Supreme Court dismisses appeal as inadmissible because the respondent association was absent and the lower court judgment had not yet become final.

Απόφαση 1934 / 2025 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1934/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αικατερίνη Χονδρορίζου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Στυλιανή Μπλέτα, Δέσποινα Βασιλοδημητράκη και Δήμητρα Σίσκου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Σ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως λόγω της δικηγορικής του ιδιότητας και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Σωματείου με την επωνυμία "ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΟΙΚΙΣΤΩΝ ΤΟΥ ΠΟΡΤΟ ΕΝΝΙΑ", που εδρεύει στην Κερατέα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/4/2013 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5863/2013 μη οριστική και 3322/2022 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5527/2023 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18/3/2024 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο αναιρεσείων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τα άρθρα 108, 110 παρ. 2, 498 παρ. 1, 568 παρ. 1, 2, 4 και 576 παρ. 1 έως 3 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, δεν εμφανισθεί ή δεν μετάσχει σ' αυτήν με το προσήκοντα τρόπο κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως και αν μεν την συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο παριστάμενος διάδικος, κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τον απολειπόμενο αντίδικό του ή αν αυτός, ως επισπεύδων, κλήτευσε νόμιμα και εμπρόθεσμα τον παριστάμενο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι. Διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζήτησης της υπόθεσης ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε την συζήτησή της, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (ΑΠ 93/2023, ΑΠ 764/2017, ΑΠ 1061/2010).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη από τον αναιρεσείοντα υπ' αριθ. ....2024 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Γ. Δ. Κ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 15-3-2024 ένδικης αίτησης για αναίρεση της με αριθ. 5527/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε ερήμην του αναιρεσίβλητου Σωματείου, με πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου περί ορισμού του Α-1 τμήματος ως αρμοδίου για την εκδίκαση αυτής, πράξη του Προέδρου του Α-1 Τμήματος περί ορισμού δικασίμου της αίτησης την αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης και κλήση για συζήτηση, έχει επιδοθεί στο αναιρεσίβλητο νομότυπα. Επομένως το αναιρεσίβλητο, το οποίο δεν παρέστη κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης αυτού του Δικαστηρίου, πρέπει να δικασθεί ερήμην, αλλά να προχωρήσει η συζήτηση σαν να ήταν και αυτό παρών (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ). Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 553 παρ. 1 στοιχ. β', 577 παρ. 2, 321 και 495 παρ. 1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη, εκείνη δηλαδή η οποία, απεκδύοντας το δικαστήριο από κάθε περαιτέρω εξουσία επί της υπόθεσης, περατώνει την δίκη επί της αγωγής και δεν μπορεί να προσβληθεί με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση.

Εξάλλου, ο χαρακτήρας της απόφασης ως τελεσίδικης ή μη, κρίνεται κατά το χρόνο της άσκησης του ενδίκου μέσου της αναίρεσης, ήτοι της κατάθεσης του σχετικού δικογράφου της στην γραμματεία του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Κατά της απόφασης που εκδόθηκε με την απουσία, πραγματική ή πλασματική, ενός των διαδίκων, έστω και αν δεν στηρίχθηκε στη συναγωγή δυσμενών συνεπειών από την ερημοδικία του, παρέχεται δυνατότητα ασκήσεως ανακοπής ερημοδικίας στον ερημοδικασθέντα (άρθρο 502 ΚΠολΔ), με συνέπεια όσο διαρκεί η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας, η οποία δεν αρχίζει πριν την επίδοση της εκδοθείσας ερήμην του διαδίκου απόφασης, να αποκλείεται η άσκηση αίτησης αναίρεσης κατά της ερήμην απόφασης, η οποία, αν παρά ταύτα ασκηθεί, είναι απορριπτέα αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτη (άρθρο 577 αριθ. 1 ΚΠολΔ), αφού, σε σχέση με την αναίρεση, δεν υπάρχει διάταξη όμοια με τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 εδ.

β' περ. β' ΚΠολΔ, που ορίζει ότι κατά των ερήμην αποφάσεων, επιτρέπεται έφεση ήδη από τη δημοσίευσή τους. Αντίθετα, δηλαδή, με την καθιερούμενη με τη διάταξη αυτή συμπόρευση των προθεσμιών της έφεσης και της ανακοπής ερημοδικίας, η αναίρεση κατά ερήμην απόφασης, είναι επιτρεπτή μόνον εφόσον δεν συγχωρείται κατ' αυτής ανακοπή ερημοδικίας ή έφεση (ΟλΑΠ 11/1998, ΑΠ 2/2025, ΑΠ 526/2023, ΑΠ 792/2022), δηλαδή, καθιερώνεται η αρχή της διαδοχικής άσκησης των προβλεπόμενων ένδικων μέσων (ΑΠ 865/2023) και, συνεπώς, η ερήμην οριστική απόφαση του Εφετείου υπόκειται σε αναίρεση, μόνο αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας, είτε γιατί παρήλθε η δεκαπενθήμερη προς άσκηση αυτής προθεσμία από την επίδοση της ερήμην απόφασης, είτε γιατί ο δικαιούμενος προς άσκηση αυτής διάδικος, που δικάσθηκε ερήμην, παραιτήθηκε νομίμως από το ασκηθέν ένδικο μέσο της ανακοπής ή από το δικαίωμα προς άσκηση αυτού, καθόσον έκτοτε αυτή καθίσταται τελεσίδικη και προσβάλλεται με αναίρεση (ΟλΑΠ 17/2013, ΑΠ 2116/2022, ΑΠ 486/2022, ΑΠ 1374/2021, ΑΠ 528/2020).

Η απόδειξη της τελεσιδικίας γίνεται με την προσκόμιση των σχετικών εκθέσεων επίδοσης ή με τη βεβαίωση του δικαστικού επιμελητή επί του αντιγράφου της απόφασης που επιδόθηκε, σε συνδυασμό με βεβαίωση της γραμματείας του δικαστηρίου ότι δεν ασκήθηκε ένδικο μέσο, διαφορετικά, η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται, αυτεπάγγελτα, ως απαράδεκτη (Ολ.ΑΠ 18/2001, Ολ.ΑΠ 11/1998, ΑΠ 865/2023, Α.Π. 526/2023, ΑΠ 93/2023).

Αν δεν συνομολογείται ή δεν αποδεικνύεται η τελεσιδικία της προσβαλλόμενης με αναίρεση απόφασης με την προσκόμιση των ως άνω εγγράφων, η αναίρεση απορρίπτεται ως απαράδεκτη κατ` αυτεπάγγελτη έρευνα του δικαστηρίου.

Εξάλλου, το έννομο συμφέρον του απόντος διαδίκου να ασκήσει κατά της απόφασης, που εκδόθηκε ερήμην του, ανακοπή ερημοδικίας όπως και τις προϋποθέσεις του παραδεκτού αυτής, κρίνει μόνον το δικαστήριο που δικάζει την ανακοπή ερημοδικίας, το οποίο κρίνει και τη βασιμότητα των λόγων αυτής, δεν μπορεί δε να τις κρίνει παρεμπιπτόντως ο Άρειος Πάγος, όταν εξετάζει αν η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έχει τελεσιδικήσει (Ολ ΑΠ 15/2001, ΑΠ 1139/2023, ΑΠ 93/2023, ΑΠ 486/2022, ΑΠ 1104/2020).

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα: Επί της από 15.4.2013 αγωγής του αναιρεσείοντος κατά του αναιρεσίβλητου εκδόθηκε η με αριθμό 3322/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατ' αντιμωλία των διαδίκων, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή.

Κατά της απόφασης αυτής ο αναιρεσείων άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών την από 24-9-2022 έφεσή του επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη με αριθμό 5527/2023 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά την τακτική διαδικασία, με την οποία απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση και επικυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση.

Η εν λόγω απόφαση εκδόθηκε ερήμην του εφεσίβλητου ήδη αναιρεσίβλητου και ορίστηκε σχετικό παράβολο ερημοδικίας. Κατά της απόφασης αυτής ο εκκαλών και ήδη αναιρεσείων άσκησε την ένδικη αίτηση αναίρεσης, την οποία κατέθεσε στις 5-4-2024 στο εκδώσαν την προσβαλλόμενη απόφαση δικαστήριο. Η ως άνω ερήμην απόφαση, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και η προθεσμία για την άσκηση αυτής, η οποία δεν αρχίζει πριν από την επίδοση της ως άνω ερήμην απόφασης εμποδίζει την άσκηση αναίρεσης κατ'αυτής.

Από τα στοιχεία όμως της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση επιδόθηκε από ή στο ερήμην δικασθέν αναιρεσίβλητο, ώστε να αρχίσει κατά το άρθρο 503 παρ.1, σε συνδυασμό και με το άρθρο 144 ΚΠολΔ, η δεκαπενθήμερη προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας, ούτε γίνεται επίκληση από τον αναιρεσείοντα τέτοιας επίδοσης.

Επίσης δεν προκύπτει ούτε και γίνεται επίκληση για το αν το εν λόγω αναιρεσίβλητο παραιτήθηκε από το δικαίωμα προς άσκηση ανακοπής ερημοδικίας ή από το δικόγραφο τυχόν ασκηθείσας, κατά της προσβαλλόμενης απόφασης. Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, αφού δεν προκύπτει η τελεσιδικία της προσβαλλόμενης απόφασης, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στη μείζονα σκέψη, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης, κατ` αυτεπάγγελτη έρευνα, ως απαράδεκτη, καθόσον ασκείται κατ` απόφασης, η οποία δεν έχει καταστεί τελεσίδικη.

Περαιτέρω, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 αριθ.3 ΚΠολΔ). Δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται ελλείψει σχετικού αιτήματος του απόντος αναιρεσιβλήτου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18-3-2024 αίτηση για αναίρεση της με αριθ. 5527/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 22 Οκτωβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Νοεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ