Supreme Court transfers criminal case to Piraeus to ensure judicial independence against a prosecutor from Athens.

Απόφαση 316 / 2026 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 316/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Z' Ποινικό Τμήμα - (Σε Συμβούλιο)

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Παρασκευή Γρίβα - Εισηγήτρια και Γεώργιο Μικρούδη, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστάσιου Σκάρα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Σ. Τ.

Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 11 Φεβρουαρίου 2026, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούντα τον Π. Κ. του Σ. , κάτοικο ... και εγκαλούμενη την Α. Σ. - Εισαγγελέα Πρωτοδικών.

Η αίτηση αυτή με ημερομηνία 29-8-2025, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../2025.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αναστάσιος Σκάρας, εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Νικολάου Νικολάου με αριθμό πρωτ. ...-2025 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω στο Δικαστήριό Σας, που δικάζει σε Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 135 στοιχ. ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β' ΚΠΔ, την από 29-8-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, για καθορισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή, της με αριθμό Α.Β.Μ. : ... ποινικής δικογραφίας με μηνυομένη την Α. Σ. του Μ. , Εισαγγελέα Πρωτοδικών, και εκθέτω τα ακόλουθα :

Κατά το άρθρο 135 στοιχ. ε' ΚΠΔ, όταν ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122 - 125 δικαστήριο, διατάσσεται η παραπομπή της υπόθεσης από το αρμόδιο δικαστήριο σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές. Ο δικαιολογητικός λόγος της διάταξης αυτής είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας της κρίσης του δικαστικού λειτουργού και ο αποκλεισμός κάθε υπόνοιας για μεροληψία, οφειλόμενης στο γεγονός ότι ο παθών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος δικαστικός λειτουργός υπηρετεί στο ίδιο (αρμόδιο) δικαστήριο, που θα κρίνει την υπόθεση.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την διάταξη του άρθρου 136 παρ. 1 στοιχ. β' ΚΠΔ, αρμόδιο να αποφασίσει την παραπομπή είναι το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, που συνέρχεται σε Συμβούλιο, όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εφετών. Από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκόμενου σκοπού των προδιαληφθεισών διατάξεων των άρθρων 135 και 136 ΚΠΔ, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 122-125 του ίδιου, ως άνω, Κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής δίωξης όσο και την προκαταρκτική εξέταση, καθόσον και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα άνω, δικαιολογητικός λόγος, ο οποίος αποτελεί έκφανση της δίκαιης δίκης, που δεν είναι παρά η ουσιαστική και αδιάβλητη, υπό διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγή της δίκης εντός εύλογου χρόνου, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου (ΑΠ 1168/2024, ΑΠ 691/2024, ΑΠ 584/2024, ΑΠ 450/2024, ΑΠ 1090/2023).

Από την από 29-8-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών και τα έγγραφα που υπάρχουν στον φάκελο της δικογραφίας, προκύπτει ότι στην προκειμένη περίπτωση, σχηματίστηκε η με ΑΒΜ: ... προκαταρκτική δικογραφία, με αφορμή την από 3-1-2025 μηνυτήρια αναφορά του Π. Κ. του Σ. με την οποία στρέφεται κατά της Α. Σ. του Μ. , Εισαγγελέα Πρωτοδικών, για αξιόποινες πράξεις που η τελευταία φέρεται ότι τέλεσε στις 2-10-2024.

Όπως δε προκύπτει από το υπ' αρ. πρωτ. 636/21-11-2025 έγγραφο του Τμήματος Συμβουλίων του Αρείου Πάγου, η παραπάνω μηνυομένη είναι εν ενεργεία εισαγγελική λειτουργός και υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, με τον βαθμό του Εισαγγελέα Πρωτοδικών.

Με τα δεδομένα αυτά, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στην προηγηθείσα νομική σκέψη, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή από το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, που δικάζει σε Συμβούλιο (άρθρα 135 στοιχ. ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β' ΚΠΔ). Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτή η από 29-8-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών και να παραπεμφθεί η με αριθμό Α.Β.Μ. : ... ποινική δικογραφία, από τις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, αν συντρέξει, περαιτέρω, νόμιμη περίπτωση, στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιώς, για τη δικαστική της περαίωση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΩ Να γίνει δεκτή η από 29-8-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών ... , για καθορισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή.

Να παραπεμφθεί η υπόθεση, που αφορά την με Α.Β.Μ. : ... ποινική δικογραφία με μηνυομένη την Α. Σ. του Μ. , Εισαγγελέα Πρωτοδικών ... , από τις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, εφόσον συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιώς, για τη δικαστική της περαίωση.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Νικόλαος Α. Νικολάου".

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 135 ΚΠΔ, το δικαστήριο που είναι αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125, διατάσσει την παραπομπή σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο, εκτός των άλλων περιπτώσεων και όταν: "... ε) ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122- 125 δικαστήριο".

Περαιτέρω, κατά τους ορισμούς του άρθρου 136 παρ. 1 ΚΠΔ, " Την παραπομπή μπορούν να ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 ΚΠΔ μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο , β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση...., όπως όταν στην περιφέρεια του εφετείου δεν υπάγεται άλλο, πλην του αρμόδιου, κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις, πρωτοδικείου".

Από τις προειρημένες διατάξεις συνάγεται ότι δικαιολογητικοί λόγοι της παραπομπής στην περίπτωση του στοιχείου ε' του άρθρου 135 ΚΠΔ, είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας και του αδιάβλητου της κρίσης του δικαστικού λειτουργού που θα επιληφθεί της υπόθεσης, καθώς και του αποκλεισμού της υπόνοιας μεροληψίας του ,αρχικά, αρμόδιου προς τούτο, ενόψει της συνυπηρέτησής του με τα προαναφερόμενα στη συγκεκριμένη διάταξη πρόσωπα.

Τέλος, από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκόμενου σκοπού των προαναφερόμενων διατάξεων των άρθρων 135 και 136 ΚΠΔ, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 122-125 του ίδιου, ως άνω, κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής διώξεως όσο και το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης, όταν δεν έχει ακόμη ασκηθεί ποινική δίωξη.

Τούτο, καθόσον και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα άνω, δικαιολογητικός λόγος (ΑΠ 502/2025, 691/2024, 795/2022, 7/2021), του μη επηρεασμού της δικαστικής κρίσης και του αποκλεισμού υπονοιών μεροληψίας, λόγω της συνυπηρέτησης, ο οποίος αποτελεί έκφανση της δίκαιης δίκης, που δεν είναι παρά η ουσιαστική και αδιάβλητη, υπό διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγή της δίκης εντός εύλογου χρόνου, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου (ΑΠ 377/2022, 287/2022, 429/2021, 140/2020, 519/2020).

Αρμόδιο δε να αποφασίσει την παραπομπή δικαστήριο είναι το δικαστήριο του Αρείου Πάγου (σε Συμβούλιο), όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών ή Εφετών, όπως επί παραπομπής από ένα Εφετείο σε άλλο ή όταν στην περιφέρεια ενός Εφετείου υπάρχει μόνο ένα Πρωτοδικείο (ΑΠ 49/2021, 7/2021, 140/2020, 700/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Με αφορμή την από 3-1-2025 μηνυτήρια αναφορά του Π. Κ. του Σ. σχηματίστηκε σε βάρος της Α. Σ. του Μ. , Εισαγγελέως Πρωτοδικών η με ΑΒΜ: ... (...) ποινική δικογραφία για αξιόποινες πράξεις που φέρεται ότι τέλεσε στις 2-10-2024.

Ήδη η Εισαγγελέας Πρωτοδικών ... Κ. Α. με την από 29-8-2025 και με αριθμ. πρωτ. .../2025 αίτησή της προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ενόψει της ως άνω εκκρεμούς ποινικής υπόθεσης, η οποία χρήζει διερεύνησης, ζητεί τον κανονισμό αρμοδιότητας για το λόγο ότι η εγκαλούμενη είναι εισαγγελική λειτουργός που υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών. Πράγματι από την με αριθμ. πρωτ. ...2025 υπηρεσιακή βεβαίωση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, που έχει επισυναφθεί στον φάκελο της δικογραφίας, προκύπτει ότι η προαναφερόμενη εγκαλούμενη είναι εισαγγελική λειτουργός και υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών με το βαθμό της Εισαγγελέως Πρωτοδικών. Με τα δεδομένα αυτά, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στην προηγηθείσα νομική σκέψη, αφού η ως άνω εγκαλούμενη υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, για να εξασφαλιστεί η απόλυτη ανεξαρτησία της κρίσης των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών και για τον αποκλεισμό κάθε υπόνοιας για μεροληψία τους, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή από το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, που δικάζει σε Συμβούλιο (άρθρα 135 εδ. ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β' του Κ.Ποιν.Δ.).

Συνεπώς, πρέπει η ως άνω υπόθεση, για την οποία σχηματίστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, η υπό στοιχεία ΑΒΜ : ... ποινική δικογραφία, να παραπεμφθεί από τις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς, για να επιληφθούν αυτής και να κρίνουν στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς τους και αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις αντίστοιχες αρχές του Εφετείου και της Εισαγγελίας Εφετών Πειραιώς.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει την υπόθεση, που αναφέρεται στην από 29-8-2025 και με αριθμ. πρωτ. .../2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών και αφορά τη με αριθμό ΑΒΜ : ... (...) ποινική δικογραφία με εγκαλούμενη την Α. Σ., Εισαγγελέα Πρωτοδικών, που υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, από τις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, εφόσον συντρέξει νόμιμη περίπτωση ,στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιά και της Εισαγγελίας Εφετών Πειραιά.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Μαρτίου 2026.

ΕΚΔΟΘΗΚΕ στην Αθήνα στις 10 Μαρτίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ