Supreme Court dismisses appeal for vagueness, ruling it must cite specific Article 559 grounds.

Απόφαση 1999 / 2025 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1999/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σωκράτη Πλαστήρα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Μυρσίνης Παπαχίου και της αρχαιοτέρας της συνθέσεως Αρεοπαγίτου Ασπασίας Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη), Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη, Ερασμία Λιούλη και Σπυριδούλα Λιάτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Απριλίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΟΤΑ Α' βαθμού με την επωνυμία "Δήμος Λαρισαίων", που εδρεύει στη Λάρισα και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Κωνσταντίνου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Κ. του Χ., 2) Α. Κ. του Ν., 3) Α. συζ. Κ. Κ., θυγ. Ε. Χ., 4) Β. συζ. Α. Κ., θυγ. Ι. Μ., 5) Κ. Γ. του Γ. και 6) Μ. συζ. Κ. Γ., θυγ. Ε. Κ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Ευθυμίου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-2-2019 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης και αναγνώρισης δικαιούχων των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Τριμελές Εφετείο Λάρισας και συνεκδικάστηκε με την ασκηθείσα διά των προτάσεων ανταίτηση του ήδη αναιρεσείοντος.

Εκδόθηκε η 114/2021 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 14-9-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Σπυριδούλα Λιάτη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 14-9-2021 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 59/14-9-2021 αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 114/2021 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 18, 19 και 20 του ν. 2882/2001 - Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (Κ.Α.Α.Α.), έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. και 22 του Ν. 2882/2001). Για το παραδεκτό δε της ασκήσεως της αναιρέσεως και για την πρόσληψη του πληρεξουσίου δικηγόρου του, ο αναιρεσείων Ο.Τ.Α. "Δήμος Λαρισαίων " προσκομίζει, κατ' άρθρο 72 παρ. 1 του Ν. 3852/2010, όπως ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο, α) την υπ' αριθμ. .../2021 απόφαση της Οικονομικής του Επιτροπής, με την οποία ενέκρινε την άσκηση αναιρέσεως κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως και β) το υπ' αριθμ. ...-2024 πληρεξούσιο της Συμβολαιογράφου Λάρισας Σ. Ν. Α., με το οποίο ο Δήμαρχος του αναιρεσείοντος ΟΤΑ παρέχει, με την ως άνω ιδιότητά του, στο, ν (με πάγια αντιμισθία) δικηγόρο Θεόδωρο Κωνσταντίνου πληρεξουσιότητα, για την άσκηση της ένδικης αναιρέσεως και για την εκπροσώπησή του κατά τη συζήτηση αυτής (Ολ.Α.Π. 13/2018, Α.Π. 49/2023, Α.Π. 1467/2022, Α.Π. 124/2020, Α.Π. 92/2020). Επομένως η αίτηση αναιρέσεως είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αρ.4, 566 παρ.1 και 577 παρ.3 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι στο έγγραφο της αναίρεσης πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναίρεσης από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 559 Κ.Πολ.Δ. θεμελιώνεται η προβαλλόμενη αιτίαση. Διαφορετικά, με αυτεπάγγελτη έρευνα του Αρείου Πάγου, ο λόγος αναίρεσης κρίνεται αόριστος και ως εκ τούτου απαράδεκτος (ΑΠ.Ολ. 32/1996, ΑΠ 376/2022). Ειδικότερα, η διατύπωση του αναιρετικού λόγου συνίσταται στην περιγραφή των σφαλμάτων της προσβαλλόμενης απόφασης, που αποτελούν τις νόμιμες προϋποθέσεις για τη συνδρομή ενός από τους αναιρετικούς λόγους του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με την αναφορά του αριθμού ή των αριθμών των λόγων αναίρεσης του παραπάνω άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. για τους οποίους ψέγει, με τα όσα αποδίδει, την προσβαλλόμενη απόφαση (Α.Π.407/2025,Α.Π.100/2019, Α.Π. 563/2019), ενώ εξάλλου για το ορισμένο του λόγου δεν αρκεί η απλή μνεία του αριθμού του άρθρου που τον προβλέπει, ούτε η επανάληψη του κειμένου της σχετικής διάταξης, χωρίς προσδιορισμό κατά τα ως άνω των αναγκαίων στοιχείων που απαιτούνται κατ' αυτήν για να στοιχειοθετηθεί ο συγκεκριμένος λόγος (Α.Π. 376/2022, Α.Π.374/2020, ΑΠ.718/2020, Α.Π. 563/2019).

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 εδ. α' του Συντάγματος που επιτάσσει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά "έλλειψη αιτιολογίας", ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της "ανεπαρκής αιτιολογία" ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους "αντιφατική αιτιολογία" (Ολ.ΑΠ 1/2020, Ολ.ΑΠ 2/2019, Ολ.ΑΠ 1/1999).

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναγράφονται σε αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι τη κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της συγκεκριμένης ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι όμως όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (Ολ.ΑΠ 15/2006, ΑΠ 687/2024, ΑΠ 6/2022, ΑΠ 1217/2020).

Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (ΑΠ 453/2022, ΑΠ 1217/2020). Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (ΑΠ 68/2020, ΑΠ 12/2020, ΑΠ 1217/2020).

Για να είναι δε ορισμένος ο πιο πάνω αναιρετικός λόγος πρέπει να διαλαμβάνονται στο δικόγραφο της αναίρεσης: α) η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε και το περιεχόμενο αυτής, β) οι ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλομένης απόφασης, γ) ο ισχυρισμός και τα περιστατικά, οι οποίοι προτάθηκαν για τη θεμελίωσή του, ως προς τον οποίο η έλλειψη, η ανεπάρκεια ή αντίφαση και η σύνδεσή του με το διατακτικό, εφόσον αυτή δεν είναι αυτονόητη, δ) η εξειδίκευση της πλημμέλειας του δικαστηρίου της ουσίας, αν πρόκειται, δηλαδή για παντελή έλλειψη αιτιολογίας ή ποίες είναι οι ανεπάρκειες ή οι αντιφάσεις που προσάπτονται στις ως άνω παραδοχές, δηλαδή να διαλαμβάνεται ποίες επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιλαμβάνει η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας ή που εντοπίζονται οι αντιφάσεις (Ολ.ΑΠ 20/2005, ΑΠ 687/2024, ΑΠ 58/2023, ΑΠ 325/2022, ΑΠ 57/2022, ΑΠ 64/2022, ΑΠ 68/2022, ΑΠ 1096/2021, ΑΠ 109/2020, ΑΠ 550/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση, με την κρινόμενη από 14-9-2021 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 114/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Με αυτήν, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπησή της και των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ),έγινε εν μέρει δεκτή η κατά του αναιρεσείοντος αίτηση των ήδη αναιρεσίβλητων, περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, λόγω ρυμοτομίας εδαφικού τμήματος της ιδιοκτησίας τους, το οποίο απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά λόγω ρυμοτομίας, δυνάμει της Διορθωτικής Πράξης Εφαρμογής της .../96 Πράξεως Εφαρμογής, συνοδευόμενης από Πίνακα Αναλογισμού, η οποία κυρώθηκε με την υπ' αριθ. ...-13 απόφαση του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας "περί κύρωσης της Διορθωτικής Πράξης Εφαρμογής περιοχής Πυροβολικά - ΠΕ Γ5", που ενεγράφη στο κτηματολόγιο, με υπόχρεο τον καθ' ου η αίτηση Δήμο Λαρισαίων.

Με τον μοναδικό λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση, διότι όπως διαλαμβάνεται ειδικότερα στο δικόγραφο της αίτησης, "παράβαση νόμου και συγκεκριμένα των άρθρων 28 του ν. 1337/83 και 281 ΑΚ, εφόσον η έκταση για την οποία ζητείται ο προσδιορισμός της οριστικής τιμής και η αναγνώριση των αντιδίκων ως συνδικαιούχων της αποζημίωσης προβλέπεται από το εγκεκριμένο σχέδιο πόλεως ως κοινόχρηστος χώρος και η κοινοχρησία είναι αποτέλεσμα της βουλήσεως του ιδιοκτήτη." Ακολούθως, μετά την αποσπασματική παράθεση παραδοχών της προσβαλλόμενης απόφασης, ο αναιρεσείων με τον παραπάνω λόγο, ζητεί την αναίρεση της προσβαλλόμενης διότι "Έσφαλε επομένως η αναιρεσιβαλλόμενη η οποία δεν δέχθηκε την κοινοχρησία του επιδίκου τμήματος και απορρίπτοντας χωρίς καμμία αιτιολογία τους παραπάνω ισχυρισμούς μας.

Επομένως για το λόγο αυτό θα πρέπει να αναιρεθεί.". Με αυτό το περιεχόμενο ο μοναδικός λόγος αναίρεσης είναι προεχόντως αόριστος και, συνακόλουθα απορριπτέος ως απαράδεκτος, όπως ορθά επισημαίνεται από τους αναιρεσίβλητους με τις προτάσεις τους. Ενόψει του περιεχομένου της αυτού και σύμφωνα με τη σκέψη που προεκτέθηκε, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης είναι αόριστη, λόγω δε της αοριστίας της αυτής, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Και τούτο, διότι ο αναιρεσείων "Δήμος Λαρισαίων", δεν αναφέρει στο δικόγραφό της, όπως, για να θεωρηθεί ορισμένη και παραδεκτή, απαιτείται, για ποιόν από τους λόγους αναίρεσης του άρθρου 559 του ΚΠολΔ προσβάλλει την παραπάνω απόφαση, αφού δεν υπάγει τα όσα με την αναίρεσή του αποδίδει στην εν λόγω απόφαση σε κάποιον από τους ανωτέρω λόγους αναίρεσης, δεν αναφέρει, δηλαδή, τον αριθμό ή τους αριθμούς των λόγων αναίρεσης του άρθρου 559 ΚΠολΔ, για τους οποίους ψέγει, με τα όσα της αποδίδει, την προσβαλλόμενη απόφαση, χωρίς να αναφέρει ακόμη και το άρθρο 559 ΚΠολΔ, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να διαγνωσθεί ποιο είναι το σφάλμα που αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση και για ποιον από τους λόγους του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ζητά την αναίρεσή της. (ΑΠ 407/2025, ΑΠ 376/2020, ΑΠ 374/2020, ΑΠ 718/2020, ΑΠ 527/2020).

Σε κάθε περίπτωση και εάν ήθελε εκτιμηθεί ότι αποδίδεται στην προσβαλλόμενη η από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, για έλλειψη νόμιμης βάσης, ο λόγος αυτός και πάλι είναι απαράδεκτος, εξαιτίας της αοριστίας του, σύμφωνα με την προεκτεθείσα νομική σκέψη, διότι ο αναιρεσείων δεν πλήττει τις αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης, αλλά πλήττει μόνο την αξιολόγηση και εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού και ειδικότερα των εγγράφων που το δικαστήριο έλαβε υπόψη για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα (ΑΠ 687/2024,ΑΠ 208/2020) και την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο της ουσίας, η οποία δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ (ΑΠ 1198/2023, 1226/2023, ΑΠ 1442/2021, ΑΠ 319/2017), ενώ για την πληρότητα του λόγου αυτού ο αναιρεσείων δεν διαλαμβάνει στο αναιρετήριο, ποιες επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιέχει η προσβαλλόμενη απόφαση. Ενόψει των παραπάνω και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος προς διερεύνηση, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων Ο.Τ.Α., λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτών (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), μειωμένα κατά το μέτρο του άρθρου 281 παρ. 2 του ν. 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων), όπως ειδικότερα, ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-9-2021 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 59/14-9-2021 αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 114/2021 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας.

Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Σεπτεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Νοεμβρίου 2025.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ