Supreme Court dismisses appeal and rejects fine for procedural delay by absent spouse.

Απόφαση 431 / 2023 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 431/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Παναγιώτη Βενιζελέα, Βρυσηίδα Θωμάτου και Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Νοεμβρίου 2022, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Έ. Κ. του Β., κατοίκου ... η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Μ. του Η., κατοίκου ... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Δάσκα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-12-2016 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4176/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 129/2018 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά. Κατά της τελευταίας απόφασης ασκήθηκε η από 8-3-2018 ανακοπή ερημοδικίας, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθ. 494/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 22-11-2019 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσίβλητος, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ.1, 568 παρ. 1, 2 και 4, 576 παρ. 1, 2 και 3 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης δεν εμφανιστεί και δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ' αυτή, κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν μεν τη συζήτησή της επέσπευσε ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση του απολειπόμενου διαδίκου από τον επισπεύδοντα τη συζήτησή της, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση [ΑΠ 1235/2019].

Περαιτέρω κατά το άρθρο 577 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως, χωρίς να είναι απαραίτητο να προτείνεται το απαράδεκτο αυτό από τον αναιρεσίβλητο με προτάσεις που κατατίθενται στην προθεσμία του άρθρου 570 παρ. 1 ΚΠολΔ.

Η αυτεπάγγελτη έρευνα του παραδεκτού γίνεται με ελεύθερη απόδειξη με βάση τα στοιχεία της δικογραφίας [ολΑΠ 412/1981, ΑΠ 1235/2019]. Ακόμη, κατά το άρθρο 94 παρ. 1 ΚΠολΔ, στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, κατά δε το άρθρο 96 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, η πληρεξουσιότητα ενώπιον του Αρείου Πάγου δίνεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση που καταχωρείται στα πρακτικά.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 104 ΚΠολΔ για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει η πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο, απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως.

Κατά δε το δεύτερο εδάφιο της τελευταίας αυτής διάταξης, το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης την έλλειψη πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβασή της [ΑΠ536/2020]. Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1 και 2, 2, 8 παρ. 1 και 2 και 9 παρ. 1, 2 και 5 του Ν. 3226/2004 ''Παροχή νομικής βοήθειας σε πολίτες χαμηλού εισοδήματος και άλλες διατάξεις'' [ΦΕΚ Α' 24], συνάγεται ότι η παροχή νομικής βοήθειας στους δικαιούχους αυτής, χαμηλού εισοδήματος πολίτες κράτους - μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή σε εκείνους που το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει τα δύο τρίτα των κατωτάτων ετησίων ατομικών εισοδημάτων που προβλέπει η Ετήσια Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, ύστερα από αίτησή τους, για την εξέταση της οποίας σε υποθέσεις αστικού και εμπορικού χαρακτήρα είναι ο Ειρηνοδίκης, ο δικαστής του Μονομελούς Πρωτοδικείου ή ο πρόεδρος του δικαστηρίου στο οποίο εκκρεμεί ή πρόκειται να εισαχθεί η δίκη, συνίσταται στην απαλλαγή αυτών από την υποχρέωση καταβολής μέρους ή του συνόλου των εξόδων της διαδικασίας και, εφόσον ειδικώς ζητηθεί, στο διορισμό δικηγόρου, συμβολαιογράφου και δικαστικού επιμελητή, με την εντολή να υπερασπιστούν το δικαιούχο, να τον εκπροσωπήσουν στο δικαστήριο και να του δώσουν τη βοήθεια που χρειάζεται για να γίνουν οι αναγκαίες πράξεις.

Η ανωτέρω απαλλαγή περιλαμβάνει ιδίως τα τέλη χαρτοσήμου, το τέλος δικαστικού ενσήμου, το τέλος απογράφου και τις προσαυξήσεις τους, τα δικαιώματα των μαρτύρων και των πραγματογνωμόνων, τα δικαιώματα ή την αμοιβή του διοριζόμενου δικηγόρου, συμβολαιογράφου και δικαστικού επιμελητή, καθώς και την υποχρέωση εγγυοδοσίας για τα έξοδα αυτά.

Ο διορισμός δικηγόρου ισχύει ως παροχή δικαστικής πληρεξουσιότητας από τον δικαιούχο στην έκταση που ορίζει το άρθρο 97 ΚΠολΔ, εκτός αν η απόφαση, με αίτηση του δικαιούχου, την επεκτείνει ή την περιορίζει [ΑΠ 119/2019, ΑΠ 334/2017, ΑΠ 1253/2017]. Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, προκύπτουν τα ακόλουθα:

Με την υπ' αριθμ. 136/2019 Πράξη του Προέδρου Εφετών Πειραιά, κατά παραδοχή σχετικής αίτησης της αναιρεσείουσας περί παροχής σ' αυτήν νομικής βοήθειας, ορίστηκε ο Δρακούλης Δρακουλόγκωνας, δικηγόρος εγγεγραμμένος στα μητρώα του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά, προκειμένου να καταθέσει αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 494/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά και του Κ.

Μ.. Σύμφωνα όμως με τα προαναφερόμενα, αρμόδιος για τη χορήγηση της ανωτέρω νομικής βοήθειας προς την αναιρεσείουσα ήταν ο Πρόεδρος του Αρείου Πάγου, στον οποίο επρόκειτο να εισαχθεί το ανωτέρω ένδικο μέσο και όχι ο Πρόεδρος Εφετών Πειραιά. Κατά τη συζήτηση της από 22-11-2019 αίτησης αναίρεσης, κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, η αναιρεσείουσα δεν παραστάθηκε, όπως δε προκύπτει από τις υπ' αριθμ. 9533ΣΤ/19-7-2022 και 9531ΣΤ/19-7-2022 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Πειραιά Ν.

Χ., που επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσίβλητος, ακριβές αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού ως αρμοδίου του Α2 Τμήματος και πράξη ορισμού δικασίμου την 23-5-2022 και μετά από αναβολή την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε με την επιμέλεια του επισπεύδοντος τη συζήτηση αναιρεσιβλήτου νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσείουσα και συνεπώς αυτή πρέπει να δικαστεί σαν να ήταν παρούσα [άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ].

Περαιτέρω, και σε συνάφεια με τα προαναφερόμενα, εφόσον ο διορισμός του Δρακούλη Δρακουλόγκωνα, δεν ήταν σύννομος σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 1 του Ν. 3226/2004 και επομένως ο διορισμός του δεν ισχύει ως παροχή δικαστικής πληρεξουσιότητας από το δικαιούχο, όπως ορίζει το άρθρο 9 παρ. 5 του Ν.3226/2004 και ούτε προκύπτει ότι ήταν εφοδιασμένος με ρητή πληρεξουσιότητα από την αναιρεσείουσα για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης, πρέπει η αίτηση να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Τέλος, τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων πρέπει να συμψηφιστούν λόγω της σχέσης τους ως συζύγων (άρθρο 179 ΚΠολΔ). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 205 ΚΠολΔ, το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, με την οριστική απόφασή του, επιβάλει στο διάδικο ή το νόμιμο αντιπρόσωπό του ή στο δικαστικό του πληρεξούσιο, ανάλογα με την ευθύνη του καθενός, χρηματική ποινή από χίλια [1000] ευρώ] έως δύο χιλιάδες πεντακόσια [2500] ευρώ, που περιέρχεται στο Δημόσιο, ως δημόσιο έσοδο, αν προκύπτει από τη δίκη που έγινε, ότι αν και γνώριζαν: 1] άσκησαν προφανώς αβάσιμη αγωγή, ανταγωγή ή παρέμβαση ή προφανώς αβάσιμο ένδικο μέσο ή 2] διεξήγαγαν τη δίκη παρελκυστικά ή δεν τήρησαν τους κανόνες των χρηστών ηθών ή της καλής πίστης ή το καθήκον αληθείας.

Με τη διάταξη αυτή η οποία εναρμονίζεται με το άρθρο 116 ΚΠολΔ, καθιερώνεται αποκλειστικά για την εξασφάλιση της διαδικαστικής τάξης, χωρίς καμία επίδραση στο περιεχόμενο της απόφασης, η υποχρέωση του δικαστηρίου και όχι η διακριτική ευχέρεια αυτού, για την επιβολή χρηματικής ποινής, που περιέρχεται στο Δημόσιο, εφόσον διαπιστωθεί δικονομική συμπεριφορά, η οποία έχει αρνητική επενέργεια στην απονομή της δικαιοσύνης.

Κύρια προϋπόθεση για την επιβολή της ποινής τάξης του άρθρου 205 ΚΠολΔ, αποτελεί το στοιχείο της υπαιτιότητας με τη μορφή άμεσου δόλου, χωρίς να αρκεί ενδεχόμενος δόλος ή αμέλεια [ΑΠ 1211/2021, ΑΠ 489/2016, ΑΠ 1443/2014]. Η απόρριψη της αγωγής ή του ενδίκου μέσου ως νόμω ή κατ' ουσίαν αβάσιμου δεν υποδηλώνει και παράβαση της παραπάνω διάταξης [ΑΠ 1211/2021, ΑΠ 738/2012].

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσίβλητος με τις έγγραφες προτάσεις που κατέθεσε στην παρούσα δίκη, ζήτησε να επιβληθεί σε βάρος της αναιρεσείουσας και του πληρεξουσίου δικηγόρου της χρηματική ποινή, κατ' άρθρο 205 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι άσκησαν προφανώς αβάσιμο ένδικο μέσο, αφού η αναιρεσείουσα είχε συνομολογήσει σε άλλη δίκη το ερευνητέο ζήτημα της διετούς διάστασης των διαδίκων συζύγων, με σκοπό α] την καθυστέρηση έκδοσης αμετάκλητης απόφασης που θα λύσει τον μεταξύ τους γάμο, β] την εντεύθεν αδυναμία του [αναιρεσίβλητου] να δημιουργήσει οικογένεια με άλλη κοπέλα και, κυρίως, γ] την παραμονή της αναιρεσείουσας και της μητέρας της στη συζυγική κατοικία, που βρίσκεται απέναντι από το δικό του διαμέρισμα.

Όμως, η πιο πάνω επικαλούμενη συμπεριφορά της αναιρεσείουσας και του πληρεξουσίου δικηγόρου της, δεν εμπίπτει στην πρώτη κατηγορία περιπτώσεων του άρθρου 205 ΚΠολΔ, στην οποία στηρίζονται κατ'εκτίμηση, οι προαναφερθέντες ισχυρισμοί του αναιρεσίβλητου, αφού η άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης, που απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, εναπόκειται στους χειρισμούς του πληρεξουσίου δικηγόρου της αναιρεσείουσας, ο οποίος ορίστηκε από δικαστήριο για να ασκήσει την αίτηση αυτή, κατά τα προαναφερθέντα και όχι της αναιρεσείουσας, η οποία εκ των πραγμάτων δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τις προϋποθέσεις παραδεκτής και βάσιμης άσκησης του πιο πάνω ενδίκου μέσου.

Συνεπώς, δεν συντρέχει περίπτωση επιβολής χρηματικής ποινής σε βάρος τους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-11-2019 αίτηση της Έ. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 494/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά.

Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιανουαρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Μαρτίου 2023.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ