της αγωγής θανάτου της, 2) απορρίφθηκε η ασκηθείσα με τις από 25-11-2016 προτάσεις του δευτέρου των εναγομένων ανταγωγή ως απαράδεκτη και 3) διατάχθηκε η διενέργεια τεχνικής πραγματογνωμοσύνης.

Κατά της απόφασης αυτής του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και αναφορικά με την οριστική της διάταξη, με την οποία απορρίφθηκε η ανταγωγή του, ο δεύτερος των εναγομένων Α. Κ. άσκησε την από 8-9-2017 έφεση, η οποία απορρίφθηκε με την ήδη αναιρεσιβαλλόμενη 1994/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Είναι κατά συνέπεια παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Με τις διατάξεις του άρθρου 268 του ΚΠολΔ, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο δεύτερο του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015, ο οποίος ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 1, άρθρο ένατο, παράγραφος 4 του ίδιου νόμου, από την 1-1-2016, ορίζεται ότι: "1. Μετά την εκκρεμοδικία ο εναγόμενος μπορεί να ασκήσει ανταγωγή. 2. ..., 3. ..., 4.

Η ανταγωγή ασκείται με χωριστό δικόγραφο. Μετά την άσκηση της ανταγωγής, η δωσιδικία της διατηρείται και αν η κύρια αγωγή απορριφθεί ή ο ενάγων την ανακαλέσει ή παραιτηθεί από αυτήν". Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 12 ΕισΝΚΠολΔ, "Στις δίκες που κατά την εισαγωγή του ΚΠολΔ είναι εκκρεμείς στον πρώτο βαθμό, οι διαδικαστικές πράξεις ρυθμίζονται από τις διατάξεις του, όσες όμως είχαν ενεργηθεί πριν την εισαγωγή του, ρυθμίζονται από το προγενέστερο δίκαιο".

Από την τελευταία αυτή διάταξη καθιερώνεται γενικότερη δικονομική αρχή διαχρονικού δικαίου, κατά την οποία, οι διαδικαστικές πράξεις ρυθμίζονται και διέπονται από το δίκαιο που ισχύει κατά το χρόνο διενέργειάς τους (ΑΠ 5/2020, ΑΠ 872/2018). Τέτοια διαδικαστική πράξη αποτελεί και η ανταγωγή και επομένως το παραδεκτό της άσκησής της κρίνεται σύμφωνα με το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο κατά τον οποίο ασκήθηκε (ΑΠ 34/2023).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από το δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αναφέρεται σε ακυρότητες, εκπτώσεις από δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό μόνο δίκαιο, ενώ οι ακυρότητες από το ουσιαστικό δίκαιο ελέγχονται μέσω του λόγου του αριθμού 1 του ανωτέρω άρθρου.

Με τον όρο απαράδεκτο νοείται το δικονομικό απαράδεκτο, δηλαδή αυτό που δημιουργείται από την αθέτηση - παραβίαση δικονομικής διάταξης, με αποτέλεσμα η δικονομική ενέργεια να στερείται των αναγκαίων προϋποθέσεων του κύρους της (ΑΠ 1324/2019, ΑΠ 1496/2017). Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης, προκύπτει ότι η από 4-2-2015 διεκδικητική αγωγή των αναιρεσιβλήτων συζητήθηκε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σερρών κατά τη δικάσιμο της 6-2-2017 και ο δεύτερος των εναγομένων Α.

Κ. με τις από 25-11-2016 προτάσεις του, που κατατέθηκαν αυθημερόν, άσκησε ανταγωγή, με την οποία ζήτησε να αναγνωρισθεί κύριος του επιδίκου τμήματος, το οποίο διεκδικούσαν από τον ίδιο οι ενάγοντες-αναιρεσίβλητοι με την αγωγή τους. Με την 112/2017 απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου απορρίφθηκε η ανταγωγή ως απαράδεκτη ελλείψει προδικασίας, καθώς, όπως δέχθηκε το Δικαστήριο, αυτή ασκήθηκε με τις προτάσεις και όχι με χωριστό δικόγραφο, κατά τα οριζόμενα από το άρθρο 268 παρ. 4 ΚΠολΔ, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το Ν. 4335/2015.

Κατά της οριστικής αυτής διάταξης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, ο δεύτερος εναγόμενος άσκησε την από 8-9-2017 έφεση, παραπονούμενος για την απόρριψη της ανταγωγής του. Το Μονομελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την έφεση και επικύρωσε την απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου με την ίδια, όπως και εκείνο, αιτιολογία.

Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο, και σύμφωνα με την προεκτεθείσα νομική σκέψη, δεν κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτη την ανταγωγή και συνεπώς είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, ο μοναδικός από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης. Πρέπει επομένως να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Δικαστικά έξοδα δεν θα επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσειόντων, δεδομένου ότι οι αναιρεσίβλητοι δεν παραστάθηκαν και δεν υπέβαλαν σχετικό αίτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-7-2020 αίτηση για αναίρεση της 1994/2018 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τους αναιρεσείοντες παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Φεβρουαρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Μαρτίου 2023.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ