Supreme Court dismisses appeal due to lack of proper representation for co-owners bound by mandatory joint litigation.

Απόφαση 199 / 2026 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 199 /2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρουλιώ Δαβίου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Θεοφάνη, Αγαθή Δερέ, Μερόπη Τζουγκαράκη, Ευαγγελία Στεργίου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 3 Απριλίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ. , για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ουρανία Μενδρινού, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. χήρας Α. Φ. , το γένος Δ. και Ε. Γ. , κατοίκου ... , 2) Γ. Φ. του Α. και της Μ. , κατοίκου ... , 3) Δ. Φ. του Α. και της Μ. , κατοίκου ... , 4) Α. Φ. του Α. και της Σ. , κατοίκου ... , 5) Γ. Φ. του Α. και της Σ. , κατοίκου ... , 6) Η. χας Ι. Φ. το γένος Θ. και Α. Κ. , κατοίκου ... , 7) Ε. Φ. του Α. και της Μ. , κατοίκου ... , 8) Α. Φ. του Α.

και της Μ. , κατοίκου ... , 9) Ε. χήρας Σ. Φ. το γένος Ι. και Ο. Μ. , κατοίκου ... , 10) Σ. Φ. του Σ. και της Ε. , κατοίκου ... , 11) Β. Τ. του Π. και της Σ. , κατοίκου ... , 12) Π. Τ. του Β. και της Μ. , κατοίκου ... , 13) Χ. Τ. του Β. και της Μ. , κατοίκου ... , 14) Μ. Φ. του Χ. και της Ε. , κατοίκου ... , 15) Κ. Φ. του Δ. και της Ε. , κατοίκου ... , 16) Ε. Φ. του Δ. και της Ε. , κατοίκου ... , 17) Μ.

χας Φ. Φ. το γένος Π. και Χ. Λ. , κατοίκου ... , 18) Ε. Φ. του Φ. και της Μ. , κατοίκου ... , 19) Α. χήρας Δ. Κ. , το γένος Δ. και Ε. Φ. , κατοίκου ... , 20) Α. συζ. Γ. Γ. το γένος Δ. και Ε. Φ. , κατοίκου ... , 21) Θ. χήρας Κ. Α. , το γένος Κ. και Ε. Φ. , κατοίκου ... , 22) Κ. Π. του Α. και της Ν. , κατοίκου ... , 23) Α. Π. του Α. και της Ν. , κατοίκου ... , 24) Μ. συζ. Χ.

Τ. το γένος Κ. και Ε. Φ. , κατοίκου ... , 25) Ο. συζ. Π. Π. το γένος Κ. και Ε. Φ. , κατοίκου ... , 26) Α. συζ. Κ. Τ. , το γένος Α. και Θ. Φ. , κατοίκου ... , 27) Θ. συζ. Σ. Σ. το γένος Ι. και Ε. Φ. , κατοίκου ... , 28) Α. Φ. του Ι. και της Ε. , κατοίκου ... , 29) Χ. Φ. του Δ. και της Ε. , κατοίκου ... , 30) Δ. Γ. του Α. και της Α. , κατοίκου ... , 31) Ε. Φ. του Κ. και της Μ. , κατοίκου ... , 32) Χ.

Φ. του Κ. και της Μ. , κατοίκου ... , 33) Μ. Φ. του Δ. και της Ο. , κατοίκου ... , 34) Κ. Φ. του Δ. και της Ο. , κατοίκου ... , 35) Α. Φ. του Δ. και της Ο. , κατοίκου ... , 36) Δ. Φ. του Χ. και της Ε. , κατοίκου ... , 37) Π. χήρας Α. Φ. το γένος Α. και Μ. Κ. , κατοίκου ... , 38) Ε. Φ. του Α. και της Π. , κατοίκου ... , 39) Χ. Φ. του Α. και της Π. , κατοίκου ... , 40) Α. συζ.

Χ. Σ. - Σ. το γένος Ι. και Π. Φ. , κατοίκου ... , 41) Α. συζ. Π. Β. , το γένος Ι. και Π. Φ. , κατοίκου ... , 42) Χ. συζ. Ι. Κ. , το γένος Ι. και Π. Φ. , κατοίκου ... , 43) Β. Φ. του Δ. και της Α. , κατοίκου ... , 44) Α. χήρας Μ. Φ. το γένος Θ. και Ο. Μ. , κατοίκου ... , 45) Δ. Φ. του Μ. και της Α. , κατοίκου ... , 46) Θ. Φ. του Μ. και της Α. , κατοίκου ... , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Μαγουλά, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-12-2015 αγωγή των αρχικώς εναγόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 11901/2018 μη οριστική, 3478/2020 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 676/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 6-5-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους, δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος η υπόθεση συζητείται ως να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, εφόσον η επίσπευση της συζήτησης από τον τελευταίο, έλαβε χώρα εγκύρως.

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1 και 3, 97 και 104 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο και ότι η πληρεξουσιότητα προς αυτόν, κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου, δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση και του παρέχει το δικαίωμα να εκπροσωπεί στο δικαστήριο εκείνον που την έδωσε, να ενεργεί όλες τις κύριες ή παρεπόμενες πράξεις που αφορούν τη διεξαγωγή της δίκης, στις οποίες περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, και η άσκηση ένδικων μέσων, καθώς και να παρίσταται στις αντίστοιχες δίκες που δημιουργούνται, παύει δε η ισχύς της πληρεξουσιότητας για όλες τις δίκες, μετά πέντε έτη από τη χορήγησή της (ΑΠ 46/2022, ΑΠ 1591/2018, ΑΠ 2128/2014).

Κατά την διάταξη του άρθρου 104 ΚΠολΔ, ειδικότερα, για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και κλήσεις μέχρι τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για την συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και εάν αυτή δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που έγιναν προηγουμένως.

Κατά δε το δεύτερο εδάφιο της τελευταίας αυτής διάταξης, το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη πληρεξουσιότητας καθώς και την υπέρβασή της. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι αν εκείνος που επισπεύδει την συζήτηση απουσιάζει ή παρίσταται αλλά δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, θεωρείται δικονομικά απών και κηρύσσεται άκυρη η κλήση του, με την οποία εμφανίζεται ως επιμελούμενος την συζήτηση, με αποτέλεσμα να μην χωρεί εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 576 παρ.1 ΚΠολΔ, για συζήτηση στον Άρειο Πάγο σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (ΟλΑΠ 39/2005).

Τις κλητεύσεις επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος. Τέλος κατά την διάταξη του άρθρου 576 παρ.3 εδ β' ΚΠολΔ, σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Από το συνδυασμό των προαναφερομένων διατάξεων συνάγεται ότι, σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, εφόσον οι συνδεόμενοι με τέτοιο δεσμό διάδικοι, είναι περισσότεροι και κάποιος ή κάποιοι από αυτούς δεν παρίστανται και δεν έχουν κλητευθεί από τον αντίδικό τους ή από τους επισπεύδοντες με πληρεξούσιο δικηγόρο τη συζήτηση τυχόν ομοδίκους τους, τότε η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους (ΑΠ 781/2023, ΑΠ 1106/2015).

Οι περιπτώσεις αναγκαστικής ομοδικίας προβλέπονται στο άρθρο 76 παρ. 1 ΚΠολΔ, στο οποίο ορίζεται ότι όταν η διαφορά επιδέχεται ενιαία μόνο ρύθμιση ή η ισχύς της απόφασης που θα εκδοθεί εκτείνεται σε όλους τους ομοδίκους ή όταν οι ομόδικοι μόνο από κοινού μπορούν να εναγάγουν ή να εναχθούν ή λόγω των συντρεχουσών περιστάσεων δεν μπορούν να υπάρξουν αντίθετες αποφάσεις έναντι αυτών, οι πράξεις καθενός απ` αυτούς ωφελούν και βλάπτουν τους λοιπούς, οι δε νομίμως μετέχοντες της δίκης ή προσεπικληθέντες ομόδικοι, απολειπόμενοι, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από τους παριστάμενους.

Η διάταξη αυτή προσδίδει ευρύτερα όρια στην έννοια της αναγκαστικής ομοδικίας, εφόσον αναφέρεται σε όλες τις περιπτώσεις κατά τις οποίες, αν και δεν υπάρχει κίνδυνος σύγκρουσης δεδικασμένου, δεν νοείται, κατά τους κανόνες της λογικής και του δικαίου, η έκδοση αντιφατικών αποφάσεων και επιβάλλεται η έκδοση όμοιας απόφασης.

Τέτοια σχέση αναγκαστικής ομοδικίας (άρθρ. 76 παρ. 1 περ. γ' Κ.Πολ.Δ. (υποχρεωτική κοινή παθητική εναγωγή), υπάρχει, και στην περίπτωση άσκησης αγωγής αναγνωριστικής (συγ)κυριότητας για το ίδιο ακίνητο και διόρθωσης ανακριβούς πρώτης κτηματολογικής εγγραφής (άρθρ. 6 παρ.2 Ν. 2664/1998), μεταξύ των περισσοτέρων εναγόντων για το ίδιο ακίνητο, για την αποφυγή διάσπασης της δικονομικής ενότητας των ανοιγομένων δικών και του κινδύνου έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, για το ίδιο δικαίωμα στο οποίο έχουν καταχωρισθεί αυτοί (ΑΠ 338/2022, ΑΠ 712/2020, ΑΠ 240/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση, η επίσπευση της συζήτησης της ένδικης αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 676/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία στρέφεται κατά σαράντα έξι (46) αναιρεσιβλήτων, για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης (03.04. 2024), έγινε με επιμέλεια όλων των αναιρεσιβλήτων όπως προκύπτει από την παραγγελία του δικηγόρου τους Γεωργίου ΜΑΓΟΥΛΑ, που μνημονεύεται στην από ...2023 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο … Σ.

Ν. Π. , που προσκομίζουν μετ' επικλήσεως, οι αναιρεσίβλητοι. Κατά την συζήτηση της αίτησης αναίρεσης κατά την παραπάνω δικάσιμο, άπαντες οι αναιρεσίβλητοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο προαναφερόμενο πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο ΜΑΓΟΥΛΑ. Από την παραδεκτή επισκόπηση για τις ανάγκες της αναιρετικής διαδικασίας (άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ) των στοιχείων της δικογραφίας, προκύπτει ότι ο ως άνω δικηγόρος, ο οποίος έδωσε την παραγγελία για επίδοση του δικογράφου της αναιρέσεως στο αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, για τους 1η, 2ο, 3ο, 6η, 9η, 11ο, 12ο, 13ο, 16ο, 19η, 21η, 22ο, 23ο, 24η, 40η, 41η, 42η, 44η, 45ο και 46ο, των αναιρεσιβλήτων, δεν είχε την πληρεξουσιότητα να επισπεύσει τη συζήτηση και να τους εκπροσωπήσει στο ακροατήριο κατά την συζήτηση αυτής, αφού δεν προσκομίζονται τα σχετικά συμβολαιογραφικά πληρεξούσια.

Οι αναιρεσίβλητοι, κατά τα αναφερόμενα στην προηγούμενη νομική σκέψη, συνδέονται μεταξύ τους, με τον δεσμό της αναγκαστικής ομοδικίας, ως ενάγοντες, αιτούμενοι, έκαστος την αναγνώριση της (συγ)κυριότητάς του επί του ιδίου επιδίκου ακινήτου κατά το ποσοστό αυτής, και την διόρθωση της ανακριβούς πρώτης κτηματολογικής εγγραφής, διαφορά η οποία επιδέχεται ενιαία μόνο ρύθμιση προς αποφυγή διάσπασης της δικονομικής ενότητας και έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων.

Επομένως, εφόσον οι τελευταίοι, δεν επισπεύδουν νομίμως τη συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως και δεν παρέστησαν κατά τον τρόπο που ορίζει ο νόμος πρέπει, κατά τα προεκτεθέντα, να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση ως προς όλους του αναιρεσιβλήτους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 06.05.2022 αίτησης για αναίρεση της 676/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιουνίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Φεβρουαρίου 2026.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης, και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ