1/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) ... χήρας Χ1, 2) ...του Χ1, κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αλκιβιάδη Παναγόπουλο και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Θεοδώρα Μηνιώτη και κατέθεσε προτάσεις, 2) Αλλοδαπής Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "UNIVERSA ALLGEMEINE VERSICHERUNG A.G." που εκπροσωπείται νόμιμα στην Ελλάδα από Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία "INTEΡΑΣΚΟ A.E." που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Ανύσιο και κατέθεσε προτάσεις, 3) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "GENERALI HELLAS (ΤΖΕΝΕΡΑΛΙ ΕΛΛΑΣ) A.E.Α.Ζ.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιάσων Δουμπή και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16/9/2002 αγωγή και την από 25/6/2003 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε πρόσθετη παρέμβαση του πρώτου των ως άνω αναιρεσιβλήτων, την από 24/1/2003 παρεμπίπτουσα αγωγή της τρίτης των ως άνω αναιρεσιβλήτων και την από 26/2/2003 αγωγή προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4802/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1234/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 10/12/2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 16/9/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ 19 Κ.Πολ.Δ. προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ο οποίος ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής εφαρμογής της διάταξης .

Ο λόγος αυτός, άρα, δεν ιδρύεται, όταν οι ελλείψεις αναφέρονται στην αιτιολόγηση απλά του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια .Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως το Εφετείο δέχτηκε τα ακόλουθα: Στις 29-5-2001 και περί ώρα 22.00 ο ενάγων Ψ1 οδηγώντας την υπ' αριθμ....

δίκυκλη μοτοσυκλέττα, ιδιοκτησίας του, που ήταν ασφαλισμένη, για τις προς τρίτους ζημίες, στην παρεμπιπτόντως εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία, με την επωνυμία "UNIVERSA Allgemeine Versicherung", κινούνταν στην περιφερειακή οδό Θεσσαλονίκης - Ευζώνων, με κατεύθυνση προς Ευζώνους. Στην ίδια κατεύθυνση πορείας και ομόοροπα, προς την άνω δίκυκλη μοτοσυκλέττα, κινούνταν ο ενάγων Χ1, ο οποίος οδηγούσε, το υπ' αριθμ. ...

Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο. Ο τελευταίος, ενώ οδηγούσε στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος προτιθέμενος να πραγματοποιήσει ελιγμό προς τ' αριστερά, προκειμένου να κατευθυνθεί, προς το χωριό Γέφυρα, δεν κατέστησε γνωστή την πρόθεση του αυτή με τη χρήση του αριστερού δείκτη κατεύθυνσης (φλας) προς τους λοιπούς οδηγούς, που εκινούντο, στην παραπάνω οδό και συγκεκριμένα, στον ενάγοντα Ψ1, αλλά αφού διήνυσε κάθετα το ρεύμα πορείας, στο οποίο κινούνταν, συγκρούσθηκε, με τη δίκυκλη μοτοσυκλέττα, που οδηγούσε ο Ψ1, ο οποίος εκείνη τη στιγμή, πραγματοποιούσε υπέρβαση του πιο πάνω αυτοκινήτου, με αυξημένη όμως, για τις περιστάσεις ταχύτητα, άνω των 90 χιλιομέτρων την ώρα, που είναι η ανώτατη επιτρεπόμενη ταχύτητα.

Από τη σύγκρουση αυτή υπέστησαν υλικές ζημίες, τα άνω εμπλεκόμενα στο ατύχημα, οχήματα και τραυματίστηκε ο οδηγός της μοτοσυκλέττας, Ψ1, και μάλιστα στο δεξί πόδι του, ο οποίος εξαιτίας του ατυχήματος κατέπεσε στη συνέχεια στο οδόστρωμα. Με βάση τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά, η ένδικη σύγκρουση οφείλεται σε συγκλίνουσα υπαιτιότητα και των δύο οδηγών και μάλιστα, σε ποσοστόν 50% για τον καθένα, οι οποίοι από αμέλεια τους, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής, που όφειλαν από τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν, δεν επέδειξαν κάτω από ανάλογες συνθήκες, την επιμέλεια του μέσου συνετού οδηγού.

Ειδικότερα, η υπαιτιότητα (αμέλεια) του ενάγοντος Χ1, συνίσταται στο ότι αυτός μολονότι κινούνταν στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος, προτιθέμενος να κάμψει αριστερά της πορείας, προκειμένου, να κατευθυνθεί προς το χωριό Γέφυρα, δεν έπραξε τούτο, αφού πρώτα άρχισε να καταλαμβάνει προοδευτικά τον άξονα της οδού, αλλά ούτε κατέστησε προς τούτα", γνωστή, την πρόθεση του αυτή, με την αφή του ((αριστερού δείκτη πορείας (φλας) προς τον ενάγοντα Ψ1, κατά παράβαση των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. (αρθρ. 21).

Σημειωτέον, ότι ο ενάγων Χ1, οδηγούσε μολονότι η άδεια οδήγησης, που κατείχε, είχε ήδη λήξει, γεγονός, που μείωνε την ικανότητα του περί την οδήγηση. Η υπαιτιότητα του ενάγοντα Ψ1, συνίσταται στο ότι, αυτός εκείνη τη στιγμή επιχειρούσε υπέρβαση του αυτοκινήτου του τελευταίου, με αυξημένη όμως ταχύτητα, ανώτερη της επιτρεπομένης των 90 χιλιομέτρων την ώρα, κατά παράβαση των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. (αρθρ. 17 και 19) και έτσι δεν είχε τον έλεγχο της μοτοσυκλέττας, που οδηγούσε, αφού ναι μεν ο ενάγων Χ1, ανέκοψε την πορεία του, πλην όμως είχε ήδη διασχίσει το ρεύμα πορείας, στο οποίον κινούνταν και οι δύο, πλάτους 4,5 μέτρων περίπου, δεδομένου ότι η σύγκρουση των άνω οχημάτων, έλαβε χώρα, στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, οπότε αυτός (Ψ1), είχε τη δυνατότητα να συνεχίσει ευθεία την πορεία του προκειμένου ν' αποφύγει το ατύχημα, παρά να πραγματοποιήσει αποφευκτικό ελιγμό, προς τ' αριστερά.

Με βάση δε τα ανωτέρω δέχτηκε ότι συνυπαίτιοι του εν λόγω ατυχήματος ήταν και οι δύο οδηγοί κατά ποσοστό 50% ο καθένας . Ετσι όπως έκρινε το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του αναφορικά με το κρίσιμο και ουσιώδες ζήτημα της υπαιτιότητας και της συνυπαιτιότητας των οδηγών των συγκρουσθέντων οχημάτων πλήρεις σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες με αποτέλεσμα να θεμελιώνεται πλήρως και με σαφήνεια το αποδεικτικό του πόρισμα.

Ειδικότερα γίνεται αναλυτική αναφορά όλων εκείνων των πραγματικών περιστατικών που προσδιορίζουν πλήρως την αμελή συμπεριφορά των οδηγών κατά το ατύχημα την αιτιώδη συνάφεια της συμπεριφοράς αυτής με το ζημιογόνο αποτέλεσμα που επήλθε εξαιτίας της εν λόγω συμπεριφοράς, η οποία εξειδικεύεται και με συγκεκριμένη αναφορά παραβάσεων του ΚΟΚ, όπως και εκείνα από τα οποία προσδιορίζεται και το ποσοστό της συνυπαιτιότητας του κάθε οδηγού σύμφωνα και με τα διδάγματα της κοινής πείρας Οι ελλείψεις και οι αντιφάσεις που αναφέρονται στο αναιρετήριο αφορούν την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, εφόσον από τα υπόλοιπα πραγματικά περιστατικά τα οποία το Εφετείο δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν αιτιολογείται πλήρως το εν λόγω πόρισμα Ειδικότερα δεν ήταν απαραίτητο να αναφέρεται α) σε πόσα μέτρα η οδός ...

ήταν ευθεία πριν τη διασταύρωσή της στην οποία έγινε το ατύχημα ή αν υπήρχε σε αυτήν σήμανση και σε ποια απόσταση από τη διασταύρωση β) η απόσταση στην οποία βρίσκονταν όταν άρχισε η υπέρβαση στο αυτοκίνητο του Χ1, ο λόγος για τον οποίο ο ελιγμός που επιχείρησε ο οδηγός του αυτοκινήτου προς τα αριστερά ήταν ο ενδεδειγμένος γ) η κίνηση των συγκρουσθέντων οχημάτων η συγκρουσθείσα επιφάνεια του αυτοκινήτου και οι τελικές θέσεις των οχημάτων εφόσον όπως προαναφέρθηκε οι ελλείψεις αυτές αφορούν το αποδεικτικό πόρισμα το οποίο δικαιολογείται πλήρως από όσα έγιναν δεκτά με την προσβαλλόμενη απόφαση .

Η αναφορά για τους ελιγμούς του οδηγού της μοτοσυκλέττας πριν τη σύγκρουση και όταν γίνονταν αυτή δεν περιέχει καμία αντίφαση εφόσον οι εν λόγω ελιγμοί έγιναν σε διαφορετικούς χρόνους και δικαιολογείται απολύτως η διαφοροποίησή τους. Επομένως το Εφετείο δεν παραβίασε ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου τις παραπάνω διατάξεις που επικαλούνται οι αναιρεσείοντες, δεν υπέπεσε στις πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 19 που αποδίδονται με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης.

Επομένως, ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος στην ουσία και πρέπει να απορριφθεί. Αβάσιμος επίσης στην ουσία είναι και ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται και στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 20 Κ.Πολ.Δ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του σχεδιαγράμματος εφόσον από το εν λόγω σχεδιάγραμμα και τις περιεχόμενες στην προσβαλλομένη απόφαση παραδοχές του Εφετείου προκύπτει, ότι οι εν λόγω παραδοχές αποτελούν το συμπέρασμα, στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο από την συνεκτίμηση όλου του αποδεικτικού υλικού, χωρίς να έχει διαπραχθεί το οποιοδήποτε σφάλμα στην ανάγνωση του εν λόγω εγγράφου.

Με τον τρίτο και τον τέταρτο και τελευταίο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ με τις αιτιάσεις ότι α) κατά εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 281 του ΑΚ απορρίφθηκε η ένσταση των αναιρεσειόντων για καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος της αναιρεσίβλητης Ασφαλιστικής Εταιρίας για απαλλαγή της από την ασφαλιστική κάλυψη διότι ο ασφαλισμένος της δεν είχε άδεια οδηγήσεως κατά τον χρόνο που έγινε το ατύχημα και β) ότι κατά εσφαλμένη επίσης εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 95 παρ 4 και 6 του Ν.2094/1992 (ΚΟΚ) και 25 παρ. 6 της Κ4/585/5-4-1978 απόφασης του Υπουργού Εμπορίου και χωρίς να ερμηνευτούν οι εν λόγω διατάξεις σύμφωνα με εκείνες των άρθρων 173 και 200 του Α.Κ, κρίθηκε από το Εφετείο ότι ο παρεμπιπτόντως εναγόμενος Χ1 δεν καλύπτονταν ασφαλιστικά δυνάμει όρου της ασφαλιστικής σύμβασης διότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος δεν είχε νόμιμη άδεια οδήγησης αφού για εκείνη που κατείχε είχε λήξει ο χρόνος ισχύος της και δεν έγινε ανανέωσή του, ενώ έπρεπε να θεωρηθεί σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις ότι αυτός καλύπτονταν από την ασφαλιστική σύμβαση δεδομένου ότι είχε την ουσιαστική ικανότητα οδήγησης.

Οι ισχυρισμοί όμως αυτοί των αναιρεσειόντων για να ληφθούν υπόψη έπρεπε να προταθούν ενώπιον του Πρωτοβάθμιου δικαστηρίου κατά την προφορική συζήτηση της; υπόθεσης στο ακροατήριο ή στο Εφετείο εφόσον συνέτρεχε κάποια από τις εξαιρέσεις του παραδεκτού της βραδείας προβολής από εκείνες που προβλέπονται από τις διατάξεις των άρθρων 527 και 269 Κ.Πολ.Δ και να γίνεται αναφορά στο αναιρετήριο για το χρόνο και τον τρόπο της προβολής τους.

Τέτοια, όμως, αναφορά δεν γίνεται από τους αναιρεσείοντες για το ορισμένο του ανωτέρω λόγου και συνεπώς αυτός είναι αόριστος και ως προς τα δύο μέρη του και λόγω της αοριστίας του αυτής είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί. Κατόπιν αυτών, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, λόγω της ήττας τους (αρθρ. 176, 1 Κ.Πολ.Δ.).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10 Δεκεμβρίου 2008 αίτηση για αναίρεση της 1234/2006 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει στον ποσόν των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Δεκεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Ιανουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ