Supreme Court dismisses appeal against expropriation decision due to vague grounds and review of uncontested evidence.

Απόφαση 246 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Γ.Β

Αριθμός 246/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Αλεξάνδρα Αποστολάκη και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Φεβρουαρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΟΤΑ με την επωνυμία "…", που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Σοφία Δημαρέλου.

Της αναιρεσίβλητης: Σ. συζ. Δ. Π., το γένος Γ. Χ., κατοίκου …, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Αλεξάνδρα Λαζαρίδου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-1-2019 αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης.

Εκδόθηκε η 392/2021 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19-7-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθεμία δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 19-7-2021 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 2025/196/2021 αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 392/2021 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 18, 19 και 20 του ν. 2882/2001 - Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (Κ.Α.Α.Α.), έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. και 22 του Ν. 2882/2001). Για το παραδεκτό δε της ασκήσεως της αναιρέσεως και για την πρόσληψη της πληρεξουσίας δικηγόρου του, ο αναιρεσείων Ο.Τ.Α. (…) προσκομίζει, κατ' άρθρο 72 παρ. 1 του Ν. 3852/2010, όπως ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο, α) την υπ' αριθμ. …/.2023 απόφαση της Οικονομικής του Επιτροπής, με την οποία ενέκρινε την άσκηση αναιρέσεως κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως και β) το υπ' αριθμ. …/2022 πληρεξούσιο του Συμβολαιογράφου … Περικλή Καντζαβέλου, με το οποίο ο Δήμαρχος του αναιρεσείοντος ΟΤΑ παρέχει, με την ως άνω ιδιότητά του, στην (με πάγια αντιμισθία) δικηγόρο Σοφία Δημαρέλλου, πληρεξουσιότητα, για την άσκηση της ένδικης αναιρέσεως και για την εκπροσώπησή του κατά τη συζήτηση αυτής (Ολ.Α.Π. 13/2018, Α.Π. 49/2023, Α.Π. 1467/2022, Α.Π. 124/2020, Α.Π. 92/2020). Επομένως η αίτηση αναιρέσεως είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται, είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σ' αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, δηλαδή όταν εσφαλμένα υπήγαγε τα περιστατικά της ένδικης υποθέσεως σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας δεν υπάγονται και, έτσι, κατέληξε σε εσφαλμένο συμπέρασμα, με τη μορφή του διατακτικού. (Ολ.Α.Π. 2/2021, Α.Π. 1320/2023, Α.Π. 1365/2022, Α.Π. 1096/2022).

Με το λόγο αυτό αναιρέσεως, ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας, κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής ή των ισχυρισμών (ενστάσεων - αντενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την αξιοποίηση των ουσιαστικών παραδοχών, δηλαδή των πραγματικών περιστατικών, που, ανελέγκτως, δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν ή δεν αποδείχθηκαν, καθώς και της υπαγωγής αυτών στο νόμο.

Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ., ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσίαν (Α.Π. 840/2022, Α.Π. 296/2022, Α.Π. 49/2022). Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός αναιρέσεως, αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν εμφανή την παράβαση.

Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε, αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών, σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ.Α.Π. 8/2018, Α.Π. 1040/2022, Α.Π. 485/2022, Α.Π. 50/2022).

Για το ορισμένο του ανωτέρω, από το άρθρο 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., λόγου αναιρέσεως, πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο, τόσο η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε, όσο και το αποδιδόμενο στην προσβαλλομένη απόφαση νομικό σφάλμα, στην περίπτωση δε της κατ' ουσίαν έρευνας της υπόθεσης, πρέπει, επίσης, να παρατίθενται στο αναιρετήριο, οι παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά και υπό τα οποία συντελέσθηκε η επικαλούμενη παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου (Ολ.Α.Π. 1/2016, 2/2013, Α.Π. 667/2023, Α.Π. 49/2022, Α.Π. 1561/2021).

Συνακόλουθα, η παραβίαση του κανόνα του ουσιαστικού δικαίου, οσάκις το δικαστήριο ερεύνησε την υπόθεση κατ` ουσίαν, πρέπει να προκύπτει από τη διατυπωθείσα προς στήριξη του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού αυτής, δηλαδή από τις παραδοχές της, επί των ζητημάτων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και με βάση τις οποίες το δικαστήριο, ως αναγκαίες, κατέληξε στην κρίση περί παραδοχής ή απορρίψεως της αγωγής, της ενστάσεως ή της αντενστάσεως (Α.Π. 547/2023, Α.Π. 1446/2022, Α.Π. 1440/2022) και κατά τούτο συνιστούν, κατά τα ήδη προεκτεθέντα, στοιχεία του ορισμένου του προβαλλομένου στο αναιρετήριο σχετικού λόγου αναιρέσεως.

Η κατά τα άνω αοριστία του αναιρετικού λόγου, δεν μπορεί να θεραπευθεί με παραπομπή σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (Α.Π. 16/2023, Α.Π. 932/2022, Α.Π. 811/2022, Α.Π. 1580/2021). Με το λόγο όμως αυτό, δεν επιτρέπεται, υπό την επίκληση παραβίασης κανόνα ουσιαστικού δικαίου, να πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. (Α.Π. 322/2023, Α.Π. 1096/2022, Α.Π. 1040/2022, Α.Π. 915/2022).

Στην προκειμένη περίπτωση, με το μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, όπως αυτός εκτιμάται, ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση πλημμέλεια από τον αριθμό 1α' του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., αιτιώμενος ότι το Εφετείο έκανε εν μέρει δεκτή την κατ' αυτού αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης, περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης [λόγω προσκύρωσης και ρυμοτομίας εδαφικών τμημάτων ιδιοκτησίας της, που απορρέει από την υπ' αριθμ.

πρωτ. οικ. …/1994 απόφαση Νομάρχη …, με την οποία κυρώθηκε η Πράξη Εφαρμογής της πόλης … και τροποποιήθηκε, ως προς αυτήν (αναιρεσίβλητη), με την υπ' αριθμ. …/2010 απόφαση του Νομάρχη …, που μετεγράφη στον τόμο …, με αριθμό …], εφαρμόζοντας, εσφαλμένα, τις μη εφαρμοστέες διατάξεις των άρθρων 21 (περί απευθείας προσδιορισμού της αποζημίωσης) και 26 παρ. 3 (περί αναγνωρίσεως δικαιούχων αποζημίωσης) του ν. 2882/2001 (Κ.Α.Α.Α.), και μη εφαρμόζοντας τις, εφαρμοστέες εν προκειμένω, διατάξεις των άρθρων 1, 8, 9 και 12 του ν. 1337/1983, με βάση τις οποίες έπρεπε να απορριφθεί η αίτηση ως αβάσιμη, ενόψει του ότι, σύμφωνα με τους πίνακες της Πράξης Εφαρμογής, η τελική ιδιοκτησία της ήδη αναιρεσίβλητης, έχει οριστικοποιηθεί, ως προς το εμβαδόν της, στα 2.902,64 τ.μ.

και δεν υπάρχει υπόλοιπο τετραγωνικών μέτρων προς προσκύρωση ή ρυμοτομία, με επακόλουθο να μην υφίσταται θέμα αποζημίωσης. Με το περιεχόμενο αυτό ο λόγος αναιρέσεως είναι, πρωτίστως, απαράδεκτος λόγω αοριστίας, αφού ο αναιρεσείων δεν παραθέτει τις πραγματικές παραδοχές του ελάσσονος συλλογισμού της προσβαλλομένης αποφάσεως, ώστε να ερευνηθεί αν τα πραγματικά περιστατικά που το Εφετείο δέχθηκε, ανελέγκτως, ότι αποδείχθηκαν, υπάγονται στις διατάξεις των άρθρων 1, 8, 9 και 12 του ν. 1337/1983, τις οποίες, κατά τον αναιρεσείοντα, εσφαλμένα δεν εφάρμοσε, ή εάν αυτά υπάγονται στο πραγματικό των διατάξεων των άρθρων 21 και 26 παρ. 3 του ν. 2882/2001, τις οποίες ορθώς εφάρμοσε.

Σε κάθε περίπτωση, ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, γιατί, υπό το πρόσχημα της παραβίασης του όρθρου 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, εκτίμηση των αποδείξεων από το δικαστήριο της ουσίας.

Ενόψει των παραπάνω και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος προς διερεύνηση, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων Ο.Τ.Α., λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτής (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), μειωμένα κατά το μέτρο του άρθρου 281 παρ. 2 του ν. 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων), όπως ειδικότερα, ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-7-2021 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 2025/196/2021 αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 392/2021 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Ιανουαρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Φεβρουαρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ