Supreme Court dismisses appeal against university contract award, ruling direct appointment without tender caused liability for committee members.

Απόφαση 1860 / 2025 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1860/2025 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥΑ1' Πολιτικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασημίνα Υφαντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βρυσηίδα Θωμάτου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Βαρβάρα Πάπαρη και Δέσποινα Βασιλοδημητράκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 27 Μαΐου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ.

Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:Α. Της αναιρεσείουσας: Ε. συζύγου Α. Κ., το γένος Σ. Σ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιάκωβο Βενιέρη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ" που εδρεύει στον Βόλο και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.Β.

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ" που εδρεύει στον Βόλο και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.Της αναιρεσιβλήτου: Ε.

συζύγου Α. Κ., το γένος Σ. Σ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιάκωβο Βενιέρη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11/5/2014 αγωγή του υπό στοιχείο Α ήδη αναιρεσιβλήτου και υπό στοιχείο Β ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βόλου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 118/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 135/2020 του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η υπό στοιχείο Α αναιρεσείουσα με την από 20/4/2021 αίτησή της και το υπό στοιχείο Β αναιρεσείον με την από 22/12/2021 αίτησή του.Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟΑπό τη διάταξη του άρθρου 246 ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ. 1 ΚπολΔ, ο Άρειος Πάγος μπορεί και αυτεπαγγέλτως να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσοτέρων υποθέσεων, που εκκρεμούν ενώπιόν του, μεταξύ των ίδιων ή διαφόρων διαδίκων, αν κατά την κρίση του διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων (ΑΠ 43/2023, ΑΠ1305/2019, ΑΠ836/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση φέρονται προς συζήτηση η από 20-4-2021 αίτηση αναίρεσης της Ε. Κ. και η από ...-2021 αντίθετη αίτηση αναίρεσης του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας" κατά της αυτής υπ' αριθ. 135/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, εκδοθείσας αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, που απέρριψε τις συνεκδικαζόμενες αντίθετες εφέσεις των διαδίκων και επικύρωσε την υπ' αριθ. 118/2017 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η αγωγή του ενάγοντος και ήδη αναιρεσίβλητου-αναιρεσείοντος νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας" και υποχρεώθηκε η εναγόμενη και ήδη αναιρεσείουσα-αναιρεσίβλητη να καταβάλει στον ενάγον το συνολικό ποσό των 81.339,305 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επόμενη ημέρα της επίδοσης της αγωγής και μέχρι την ολοσχερή εξόφληση, ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση για την περιουσιακή ζημία και την ηθική βλάβη που αυτό υπέστη, εξαιτίας της τελεσθείσας σε βάρος του αδικοπραξίας.

Οι αιτήσεις αναίρεσης, ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτές και πρέπει να συνεκδικαστούν, λόγω της μεταξύ τους συνάφειας (άρθρα 246, 573 αρ. 1 ΚΠολΔ) και να ερευνηθούν περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους (άρθρο 577 αρ. 3 ΚΠολΔ).A] Επί της από 20-4-2021 αίτησης αναίρεσης της Ε.

Κ.:Ι. Από τη διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ, κατά την οποία, όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει, σε συνδυασμό προς τις διατάξεις των άρθρων 297, 298 και 330 ΑΚ, προκύπτει ότι, για να θεμελιωθεί υποχρέωση προς αποζημίωση από αδικοπραξία, απαιτείται: α) παράνομη συμπεριφορά προσώπου, δηλαδή ενέργεια ή παράλειψη, που αντίκειται σε συγκεκριμένο επιτακτικό ή απαγορευτικό κανόνα δίκαιου ή σε γενική επιταγή της έννομης τάξης και προσβάλλει δικαίωμα ή προστατευόμενο έννομο συμφέρον άλλου προσώπου, β) υπαίτια συμπεριφορά, δηλαδή ενέργεια ή παράλειψη οφειλόμενη σε δόλο ή αμέλεια, γ) επέλευση ζημίας άλλου προσώπου (παθόντος) και δ) αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς του υπόχρεου και της ζημίας του παθόντος.

Για την κατάφαση της "παρανομίας", δεν απαιτείται παράβαση συγκεκριμένου κανόνα δικαίου, αλλά αρκεί η αντίθεση της συμπεριφοράς στο γενικότερο πνεύμα του δικαίου ή στις επιταγές της έννομης τάξης. Έτσι, παρανομία συνιστά και η παράβαση της γενικής υποχρέωσης πρόνοιας και ασφάλειας, στο πλαίσιο της συναλλακτικής και γενικότερα της κοινωνικής δραστηριότητας των ατόμων, δηλαδή η παράβαση της, κοινωνικώς επιβεβλημένης και, εκ της θεμελιώδους δικαιϊκής αρχής της συνεπούς συμπεριφοράς, απορρέουσας, υποχρέωσης λήψης ορισμένων μέτρων επιμέλειας, για την αποφυγή πρόκλησης ζημίας σε έννομα αγαθά τρίτων προσώπων.

Εξάλλου, αιτιώδης συνάφεια υπάρχει, όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρο 336 παρ. 4 ΚΠολΔ), η φερόμενη ως ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης (άρθρο 298 ΑΚ), ήταν ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα, επέφερε δε πράγματι τούτο στη συγκεκριμένη περίπτωση (ΑΠ 1347/2022, ΑΠ 914/2021).

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, η ανθρώπινη συμπεριφορά, ως βασικό στοιχείο της αδικοπραξίας, μπορεί να συνίσταται και σε παράλειψη, η οποία όταν είναι παράνομη δημιουργεί υποχρέωση αποζημίωσης. Τούτο συμβαίνει, όταν ο υπαίτιος παραλείψει να προβεί σε θετική ενέργεια, στην οποία υποχρεούται από το νόμο, τη δικαιοπραξία, την καλή πίστη και τις κρατούσες αντιλήψεις, από προηγούμενη συμπεριφορά του ή από το γενικό πνεύμα του δικαίου.

Περαιτέρω μόνη η αθέτηση προϋφιστάμενης ενοχής δεν συνιστά αδικοπραξία. Είναι όμως δυνατόν μια υπαίτια ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη, με την οποία παραβιάζεται η σύμβαση, να θεμελιώνει και ευθύνη από αδικοπραξία. Η υπαίτια ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη, με την οποία παραβιάζεται σύμβαση, μπορεί, πέρα από την αξίωση για παραβίαση της σύμβασης, να επιστηρίξει και αξίωση αποζημίωσης από αδικοπραξία, εάν και χωρίς τη συμβατική σχέση τελούμενη θα ήταν παράνομη, ως αντικείμενη στο από το δίκαιο επιβαλλόμενο γενικό καθήκον του να μη ζημιώνει κάποιος άλλον υπαιτίως, χωρίς προς τούτο να απαιτείται και η συνδρομή κάποιου άλλου στοιχείου.

Σε μια τέτοια περίπτωση υπάρχει συρροή νομίμων βάσεων, μεταξύ συμβατικής και αδικοπρακτικής ευθύνης, ο δε δανειστής έχει δικαίωμα να στηρίξει την αξίωση του για αποζημίωση είτε στη σύμβαση, είτε στην αδικοπραξία, είτε επιβοηθητικά και στις δύο (ΑΠ 504/2016, ΑΠ 1801/2014). Από την ίδια ως άνω διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ, σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 147 - 149 ΑΚ και 386 ΠΚ προκύπτει ότι, γενεσιουργό λόγο υποχρέωσης σε αποζημίωση αποτελεί και η απατηλή συμπεριφορά σε βάρος του ζημιωθέντος, η οποία υπάρχει όταν κάποιος από δόλο, προκαλεί, ενισχύει ή διατηρεί με κάθε μέσο ή τέχνασμα σε άλλον, τη σφαλερή αντίληψη πραγματικών γεγονότων, ένεκα της οποίας αυτός προβαίνει σε δήλωση βούλησης ή επιχείρηση πράξης από την οποία υφίσταται ζημία, εφόσον το χρησιμοποιηθέν απατηλό μέσο υπήρξε αποφασιστικό για τη γενομένη δήλωση βούλησης ή την επιχειρηθείσα πράξη, ενώ δεν αποκλείεται η τυχόν χρησιμοποιηθείσα για την απάτη ψευδής παράσταση να αναφέρεται σε μελλοντικό γεγονός ή να συνδέεται με απόκρυψη κρίσιμων γεγονότων, την ύπαρξη των οποίων αγνοούσε ο ζημιωθείς και γνώριζε αυτός που τον εξαπάτησε (ΑΠ 895/2011).

Κατά την έννοια της ως άνω διάταξης του άρθρου 386 ΠΚ, ερμηνευομένης ενόψει και του άρθρου 27 του Ποινικού Κώδικα, δόλος συντρέχει όχι μόνον όταν ο δράστης επιδιώκει την πρόκληση της ζημίας αυτής, αλλά και όταν την γνωρίζει ως ενδεχόμενη και αποδέχεται τη δυνατότητα πρόκλησης της ίδιας ζημίας είτε ως αναγκαία είτε ως ενδεχόμενη συνέπεια της παράνομης συμπεριφοράς του (ΑΠ 1187/2021).

Σε κάθε περίπτωση δεν ενδιαφέρει το είδος της πλάνης που δημιουργήθηκε από την απάτη, δηλαδή αν αυτή είναι ή δεν είναι συγγνωστή, ουσιώδης ή επουσιώδης, καθώς και αν αναφέρεται αποκλειστικά στα παραγωγικά αίτια της βούλησης, αρκεί η πλάνη να υφίσταται κατά το χρόνο που δηλώνεται η βούληση (ΑΠ 691/2023, ΑΠ 2060/2022, ΑΠ 623/2022, ΑΠ 835/2022).

Η κρίση δε του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά, που δέχτηκε κυριαρχικώς, ως αποδειχθέντα, επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή η μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας, η παράβαση των οποίων ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 149/2024, ΑΠ 914/2021).Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου.

Ο λόγος αυτός υπάρχει, όταν εχώρησε ψευδής ερμηνεία ή κακή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Εσφαλμένη, κατ' ακρίβεια, εφαρμογή υπάρχει, όταν αποδόθηκε μεν στη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, ορθά, η έννοια του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, στη συνέχεια, όμως, δεν εφαρμόστηκε ο ίδιος στην κρινόμενη περίπτωση, αν και τα περιστατικά που δέχτηκε, (ανέλεγκτα), ο δικαστής της ουσίας υπάγονταν στον κανόνα αυτό ή αντίστροφα, εφαρμόστηκε ο κανόνας αυτός, αν και τα περιστατικά δεν υπάγονταν σ' αυτόν (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 4/ 2006, ΑΠ 1706/2014, ΑΠ 159/2004).

Ειδικότερα, ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σ' αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006).

Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ.

ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσία (ΟλΑΠ 3/2020, ΟλΑΠ 27 και 28/1998). Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση.

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 7/2006, ΑΠ 1525/2022, ΑΠ 1096/2022, ΑΠ 1470/2021, ΑΠ 1285/ 2021).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 εδ.

α' του Συντάγματος που επιτάσσει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά, ''έλλειψη αιτιολογίας'', ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της ''ανεπαρκής αιτιολογία'' ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους ''αντιφατική αιτιολογία'' (ΟλΑΠ 1/1999).

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναγράφονται σε αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμα της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επιδίκου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της συγκεκριμένης ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι, όμως, όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (ΟλΑΠ 15/2006).

Δηλαδή δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογία, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Η εκ πλαγίου παραβίαση του κανόνα του ουσιαστικού δικαίου (αρθρ. 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ), πρέπει να προκύπτει από τη διατυπωθείσα προς στήριξη του διατακτικού της προσβαλλομένης απόφασης ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού αυτής, δηλαδή από τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας επί των ζητημάτων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και με βάση τις οποίες το δικαστήριο, ως αναγκαίες, κατέληξε στην κρίση περί παραδοχής ή απόρριψης της αγωγής, της ένστασης ή της αντένστασης.

Ως ζητήματα, των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση, νοούνται μόνο οι ισχυρισμοί με αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή, στην θεμελίωση ή την κατάλυση του δικαιώματος, το οποίο ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως οι αρνητικοί της αγωγής ισχυρισμοί, ούτε η επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε η εκτίμηση των αποδείξεων, ακόμη και αν προτείνονται ως λόγοι έφεσης (ΟλΑΠ 28/1998, ΑΠ 354/2022, ΑΠ 420/2022, ΑΠ 1027/ 2022, ΑΠ 1470/2021, ΑΠ 109/2020, ΑΠ 319/ 2017, ΑΠ 1420/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, κατ' ορθή εκτίμηση του περιεχομένου του, αποδίδονται στη προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες από τους αριθ. 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, συνιστάμενες στο ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 297, 298, 914, 147 του ΑΚ και 386 του ΠΚ, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τους, δεχόμενο εσφαλμένα και με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ότι η εναγόμενη και ήδη αναιρεσείουσα, εν γνώσει της παρίστανε ψευδώς προς τα μέλη της αρμόδιας επιτροπής της Διεύθυνσης Τ.Υ.

του αναιρεσιβλήτου ότι είχε ολοκληρώσει το έργο που αναλάμβανε κάθε φορά, ενώ στην πραγματικότητα δεν παρείχε έργο βιολογικού καθαρισμού, με αποτέλεσμα τα αρμόδια όργανα του αναιρεσιβλήτου να προβαίνουν στην έκδοση των σχετικών βεβαιώσεων παραλαβής αυτού, χωρίς τις οποίες η αναιρεσείουσα δεν θα μπορούσε να λάβει ως αμοιβή το ποσό των 151.851,97 ευρώ, το οποίο και εισέπραξε, με ισόποση ζημία του αναιρεσιβλήτου.

Από την παραδεκτή, κατ` άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε τα ακόλουθα: "Η εναγομένη διατηρεί στο Βόλο ατομική επιχείρηση εμπορίας μηχανημάτων κατεργασίας νερού και χημικών προϊόντων.

Δυνάμει διαδοχικών συμβάσεων έργου που συνήψε με το εναγόμενο στο Βόλο, κατά το χρονικό διάστημα από 23-7-2008 έως 26-10-2011, ανέλαβε με απευθείας ανάθεση, την λειτουργία και συντήρηση της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων τμήματος Ιατρικής Σχολής στο Μεζούρλο Λάρισας, αντί της καθορισθείσης εκάστοτε αμοιβής.

Ειδικότερα συνήψε με την εναγομένη τις ακόλουθες συμβάσεις με τους αναφερόμενους για την καθεμία όρους: ι) την υπ' αριθ. πρωτ. ...-2008 σύμβαση εκτέλεσης του έργου ανάληψης λειτουργίας εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο Λάρισας, προϋπολογισμού 35.000 € συμπεριλαμβανομένων Γ.Ε -Ο.Ε και ΦΠΑ.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της σύμβασης η εναγομένη, αποκαλούμενη ο ανάδοχος του έργου, αφού εξέτασε επί τόπου την εγκατάσταση και την εγκριθείσα από τις υπηρεσίες της ΔΕΥΑ Λάρισας μελέτη κατασκευής και λειτουργίας ανέλαβε για διάρκεια ενός έτους αναλυτικά τα παρακάτω: να πραγματοποιήσει όλους τους προβλεπόμενους και απρόβλεπτους απαραίτητους χειρισμούς για την απρόσκοπτη λειτουργία της εγκατάστασης, όπως χημικοτεχνικές παρεμβάσεις, μηχανολογικές, ηλεκτρονικές διευθετήσεις και ρυθμίσεις, την παραλαβή και την χρήση των χημικών προσθέτων, το κόστος των οποίων θα βαρύνει το Πανεπιστήμιο, και κάθε ενέργεια που επιβάλλεται, ώστε η εγκατάσταση καθημερινώς να ανταποκρίνεται προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την εγκεκριμένη μελέτη.

Επίσης, εργασίες συντήρησης του Η/Μ εξοπλισμού, βαθμονομήσεις των οργάνων, καθαριότητα του χώρου, επαφές με τις ελεγκτικές υπηρεσίες της ΔΕΥΑΛ, της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ, την Διεύθυνση Υγιεινής. Οι ενέργειες όλες συμφωνήθηκε ότι θα καταγράφονται σε βιβλίο χειρισμών - πρωτοκόλλου, το οποίο θα βρίσκεται εντός του χώρου της εγκατάστασης.

Η εκτέλεση όλων των ανωτέρω εργασιών θα εκτελούνταν είτε με προσωπικό της αναδόχου, είτε με εξωτερικούς συνεργάτες που θα επιλέγονταν από τον ανάδοχο και των οποίων οι αμοιβές και το κόστος ασφάλειάς τους θα βάρυνε τον τελευταίο. Όλοι οι εργαζόμενοι θα ασφαλίζονταν σε αντίστοιχο ασφαλιστικό φορέα της Ελλάδας.

Ουσιαστικός σκοπός του αντικειμένου ήταν η άρτια, σύγχρονη, απλή, ασφαλής, υγιεινή προς το περιβάλλον, τους ανθρώπους και την παραγωγική διαδικασία, λειτουργία του συστήματος. Η αποπληρωμή των παραπάνω εργασιών συμφωνήθηκε ότι θα γίνει σε δύο δόσεις, στο τέλος κάθε εξαμήνου και το τίμημα θα είναι το ήμισυ της ανωτέρω αμοιβής, δηλαδή 14.700 €/ανά εξάμηνο για την εργασία και 2.793 €/εξάμηνο για τον αναλογούντα Φ.Π.Α.

Ο ανάδοχος θα προσκόμιζε στην Τεχνική Υπηρεσία τιμολόγιο της επιχείρησής του. Επίσης, στην ίδια σύμβαση περιγράφονταν και τα υλικά που απαιτούνταν ανά έτος για την εκτέλεση των παραπάνω εργασιών σύμφωνα με την προσφορά του αναδόχου. Η έγκαιρη προμήθεια των απαραίτητων χημικών πρόσθετων που θα απαιτούνταν κάθε φορά θα γινόταν από τον ανάδοχο, θα κοβόταν τιμολόγιο το οποίο θα κατατιθόταν στην Τεχνική Υπηρεσία για τον έλεγχο και την προώθηση του για πληρωμή.

Επιπλέον, συμφωνήθηκε ότι η εκτέλεση των πιο πάνω εργασιών θα γινόταν με την επίβλεψη και σύμφωνα με τις οδηγίες του Γ. Α. Η/Μ Μηχανικού, μονίμου υπαλλήλου του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ότι η πληρωμή στον ανάδοχο θα γινόταν μετά την παραλαβή των πιο πάνω εργασιών από την αρμόδια επιτροπή της υπηρεσίας και την πιστοποίηση ότι οι εργασίες αυτές έγιναν σύμφωνα με τις εντολές και υποδείξεις του επιβλέποντος, με τακτικό χρηματικό ένταλμα, που θα εκδιδόταν με βάση το τιμολόγιο του αναδόχου και θα θεωρούνταν από την αρμόδια υπηρεσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ότι στην εργολαβία θα ίσχυε εργολαβικό ποσοστό για την αξία των εργασιών που θα εκτελούνταν και ότι σε περίπτωση διαφωνιών θα ορίζεται επιτροπή εκ μέρους του ΤΕΕ Μαγνησίας και η γνωμάτευσή της θα γίνεται αποδεκτή εκ μέρους των συμβαλλομένων.

Σε εκτέλεση της ανωτέρω σύμβασης η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2008 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 1.380,40€, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ ποσού 46,4€ για την προμήθεια των υλικών που χρησιμοποίησε και η αρμόδια επιτροπή εξέδωσε την από 23.1.2009 βεβαίωση παραλαβής. Για την παροχή δε των υπηρεσιών της και την είσπραξη του ημίσεως της αμοιβής της, όπως είχε συμφωνηθεί με την ως άνω σύμβαση εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2009 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 17.493€ (συμπ/vou ΦΠΑ 19%).

Ακολούθως, εκδόθηκε η από 26.3.2009 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ. του ενάγοντος, με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη...".

Λίγο πριν από την λήξη της ως άνω σύμβασης, η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2009 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 17.493€, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 19%, ήτοι το αντιστοιχούν στο υπόλοιπο της συμφωνηθείσας αμοιβής της, καθώς και το υπ' αριθ. ....2009 τιμολόγιο για την προμήθεια αναλωσίμων που χρησιμοποιούσε. Έπειτα, εκδόθηκε η από 24.9-2009 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ.

του αντιδίκου με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας εγκ/σης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη...". Προκειμένου η εναγομένη να λάβει την αμοιβή της για το υπ' αριθμ. ...-2009 τιμολόγιο εκδόθηκε το με αριθμ. .../2009 χρηματικό ένταλμα ποσού 17.493 ευρώ και παραδόθηκαν σ' αυτήν δύο τραπεζικές επιταγές με αριθμό ...

και ... , με ημερομηνία εκδόσεως ...-2009 και ...-2009 και ποσού 16.317€ και 2.296€ αντίστοιχα η καθεμία, ενώ για την αμοιβή της για το υπ' αριθμ. ...-2009 τιμολόγιο εκδόθηκε το με αριθμ. .../2009 χρηματικό ένταλμα, ποσού 15.822,51 ευρώ και παραδόθηκαν σ' αυτήν δύο τραπεζικές επιταγές με αριθμό ... και ... , με ημερομηνία εκδόσεως ...-2009 και ...-2009, ποσού 14.758,81€ και 1.063,7€ αντίστοιχα η καθεμία.

Για την ολική δε εξόφληση του με αριθμό ...-2009 τιμολογίου εκδόθηκε επίσης το με αριθμό .../2009 χρηματικό ένταλμα, ποσού 1.670,49 ευρώ και παραδόθηκε η με αριθμό ... επιταγή με ημερομηνία έκδοσης την ...-2009 ποσού 1.670,49€. Επιπλέον, για την εξόφληση των με αριθμούς ...-2008 και ...-2009 τιμολογίων προμήθειας διαφόρων χημικών προϊόντων εκδόθηκαν τα με αριθμούς .../2009 και .../2009 χρηματικά εντάλματα, ποσού 1.380,40 και 5.312,64 ευρώ αντίστοιχα και παραδόθηκε για το δεύτερο εξ αυτών η με αριθμό ...

τραπεζική επιταγή με ημερομηνία εκδόσεως την ...-2009, ποσού 4.972,36€. Όπως προκύπτει δε από την υπ' αριθ. ...-2010 βεβαίωση παρακράτησης φόρου της οικονομικής υπηρεσίας του ενάγοντος, υπογράφουσα από τον Α. Κ. το υπ' αριθ. ....2008 τιμολόγιο ποσού 12.602€ που επικαλείται ο ενάγων δεν αφορούσε την επίδικη σύμβαση, αλλά προμήθεια υλικών που καταβαλλόταν χωριστά με την προσκόμιση του τιμολογίου, σύμφωνα με το περιεχόμενο της ως άνω συμβάσεως.

Κατά τον ίδιο τρόπο εξεδόθη και το υπ' αριθ. ....2009 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 5.312,64€, εκ των οποίων 4.464,40€ αντιστοιχούσαν σε καθαρή αξία και 848,24€ σε ΦΠΑ (19%), 2) την υπ' αριθ. πρωτ. ...-2009 σύμβαση για την εκτέλεση του ίδιου έργου με απευθείας ανάθεση, προϋπολογισμού 33.703€ συμπεριλαμβανομένων Γ.Ε-Ο.Ε και ΦΠΑ., για διάρκεια ενός εξαμήνου και από 23-7-09 έως 23-1-2010, με τους ίδιους όρους όπως και η πρώτη σύμβαση με τη διαφορά ότι η αποπληρωμή των παραπάνω εργασιών συμφωνήθηκε να γίνει σε μία δόση, στο τέλος του εξαμήνου και το τίμημα θα ήταν 23.000€ με Φ.Π.Α, και ότι το συνολικό κόστος των υλικών και των ανταλλακτικών θα ήταν, σύμφωνα με την προσφορά 10.703€ με Φ.Π.Α.

Κατά τη λήξη της ως άνω σύμβασης, η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2010 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 23.000€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 19%, ήτοι το αντιστοιχούν στη συμφωνηθείσα αμοιβή για την εκτέλεση των εργασιών της, καθώς επίσης και το υπ' αριθ. ....2010 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 6.846,93€ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ για την προμήθεια των αναλωσίμων που χρησιμοποιούσε, αν και στην ως άνω σύμβαση προβλεπόταν ποσό 10.703,00€ για την προμήθεια αναλώσιμων.

Ακολούθως, εκδόθηκε η από ....2010 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ. του ενάγοντος με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας απαιτούμενων αναλώσιμων και ανταλλακτικών της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη".

Προκειμένου η εναγομένη να λάβει την αμοιβή της για το υπ' αριθμ. ...-2010 τιμολόγιο εκδόθηκε το με αριθμ. .../2010 χρηματικό ένταλμα, ποσού 23.000 ευρώ, ενώ για την εξόφληση του με αριθμό ...-2010 τιμολογίου για την προμήθεια απαιτούμενων αναλώσιμων εκδόθηκε το με αριθμό .../2010 χρηματικό ένταλμα, ποσού 6.846,93 ευρώ και τελικώς, παραδόθηκε σ' αυτήν μια τραπεζική επιταγή με αριθμό ..., με ημερομηνία έκδοσης την 29-4-2010, ποσού 28.070,56€. 3) Ακολούθως, η Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών του ενάγοντος εισηγήθηκε τη διενέργεια πρόχειρου μειοδοτικού διαγωνισμού για το συγκεκριμένο έργο και ταυτόχρονα με το υπ' αριθ.

πρωτ. ....2010 έγγραφό της εισηγήθηκε την έγκριση παράτασης της προαναφερθείσας σύμβασης για χρονικό διάστημα δύο μηνών και με κατ' αποκοπή τίμημα, ποσού 7.660€, μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας του πρόχειρου σχετικού διαγωνισμού. Το Πρυτανικό Συμβούλιο, με την υπ' αριθ. ....2010 απόφασή του, ενέκρινε ομόφωνα την παράταση της ανωτέρω σύμβασης για το χρονικό αυτό διάστημα και αντί του ανωτέρω ποσού, για την ομαλή λειτουργία του κτιριακού συγκροτήματος, επειδή αφορούν σε εργασίες συντήρησης της διαχείρισης των επικινδύνων αποβλήτων στο βιολογικό σταθμό στο Τμήμα Ιατρικής στο Μεζούρλο, μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες επιλογής ανάδειξης αναδόχου.

Έτσι, οι διάδικοι συνυπέγραψαν την υπ' αριθ. πρωτ. ....2010 σύμβαση εκτέλεσης έργου (παράταση της αριθμ. πρωτ. ...-09 σύμβασης), με απευθείας ανάθεση, προϋπολογισμού 7.660,00€ συμπεριλαμβανομένων Γ.Ε-Ο.Ε και ΦΠΑ, διάρκειας ενός διμήνου, ήτοι από 24-1-2010 έως 24-3-2010. Μετά την λήξη της ως άνω σύμβασης, η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2010 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 7.660€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 19% ποσού 506,4€, κατά τα συμφωνηθέντα.

Ακολούθως, εκδόθηκε η από 16.6.2010 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ. του αντιδίκου με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας και απαιτούμενων αναλωσίμων και ανταλλακτικών της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη".

Προκειμένου η εναγομένη να λάβει την αμοιβή της εκδόθηκε το με αριθμό .../2010 χρηματικό ένταλμα, ποσού 7.660 ευρώ 4) Στις 3-3-2010 το εναγόμενο εξέδωσε την υπ' αριθ. πρωτ. ...-2010 περίληψη διακήρυξης μειοδοτικού διαγωνισμού για την ανάδειξη αναδόχου του ως άνω έργου, με προϋπολογισμό δαπάνης 25.210€ και 4.790€ για Φ.Π.Α.

Η δημοπρασία θα γίνονταν την 9-3-2010 και στη δημοπρασία θα γίνονταν δεκτοί εργολήπτες εγγεγραμμένοι στο ΜΕΕΠ, A1, Α2 & 1η τάξη και εγγεγραμμένοι στα νομαρχιακά μητρώα εμπειροτέχνες, για εργασίες καθαρισμού και επεξεργασίας νερού και υγρών, στερεών & αερίων αποβλήτων. Την ....2010 ο κ. Χ. Τ., χημικός μηχανικός, απέστειλε στον Πρύτανη κ.

Γ. και τον αντιπρύτανη κ. Μ. την υπ' αριθ. πρωτ. ...-2010 επιστολή με την οποία διαμαρτυρόταν, γιατί η προκήρυξη είχε συνταχθεί σαν να επρόκειτο για κάποια κατασκευή και όχι παροχή υπηρεσιών και απέκλεισε αυτόν και άλλους που ασχολούνται με την λειτουργία βιολογικών καθαρισμών, με αποτέλεσμα και η προκήρυξη να μην είναι σύννομη, αλλά και να μην υπάρχει κέρδος για το ενάγον λόγω αποκλεισμού περισσότερων ενδιαφερομένων και ζητούσε να αναβάλουν τον διαγωνισμό και να προκηρύξουν άλλον σύμφωνα με το νόμο περί προμηθειών, όπως άρμοζε στην προκειμένη περίπτωση.

Ωστόσο, ο διαγωνισμός έγινε και απέβη άγονος, καθόσον δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά, όπως αποδεικνύεται από το υπ' αριθ. πρωτ. ...-2010 πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, το οποίο υποβλήθηκε στην Πρυτανεία του ΠΘ, δυνάμει του υπ' αριθ. ...-2010 εγγράφου της Δ/νσης Τ.Υ. Με την υπ' αριθ. ...-2010 απόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου αποφασίστηκε η επιλογή αναδόχου για την υλοποίηση του έργου συντήρησης λειτουργίας εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων τμήματος ιατρικής στη Λάρισα, με απευθείας ανάθεση, δεδομένου ότι στον ανοικτό διαγωνισμό που προηγήθηκε δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά και επειδή οι εργασίες συνέχισης της συντήρησης του Βιολογικού Καθαρισμού κρίθηκαν πλέον απαραίτητες, για την ομαλή λειτουργία του κτιριακού συγκροτήματος.

Την 16.3.2010 ο Χ. Τ. κατέθεσε την υπ' αριθ. πρωτ. ...-2010 προσφορά παροχής υπηρεσιών για την λειτουργία και συντήρηση της εγκατάστασης για χρονικό διάστημα έξι μηνών αντί ποσού 20.000€ πλέον Φ.Π.Α. Την 24-3-2010 η εναγομένη υπέβαλε την υπ' αριθ. πρωτ. 362/24.3-2010 έγγραφη προσφορά της για το χρονικό διάστημα από 25.3-2010 έως 24-9-2010 αντί ποσού 19.800€ πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α.. (21%), ήτοι συνολικά 23.958€, συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων αναλώσιμων υλικών.

Έτσι, οι διάδικοι συνεβλήθησαν πάλι και συνυπέγραψαν την υπ' αριθ. πρωτ. ....2010 σύμβαση εκτέλεσης του έργου συντήρησης λειτουργίας εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων τμήματος ιατρικής στη Λάρισα αντί συνολικής αμοιβής 23.958€ συμπεριλαμβανομένων Γ.Ε., Ο.Ε. και του αναλόγου Φ.Π.Α. (σύμφωνα με την αρ. πρωτ. 362/24-3-10 οικονομική προσφορά), για διάρκεια ενός εξαμήνου και από 25-3-2010 έως 25-9-2010, η αποπληρωμή δε των παραπάνω εργασιών θα γινόταν σε μία δόση, στο τέλος του εξαμήνου και το τίμημα ορίστηκε στο ποσό των 23.958€ με Φ.Π.Α.

Μετά την λήξη της ως άνω σύμβασης, η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2010 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 23.958€ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, ήτοι το αντιστοιχούν στη συμφωνηθείσα αμοιβή για την εκτέλεση των εργασιών της και η αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ. εξέδωσε την από ....2010 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου, με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "...

όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Συντήρηση λειτουργίας εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη". Προκειμένου η εναγομένη να λάβει την αμοιβή της για το υπ' αριθμ. ...-2010 τιμολόγιο εκδόθηκε το με αριθμ..../2010 χρηματικό ένταλμα, ποσού 23.958 ευρώ και παραδόθηκαν σ' αυτήν δύο τραπεζικές επιταγές με αριθμό ...

και ..., με ημερομηνία εκδόσεως ...-2010, ποσού 14.170,10€ και 8.229,66€ αντίστοιχα η καθεμία. 5) Την ...-2010, δυνάμει της υπ' αριθ. πρωτ. ...-2010 προσφοράς της η εναγομένη πρότεινε την ανανέωση της σύμβασης για ένα εξάμηνο με τους ίδιους όρους και με αυξημένο τίμημα κατά 395 € λόγω αύξησης του Φ.Π.Α. κατά δύο μονάδες, ήτοι για συνολικό ποσό 24.354€.

Η Δ/νση Τ.Υ. εισηγήθηκε την έγκριση της ανωτέρω δαπάνης δυνάμει του υπ' αριθ. ....2010 εγγράφου της και τελικώς, οι διάδικοι κατήρτισαν την υπ' αριθ. πρωτ. ....2010 σύμβαση εκτέλεσης έργου με απευθείας ανάθεση, προϋπολογισμού 24.354€ συμπεριλαμβανομένων Γ.Ε - Ο.Ε και ΦΠΑ, για διάρκεια ενός εξαμήνου και από 13-10-2010 έως 12-4-2011.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της σύμβασης η εναγομένη ανέλαβε να πραγματοποιεί όλους τους προβλεπόμενους και απρόβλεπτους απαραίτητους χειρισμούς για την απρόσκοπτη λειτουργία της εγκατάστασης όπως χημικοτεχνικές παρεμβάσεις, μηχανολογικές, ηλεκτρονικές διευθετήσεις και ρυθμίσεις, την παραλαβή και την χρήση των χημικών προσθέτων το κόστος των οποίων θα βαρύνει το Πανεπιστήμιο και κάθε ενέργεια που επιβάλλεται ώστε η εγκατάσταση καθημερινώς να ανταποκρίνεται προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την εγκεκριμένη μελέτη.

Η ευθύνη συντήρησης του Βιολογικού καθαρισμού θα ήταν 24 ώρες την ημέρα και όλες τις ημέρες της εβδομάδας ανεξαρτήτως αργιών και Κυριακών. Συμφωνήθηκε ότι επιβαλλόταν τουλάχιστον μια φορά την ημέρα - το πρωί - η παρουσία του αναδόχου στο χώρο του βιολογικού σταθμού όπου θα καταγράφει τα δεδομένα του ΡΗ κ.λ.π.

και θα ελέγχει τη λειτουργία των αντλιών λάσπης, βυθού επιφάνειας και απομάκρυνση υπερχειλίσεων, έλεγχος φιλτρόπρεσσας, έλεγχος στάθμης αποβλήτων στις δεξαμενές κ.λ,π. Επίσης θα αναλάμβανε εργασίες συντήρησης του Η/Μ εξοπλισμού, βαθμονομήσεις των οργάνων, καθαριότητα του χώρου, επαφές με τις ελεγκτικές υπηρεσίες της ΔΕΥΑΛ, της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ, την Διεύθυνση Υγιεινής.

Η αποπληρωμή των παραπάνω εργασιών συμφωνήθηκε ότι θα γίνει σε δύο δόσεις στο τέλος του κάθε τριμήνου και το τίμημα θα είναι 24.354,00 € με Φ.Π.Α. συνολικά. Μετά την λήξη του πρώτου τριμήνου της ως άνω σύμβασης, η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ...-2011 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 12.177€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 23%, ήτοι το αντιστοιχούν στην πρώτη δόση της συμφωνηθείσας αμοιβής το οποίο της καταβλήθηκε την 7-4-2011, δυνάμει του υπ' αριθ. .../2010 χρηματικού εντάλματος, ποσού 12.177 ευρώ και την παράδοση της με αριθμό ...

τραπεζικής επιταγής με ημερομηνία έκδοσης την 7-4-2011, ποσού 11.409,33€. Ακολούθως, εκδόθηκε η από 17-3-2011 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ. με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας και απαιτούμενων αναλωσίμων της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη".

Μετά τη λήξη της σύμβασης, η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2011 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 12.177€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 23%, ήτοι το αντιστοιχούν στην δεύτερη δόση της συμφωνηθείσας αμοιβής το οποίο της καταβλήθηκε την 30.6.2011, δυνάμει του υπ' αριθ. .../2011 χρηματικού εντάλματος, ποσού 12.177 ευρώ και την παράδοση της με αριθμό ...

τραπεζικής επιταγής με ημερομηνία έκδοσης την 30.6.2011, ποσού 11.385€. Επίσης, εκδόθηκε η από 18.5.2011 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ. του αντιδίκου, με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας και απαιτούμενων αναλωσίμων της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη". 6) Επειδή η ανωτέρω σύμβαση έληγε την ...-2011 η εναγομένη κατέθεσε στην αρμόδια Τ.Υ.

την υπ' αριθ. πρωτ. ...-2011 έγγραφη προσφορά της, με την οποία πρότεινε την ανανέωση της ανάληψης λειτουργίας της εγκατάστασης, με τους ίδιους όρους όπως και η ως άνω από 13.10.2010 σχετική σύμβαση. Το Πρυτανικό Συμβούλιο με την υπ' αριθ. ...-2011 απόφασή του ενέκρινε ομόφωνα την ανωτέρω δαπάνη με απευθείας ανάθεση στον ίδιο ανάδοχο-κατασκευαστή και έτσι, υπογράφηκε η υπ' αριθ.

πρωτ. ....2011 σύμβαση εκτέλεσης έργου με απευθείας ανάθεση, προϋπολογισμού 24.354€ συμπεριλαμβανομένων Γ.Ε - Ο.Ε και ΦΠΑ για διάρκεια ενός εξαμήνου και από 13-4-2011 έως 13-10-2011. Με τη σύμβαση αυτή η εναγομένη ανέλαβε να πραγματοποιεί όλους τους προβλεπόμενους και απρόβλεπτους απαραίτητους χειρισμούς για την απρόσκοπτη λειτουργία της εγκατάστασης όπως χημικοτεχνικές παρεμβάσεις, μηχανολογικές, ηλεκτρονικές διευθετήσεις και ρυθμίσεις, την παραλαβή και την χρήση των χημικών προσθέτων το κόστος των οποίων θα βάρυνε το Πανεπιστήμιο και κάθε ενέργεια που επιβάλλεται ώστε η εγκατάσταση καθημερινώς να ανταποκρίνεται προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την εγκεκριμένη μελέτη.

Η ευθύνη συντήρησης του Βιολογικού καθαρισμού ήταν 24 ώρες την ημέρα και όλες τις ημέρες της εβδομάδας ανεξαρτήτως αργιών και Κυριακών. Σύμφωνα με τη σύμβαση επιβαλλόταν κάθε πρωί ο εκπρόσωπος της επιχείρησης να ευρίσκεται στο χώρο των εγκαταστάσεων στο Μεζούρλο στη Λάρισα να καταγράφει τα δεδομένα του ΡΗ κ.λ.π.

να ελέγχει τη λειτουργία των αντλιών λάσπης, βυθού επιφάνειας και απομάκρυνση υπερχειλίσεων, να ελέγχει τη φιλτρόπρεσσα, τη στάθμη αποβλήτων στις δεξαμενές κ.λ,π. και να συμπληρώνει το έντυπο ελέγχου με τα στοιχεία: Καταγραφή ΡΗ, Έλεγχος στάθμης των αποβλήτων στις δεξαμενές, Έλεγχος δοσομετρικών συστημάτων, Έλεγχος λειτουργίας αντλιών, Έλεγχος διατάξεων ασφαλείας, Έλεγχος στεγανότητας και καλής λειτουργίας όλης της εγκατάστασης, καθώς επίσης εργασίες συντήρησης του Η/Μ εξοπλισμού, βαθμονομήσεις των οργάνων, καθαριότητα του χώρου, επαφές με τις ελεγκτικές υπηρεσίες της ΔΕΥΑΛ, της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ, τη Διεύθυνση Υγιεινής.

Επιπλέον, συμφωνήθηκε ότι οι ενέργειες - έλεγχοι και εργασίες - όλες θα καταγράφονται καθημερινά στο ημερήσιο ημερολόγιο - έντυπο ελέγχου το οποίο θα βρίσκεται εντός του χώρου της εγκατάστασης και το οποίο θα προσκομίζεται στη Τεχνική Υπηρεσία του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και θα υπογράφεται από τον επιβλέποντα, τον Προϊστάμενο Συντήρησης και θα θεωρείται από τον Διευθυντή της Τεχνικής Υπηρεσίας στο τέλος κάθε μήνα.

Μετά την λήξη του πρώτου τριμήνου της ως άνω σύμβασης, η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2011 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 12.177€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 23%, ήτοι το αντιστοιχούν στην πρώτη δόση της συμφωνηθείσας αμοιβής, το οποίο της καταβλήθηκε την 16.11.2011, δυνάμει του υπ' αριθ. .../2011 χρηματικού εντάλματος, ποσού 12.177 ευρώ και την παράδοση δύο τραπεζικών επιταγών με αριθμούς ...

και ..., με ημερομηνίες έκδοσης την 16-11-2011, ποσού 9.177,75€ και 2.207,25€ αντίστοιχα η καθεμία. Ακολούθως, εκδόθηκε η προσαγόμενη και επικαλούμενη από ....2011 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ. του ενάγοντος, με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας και απαιτούμενων αναλωσίμων της εγκατάστασης επεξεργασίας απάνεμων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη".

Κατά τη λήξη της σύμβασης, εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2011 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 12.177€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 23%, ήτοι το αντιστοιχούν στη δεύτερη δόση της συμφωνηθείσας αμοιβής, το οποίο της καταβλήθηκε την ....2011, δυνάμει του υπ' αριθ. .../2011 χρηματικού εντάλματος, ποσού 12.177 ευρώ και την παράδοση της με αριθμό ...

τραπεζικής επιταγής με ημερομηνία έκδοσης την 19-12-2011, ποσού 11.781 €, αφού εκδόθηκε η προσαγόμενη και επικαλούμενη από 21.11.2011 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ. του αντιδίκου, με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας και απαιτούμενων αναλωσίμων της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη". 7) Τέλος, με την υπ' αριθ. ....2011 απόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου αποφασίστηκε η διενέργεια ισόποσης ως άνω δαπάνης για το ίδιο έργο και για χρονικό διάστημα 6 μηνών με απευθείας ανάθεση στον ίδιο ανάδοχο-κατασκευαστή χωρίς καμία μεταβολή του τιμήματος.

Σε εκτέλεση της ανωτέρω απόφασης υπογράφηκε από τους διαδίκους η υπ' αριθ. πρωτ. ...-2011 σύμβαση εκτέλεσης έργου με απευθείας ανάθεση, προϋπολογισμού 24.354€ συμπεριλαμβανομένων Γ.Ε - Ο.Ε και ΦΠΑ, για διάρκεια ενός εξαμήνου και από 14-10-2011 έως 14-04-2012, σύμφωνα με την οποία ο ανάδοχος ανέλαβε να πραγματοποιεί όλους τους προβλεπόμενους και απρόβλεπτους απαραίτητους χειρισμούς για την απρόσκοπτη λειτουργία της εγκατάστασης όπως χημικοτεχνικές παρεμβάσεις, μηχανολογικές, ηλεκτρονικές διευθετήσεις και ρυθμίσεις, την παραλαβή και την χρήση των χημικών προσθέτων το κόστος των οποίων θα βαρύνει το Πανεπιστήμιο και κάθε ενέργεια που επιβάλλεται ώστε η εγκατάσταση καθημερινώς να ανταποκρίνεται προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την εγκεκριμένη μελέτη.

Η ευθύνη συντήρησης του Βιολογικού καθαρισμού θα ήταν 24 ώρες την ημέρα και όλες τις ημέρες της εβδομάδας ανεξαρτήτως αργιών και Κυριακών. Επίσης, επιβαλλόταν κάθε πρωί - ώρες εργασίας υπηρεσίας ο εκπρόσωπος της επιχείρησης καταλλήλου επιστημονικής αδείας επίβλεψης - κατασκευής - συντήρησης Βιολογικού Σταθμού, να ευρίσκεται στο χώρο των εγκαταστάσεων στο Μεζούρλο στη Λάρισα να καταγράφει τα δεδομένα του ΡΗ κ.λ.π.

να ενημερώνει την υπηρεσία κατά την κρίση της επίβλεψης, να ελέγχει τη λειτουργία των αντλιών λάσπης, βυθού επιφάνειας και απομάκρυνση υπερχειλίσεων, να ελέγχει τη φιλτρόπρεσσα, τη στάθμη αποβλήτων στις δεξαμενές κ.λ.π. και να συμπληρώνει το έντυπο ελέγχου με τα στοιχεία: Καταγραφή ΡΗ, έλεγχος στάθμης των αποβλήτων στις δεξαμενές, έλεγχος δοσομετρικών συστημάτων, έλεγχος λειτουργίας αντλιών, έλεγχος διατάξεων ασφαλείας, έλεγχος στεγανότητας και καλής λειτουργίας όλης της εγκατάστασης, εργασίες συντήρησης του Η/Μ εξοπλισμού, βαθμονομήσεις των οργάνων, καθαριότητα του χώρου, επαφές και επίλυση προβλημάτων με τις ελεγκτικές υπηρεσίες της ΔΕΥΑΛ, της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ, την Διεύθυνση Υγιεινής και κάθε άλλο ελεγκτικό οργανισμό.

Επίσης, απαιτούνταν αναλώσιμα υλικά όπως αναφέρονται παρακάτω, τα οποία συμφωνήθηκε ότι ο ανάδοχος θα διαθέσει με δική του δαπάνη αλλά και οποιοδήποτε άλλο πρόσθετο αναλώσιμο υλικό απαιτηθεί για τον ορθό και πλήρη καθαρισμό των αποβλήτων. Εκτός των ανωτέρω συμφωνήθηκε ότι πρέπει να τηρείται βιβλίο εντός του σταθμού όπου α) θα καταγράφονται τυχόν επισκευές του σταθμού μετά από έλεγχο της επίβλεψης, β) θα καταγράφονται αφού πρώτα παραληφθούν από την επίβλεψη όλα τα απαραίτητα υλικά και ανταλλακτικά, γ) θα καταγράφεται όλη η αλληλογραφία με τις ελεγκτικές αρχές.

Τα ημερήσια έντυπα - φύλλα μετρήσεως ΡΗ κ.λ.π. καθώς και ελέγχων λειτουργίας των εγκαταστάσεων θα προσκομίζονται στην Τεχνική Υπηρεσία του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και θα υπογράφονται από τον επιβλέποντα, τον Προϊστάμενο Συντήρησης και θα θεωρείται από την Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών στο τέλος κάθε μήνα.

Παράλληλα θα κατατίθεται στην Υπηρεσία και η αλληλογραφία των επαφών για επίλυση προβλημάτων με τις ελεγκτικές υπηρεσίες (ΔΕΥΑΛ, Δ/νση Υγιεινής κ.λ.π.). Μετά την λήξη του πρώτου τριμήνου της ως άνω σύμβασης, η εναγομένη εξέδωσε το υπ' αριθ. ....2012 τιμολόγιο, συνολικού ποσού 12.177€ (συμπ/νου ΦΠΑ 23%), ήτοι το αντιστοιχούν στην πρώτη δόση της συμφωνηθείσας αμοιβής της και η αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ.

εξέδωσε την από ...-2012 βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου με την οποία βεβαιώνεται επί λέξει ότι: "... όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας και απαιτούμενων αναλωσίμων της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη".

Για την καταβολή της ως άνω πρώτης δόσης της αμοιβής της εκδόθηκε το υπ' αριθ. .../2012 χρηματικό ένταλμα πληρωμής ποσού 12.177€, το οποίο όμως επιστράφηκε αθεώρητο, δυνάμει της υπ' αριθ. ....2012 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό Μαγνησίας Δ. Α. με την αιτιολογία ότι "έγινε ανεπίτρεπτη κατάτμηση δαπάνης αφού σε ετήσια βάση η δαπάνη αυτή ξεπερνά το προβλεπόμενο όριο για απευθείας ανάθεση με την αριθ. ...2003 απόφαση του Υφυπουργού Δημοσίων Έργων που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρ. 4 παρ. 2 του ν. 1418/1984 (φεκ 23Α) και ούτε υφίστανται οι προϋποθέσεις του άρθρου 28 του ν. 3669/2008 για απευθείας ανάθεση".

Μετά την έκδοση της ως άνω πράξης οι αρμόδιοι υπάλληλοι παραλαβής του έργου δεν υπέγραψαν την βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου για το β' τρίμηνο, με αποτέλεσμα να μην έχει καταβληθεί στην εναγομένη η αντίστοιχη αμοιβή της. Με αφορμή το ως άνω γεγονός και παλαιότερη ανακίνηση του ζητήματος για το ποια η κατάσταση του βιολογικού σταθμού και αν η καταβαλλόμενη αμοιβή αντιστοιχούσε στην ποιότητα και το εύρος του παρεχόμενου έργου, οι πρυτανικές αρχές ανέθεσαν στον αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών Ν.

Α. να διερευνήσει το ζήτημα. Ο ανωτέρω μετά από αυτοψία που πραγματοποίησε στις 12-5-2012 κατέληξε στις εξής ουσιώδεις διαπιστώσεις και συμπεράσματα, όπως αυτολεξεί καταγράφονται στην από 22-5-2012 πορισματική του αναφορά: "Από τη επιτόπια επίσκεψη και αφού έλαβα υπόψη μου τα παρακάτω τρία έγγραφα που μου εστάλησαν ηλεκτρονικά, ήτοι (α) Σύμβαση εκτέλεσης Έργου με αρ.

πρ. .../2010, (β) Ηλεκτρολογικό διάγραμμα της SIEMENS που αφορά στην εγκατάσταση και (γ) Περιγραφή δραστηριοτήτων από την Εταιρία "..." έχω να παρατηρήσω τα εξής: Η μονάδα επεξεργασίας των αποβλήτων είναι υπόγεια και βρίσκεται στον προαύλιο χώρο του κτιρίου των εργαστηρίων της Ιατρικής Σχολής. Η προσπέλαση στις εγκαταστάσεις γίνεται από καταπακτή που οδηγεί στο υπόγειο χώρο του μηχανοστασίου, ο οποίος βρίσκεται ακριβώς επάνω από τις δεξαμενές επεξεργασίας.

Οι δεξαμενές διαθέτουν καπάκια, αλλά κάποιες από αυτές είχαν τα καπάκια ανοιχτά και στο δάπεδο βρέθηκαν να υπάρχουν διάφορες τρύπες ανοιχτές. Στο χώρο αυτό βρίσκονται οι ηλεκτρικοί πίνακες, φυγοκεντρικές και άλλου τύπου αντλίες, δοσομετρικές αντλίες, ηλεκτρομειωτήρες - αναδευτήρες και άλλοι ηλεκτροκινητήρες.

Στον ίδιο χώρο φαίνεται και ο προσαγωγός των αποβλήτων που οδηγεί τα απόβλητα δια μέσου κλειστού στατικού φίλτρου στη δεξαμενή εξισορρόπησης. Ακολουθεί περιγραφή σύμφωνα με το διάγραμμα ροής της μονάδας. 1) Δεξαμενή Εξισορρόπησης. Σύμφωνα με το σχέδιο (Σχήμα 1) και το έγγραφο (γ), τα απόνερα συλλέγονται σε υπόγεια δεξαμενή (Δεξαμενή Εξισορρόπησης, ΔΕ), αφού διέλθουν από εσχάρα συγκράτησης ευμεγεθών στερεών (δοχείο με φλαντζωτό καπάκι, βλέπε Φωτ. 1).

Η εσχάρα (σύμφωνα με το έγγραφο (γ)) έχει διάκενα 2,5 mm. Εκτιμάται ότι τα διάκενα αυτά είναι πολύ μικρά για ένα κλειστό σύστημα, εκτός και αν δεν υπάρχει καθόλου σήτα. Επίσης, δεν ήταν δυνατόν να ανοιχτεί με ευκολία το καπάκι, μάλλον λόγω διάβρωσης. Η ΔΕ είναι αεριζόμενη (για την ανάδευση των αποβλήτων) από δίκτυο αερισμού με 2 συγκροτήματα φυσητήρων-μοτέρ (με κωδικούς ...

και ... στο σχήμα, σωληνώσεις και σύστημα διάχυσης ΑΚΕΜΟ-100). Οι φυσητήρες όμως έχουν αφαιρεθεί, όπως και ο ένας κινητήρας (φωτ. 2). Οι σωληνώσεις αέρα υπάρχουν, αλλά δεν ήταν δυνατόν να ελεγχθεί η λειτουργία του συστήματος διάχυσης αέρα (εντός της υπόγειας δεξαμενής η οποία είχε απόνερα), λόγω έλλειψης των φυσητήρων.

Στην παραπάνω δεξαμενή φαίνεται ότι γίνεται προσθήκη χημικών με δύο δοσομετρικές (2011-2011) και (2012-2022) για πιθανή ρύθμιση του ρΗ (προφανώς με διαλύματα βάσης και οξέος), αλλά απουσιάζει κάποιο πεχάμετρο στο σχέδιο. Στο χώρο υπάρχει όμως ένα εξωτερικό πεχάμετρο και ηλεκτρόδιο χωρίς αυτόματη σύνδεση με τις δοσομετρικές.

Σε κάθε περίπτωση όμως δεν μπορεί να λειτουργήσουν οι δοσομετρικές και να γίνει πεχαμέτρηση χωρίς την ανάδευση με αέρα, ελλείψει των φυσητήρων. Στον ηλεκτρικό πίνακα όλοι οι διακόπτες χειρισμού του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού βρέθηκαν στη θέση "μηδέν", επιβεβαιώνοντας έτσι ότι μάλλον δεν εισέρχονταν καθόλου απόνερα στην εγκατάσταση.

Σε διαφορετική περίπτωση θα υπήρχε κίνδυνος να πλημμυρίσει η εγκατάσταση. Επίσης στο χώρο υπάρχουν 2 δοχεία με χημικά που πιθανολογείται ότι περιέχουν το ένα πυκνό οξύ και το άλλο βάση, με ανοικτά καπάκια (Φωτ. 3). 2) Δεξαμενή αερισμού. Από τη ΔΕ τα απόβλητα οδηγούνται στην δεξαμενή αερισμού (ΔΑ) για τη βιολογική επεξεργασία με δύο αντλίες με κωδικούς ...

και ... Ο αέρας προσδίδεται με το ίδιο δίκτυο φυσητήρων και σύστημα αερισμού ΑΚΕΜΟ 500, όπως αναφέρεται στο κείμενο. Εδώ φαίνεται ότι υπάρχει σχεδιαστικό λάθος διότι η στάθμη των νερών είναι πάντα σταθερή στη ΔΑ, ενώ στην ΔΕ μεταβάλλεται ανάλογα με την εισροή απονέρων, μέχρι σημείου που να αδειάζει. Επιπλέον, οι διαχυτές στη ΔΑ θα πρέπει να δίνουν αέρα με μικρότερες φυσαλίδες.

Προφανώς, ο αέρας δεν είναι δυνατόν να διανέμεται ισότιμα στις δύο δεξαμενές, αφού περισσότερες ποσότητες αέρα θα διοχετεύονται στη ΔΕ από ότι στη ΔΑ, με αποτέλεσμα να μην αερίζεται επαρκώς η δεξαμενή βιολογικής επεξεργασίας και να μη δημιουργείται η κατάλληλη βιομάζα (ελλείψει οξυγόνου πεθαίνουν οι μικροοργανισμοί). 3) Δεξαμενή καθίζησης (clarifier).

Η δεξαμενή καθίζησης (ΔΚ) είναι δεξαμενή τύπου lamella. Βρίσκεται σε διαφορετικό επίπεδο από τη ΔΑ και η τροφοδοσία γίνεται με τις αντλίες ... και ... Η έξοδος του επεξεργασμένου νερού από την καθίζηση οδηγεί στην αναρρόφηση των αντλιών ... του συστήματος μεμβρανών. Ενώ στη ΔΑ επιδιώκουμε βιολογική κροκίδωση με τη δράση των μικροοργανισμών (συσσωματώματα), η χρήση αντλιών καταστρέφει την κροκίδωση λόγω υψηλών διατμήσεων στη φτερωτή.

Επίσης, η χρήση της ΔΕ λειτουργεί ως "εξισορροπιστής" της παροχής, ώστε να έχουμε μικρή αλλά σταθερή και ομογενοποιημένη παροχή προς την καθίζηση για καλύτερα αποτελέσματα. Τίθεται το ερώτημα, πότε ξεκινούν και πότε σταματούν οι αντλίες από τη ΔΑ. Από την καθίζηση φαίνεται ότι επιστρέφει η περίσσεια της τροφοδοσίας ξανά στη ΔΑ.

Δηλαδή φαίνεται ότι υπάρχει άσκοπη κατανάλωση ενέργειας και διατάραξη ηρεμίας της καθίζησης, έλλειψη συντονισμού ομαλής έναρξης και παύσης 8 αντλιών (4 ζεύγη) που θα πρέπει να ελέγχονται από αισθητήρια έναρξης-παύσης ή διαφορικά μανόμετρα κ.α. 4) Συλλογή Λάσπης - Πάχυνση - Αφυδάτωση - Συλλογή αφυδατωμένης λάσπης.

Στη ΔΚ διαχωρίζεται το διαυγασμένο νερό που εξέρχεται από τη υπερχείλιση και η λάσπη που συγκεντρώνεται στον πυθμένα. Σε ότι αφορά στην έξοδο του διαυγασμένου νερού, αυτό οδηγείται απευθείας σε αντλίες για τροφοδοσία των μεμβρανών UF (ultra filtration), αν και στο σχήμα του εγγράφου (γ) φαίνεται ότι η υπερχείλιση της καθίζησης αναμειγνύεται με το καθαρό νερό από τις μεμβράνες στη δεξαμενή καθαρού νερού (ΔΚΝ) παρακάμπτοντας την επεξεργασία UF.

Αναφορικά με τη λάσπη εγείρονται τα εξής ερωτήματα: Πως ελέγχεται η λειτουργία εξόδου της λάσπης; Πόση ποσότητα εξέρχεται; Πώς ελέγχεται η έναρξη απομάκρυνσης της λάσπης; Πως σταματά αυτή απομάκρυνση; Πως ξεκινά η ανάδευση στο κλειστό (!!!) δοχείο λάσπης; Στα σχέδια αναφέρεται η λέξη πάχυνση, αλλά η δεξαμενή με τον αναδευτήρα πριν από την ονομαζόμενη "φιλτρόπρεσσα" κακώς αναφέρεται ως πάχυνση, αφού δεν έχουμε απομάκρυνση νερού.

Η "φιλτόπρεσσα" κακώς αναφέρεται ως φιλτρόπρεσσα αφού ουσιαστικά δεν είναι πρέσσα (δεν υπάρχει λειτουργία υπό πίεση), αλλά είναι μια υποτυπώδης μεταφορική ταινία που δεν μπορεί να λειτουργήσει ούτε καν ως μηχανικός πυκνωτής, αφού δεν διαθέτει υποδοχέα της υδαρούς λάσπης. Επίσης η έξοδος της υποτιθέμενης φιλτρόπρεσσας καταλήγει σε χοάνη μιας οριζόντιας ελικοειδούς φτερωτής αντλίας χωρίς κινητήρα.

Επίσης στην έξοδό της δεν υπάρχει σωλήνας (Φωτ. 4). Σχετικά με τον σχεδίασμά του παραπάνω συστήματος εκτιμάται ότι: Η λάσπη που εξέρχεται από την καθίζηση έχει στερεά περίπου 1 -1,5 % που με υποτιθέμενη πάχυνση μπορεί να μπορεί να φθάσει μέχρι 3% σε στερεά. Δηλαδή ουσιαστικά είναι νερό που δεν μπορεί να διαχειριστεί εύκολα.

Είναι αδύνατο να γίνει αφυδάτωση, δηλαδή να προκύψει στερεάς μορφής απόβλητο περιεκτικότητας >20 % σε στερεά, για να γίνει διαχείριση των στερεών αποβλήτων όπως αναφέρεται στην παράγραφο 3-5 του εγγράφου (γ). ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΤΙΣ 12-5-2012. 1.

Με την είσοδο στο υπόγειο μηχανοστάσιο η εικόνα θυμίζει εγκατάλειψη και ότι έχει πολύ καιρό να ασχοληθεί κάποιος με τη συντήρηση του εξοπλισμού, αφού υπάρχουν χαλασμένες αντλίες, σκουριασμένα εξαρτήματα (ορισμένα αποσπασμένα από τα μηχανήματα) και εξοπλισμός που βρίσκονται στο πάτωμα, ενώ τα δίκτυα σωληνώσεων στις πιο πολλές γραμμές δεν οδηγούν πουθενά αφού βρέθηκαν ασύνδετα και κατεστραμμένα (βλέπε π.χ.

φωτ. 5) Η αίσθηση υψηλής περιεκτικότητας σε υγρασία ενισχύεται από την εικόνα σκουριάς στο δάπεδο, στα μεταλλικά μέρη, καθώς και σε οτιδήποτε που μπορεί να φθαρεί. Η τοποθέτηση του ηλεκτρικού πίνακα στον χώρο αυτό με τόση υγρασία σίγουρα θα έχει επιφέρει και σοβαρές βλάβες σε ευαίσθητα όργανα όπως και σε ηλεκτρονικά κυκλώματα, δοσομετρικές, αισθητήρια κλπ. (φωτ. 6). 2.

Για περισσότερο από μια ώρα που παρέμεινα στην εγκατάσταση δεν φαινόταν ότι εισέρχονταν απόνερα, αλλά ούτε και δούλευε κανένα μηχάνημα. 3. Ο ηλεκτρικός πίνακας είχε όλους τους εξωτερικούς διακόπτες στη θέση μηδέν "ο". Το ίδιο συνέβαινε και τους εσωτερικούς διακόπτες των ασφαλειοδιακοπτών "relay". 4. Συγκροτήματα Φυσητήρων:

βρέθηκαν 2 βάσεις φυσητήρων αερισμού διαβρωμένες, αλλά χωρίς τα 2 σώματα φυσητήρων και επίσης χωρίς τον έναν κινητήρα (φωτ. 2). 5. Δυο αντλίες φυγοκεντρικές βρέθηκαν με σπασμένες σωλήνες στην αναρρόφηση της μιας και κατεστραμμένη την έξοδο του συλλέκτη εκροής (φωτ. 5). 6. Παραπλεύρως των παραπάνω αντλιών φαίνεται ηλεκτρομειωτήρας πεταμένος στο πάτωμα - ασύνδετος (φωτ. 7) με έντονα σημάδια σκουριάς και φθοράς. 7.

Δύο από τις τρεις δοσομετρικές αντλίες που είναι στη σειρά δεν διαθέτουν δοχείο χημικών (φωτ. 3 και 8). 8. Ηλεκτρόδιο, μάλλον ελέγχου στάθμης, κρέμεται εκτός δεξαμενής και με τα καλώδια πεταμένα στο πάτωμα. 9. Η ΔΚ έχει σκουριάσει εξωτερικά και έχει εικόνα εγκατάλειψης (τμήμα της φαίνεται στη φωτ. 3) 10. Το εσωτερικό του πίνακα δείχνει εικόνα φθοράς-σκουριάς, με χύμα καλώδια και κανάλια χωρίς καλύμματα (φωτ. 6). 11.

Εικόνα πίνακα με οξειδωμένα χάλκινα καλώδια εισόδου και προφανή τη φθορά των επαφών και στους ασφαλειοδιακόπτες. Σίγουρα αποτέλεσμα της υψηλής υγρασίας στον κλειστό χώρο όπου δεν βρέθηκε να λειτουργεί το σύστημα εξαερισμού. 12. Η αναφερόμενη ως φιλτρόπρεσσα βρίσκεται σε κατάσταση φθοράς και η κοχλιωτή αντλία που ακολουθεί αποσυνδεδεμένη χωρίς κινητήρα και χωρίς σωλήνα κατάθλιψης.

Επίσης δεν υπήρχε πουθενά συλλεγόμενη λάσπη που να είχε συσσωρευτεί σε δοχείο ή δεξαμενή από παλαιότερη χρήση. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ. Η μονάδα φαίνεται να μην λειτουργεί, τουλάχιστον εδώ και αρκετό καιρό, όπως γίνεται καταφανές από την κατάσταση εγκατάλειψης του χώρου και την έλλειψη βασικών τμημάτων της εγκατάστασης.

Θεωρώ ότι η εγκατάσταση για να λειτουργήσει απαιτεί επανασχεδιασμό, αλλά αυτή τη στιγμή επιφυλάσσομαι να προτείνω εξεύρεση άμεσης λύσης, αφού δεν διαθέτω τα στοιχεία σχεδιασμού που πρέπει να διερευνηθούν (ποιότητα - ποσότητα απονέρων κλπ). Επίσης πρέπει να διερευνηθεί η διαδικασία αδειοδότησης από την ΔΕΥΑΑ, να αναζητηθούν οι εγκρίσεις και μελέτες με τα σχέδια και να ξανασυζητηθεί ο επιδιωκόμενος σκοπός της εγκατάστασης, αφού πρώτα εκτιμηθούν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά και η ποσότητα των αποβλήτων.

Σε ότι αφορά την επάρκεια των φίλτρων UF δεν μπορεί να εκτιμηθεί αν μπορεί να λειτουργήσουν χωρίς να έχω στη διάθεσή μου τα ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία των απόνερων.". Επίσης με βάση την από ...-2012 έκθεση του επίκουρου καθηγητή του Α.Π.Θ. Μ. Μ., σχετικά με την τότε κατάσταση λειτουργίας της ως άνω μονάδας επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων των εργαστηρίων της Ιατρικής Σχολής Λάρισας, στο μηχανοστάσιο μπορεί να διαπιστώσει κανείς μελετητικές ατέλειες και κατασκευαστικές παραλείψεις, ειδικότερα δε "Στην κατηγορία μελετητικές ατέλειες κατατάσσονται: 1.

Η "σχάρα" τύπου φίλτρου πισίνας (Φωτ. 2), η οποία δεν προσφέρεται για οπτικό έλεγχο και τακτικό καθαρισμό. 2. Η κοινή τροφοδοσία αέρα της δεξαμενής εξισορρόπησης και αερισμού, καθώς η μεταβαλλόμενη στάθμη νερού της δεξαμενής εξισορρόπησης δεν επιτρέπει ελεγχόμενη παροχή αέρα στη δεξαμενή αερισμού. 3. Η ανακυκλοφορία λάσπης με βαρύτητα δεν επιτρέπει τον έλεγχο της παροχής και εγκυμονεί σοβαρό κίνδυνο να αδειάσει η δεξαμενή καθίζησης στη δεξαμενή αερισμού. 4.

Στα τριάντα χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας πρώτη φορά συναντώ αφυδάτωση λάσπης με διηθητικό χαρτί (στυπόχαρτο)!! Στην κατηγορία κατασκευαστικές παραλείψεις μπορεί κανείς να επισημάνει κατά φθίνουσα σειρά σημαντικότητας τα ακόλουθα:!.Οι φυσητήρες αερισμού δεν υπάρχουν (Φωτ. 3). 2. Παχυντής δέχεται με βαρύτητα τη λάσπη από την καθίζηση, διαθέτει υπερχείλιση και εκκένωση, άλλα δεν συνδέεται υδραυλικά με την αφυδάτωση λάσπης (Φωτ. 1).

Πιθανώς τα διαβρωμένα υπολείμματα του μηχανήματος δίπλα στον παχυντή να είναι η περιγραφόμενη στη μελέτη ως αντλία μεταφοράς της λάσπης προς την αφυδάτωση, η οποία όμως δεν συνδέεται υδραυλικά με τον παχυντή!!! Επίσης, δεν φαίνεται να υπάρχει τροφοδοσία πολύ ηλεκτρολύτη για την υποβοήθηση της αφυδάτωσης. 3.

Είναι προφανές επομένως ότι η αφυδάτωση λάσπης δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ, όπως άλλωστε προκύπτει και από την εμφάνισή της (Φωτ. 4). Επίσης, ο κώνος Imhoff ήταν αχρησιμοποίητος. 5. Η αφυδατωμένη λάσπη καταλήγει σε αντλία τύπου Mono (Φωτ. 5) για την προώθησή της για αποθήκευση. Όμως λείπει τόσο η χοάνη για την τροφοδοσία της λάσπης από την ταινία στην αντλία, όσο και ο κινητήρας της αντλίας! 5.

Το συγκρότημα αντλιών αντίστροφης πλύσης των μεμβρανών διήθησης είναι εκτός λειτουργίας και από την καθαρότητα των αγωγών προκύπτει ότι δεν λειτούργησε ποτέ (Φωτ. 6). Κατ' επέκταση δεν λειτούργησαν ποτέ και οι μεμβράνες διήθησης. 6. Το ρΗ-μετρο βρέθηκε εκτός λειτουργίας καθώς δεν ήταν καν συνδεδεμένο (Φωτ. 7).

Στη φωτογραφία φαίνεται το ηλεκτρόδιο με το αρχικό προστατευτικό κάλυμμα. Τέλος, όλες οι δοσομετρικές αντλίες φαίνονταν αχρησιμοποίητες είτε ήταν συνδεδεμένες είτε δεν είχαν συνδεθεί ποτέ (Φωτ. 8).", καταλήγοντας δε αναφέρει τη σύμπτωση απόψεών του με την έκθεση του κ. Α. που αναλύει με λεπτομέρεια την κατάσταση της εγκατάστασης επεξεργασίας αποβλήτων της Ιατρικής Σχολής στο Μεζούρλο της Λάρισας, οδηγούμενος με βάση τις διαπιστώσεις του στο ακόλουθο συμπέρασμα. "Είναι προφανές δηλαδή ότι η εγκατάσταση επεξεργασίας αποβλήτων, στην παρούσα φάση τουλάχιστον, λειτουργεί ως απλή δεξαμενή συγκέντρωσης των εργαστηριακών αποβλήτων της Ιατρικής Σχολής και προώθησής τους στη συνέχεια χωρίς καμιά επεξεργασία στο δίκτυο λυμάτων της πόλης της Λάρισας.".

Μετά την πορισματική αναφορά του Ν. Α. το Πρυτανικό Συμβούλιο του Πανεπιστημίου, με την υπ' αριθ. ....2012 απόφασή του, διέταξε τη διενέργεια ένορκης διοικητικής εξέτασης (ΕΔΕ) και όρισε υπεύθυνο για τη διεξαγωγή της τον Α. Σ., καθηγητή του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Ο τελευταίος μετά από αυτοψία που διενήργησε στις ...-2012, συνέταξε το από ...-2012 πόρισμά του, με τις κάτωθι διαπιστώσεις-συμπεράσματα, τα οποία παρατίθενται αυτολεξεί "...

Με βάση τη μελέτη των συνημμένων εγγράφων, τις ένορκες εξετάσεις και την αυτοψία που εγώ ο ίδιος ενήργησα, συμπεραίνω ότι το Δημόσιο έχει καταβάλει 170.000 ευρώ για τη συντήρηση του συγκεκριμένου έργου, η οποία πρακτικά δεν υλοποιήθηκε, γιατί το έργο δεν λειτούργησε με τον τρόπο και για το σκοπό που είχε μελετηθεί.

Παρόλα αυτά αυτό δεν έγινε αντιληπτό ούτε από τους επιβλέποντες κατά την κατασκευή της Ιατρικής στο Μεζούρλο, ούτε κατά την παραλαβή του συνολικού έργου, ούτε κατά την επίβλεψη της συντήρησής του στο διάστημα 2008 - 2012. Το γεγονός αυτό είναι εξαιρετικά ανησυχητικό για την ποιότητα της επίβλεψης και των ελεγκτικών μηχανισμών της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, και θα πρέπει να οδηγήσει σε δειγματοληπτικούς ελέγχους και σε άλλα έργα κατασκευών και συντήρησης.

Επιπλέον, διαπιστώνω ότι το ίδιο το έργο του βιολογικού σταθμού επεξεργασίας απόνερων των εργαστηρίων της Ιατρικής στο Μεζούρλο υλοποιήθηκε με πολύ σοβαρές ελλείψεις σε σχέση με τη μελέτη, με συνέπεια να λειτουργήσει μόνον ως προς το υδραυλικό κομμάτι του, δηλαδή να γίνεται απλή άντληση των απόνερων μεταξύ των 3 δεξαμενών του σταθμού και εν τέλει απόρριψη των λυμάτων στο δίκτυο αποχέτευσης της ΔΕΥΑΛ χωρίς καμία επεξεργασία.

Εις επίρρωση και κατ' επέκταση των ευρημάτων του Αν. Καθηγητή κ. Α., επισημαίνω, με αναφορά σε 4 επιπλέον φωτογραφίες (Εικόνες 1,2,3 και 4) λεπτομερειών της εγκατάστασης, τα κύρια ευρήματα που αποδεικνύουν ότι η εγκατάσταση είχε σοβαρές ελλείψεις από κατασκευής της και κακώς παρελήφθη, ενώ στερούνται βάσης οι οιεσδήποτε αιτιάσεις εργολάβου και υπεργολάβου περί δήθεν δολιοφθοράς σε εγκατάσταση η οποία αρχικά ήταν σε κανονική λειτουργία. 1.

Εικόνα 1: Παρατηρούμε ότι όχι μόνο λείπουν οι 2 φυσητήρες και ο ένας εκ των ηλεκτροκινητήρων, αλλά στο χαλύβδινο τμήμα της σωλήνωσης κατάθλιψης των 2 φυσητήρων είναι εμφανής η μόνιμη σφράγιση με συγκόλληση της φλάντσας σύνδεσης κάθε φυσητήρα, ενώ εμφανώς με την παρούσα θέση των βάσεων θα "έβρισκαν" οι σωληνώσεις σύνδεσης των φυσητήρων, επομένως αποκλείεται να ήταν ποτέ αυτοί τοποθετημένοι.

Εξάλλου οι βάσεις τους δεν είναι καν κοχλιωμένες στο δάπεδο. 2.Εικόνα 2: Η φιλτρόπρεσσα χόρτου δεν περιέχει ούτε ίχνος λάσπης, όπως και το χαρτί διήθησης που είναι απλωμένο πρόχειρα επάνω στα ράουλα χωρίς να υπάρχει άξονας στερέωσης του ρολλού και σύστημα αυτόματης τροφοδοσίας όπως προβλέπει η μελέτη.

Είναι εμφανές ότι δεν λειτούργησε ποτέ. Άλλωστε η είσοδος της δεν είναι συνδεδεμένη με κάποια έξοδο της δεξαμενής πάχυνσης, όπως και η έξοδος των στραγγιδίων είναι ασύνδετη, ενώ ο μεταφορικός κοχλίας της λυματολάσπης δεν έχει συνδεδεμένο ηλεκτροκινητήρα. Όμως αποκλείεται και το ενδεχόμενο να υπήρχε και να αφαιρέθηκε εκ των υστέρων ο ηλεκτροκινητήρας, αφού δεν υπήρχε χώρος για να τοποθετηθεί με τη συγκεκριμένη χωροταξική διάταξη των μηχανημάτων, όπως φαίνεται στην εικόνα. 3.

Εικόνα 3: Η έξοδος της δεξαμενής πάχυνσης δεν είναι συνδεδεμένη στη "φιλτρόπρεσσα". Επομένως, η "φιλτρόπρεσσα" δεν είναι δυνατόν να τέθηκε ποτέ σε λειτουργία και κακώς παρελήφθη. 4-Εικόνα 4· Υπάρχουν 2 μόνο φυσίγγια στο σύστημα μεμβρανών νανοδιήθησης του διαυγασμένου νερού από τη δεξαμενή καθίζησης, ενώ η μελέτη προέβλεπε 12 φυσίγγια.

Μένει να διερευνηθεί πόσα χρεώθηκαν στο Πρακτικό Εξακρίβωσης Κόστους που εντάχθηκε στον 2° Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα του έργου. Όπως φαίνεται από την εικόνα δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να υπήρχαν αρχικά περισσότερα φυσίγγια και να αφαιρέθηκαν εκ των υστέρων. Τέλος, διαπιστώνω ότι η ίδια η μελέτη που εκπονήθηκε για το έργο αυτό, είναι μία μελέτη τυπικού σταθμού επεξεργασίας αστικών λυμάτων η οποία δεν χρειαζόταν στην Ιατρική Σχολή, αφού ούτως ή άλλως όλα τα λύματα της Σχολής καταλήγουν στο μεγάλο σταθμό βιολογικού καθαρισμού της ΔΕΥΑΛ.Συνεπώς, η εκ των υστέρων τροποποίηση της μελέτης και κατασκευής των κτιριακών εγκαταστάσεων της Ιατρικής Σχολής για ενσωμάτωση του συγκεκριμένου τύπου σταθμού επεξεργασίας απόνερων, ζημίωσε το Δημόσιο κατά εκατοντάδες χιλιάδες ΕΥΡΩ χωρίς να υπάρχει πραγματική ανάγκη, αλλά και αφού δαπανήθηκαν τα χρήματα αυτά η εγκατάσταση δεν λειτουργεί όπως μελετήθηκε, επειδή της λείπει ή έχει ατελώς εγκατασταθεί σημαντικό μέρος του προδιαγραφέντος εξοπλισμού, όπως προέκυψε από τις επιτόπιες επισκέψεις εμού και άλλων συναδέλφων".

Με βάση τα ανωτέρω, ο διενεργών την ΕΔΕ κατέληξε και στα εξής συμπεράσματα όσον αφορά τις ευθύνες υπαλλήλων του ενάγοντος α) ότι το στέλεχος της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών (ΔΤΥ) του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Α. Ι., επιβλέπων συντήρησης εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων εργαστηρίων Ιατρικής Σχολής στο Μεζούρλο, άσκησε πλημμελώς τα καθήκοντα επιβλέποντος του έργου συντήρησης που του είχαν ανατεθεί στην περίοδο 23.7.2008 έως και τον Ιούνιο του 2012, β) επίσης και το στέλεχος της ΔΤΥ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Α.

Α., Προϊστάμενος Συντήρησης της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του ΠΘ, άσκησε πλημμελώς τα ελεγκτικά του καθήκοντα ως Προϊστάμενος Συντήρησης την ίδια περίοδο. Στο πόρισμα της ΕΔΕ αναφέρεται επίσης ότι "είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η πλημμελής άσκηση καθηκόντων που εντοπίστηκε στους δύο υπαλλήλους της ΔΤΥ δεν πρέπει να ιδωθεί ως μεμονωμένη περίπτωση.

Ευθύνη πλημμελούς άσκησης καθηκόντων διαφαίνεται και για άλλα στελέχη της ΔΤΥ που δεν κατονομάζονται εδώ, τα οποία συνυπέγραψαν σχετικά έγγραφα, πρωτόκολλα παραλαβής υλικών και εργασιών συντήρησης, πρωτόκολλα εξακρίβωσης κόστους κτλ, χωρίς τον απαιτούμενο έλεγχο για διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου :

Όμως ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η διάχυση των ευθυνών, που ενισχύεται και από την ισχύουσα Νομοθεσία, είναι τέτοιος ώστε με δυσκολία μπορεί κανείς να ιεραρχήσει τις ευθύνες του κάθε στελέχους με βάση τα έγγραφα που υπογράφονται..", καταλήγοντας ως εξής "πιστεύω ότι είναι απαραίτητο να κινηθεί δικαστικά το ΠΘ εναντίον του εργολάβου που κατασκεύασε τα κτίρια της Ιατρικής Σχολής στο Μεζούρλο (πρόκειται για την εταιρεία ΕΡΓΟΤΕΛΗΣ Α.Ε.) και του υπεργολάβου (εταιρεία ...) που ανέλαβε την κατασκευή του υπόγειου σταθμού επεξεργασίας απόνερων, διεκδικώντας επιστροφή χρημάτων ως αχρεωστήτως καταβληθέντων.

Η διεκδίκηση είναι λογικό να επεκταθεί και στα ποσά που αχρεωστήτως κατέβαλε το ΠΘ για τη συντήρηση του σταθμού. Επίσης, προτείνεται να καταγραφεί η εταιρεία ... ως αφερέγγυα και να μην της ανατεθεί ποτέ στο μέλλον καμία εργολαβία από το ΠΘ.". Σημειώνεται εδώ ότι υπεργολάβος κατασκευής του βιολογικού σταθμού ήταν ο Α.

Κ., χημικός μηχανικός και σύζυγος της εναγομένης, ο οποίος συνέταξε και τη σχετική μελέτη κατασκευής, κατά τροποποίηση της αρχικής μελέτης, η οποία προέβλεπε απλή εγκατάσταση επεξεργασίας των αιωρούμενων στερεών με τη μέθοδο της επίπλευσης σε δύο στάδια (όξινο και στη συνέχεια αλκαλικό περιβάλλον), με αποτέλεσμα να επεκταθεί αυτή έτσι ώστε να έχει ικανότητα επεξεργασίας απόνερων με ποιοτική σύσταση ευρέος φάσματος (ανοργάνου, οργανικής και βιολογικής φύσεως), με σύστημα διαχείρισης λυματολάσπης.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η εναγομένη δεν ήταν δυνατό να παρέχει και πράγματι δεν παρείχε το έργο που είχε αναλάβει με διαδοχικές συμβάσεις σύμβασης έργου, όπως αυτές αναλύθηκαν ανωτέρω, καθόσον είχαν εγκατασταθεί πλημμελώς ή έλλειπαν σημαντικά τμήματα του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, όπως προέκυψε από τις ως άνω εκθέσεις και τα πορίσματα των αρμοδίων προσώπων που ορίστηκαν για να ελέγξουν την κατάσταση του μηχανοστασίου του βιολογικού καθαρισμού των λυμάτων εργαστηρίων της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (θέση Μεζούρλο), γεγονός το οποίο γνώριζε η εναγομένη και παρόλα αυτά απέκρυψε από τους νομίμους εκπροσώπους του ενάγοντος Ν.Π.Δ.Δ.

και τα αρμόδια για την πληρωμή όργανά του, παριστάνοντας περαιτέρω ψευδώς ότι είχε ολοκληρώσει το έργο που αναλάμβανε κάθε φορά, ενώ στην πραγματικότητα δεν παρεχόταν έργο βιολογικού καθαρισμού, εκδίδοντας τα σχετικά παραστατικά και επισκεπτόμενη το χώρο, με αποτέλεσμα τα αρμόδια όργανα του ενάγοντος να προβαίνουν στην έκδοση των σχετικών βεβαιώσεων παραλαβής αυτού, χωρίς τις οποίες η εναγομένη δεν θα μπορούσε να λάβει ως αμοιβή της το ποσό των 151.851,97 ευρώ, το οποίο της καταβλήθηκε τελικά.

Ειδικότερα 1. έλλειπαν οι 2 φυσητήρες και ο ένας εκ των ηλεκτροκινητήρων και στο χαλύβδινο τμήμα της σωλήνωσης κατάθλιψης των 2 φυσητήρων υπήρχε μόνιμη σφράγιση με συγκόλληση της φλάντσας σύνδεσης κάθε φυσητήρα, ενώ εμφανώς με γνώμονα την θέση των βάσεων θα "έβρισκαν" οι σωληνώσεις σύνδεσης των φυσητήρων, επομένως αποκλείεται να ήταν ποτέ αυτοί τοποθετημένοι.

Εξάλλου οι βάσεις τους δεν ήταν καν κοχλιωμένες στο δάπεδο. 2. Η φιλτρόπρεσσα δεν λειτούργησε ποτέ. Άλλωστε η είσοδος της δεν είναι συνδεδεμένη με κάποια έξοδο της δεξαμενής πάχυνσης, όπως και η έξοδος των στραγγιδίων είναι ασύνδετη, ενώ ο μεταφορικός κοχλίας της λυματολάσπης δεν έχει συνδεδεμένο ηλεκτροκινητήρα.

Όμως αποκλείεται και το ενδεχόμενο να υπήρχε και να αφαιρέθηκε εκ των υστέρων ο ηλεκτροκινητήρας, αφού δεν υπήρχε χώρος για να τοποθετηθεί με τη συγκεκριμένη χωροταξική διάταξη των μηχανημάτων. 3. Υπάρχουν 2 μόνο φυσίγγια στο σύστημα μεμβρανών νανοδιήθησης του διαυγασμένου νερού από τη δεξαμενή καθίζησης, ενώ η μελέτη προέβλεπε 12 φυσίγγια. 4.

Το συγκρότημα αντλιών αντίστροφης πλύσης των μεμβρανών διήθησης είναι εκτός λειτουργίας και από την καθαρότητα των αγωγών προκύπτει ότι δεν λειτούργησε ποτέ. Κατ' επέκταση δεν λειτούργησαν ποτέ και οι μεμβράνες διήθησης. 5. Το ρΗ-μετρο βρέθηκε εκτός λειτουργίας καθώς δεν ήταν καν συνδεδεμένο με τις δοσομετρικές.

Σε κάθε περίπτωση όμως δεν μπορεί να λειτουργήσουν οι δοσομετρικές και να γίνει πεχαμέτρηση χωρίς την ανάδευση με αέρα, ελλείψει των φυσητήρων. 6. Τέλος, όλες οι δοσομετρικές αντλίες ήταν αχρησιμοποίητες είτε ήταν συνδεδεμένες είτε δεν είχαν συνδεθεί ποτέ. Τα ως άνω συμπεράσματα των ειδικών, που υιοθετεί το Δικαστήριο, δεν αντικρούονται από κάποιο αποδεικτικό μέσο.

Συγκεκριμένα ο ισχυρισμός της εναγομένης ότι οι ως άνω ελλείψεις ήταν αποτέλεσμα δολιοφθοράς πέραν του ότι όλως αορίστως προβάλλεται, καθόσον ο χώρος του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας, ως φυλασσόμενος χώρος, δεν είναι εύκολα προσβάσιμος, πολύ δε περισσότερο ο συγκεκριμένος χώρος βιολογικού καθαρισμού, με τις ιδιαιτερότητες εγκατάστασης (υπόγειος χώρος), ενώ ουδέποτε αναφέρθηκε η παρουσία τρίτων προσώπων μη προστηθέντων του ενάγοντος στο χώρο αυτό και μάλιστα κατά το χρονικό διάστημα από τη λήξη της σύμβασης της εναγομένης (...-2012) έως 12-5-2012 που έγινε η πρώτη αυτοψία του Ν.

Α., επιπροσθέτως δε και όσον αφορά λόγου χάριν τους φυσητήρες με γνώμονα την θέση των βάσεων θα "έβρισκαν" οι σωληνώσεις σύνδεσης των φυσητήρων, επομένως αποκλείεται να ήταν ποτέ αυτοί τοποθετημένοι. Την ως άνω θέση του Δικαστηρίου δεν δύναται να κλονίσει α. η από 10-11-2014 ένορκη εξέταση του Δ. Κ. του Ν., ενώπιον της Πταισματοδίκη Βόλου Δ.

Κ., ο οποίος ως ηλεκτρολόγος, προστηθείς του συζύγου της εναγομένης, έλαβε μέρος στη σύνδεση των μηχανημάτων της εγκατάστασης, καθόσον δεν αντικρούει επαρκώς και με συνέπεια τα καταγραφόμενα ευρήματα των γενομένων αυτοψιών, περιοριζόμενος μόνο σε γενική αναφορά ότι συνέδεσε τον κινητήρα της κοχλιοφόρου αντλίας λάσπης, χωρίς άλλωστε να δύναται (λόγου και της ειδικότητάς του) να βεβαιώσει, ούτε το πράττει άλλωστε, την καλή και αποτελεσματική λειτουργία της εγκατάστασης για το παρεχόμενο και συμφωνηθέν έργο του βιολογικού καθαρισμού, β.

το από 10-11-2014 υπόμνημα του E. F. του L., ενώπιον της ως άνω πταισματοδίκη, ο οποίος ως τεχνικός μηχανολόγος και υπεύθυνος μηχανικός της εργολάβου εταιρείας ΕΡΓΟΤΕΛΗΣ ΑΤΕ που κατασκεύασε τα κτίρια της Ιατρικής Σχολής στη θέση Μεζούρλο, βεβαιώνει απλώς την παραλαβή της εγκατάστασης με τα πρωτόκολλα προσωρινής και οριστικής παραλαβής, μετά από γενόμενες αυτοψίες από τις αρμόδιες επιτροπές, οι οποίες ουδεμία επιφύλαξη διατύπωσαν.

Πράγματι στις 1-12-2008 υπογράφηκε το πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής των κτιριακών εγκαταστάσεων στο Μεζούρλο, στο οποίο αναφέρεται ως παρατήρηση ότι "ο βιολογικός καθαρισμός των λυμάτων ετέθη σε λειτουργία τον Αύγουστο του 2008". Στις δε 7-12-2009 υπογράφηκε το πρωτόκολλο οριστικής παραλαβής του έργου, χωρίς καμία αναφορά στο βιολογικό σταθμό, ο οποίος υποτίθεται ότι βρισκόταν σε κανονική λειτουργία.

Όμως η εγκατάσταση είναι υπόγεια με δύσκολη πρόσβαση και δεν έγινε αυτοψία από τις επιτροπές παραλαβής, ούτε κατά την προσωρινή, ούτε κατά την οριστική παραλαβή, όπως έγινε με τις υπέργειες και τις υπόγειες προσβάσιμες εγκαταστάσεις των Μηχανοστασίων. Τούτο βεβαίωσε ο ίδιος ο ενεργών την ΕΔΕ και μέλος της επιτροπής (προσωρινής και οριστικής) παραλαβής Α.

Σ., καθηγητής του τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κατά την εξέτασή του ως μάρτυρας ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, κατά την ποινική δίκη που διεξήχθη για την υπόθεση αυτή, με κατηγορούμενους τα μέλη της επιτροπής παραλαβής του επίδικου έργου (διαδοχικών συμβάσεων) και του επιβλέποντος μηχανικού (Ι.

Α.), όπως θα εκτεθεί ειδικότερα κατωτέρω, καθόσον ο ίδιος ανέφερε ότι κατά την παραλαβή της επίδικης εγκατάστασης ουδόλως επισκέφθηκε με τα μέλη της επιτροπής το έργο, γ. το από 10-11-2014 υπόμνημα της Π. Τ. του Σ., ενώπιον της ως άνω πταισματοδίκη, η οποία ως χημικός μηχανικός και προστηθείσα του υπεργολάβου της εγκατάστασης Α.

Κ., συζύγου της εναγόμενης, περιορίζεται απλώς σε γενικόλογη αναφορά ότι το σύστημα λειτουργούσε άρτια, η σωστή εκτίμηση της λειτουργίας της εγκατάστασης απαιτεί ειδικότητα χημικού μηχανικού και τη διεξαγωγή μετρήσεων, από άτομα με ειδικές γνώσεις, και ότι η εφαρμογή της τεχνικής μελέτης του βιολογικού καθαρισμού των εργαστηρίων της ως άνω σχολής ήταν προϋπόθεση για να επιτρέψει η ΔΕΥΑΛ την απόρριψη των απόνερων στο δίκτυό της και βάσει του κανονισμού της κατασκευάστηκε φρεάτιο δειγματοληψίας στην έξοδο της εγκατάστασης για τους προβλεπόμενους ελέγχους.

Ωστόσο έλεγχοι τέτοιου είδους από την ΔΕΥΑΛ ουδέποτε έλαβαν χώρα, όπως προκύπτει από την από 22-6-2012 έκθεση κατάθεσης του Ν. Α. ως μάρτυρα ενώπιον του διενεργήσαντος την ΕΔΕ καθηγητή Α. Σ., όσο και ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου. Άλλωστε η ανωτέρω δεν αντικρούει επαρκώς και με συνέπεια τα καταγραφόμενα ευρήματα των γενομένων αυτοψιών, ως εκτέθησαν ανωτέρω και στα οποία το Δικαστήριο βασίζει την άνωθεν κρίση του.

Με βάση δε τα ευρήματα αυτά η όλη εγκατάσταση λειτουργούσε ως μία απλή δεξαμενή συγκέντρωσης των εργαστηριακών αποβλήτων της Ιατρικής Σχολής και προώθησής τους στη συνέχεια χωρίς καμιά επεξεργασία στο δίκτυο λυμάτων της πόλης της Λάρισας. Δηλαδή εξαιτίας των ελλείψεών του το έργο του βιολογικού σταθμού επεξεργασίας απόνερων των εργαστηρίων της Ιατρικής στο Μεζούρλο λειτουργούσε μόνον ως προς το υδραυλικό κομμάτι του, ήτοι γινόταν απλή άντληση των απόνερων μεταξύ των 3 δεξαμενών του σταθμού και εν τέλει απόρριψη των λυμάτων στο δίκτυο αποχέτευσης της ΔΕΥΑΛ χωρίς τη συμφωνηθείσα ως άνω επεξεργασία.

Η εναγομένη γνώριζε ότι δεν ήταν δυνατό να παρέχει και πράγματι δεν παρείχε το έργο που είχε αναλάβει, καθόσον την εγκατάσταση του σταθμού είχε αναλάβει, ως υπεργολάβος, ο σύζυγός της Α. Κ., ο οποίος επίσης, ενεργώντας για λογαριασμό της φρόντιζε και ήλεγχε την σωστή απορροή των λυμάτων στο δίκτυο της ΔΕΥΑΛ.

Για το λόγο τούτο η παρουσία του ίδιου, είτε και τρίτων προσώπων κατ' εντολή της εναγομένης αναδόχου στο χώρο της εγκατάστασης, ουδόλως μαρτυρά τη σωστή λειτουργία της, πολύ δε περισσότερο καθίστατο δικαιολογημένη ενόψει και της αμοιβής που προσέφερε το ενάγον για το έργο της. Ως προαναφέρθηκε με την πάροδο εκάστου επιμέρους εκτελεσθέντος έργου εκδιδόταν βεβαίωση εκτέλεσης μικρού έργου από την αρμόδια επιτροπή της Δ/νσης Τ.Υ.

του ενάγοντος, με την οποία βεβαιωνόταν επί λέξει ότι: "όλες οι προβλεπόμενες εργασίες του έργου: "Ανάληψη λειτουργίας και απαιτούμενων αναλωσίμων της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων Τμήματος Ιατρικής Σχολής Μεζούρλο στη Λάρισα εκτελέστηκαν εμπρόθεσμα και παραλαμβάνονται από ποιοτική και ποσοτική άποψη".

Η επιτροπή αυτή συγκροτούνταν από τα κάτωθι πρόσωπα, όλους υπαλλήλους του ενάγοντος: α) Α. Α., Μηχανολόγο Ηλεκτρολόγο Μηχανικό, μόνιμο υπάλληλο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κατηγορίας ΠΕ ειδικότητας Μηχανικών, Προϊστάμενο Τμήματος Συντήρησης- Επισκευών της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ως Πρόεδρο, β) Α.

Κ., Πολιτικό Μηχανικό ΤΕ, μόνιμο υπάλληλο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κατηγορίας ΤΕ ειδικότητας Μηχανικών και γ) Α. Χ., Πολιτικό Μηχανικό ΤΕ, μόνιμο υπάλληλο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κατηγορίας ΤΕ ειδικότητας Μηχανικών. Οι ως άνω βεβαιώσεις παραλαβής των επιμέρους έργων της αρμόδιας επιτροπής της Δ/νσης Τ.Υ.

του ενάγοντος, στηρίχθηκαν στις βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης που εξέδωσε προηγουμένως ο Ι. Α., στέλεχος της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών (ΔΤΥ) του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και επιβλέπων συντήρησης εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων εργαστηρίων Ιατρικής Σχολής στο Μεζούρλο (τούτο προκύπτει από το σώμα εκάστης βεβαίωσης παραλαβής), με το ακόλουθο περιεχόμενο "Ο επιβλέπων μηχανικός Ι.

Α., βεβαιώνω ότι στο συγκρότημα της Ιατρικής Σχολής στο Μεζούρλο στη Λάρισα έγιναν όλοι οι προβλεπόμενοι και απρόβλεπτοι απαραίτητοι χειρισμοί για την απρόσκοπτη λειτουργία της εγκατάστασης του βιολογικού καθαρισμού όπως αυτοί περιγράφονται και στην υπογραφείσα σύμβαση.". Όπως αποδείχθηκε οι αρμόδιοι υπάλληλοι του ενάγοντος που ήταν υπεύθυνοι για την έκδοση των βεβαιώσεων καλής εκτέλεσης και παραλαβής από ποσοτική και ποιοτική άποψη του έργου, ασκούσαν πλημμελώς τα καθήκοντά τους, αφού δεν ήλεγχαν την εγκατάσταση προκειμένου να διαπιστώσουν αν η ανάδοχος εναγομένη τηρούσε τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει με βάση τη σύμβαση.

Ειδικότερα όπως κατέθεσε ο Α. Α., Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης-Επισκευών της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Πρόεδρος της επιτροπής παραλαβής, στην από 22-6-2012 ένορκη εξέτασή του στο πλαίσιο της διενεργηθείσας ΕΔΕ, δεν είχε εικόνα για την κατάσταση του σταθμού επεξεργασίας απόνερων, καθόσον ουδέποτε είχε επισκεφθεί το χώρο, στηριζόμενος για την έκδοση της βεβαίωσης παραλαβής στην αντίστοιχη κάθε φορά βεβαίωση του Ι.

Α., επιβλέποντος μηχανικού του έργου της συντήρησης της εγκατάστασης επεξεργασίας απόνερων εργαστηρίων Ιατρικής Σχολής στο Μεζούρλο, ο οποίος με τη σειρά του (στο πλαίσιο της ΕΔΕ), επικαλούμενος την ειδικότητα του μηχανολόγου-μηχανικού, δηλώνει άγνοια του έργου καθαρισμού και επεξεργασίας νερών, το οποίο απαιτεί γνώσεις Χημικού Μηχανικού, τις οποίες δεν διαθέτει.

Το ίδιο δε βεβαίωσε, απολογούμενος ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας στις 7-7-2017, όπου ήταν κατηγορούμενος για απιστία στην υπηρεσία από κοινού και κατ' εξακολούθηση τελεσθείσα, από υπαίτιους που μεταχειρίστηκαν ιδιαίτερα τεχνάσματα, αντικειμένου αξίας ανώτερης των 120.000 ευρώ και άμεση συνέργεια σε ψευδή βεβαίωση από κοινού και κατ' εξακολούθηση τελεσθείσα, με συνολικό όφελος ή συνολική βλάβη άνω των 120.000 ευρώ, με συγκατηγορούμενους τα ως άνω μέλη της επιτροπής για τα ίδια αδικήματα (απιστία και ψευδή βεβαίωση σε κακουργηματική μορφή), για τα οποία ωστόσο απαλλάχθηκαν με την 339/2017 απόφαση του ως άνω δικαστηρίου, λόγω μη στοιχειοθέτησης (αντικειμενικά και υποκειμενικά) των αδικημάτων αυτών.

Και μπορεί μεν οι ανωτέρω να μην βεβαίωναν εν γνώσει τους ψευδώς την ποσοτική και ποιοτική εκτέλεση και ακολούθως παραλαβή του παραδοθέντος από την εναγομένη έργου κάθε φορά, ωστόσο η τελευταία γνώριζε ότι οι βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης και ποιοτικής και ποσοτικής παραλαβής δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα, εφόσον είχε αναλάβει και επιμελούνταν η ίδια, με τη βοήθεια του συζύγου της κυρίως, αλλά και τρίτων προστηθέντων προσώπων, την εκτέλεση του έργου λειτουργίας και συντήρησης της εγκατάστασης βιολογικού καθαρισμού των εργαστηρίων της Ιατρικής Σχολής Λάρισας, την μελέτη και κατασκευή της οποίας είχε αναλάβει υπεργολαβικά ο τελευταίος (Α.

Κ.). Σημειώνεται ότι δεν ήταν η πρώτη φορά μετά τη λήξη της σύμβασης με την εναγομένη που δημιουργήθηκαν αμφιβολίες στα αρμόδια όργανα του ενάγοντος και ειδικότερα τα μέλη του Τεχνικού Συμβουλίου για την ποιότητα του παρεχομένου έργου της εναγομένης και την αντιστοιχία της με το ύψος της αμοιβής της, το οποίο θεωρούνταν γενικά υπερβολικό, καθόσον ήδη από το έτος 2010 είχε προταθεί και έγινε δεκτή η συγκρότηση 4μελούς Επιτροπής ΔΕΠ για την παρακολούθηση των παρεχόμενων υπηρεσιών, λόγω όμως κακού συντονισμού μεταξύ των Γραμματειών του Πρυτανικού Συμβουλίου και της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών, το έγγραφο ορισμού της Επιτροπής Παρακολούθησης, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Ν.

Α., ουδέποτε κοινοποιήθηκε στα μέλη της Επιτροπής, η οποία και δεν λειτούργησε ποτέ. Αλλά και τα απαιτούμενα υλικά για τις εργασίες του σταθμού απόνερων των εργαστηρίων της Ιατρικής Σχολής, που φέρεται να παραλαμβάνουν οι αρμόδιοι υπάλληλοι του ενάγοντος, είτε στα γραφεία του Πανεπιστημίου στο Βόλο, όπου εργάζονταν, είτε στο χώρο του βιολογικού ορισμένες φορές, δεν αποδείχθηκε ότι χρησιμοποιήθηκαν και μάλιστα στις αγορασθείσες ποσότητες, καθόσον και ο έλεγχος αυτός ήταν καθαρά τυπικός, με αποτέλεσμα να καταλείπονται αμφιβολίες στο Δικαστήριο για τη διοχέτευση υλικών στην εγκατάσταση του βιολογικού, ποιών ποσοτήτων και για ποιο χρονικό διάστημα.

Το γεγονός δε ότι, όπως ισχυρίζεται η εναγομένη και δεν αμφισβητεί το ενάγον, δεν ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος της για την τέλεση της αξιόποινης πράξης της απάτης σε βάρος του ενάγοντος, ουδεμία επιρροή ασκεί στην παρούσα διαφορά για την οποία είναι αρκετή και η κατάφαση αστικής και μόνο απάτης. Δεν πρέπει να παραληφθεί στο σημείο τούτο ότι παρά τα όσα αντίθετα ισχυρίζεται η εναγομένη με την έφεσή της, δεν υφίσταται ομολογία του ενάγοντος περί του ότι το έργο παραδόθηκε πλήρως αποπερατωμένο και σύμφωνα με το σχεδίασμά του απόλυτα λειτουργικό, από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του κατά την προφορική διαδικασία ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, όπως καταγράφεται στα συνταχθέντα πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεώς του, με βάση τις σχετικά αναφερόμενες περικοπές/ερωτήσεις/παρατηρήσεις του πληρεξουσίου του "Κοιτάξτε, εμείς, το Πανεπιστήμιο, δεν αμφισβητεί ότι το έργο παραδόθηκε και ολοκληρώθηκε", "Δεν αμφισβητούμε την κατασκευή", "Και από ότι λέγεται το κατασκεύασε με επάρκεια και με καλό τρόπο", καθόσον ανατρέπεται από τις αμέσως προγενέστερες αναφορές του ίδιου "Ναι προφανώς.

Δηλαδή ήταν ένας μηχανισμός φάντασμα ας πούμε, Μαϊμού, Που δεν λειτουργούσε", "Κατά τη διάρκεια των εργολαβικών συμβάσεων δεν λειτούργησε" και "Ναι κύριε μάρτυρα, εσείς είστε μέλος της εταιρείας που κατασκεύασε ολόκληρο το συγκρότημα το Πανεπιστημιακό. ΜΑΡΤΥΡΑΣ: Βεβαίως. ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ: Και από ότι λέγεται το κατασκεύασε με επάρκεια και με καλό τρόπο", αναφερόμενος προφανώς με την τελευταία του φράση σε όλο το κτίριο, ως κατασκευαστή".

Με βάση τα παραπάνω αποδεικνύεται ότι το ενάγον υπέστη ζημία από την παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά της εναγομένης, η οποία παρίστανε ψευδώς ότι είχε ολοκληρώσει το έργο που αναλάμβανε κάθε φορά, ενώ στην πραγματικότητα δεν παρεχόταν έργο βιολογικού καθαρισμού (παρεχόταν έργο κατά το υδραυλικό του κομμάτι και μόνο), εκδίδοντας τα σχετικά παραστατικά και επισκεπτόμενη το χώρο, με αποτέλεσμα τα αρμόδια όργανα του ενάγοντας να προβαίνουν στην έκδοση των σχετικών βεβαιώσεων παραλαβής αυτού, χωρίς τις οποίες η εναγομένη δεν θα μπορούσε να λάβει ως αμοιβή της το ποσό των 151.851,97 ευρώ, το οποίο της καταβλήθηκε τελικά.

Με την ανωτέρω συμπεριφορά της, αλλά παράλληλα και επειδή τα μέλη της αρμόδιας επιτροπής καθώς και ο επιβλέπων της εγκατάστασης υπάλληλος του ενάγοντος (Ι. Α.) ασκούσαν πλημμελώς τα καθήκοντά τους κατά τα ως άνω εκτιθέμενα, ζημιώθηκε το ενάγον με το ποσό που κατέβαλε δυνάμει των προαναφερομένων ενταλμάτων, ως θα εκτεθεί ειδικότερα κατωτέρω.

Επομένως στη ζημία του ενάγοντος συνετέλεσε με βάση τα προαναφερόμενα και η υπαίτια ως άνω συμπεριφορά των μελών της επιτροπής παραλαβής, υπαλλήλων του, καθώς και του επιβλέποντος του έργου, υπαλλήλου του Ι. Α., που εξέδωσε τις βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης, οι οποίοι αποτελούν προστηθέμενα του ενάγοντος όργανα, που εκφράζουν παράλληλα τη βούλησή του κατά τη συγκεκριμένη κάθε φορά ενέργειά τους, παρά τα όσα αντίθετα ισχυρίζεται το ενάγον.

Το ποσοστό συνυπαιτιότητας που βαρύνει την κάθε διάδικη πλευρά, ενάγον και εναγομένη, ανέρχεται σε 50%.Συνεπώς το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλουμένη απόφασή του έκρινε ομοίως συνυπαίτιο της αδικοπραξίας που υπέστη και το ενάγον σε ποσοστό 50%, κατά μερική παραδοχή της ένστασης συνυπαιτιότητάς του (σε ποσοστό 99%) στην επέλευση της ζημίας που παραδεκτά προέβαλε η εναγομένη-εκκαλούσα-εφεσίβλητη, ορθά το νόμο εφάρμοσε (άρθρ. 300 παρ. 2 ΑΚ) και τις αποδείξεις εκτίμησε και γι' αυτό πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι σχετικοί λόγοι των δύο αντίθετων εφέσεων, με τους οποίους το μεν ενάγων μέμφεται την εκκαλουμένη που δεν απέρριψε την ένσταση αυτή ως μη νόμιμη, η δε εναγομένη ως προς το ότι την δέχθηκε μόνο κατά ένα μέρος (κατά το άνωθεν ποσοστό).

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι το ενάγον ζημιώθηκε με το ποσό που κατέβαλε δυνάμει των προαναφερομένων ενταλμάτων, αφαιρουμένου του φόρου που παρακρατήθηκε, συνολικού ποσού 9.053,36€ και ανέρχεται στα ακόλουθα επιμέρους ποσά για κάθε τιμολόγιο, σύμφωνα με τις προσκομιζόμενες βεβαιώσεις : 1) Για το με αριθμό ...-2008 τιμολόγιο ποσού 1.380,40€, στο ποσό των 46,4€, 2) Για το με αριθμό ...- 2009 τιμολόγιο ποσού 17.493€, στο ποσό των 1.176€, 3) Για το με αριθμό ...-2009 τιμολόγιο ποσού 15.822,51 €, στο ποσό των 1.063,7€, 4) Για το με αριθμό ...-2009 τιμολόγιο ποσού 5.312,64€, στο ποσό των 178,58€, 5) Για το με αριθμό ...-2010 τιμολόγιο ποσού 23.000€, στο ποσό των 1.546,22€, 6) Για το με αριθμό ...-2010 τιμολόγιο ποσού 6.846,93€, ποσό 230,15€, 7) Για το με αριθμό ...-2010 τιμολόγιο ποσού 7.660€, στο ποσό των 5θ6,40€, 8) Για το με αριθμό ...-2010 τιμολόγιο ποσού 23-958€, στο ποσό των 1.558,24€, 9) Για το με αριθμό ...-2011 τιμολόγιο ποσού 12.177€, στο ποσό των 767,67€, 10) Για το με αριθμό ...-2011 τιμολόγιο ποσού 12.177€, στο ποσό των 792€, 11) Για το με αριθμό ...-2011 τιμολόγιο ποσού 12.177€, στο ποσό των 792€ και 12) Για το με αριθμό ...-2011 τιμολόγιο ποσού 12.177€, στο ποσό των 396€, όπως ορθώς έκρινε και η εκκαλουμένη.

Αντίθετα το αντιστοιχούν στα ως άνω τιμολόγια ποσό του Φ.Π.Α. που κατέβαλε το ενάγων στην εναγομένη και εν συνεχεία αυτή απέδωσε στο Δημόσιο, δεν πρέπει να αφαιρεθεί από το καταβληθέν στην εναγομένη συνολικό ποσό, διότι και αυτό το ποσό (Φ.Π.Α.) παριστά τη ζημία του ενάγοντος, που το επιβαρύνθηκε τελικά, για το μη παρεχόμενο έργο του βιολογικού καθαρισμού.

Επομένως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο συναφής λόγος της δεύτερης υπό κρίση έφεσης, με τον οποίο η εκκαλουμένη ισχυρίζεται τα αντίθετα. Με βάση τα προαναφερόμενα το ενάγον ζημιώθηκε κατά το ποσό των 142.798,61 € (151.851,97-9.053,36) και εν τέλει, μετά από αφαίρεση του ποσού που αντιστοιχεί στο ποσοστό συνυπαιτιότητας των αρμοδίων οργάνων του, το ποσό των 71.339,305 ευρώ.

Περαιτέρω από την αδικοπρακτική ως άνω συμπεριφορά της εναγομένης, ετρώθη η πίστη, η φήμη και αξιοπιστία του ενάγοντος ν.π.δ.δ. που παρέχει στο κοινωνικό σύνολο υπηρεσίες σε σημαντικό τομέα της ζωής των πολιτών (υγείας), με αποτέλεσμα να υποστεί τούτο ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας, μετά τη στάθμιση των κατά νόμο στοιχείων, ήτοι των συνθηκών υπό τις οποίες τελέστηκε η αδικοπραξία, των συνεπειών που αυτή επέφερε, το βαθμό συνυπαιτιότητας του ενάγοντος και την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των διαδίκων, η οποία όσον αφορά την εναγομένη, δεν αποδείχθηκε ότι διαφέρει εκείνης του μέσου κοινωνού, καθώς και τα διδάγματα της κοινής πείρας και του ορθού λόγου, πρέπει να επιδικασθεί ως χρηματική ικανοποίηση το ποσό των 10.000 ευρώ, το οποίο κρίνεται εύλογο μετά τη στάθμιση των κατά νόμο ως άνω στοιχείων (άρθρο 932 ΑΚ) λαμβανομένης υπόψη και της αρχής της αναλογικότητας και όχι στο αιτούμενο ποσό των 100.00,00 ευρώ, το οποίο κατά το επιπλέον πρέπει να απορριφθεί ως ουσία αβάσιμο..".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν τις συνεκδικαζόμενες αντίθετες εφέσεις των διαδίκων και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση. Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο δεν παραβίασε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 297, 298, 914, 147 ΑΚ και 386 ΠΚ, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε.

Και τούτο διότι, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στη μείζονα σκέψη και τα ανελέγκτως από το δικαστήριο δεκτά γενόμενα, η αναιρεσείουσα, ενώ είχε αναλάβει με διαδοχικές συμβάσεις έργου την λειτουργία και συντήρηση της εγκαταστάσεως επεξεργασίας απόνερων του Τμήματος της Ιατρικής Σχολής του αναιρεσιβλήτου αντί της συμφωνηθείσας αμοιβής, δεν παρείχε το έργο που είχε αναλάβει, καθόσον είχε εγκαταστήσει πλημμελώς ή δεν είχε εγκαταστήσει σημαντικά τμήματα του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, γεγονός το οποίο γνώριζε και το απέκρυψε από τους νομίμους εκπροσώπους του αναιρεσιβλήτου και τα αρμόδια για την πληρωμή όργανά του, παριστάνοντας σ' αυτούς ψευδώς ότι είχε ολοκληρώσει το αναληφθέν με την κάθε μια σύμβαση έργο, ενώ στην πραγματικότητα η αναιρεσείουσα δεν παρείχε έργο βιολογικού καθαρισμού, αλλά παρείχε έργο κατά το υδραυλικό του κομμάτι και μόνον, καθόσον η όλη εγκατάσταση λειτουργούσε ως μια απλή δεξαμενή συγκέντρωσης των εργαστηριακών αποβλήτων της Ιατρικής Σχολής και προώθησής τους στη συνέχεια, χωρίς καμία επεξεργασία, στο δίκτυο λυμάτων της πόλης της Λάρισας, δηλαδή γινόταν απλή άντληση των απόνερων μεταξύ των δεξαμενών του σταθμού και απόρριψη των λυμάτων στο δίκτυο αποχέτευσης της ΔΕΥΑΛ, χωρίς τη συμφωνηθείσα επεξεργασία τους από την αναιρεσείουσα, η οποία εξέδιδε τα σχετικά παραστατικά, με αποτέλεσμα τα αρμόδια όργανα του αναιρεσιβλήτου να προβαίνουν στην έκδοση των σχετικών βεβαιώσεων παραλαβής του έργου, χωρίς τις οποίες η αναιρεσείουσα δεν θα μπορούσε να λάβει ως αμοιβή της το ποσό των 151.851,97 ευρώ, το οποίο και εισέπραξε, με ισόποση ζημία του αναιρεσιβλήτου.

Περαιτέρω, το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, αφού από το ως άνω αιτιολογικό της προκύπτουν σαφώς όλα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων των ανωτέρω διατάξεων των άρθρων 297, 298, 914, 147 ΑΚ και 386 ΠΚ, οι οποίες εφαρμόσθηκαν, ενώ έχει τις αναγκαίες αιτιολογίες, οι οποίες είναι σαφείς, πλήρεις και δεν αντιφάσκουν μεταξύ τους, καθιστούν δε εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή υπαγωγή των αποδειχθέντων περιστατικών στις προαναφερθείσες διατάξεις.

Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.ΙΙ. Με το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που κυρώθηκε με το ν. 53/1974 ορίζεται ότι "1. Παν πρόσωπον έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσίς του δικασθή δικαίως, δημοσία και εντός λογικής προθεσμίας υπό ανεξαρτήτου και αμερολήπτου δικαστηρίου, νομίμως λειτουργούντος, το οποίον θα αποφασίσει είτε επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών του αστικής φύσεως, είτε επί του βασίμου πάσης εναντίον του κατηγορίας ποινικής φύσεως......... 2.

Παν πρόσωπον κατηγορούμενον επί αδικήματι, τεκμαίρεται αθώον μέχρι της νομίμου αποδείξεως της ενοχής του", το οποίο σε ενωσιακό επίπεδο ισχύει βάσει του άρθρου 6 παρ. 2 Σ.Ε.Ε., σύμφωνα με το οποίο "Η Ένωση σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών".

Ταυτόσημη διατύπωση με την παρ. 2 του άρθρου 6 της Ε.Σ.Δ.Α. έχει και η διάταξη του άρθρου 14 παρ. 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, που κυρώθηκε με το ν. 2462/1997, κατά το οποίο "κάθε πρόσωπο που κατηγορείται για ποινικό αδίκημα τεκμαίρεται ότι είναι αθώο εωσότου η ενοχή του αποδειχθεί σύμφωνα με το νόμο", αλλά και του άρθρου 48 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε., που ορίζει ότι "Κάθε κατηγορούμενος τεκμαίρεται ότι είναι αθώος μέχρι αποδείξεως της ενοχής του σύμφωνα με το νόμο".

Το τεκμήριο αθωότητας ορίζεται πλέον στο άρθρο 71 Κ.Π.Δ., σύμφωνα με το οποίο "οι ύποπτοι και οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή τους σύμφωνα με το νόμο" και είναι συνέπεια της ενσωμάτωσης της Οδηγίας 2016/343 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9.3.2016 "για την ενίσχυση ορισμένων πτυχών του τεκμηρίου αθωότητας και του δικαιώματος παράστασης του κατηγορουμένου στην δίκη στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας" με το νόμο 4596/2019.

Με τις ως άνω αυξημένης τυπικής ισχύος διατάξεις κατοχυρώνεται και προστατεύεται το τεκμήριο αθωότητας του κατηγορουμένου, το οποίο αποτελεί, κατ' αρχήν, τη δικονομική έκφανση του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, συνδεόμενο άμεσα με την αρχή της ενοχής (άρθρα 7.1 Συντ. και 14 Π.Κ.). Συνιστά ταυτόχρονα έκφραση της συνταγματικής αρχής του κράτους δικαίου, με την έννοια ότι καθιερώνει υποχρέωση της Πολιτείας και αντίστοιχο δικαίωμα του κάθε εμπλεκομένου στην ποινική διαδικασία προσώπου να αξιώνει την ποιότητα της μεταχείρισης που θα επιφυλασσόταν σε έναν αθώο, μέχρις ότου να κηρυχθεί η ενοχή του.

Το τεκμήριο της αθωότητας, το οποίο δεν αποτελεί μόνον ένα θεμελιώδες δικαίωμα του κατηγορουμένου να τεκμαίρεται αθώος μέχρι τη νόμιμη απόδειξη της ενοχής του, αλλά είναι ταυτόχρονα μία ανεξάρτητη υποχρέωση της πολιτείας, αφού διαθέτει αυτόνομη εγγυητική λειτουργία, με την έννοια ότι, σε περίπτωση προσβολής του, αναιρείται ο δίκαιος χαρακτήρας της δίκης, ακόμη και αν έχουν γίνει σεβαστές όλες οι υπόλοιπες, προβλεπόμενες από τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 της Ε.Σ.Δ.Α., αρχές και εγγυήσεις, δηλαδή η δημοσιότητα της δίκης, η εκδίκαση της υπόθεσης σε εύλογο χρόνο, η ανεξαρτησία και αμεροληψία του δικαστηρίου, δεν περιορίζεται μόνο στις περιπτώσεις εκείνες που ο διάδικος έχει την ιδιότητα του κατηγορουμένου στα πλαίσια μιας ποινικής δίκης, αλλά έχει εφαρμογή και ενώπιον οποιουδήποτε άλλου δικαστηρίου, που επιλαμβάνεται μεταγενέστερα είτε επί των αστικών αξιώσεων του παθόντος είτε επί θεμάτων διοικητικής ή πειθαρχικής φύσης, όταν αυτό για τις ανάγκες της δίκης ερμηνεύει την ποινική αθωωτική απόφαση, που στηρίζεται στα ίδια πραγματικά περιστατικά με εκείνα που εισάγονται ενώπιον του, κατά τρόπο που δημιουργεί αμφιβολίες ως προς την προηγούμενη απαλλαγή του διαδίκου.

Το τεκμήριο αθωότητας, δηλαδή, πέραν της παραδοσιακής διαδικαστικής - δικονομικής εγγύησης που παρέχει, κατοχυρώνει παράλληλα το σεβασμό της τιμής και της αξιοπρέπειας του κατηγορουμένου, επεκτείνοντας το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω διάταξης και εκτός του στενού πλαισίου της ποινικής δίκης, θεωρώντας ότι η μη διακρίβωση της ποινικής ευθύνης ή πολύ περισσότερο η αθώωση του κατηγορουμένου αποτελεί αυτοτελές στοιχείο της προσωπικότητάς του, που τον συνοδεύει εσαεί και πρέπει να γίνεται σεβαστό από τις κρατικές αρχές πέρα από τα στενά όρια της ποινικής δίκης, δηλαδή και σε κάθε άλλο δικαστήριο, είτε ποινικό, είτε πολιτικό.

Τέτοια δε αθωωτική ποινική απόφαση είναι κάθε απόφαση που εκδίδεται επί ποινικής υπόθεσης και δεν επιβάλλει στον κατηγορούμενο ποινή, όπως εκείνη που διαπιστώνει πανηγυρικά τη μη τέλεση του εγκλήματος, π.χ. λόγω έλλειψης στοιχείων της αντικειμενικής ή υποκειμενικής υπόστασης ή απόφαση που απαλλάσσει τον κατηγορούμενο "λόγω αμφιβολιών" ή απόφαση που αναστέλλει την ποινική διαδικασία ή που παύει την ποινική δίωξη με οποιοδήποτε τρόπο και εξ αιτίας θανάτου ή ανακαλεί την εις βάρος του έγκληση ή ακόμα και αντίστοιχου περιεχομένου βούλευμα του δικαστικού συμβουλίου, δηλαδή κάθε περίπτωση "μη διαπιστωμένης ενοχής".

Απαραίτητη προϋπόθεση εφαρμογής του τεκμηρίου αθωότητας σε μεταγενέστερες μη ποινικές διαδικασίες αποτελεί η ύπαρξη συνάφειας - ουσιαστικού συνδέσμου μεταξύ της ποινικής δίκης και της μεταγενέστερης μη ποινικής δίκης, όπως τούτο συμβαίνει όταν ασκείται αγωγή αποζημίωσης, λόγω αδικοπραξίας, την οποία οφείλει να καταβάλει ο υπαίτιος στον παθόντα, κατά τις διατάξεις των άρθρων 914 επ.

του Α.Κ., η άσκηση της οποίας (αποζημιωτικής αγωγής) δεν ισοδυναμεί με τη διατύπωση μιας άλλης επί πλέον "ποινικής κατηγορίας" κατά του κατηγορουμένου μετά την αθώωσή του και, επομένως, δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής της αρχής ne bis in idem, ενόψει και του ότι η, κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις (των άρθρων 914 επ.

του ΑΚ), αποζημίωση, την οποία οφείλει να καταβάλει ο υπαίτιος στον παθόντα, δεν έχει το χαρακτήρα ποινής, αλλά, σε αντίθεση με την ποινική δίκη, της οποίας σκοπός είναι η διάγνωση της αλήθειας και η τιμωρία του δράστη, ο σκοπός της επιδίκασης αποζημίωσης είναι η ικανοποίηση της ζημίας, που ο αδικοπραγήσας προξένησε στον παθόντα - ενάγοντα.

Με τις προαναφερθείσες διατάξεις δεν καθιερώνεται δεδικασμένο στην αστική δίκη από απόφαση ποινικού δικαστηρίου, ενώ, ούτε και το Σύνταγμα προβλέπει σχετικό δεδικασμένο, αντιθέτως, μάλιστα, προβαίνει σε διάκριση των δικαιοδοσιών. Ειδικότερα, οι διατάξεις των άρθρων 93-96 του Συντάγματος αφενός κατοχυρώνουν τη διάκριση των δικαστηρίων και αφετέρου κατανέμουν μεταξύ τους τη δικαιοδοσία σε διοικητική, πολιτική ή αστική και ποινική, κατ' αντιστοιχία των προβλεπομένων δικαστηρίων και των υπαγόμενων σε αυτά διαφορών ή και υποθέσεων.

Η συνταγματική αυτή πρόβλεψη των ως άνω διακριτών δικαιοδοσιών επιτρέπει, εκτός άλλων και τη δημιουργία αστικών και ποινικών διαφορών από την ίδια συμπεριφορά ή δραστηριότητα, που υπάγονται ακολούθως στις αντίστοιχες δικαιοδοσίες. Βασική συνέπεια, που αναδεικνύει το ουσιαστικό περιεχόμενο της διάκρισης των τριών διακριτών δικαιοδοσιών, οι οποίες ενδέχεται να διασταυρώνονται, διατηρώντας όμως την ισοτιμία και την ανεξαρτησία τους, είναι το διακριτό δεδικασμένο των αποφάσεων κάθε δικαιοδοτικής λειτουργίας, το οποίο ορίζεται διαφορετικά από τον αντίστοιχο δικονομικό νομοθέτη (άρθρα: 321 επ.

Κ.Πολ.Δικ., 57 Κ.Π.Δ., 197 Κ.Δ.Δ.). Οι ρυθμίσεις αυτές επιβάλλουν το δεδικασμένο να είναι, κατ' αρχήν, δεσμευτικό μόνον εντός της οικείας δικαιοδοσίας, με αποτέλεσμα οι αποφάσεις των ποινικών δικαστηρίων να μην αποτελούν δεδικασμένο για την πολιτική δίκη. Αποδεικτική δέσμευση από δικαστικές αποφάσεις άλλων δικαιοδοτικών κλάδων μπορεί να γίνει ανεκτή μόνον όταν υπάρχει σχετική νομοθετική πρόβλεψη, είτε σε διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, είτε σε διατάξεις της οικείας δικονομίας.

Η συνταγματική, άλλωστε, πρόβλεψη τριών διακριτών δικαιοδοσιών, αποκλείει την ύπαρξη μιας και ενιαίας έννομης τάξης, στο πλαίσιο της οποίας η κρίση του ποινικού δικαστηρίου και συγκεκριμένα η αμετάκλητη αθωωτική απόφαση αυτού, αυτόματα και άνευ άλλου τινός, πρέπει να γίνεται αποδεκτή από το αστικό δικαστήριο, το οποίο πρέπει να καταλήξει σε αποτέλεσμα συμβατό με την αθωωτική ποινική απόφαση, και, κατ' επέκταση, να απορρίψει την αγωγή αποζημίωσης του παθόντος - ενάγοντος, καθ' όσον διαφορετικά δημιουργείται ρήγμα της ενιαίας αυτής έννομης τάξης.

Ειδικότερα, στην ποινική δίκη ισχύει το ανακριτικό σύστημα συλλογής των αποδείξεων, σε αντίθεση με το σύστημα διάθεσης και συζήτησης της πολιτικής δίκης και του βάρους επίκλησης και προσκόμισης των αποδεικτικών μέσων από τους διαδίκους της πολιτικής δίκης. Η προσκόμιση, αυτή και μόνη, της αθωωτικής απόφασης του εναγόμενου, ενώπιον του πολιτικού δικαστηρίου, θα αρκούσε για να τεθεί εκποδών το υποβληθέν αποδεικτικό υλικό, η δε νομοθετική ρύθμιση για το βάρος των διαδίκων προσκόμισης και επίκλησης των αποδεικτικών μέσων, κατ' άρθρο 237 του ΚΠολΔ, θα καθίστατο κενό γράμμα.

Είναι, εξ άλλου, χαρακτηριστικό ότι το τεκμήριο αθωότητας ενεργοποιείται, μόνον όταν προσκομιστεί με επίκλησή της η αθωωτική ποινική απόφαση στο πολιτικό δικαστήριο. Ενώ, στην ποινική δίκη το άρθρο 178 παρ. 2 του Κ.Π.Δ. ορίζει ότι οι δικαστές και εισαγγελείς εξετάζουν αυτεπαγγέλτως όλα τα αποδεικτικά μέσα που θεμελιώνουν την ενοχή ή κατατείνουν στην αθωότητα του κατηγορουμένου και ότι αυτός δεν είναι υποχρεωμένος να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία για τα πραγματικά περιστατικά που επικαλείται υπέρ αυτού.

Στην ποινική δίκη ο κατηγορούμενος έχει δικαίωμα όχι μόνο να σιωπήσει, αλλά και δικαίωμα μη αυτοενοχοποίησης (άρθρο 104 παρ. 1 Κ.Π.Δ.), τα οποία (δικαιώματα) δεν μπορούν να αξιοποιηθούν σε βάρος των υπόπτων και των κατηγορουμένων, ενώ στα πολιτικά δικαστήρια ο εναγόμενος έχει βάρος να απαντήσει επί της αγωγής, είτε αρνούμενος απλά ή αιτιολογημένα είτε υποβάλλοντας ενστάσεις, εάν δε δεν ανταποκριθεί στο βάρος αυτό, το δικαστήριο μπορεί να θεωρήσει ως ομολογημένη την ιστορική βάση της αγωγής (άρθρο 261 Κ.Πολ.Δικ.).

Εξ άλλου, είναι ενδεχόμενο ακόμη και μετά την αθώωση του κατηγορουμένου στην ποινική δίκη, αυτός, ως εναγόμενος, να ομολογήσει την ιστορική βάση της αγωγής κατά το άρθρο 352 του Κ.Πολ.Δικ., σε αντίθεση με την προαναφερθείσα μη αυτοενοχοποίησή του, οπότε το δικαστήριο είναι υποχρεωμένο να θεωρήσει ως αποδεδειγμένη την ιστορική βάση της αγωγής, επί ποινή μάλιστα αναιρετικού ελέγχου, κατ' άρθρο 559 αριθ. 12 του Κ.Πολ.Δικ.

και να την δεχθεί κατ' ουσίαν. Τότε, μάλιστα, δεν θα μπορεί καν να ισχύει το επικαλούμενο τεκμήριο αθωότητας, αλλά ούτε και το ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη την αθωωτική απόφαση του ποινικού δικαστηρίου. Επίσης, απαιτείται διαφορετικός βαθμός δικανικής πεποίθησης για την κήρυξη ενός κατηγορουμένου ενόχου από το ποινικό δικαστήριο σε σχέση με την παραδοχή πολιτικού δικαστηρίου ότι συντελέστηκε ένα αστικό αδίκημα, που είναι συγχρόνως και έγκλημα.

Έτσι στην ποινική δίκη, επί αμφιβολιών ως προς την ενοχή του κατηγορουμένου, αυτός κηρύσσεται αθώος, ενώ στην πολιτική δίκη για την κατάφαση αν διαπράχθηκε το ταυτιζόμενο με το ποινικό αστικό αδίκημα ο πολιτικός δικαστής πρέπει να σχηματίσει πλήρη και βεβαία δικανική πεποίθηση. Πρέπει, επί πλέον, να τονισθεί ότι επί αθωωτικής απόφασης δεν είναι υποχρεωμένος ο δικαστής να διακρίνει ρητώς στο κείμενο αυτής μεταξύ αθώωσης, οφειλόμενης σε πλήρη βεβαιότητα και αθώωσης, οφειλόμενης σε αμφιβολίες.

Ως εκ τούτου, η αμετάκλητη αθώωση του κατηγορουμένου από τα ποινικά δικαστήρια είναι προϊόν άλλων (λιγότερο αυστηρών) αποδεικτικών προϋποθέσεων, ενώ η αντίστοιχη κρίση του πολιτικού δικαστηρίου είναι προϊόν πλήρους δικανικής πεποίθησης. Επομένως, η αυτοτέλεια των αρμοδιοτήτων των δύο δικαιοδοσιών (ποινικής και πολιτικής) έχει την έννοια ότι το πολιτικό δικαστήριο, όταν αποφασίζει περί του αν τελέσθηκε το αστικό και συγχρόνως ποινικό αδίκημα, δεν δεσμεύεται από την τυχόν προηγηθείσα σχετική απόφαση ποινικού δικαστηρίου, αθωωτική ή καταδικαστική.

Επιβάλλεται όμως να λάβει σοβαρά υπόψη ως ισχυρό τεκμήριο την ποινική κρίση και μπορεί να αφίσταται από αυτήν με απόλυτα αιτιολογημένη απόφαση. Ειδικά επί αθωωτικής απόφασης, το τεκμήριο αθωότητας δεν συνεπάγεται αποδεικτική δέσμευση του πολιτικού δικαστηρίου που οδηγεί υποχρεωτικά σε αποδεικτικό πόρισμα σύμφωνο με την αθωωτική ποινική απόφαση και κατ' ανάγκη σε αποκλεισμό της αστικής αδικοπρακτικής ευθύνης του αθωωθέντος και, συνακόλουθα, σε ουσιαστική απόρριψη της αποζημιωτικής αγωγής, με την αιτιολογία ότι διαφορετικά δημιουργούνται αμφιβολίες για την αθώωση και παραβιάζεται η αρχή του άρθρου 6 παρ. 2 ΕΣΔΑ και 14 παρ. 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα.

Μία τέτοια θεώρηση δεν είναι σύμφωνη με τα δογματικά όρια του τεκμηρίου αθωότητας, όπως αυτά προσδιορίσθηκαν ανωτέρω, αλλά προσκρούει και στο Σύνταγμα, αφού έτσι δημιουργείται ένα νέο είδος "δεδικασμένου", μη προβλεπόμενο από τον ισχύοντα Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από άλλη ουσιαστική διάταξη, άρα ασύμβατο με τη συνταγματική διάκριση των δικαστικών δικαιοδοσιών, από τις οποίες πηγάζει η δικονομική αρχή για τη μη δέσμευση των πολιτικών δικαστηρίων από τις αποφάσεις των ποινικών.

Έτσι, ο σεβασμός του τεκμηρίου αθωότητας δεν αποκλείει τις αστικές διεκδικήσεις. Η απαλλαγή, δηλαδή, από την ποινική ευθύνη δεν συνεπάγεται αυτόματα την απαλλαγή από την αστική ευθύνη, ακόμη και στην περίπτωση της ταυτότητας των πραγματικών περιστατικών, ανεξάρτητα, μάλιστα, από το εάν έληξε ή όχι η ποινική διαδικασία με αθώωση ή παύση της ποινικής δίωξης, δοθέντος ότι μόνο το γεγονός ότι τα αποδεικτικά στοιχεία της ποινικής διαδικασίας θα χρησιμοποιηθούν στην αστική δίκη, καθώς και ότι βάση της αστικής αξίωσης για αποζημίωση είναι τα συστατικά στοιχεία του ποινικού αδικήματος, δεν είναι αρκετά για να χαρακτηρισθεί η συναφής (πολιτική) δίκη ως (δεύτερη) ποινική διαδικασία, που απαγορεύεται.

Το τεκμήριο αθωότητας, όμως, σημαίνει ότι το πολιτικό δικαστήριο, όταν αποφασίζει περί του αν τελέστηκε το αστικό και συγχρόνως ποινικό αδίκημα, δεν μπορεί να αδιαφορήσει για την αθώωση του κατηγορουμένου, ούτε επιτρέπεται να χρησιμοποιήσει την αθωωτική απόφαση για να αντλήσει από αυτήν επιχειρήματα για την ενοχή του (κατηγορουμένου).

Οι παραδοχές και η εν γένει συλλογιστική της πολιτικής απόφασης, τόσο στο αιτιολογικό - σκεπτικό, όσο και στο διατακτικό της, αφού και τα δύο αυτά στοιχεία έχουν το ίδιο δεσμευτικό αποτέλεσμα, δεν πρέπει να θέτουν, άμεσα ή έμμεσα, υπό αμφισβήτηση την ορθότητα της αθωωτικής ποινικής απόφασης, ιδίως με την επίκληση ότι:

α) η αθωότητα του κατηγορουμένου είναι προϊόν αμφιβολιών και όχι βεβαιότητας του δικαστηρίου για την αθωότητά του, β) η απόφαση λήφθηκε κατά πλειοψηφία και όχι ομόφωνα, γ) στηρίχθηκε στη μη απόδειξη του υποκειμενικού στοιχείου του αδικήματος (δόλου), δ) διαφώνησε ο εισαγγελέας της έδρας, ε) κατά της αθωωτικής απόφασης ασκήθηκε αναίρεση από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, η οποία, όμως, απορρίφθηκε για δικονομικούς - τυπικούς λόγους, κ.ά.

Το πολιτικό δικαστήριο, το μεν δεν έχει λόγο να αμφισβητήσει την απόφαση του ποινικού δικαστηρίου, αναγράφοντας στο αιτιολογικό της απόφασής του ότι αυτό έσφαλε ως προς την κρίση του ή ότι δεν εκτιμήθηκαν ορθά τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, το δε δεν εξετάζει την κρίση του ποινικού δικαστηρίου, ούτε τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη το ποινικό δικαστήριο για να καταλήξει στην κρίση του, πολύ δε περισσότερο διότι ο εναγόμενος, κατά τα προεκτεθέντα, δεν δικάζεται δις για την ίδια πράξη.

Το πολιτικό, δηλαδή, δικαστήριο πρέπει να παραμείνει εντός των ορίων της πολιτικής δίκης, αποφεύγοντας χαρακτηρισμούς και κρίσεις που σχετίζονται με το ποινικό αδίκημα, εφόσον δεν άπτονται του αντικειμένου της συναφούς πολιτικής δίκης, ώστε να μην δίνεται η εντύπωση ότι ασχολείται όχι μόνο με τις αστικές αξιώσεις, αλλά διερευνά και την τέλεση του ποινικού αδικήματος, διαλαμβάνοντας δηλώσεις καταλογισμού ποινικής ευθύνης στον αμετακλήτως αθωωθέντα, με αναφορά ότι αυτός έχει διαπράξει τα αδικήματα, κατά τον τρόπο που αναφέρονται στο κατηγορητήριο και για τα οποία έχει αθωωθεί ή έχει παύσει γι' αυτόν η ποινική δίωξη, προσέτι δε λέξεις και εκφράσεις, ιδίως σε περιπτώσεις, που ορισμένοι όροι δεν έχουν αποκλειστικά ποινικό χαρακτήρα, πρέπει να χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην τίθεται σε αμφισβήτηση η ορθότητα της αθωωτικής ποινικής απόφασης, ενώ η τυχόν διενέργεια προσθέτων αποδείξεων, δηλαδή, η εκτίμηση από το πολιτικό δικαστήριο και νέων αποδείξεων, που δεν είχαν τεθεί υπόψη του ποινικού δικαστηρίου, καθιστά το διαφορετικό αποτέλεσμα, στο οποίο αυτό (πολιτικό δικαστήριο) καταλήγει, περισσότερο δικαιολογημένο.

Τελικώς, η παραβίαση του ως άνω τεκμηρίου θα πρέπει να κρίνεται πάντα εν όψει των πραγματικών περιστατικών της συγκεκριμένης υπόθεσης και του τρόπου διατύπωσης των αιτιολογιών, που θέτουν ενδεχομένως σε αμφιβολία το διατακτικό της αθωωτικής απόφασης του ποινικού δικαστηρίου και υφίσταται, εντεύθεν, θέμα παραβίασης του τεκμηρίου αθωότητας (ΟλΑΠ 4/2020).Στην προκείμενη περίπτωση, η αναιρεσείουσα με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο, μη εναρμονίζοντας τις πραγματικές παραδοχές του με τις παραδοχές του υπ' αριθ. 16/2017 απαλλακτικού βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Λάρισας, καθώς και με τις παραδοχές της υπ' αριθ. 339/2017 αθωωτικής ποινικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 6 παρ. 2 της ΕΣΔΑ και 14 παρ. 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, παραβιάζοντας το υπέρ αυτής τεκμήριο αθωότητας.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, το Εφετείο μη εναρμονίζοντας τις πραγματικές παραδοχές του με τις παραδοχές της αθωωτικής ποινικής αποφάσεως και του απαλλακτικού βουλεύματος δεν παραβίασε τις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, αφού ο σεβασμός του τεκμηρίου αθωότητας δεν έχει την έννοια ότι το πολιτικό δικαστήριο, που εξετάζει το ίδιο βιοτικό συμβάν, κωλύεται να καταλήξει, μετά από αποδείξεις και αιτιολογημένα, σε διαφορετικό αποδεικτικό πόρισμα, υποχρεούμενο να αποδεχθεί την ποινική αθώωση και να την θέσει ως βάση στην απόφασή του.

Και ναι μεν το πολιτικό δικαστήριο έχει υποχρέωση συνεκτιμήσεως των αθωωτικών αποφάσεων χάριν σεβασμού του τεκμηρίου αθωότητας, όμως, η υποχρέωση συνεκτιμήσεως δεν ισοδυναμεί σε καμία περίπτωση με δέσμευση του πολιτικού δικαστή από την αθωωτική ποινική απόφαση, καθόσον ειδικότερα από τις προπαρατεθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε την ως άνω αθωωτική ποινική απόφαση, που αφορούσε άλλους κατηγορουμένους και το απαλλακτικό βούλευμα που αφορούσε την αναιρεσείουσα, χωρίς να προβεί σε οποιαδήποτε ερμηνεία αυτού, ως προς τους λόγους απαλλαγής της εναγομένης (τότε κατηγορουμένης) και ήδη αναιρεσείουσας, ούτε αποφάνθηκε άμεσα ή έμμεσα για την ποινική ενοχή της, ώστε να ανακύπτει ζήτημα αμφισβητήσεως του εκ του απαλλακτικού βουλεύματος παραγομένου τεκμηρίου αθωότητάς της για την πράξη για την οποία κατηγορήθηκε και απηλλάγη.

ΙΙΙ. Kατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λάβει υπόψη του τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίστηκαν νόμιμα είτε για άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκλησή τους από το διάδικο.

Το νόμιμο δε της επίκλησης κρίνεται μόνο από τις προτάσεις του διαδίκου και όχι από το περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης (ΑΠ 1573/2006) ή από το δικόγραφο της έφεσης. Δεν θεμελιώνεται, όμως, ο λόγος αυτός, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίστηκαν με επίκληση.

Καμία, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, ούτε και την διάκριση από ποία από αυτά προκύπτει άμεση και από ποία έμμεση απόδειξη. Αρκεί δε γι' αυτό η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολόγησης του καθενός, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της απόφασης, προκύπτει αναμφίβολα η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου (ΟλΑΠ 2/2008, Α.Π. 1474/2022).

Πάντως η γενική αυτή αναφορά της λήψης υπόψη όλων των αποδείξεων, που με επίκληση προσκομίστηκαν, δεν αποκλείει την ίδρυση του πιο πάνω λόγου αναίρεσης για κάποιο αποδεικτικό μέσο, όταν από το περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι τούτο έχει ληφθεί υπόψη. Αρκεί και μόνον η ύπαρξη αμφιβολιών για την ίδρυση του παρόντος λόγου υπό την αυτονόητη προϋπόθεση ότι το συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, το οποίο προβάλλεται ως μη ληφθέν υπόψη, απέβλεπε, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος, στην απόδειξη πραγματικού γεγονότος, που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, και, κατά συνέπεια, μπορούσε να επηρεάσει αποφασιστικά το συμπέρασμα του δικανικού συλλογισμού, διότι μόνο ένα τέτοιο γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης και δημιουργεί στο δικαστήριο της ουσίας την υποχρέωση να αξιολογήσει τα αποδεικτικά μέσα, που ο διάδικος επικαλείται και προσκομίζει προς απόδειξή του (ΟλΑΠ 8/2016, ΑΠ 383/2023, ΑΠ 1027/2022, ΑΠ 1932/2022, ΑΠ 252/2021, ΑΠ 931/2019, ΑΠ 961/2017).Με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης, η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 11γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι δεν προκύπτει κατά προφανή και αδιαμφισβήτητο τρόπο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του τις περιεχόμενες στην υπ' αριθ. 339/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, την οποία αυτή προσκόμισε με επίκληση, ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας: 1) Α.

Σ., καθηγητή μηχανολόγου-μηχανικού, 2) Β. Σ., 3) Σ. Χ., μηχανολόγου-μηχανικού, 4) Π. Τ., χημικού-μηχανικού, 5) Α. Κ., χημικού-μηχανικού και 6) Α. Θ., αρχιτέκτονα-μηχανικού, από τις οποίες αποδεικνύεται ότι οι βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης και ποσοτικής και ποιοτικής παραλαβής του έργου, που εξέδωσαν οι προστηθέντες υπάλληλοι του αναιρεσίβλητου, ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και ότι το αναληφθέν έργο εκτελέστηκε κατά τα συμφωνηθέντα.

Από την βεβαίωση που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι ελήφθησαν υπόψη εκτός των άλλων και "όλα τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι", σε συνδυασμό με το πλήρες και χωρίς αντιφάσεις και κενά περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία, αλλά καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη τις ως άνω περιεχόμενες στα πρακτικά της ποινικής απόφασης καταθέσεις, τις οποίες συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ενόψει και της ειδικής αναφοράς που γίνεται για την ως άνω ποινική απόφαση στην προσβαλλόμενη απόφαση, χωρίς να είναι αναγκαία η ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση καθεμίας από τις καταθέσεις αυτές.

Επομένως, ο ως άνω αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 11γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, εφόσον δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η από 20-4-2021 αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 αρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (άρθρα 106,176,183,189 αρ.1, 191 αρ.2 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται στο διατακτικό.2) Επί της από ...-2021 αίτησης αναίρεσης του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας".Κατά το άρθρο 38 ΠΔ 118/2007 "Κανονισμός Προμηθειών Δημοσίου", που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο "1.

Η διενέργεια των διαγωνισμών και των διαδικασιών διαπραγμάτευσης για τις προμήθειες των φορέων του δημόσιου τομέα, εκτός αυτών που διενεργούνται από το Υπουργείο Ανάπτυξης, ως και την οριστική παραλαβή των υλικών, γίνεται από επιτροπές. 2. Οι επιτροπές συγκροτούνται με απόφαση του αρμοδίου Υπουργού ή του αρμοδίου για τη διοίκηση του φορέα οργάνου για χρονικό διάστημα ενός έτους και είναι οι εξής:

α) Επιτροπή αξιολόγησης των αποτελεσμάτων των διαγωνισμών και των διαδικασιών διαπραγμάτευσης αποτελούμενη από τρία ή πέντε μέλη. β) Επιτροπή αξιολόγησης ενστάσεων του άρθρου 15 του παρόντος και προσφυγών του άρθρου 3 παρ. 2 του ν. 2522/1997, αποτελούμενη από τρία ή πέντε μέλη, τα οποία είναι διάφορα από τα μέλη της υπό στοιχείο (α) επιτροπής του παρόντος.

γ) Τριμελής επιτροπή παραλαβής. 3. Οι επιτροπές συγκροτούνται από υπαλλήλους που υπηρετούν με οποιαδήποτε σχέση εργασίας στον φορέα που διενεργεί το διαγωνισμό ή σε άλλο φορέα του δημοσίου τομέα και λειτουργούν σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά γενικές διατάξεις περί συλλογικών οργάνων. Όταν η προμήθεια διενεργείται από Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), στις επιτροπές των περιπτώσεων υπό στοιχεία (α) και (β) της παρ. 2 του παρόντος μπορεί να μετέχει ένα μέλος - εκπρόσωπος της αρμόδιας εποπτεύουσας δημόσιας αρχής και ένα μέλος -εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος (Κ.Ε.Ε.Ε.).

Οι επιτροπές αξιολόγησης γνωμοδοτούν πέραν των θεμάτων αξιολόγησης προσφορών και για κάθε θέμα που προκύπτει κατά την διενέργεια των διαγωνισμών ή τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, ως και κατά την εκτέλεση των συμβάσεων. 4. Με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού ή του αρμόδιου για την διοίκηση του φορέα οργάνου συγκροτούνται, σε εφαρμογή του άρθρου 6 παρ. 3 του ν. 2286/1995, κατά περίπτωση και έκτακτες επιτροπές ή ομάδες εργασίας για την αντιμετώπιση ειδικών θεμάτων κρατικών προμηθειών.

Με την απόφαση αυτή καθορίζονται η αρμοδιότητα και το έργο της επιτροπής ή ομάδας εργασίας, η συγκρότηση, η σύνθεση, η διάρκεια και ο τρόπος λειτουργίας της. 5. Η δαπάνη για τυχόν αποζημίωση των μελών που βαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό, καθορίζεται με κοινή απόφαση του αρμοδίου κατά περίπτωση Υπουργού και του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών. 6.

Όταν πρόκειται για πρόχειρο διαγωνισμό, οι επιτροπές είναι τριμελείς και συγκροτούνται από υπαλλήλους που υπηρετούν με οποιαδήποτε σχέση στον φορέα που εκτελεί την προμήθεια.". Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 922 ΑΚ, ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλο σε μία υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία, που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτο παράνομα κατά την υπηρεσία του.

Η εφαρμογή της ως άνω διάταξης προϋποθέτει: 1) σχέση πρόστησης, η οποία υπάρχει όταν ο προστήσας διατηρεί το δικαίωμα να δίδει οδηγίες και εντολές στον προστηθέντα, αναφορικά με τον τρόπο εκπλήρωσης της υπηρεσίας του, όπως συμβαίνει στην περίπτωση υπαλλήλου, απλού ή διευθυντικού, τράπεζας, 2) ενέργεια του προστηθέντος παράνομη και υπαίτια πληρούσα τις προϋποθέσεις του άρθρου 914 ΑΚ και 3) η ενέργεια αυτή του προστηθέντος να έγινε κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας, που του είχε ανατεθεί, ακόμη και κατά κατάχρηση της υπηρεσίας του αυτής, η οποία υφίσταται όταν η ζημιογόνα πράξη τελέσθηκε εντός των ορίων των καθηκόντων που ανατέθηκαν στον προστηθέντα, ή επ' ευκαιρία ή εξ αφορμής της υπηρεσίας, αλλά κατά παράβαση των εντολών και των οδηγιών, που δόθηκαν σ' αυτόν ή καθ' υπέρβαση των καθηκόντων του, υπό την προϋπόθεση όμως ότι μεταξύ της ζημιογόνας ενέργειας του προστηθέντος και της υπηρεσίας του υπάρχει εσωτερική συνάφεια, με την έννοια ότι η αδικοπραξία δεν θα ήταν δυνατό να τελεσθεί χωρίς την πρόστηση ή ότι η τελευταία υπήρξε το αναγκαίο μέσο για τη διάπραξή της.

Δηλαδή, ο προστήσας ευθύνεται και για κάθε πράξη του προστηθέντος, της οποίας η εκτέλεση κατέστη δυνατή στον τελευταίο, λόγω ακριβώς της θέσης του, των ευκαιριών τις οποίες αυτή (πρόστηση) του παρείχε να χρησιμοποιήσει για άλλο σκοπό τα τεθέντα στη διάθεσή του μέσα και γενικότερα όταν η υπηρεσία του προστηθέντος αποτέλεσε το αναγκαίο μέσο προς επιχείρηση της ζημιογόνου πράξης.

Με τις προϋποθέσεις αυτές θεμελιώνεται η αντικειμενική ευθύνη του προστήσαντος για τις ζημίες που παράνομα και υπαίτια προκάλεσε ο προστηθείς, με τον οποίο ευθύνεται εις ολόκληρο, όπως συνάγεται από τις διατάξεις των άρθρων 481, 486 και 926 ΑΚ (ΑΠ 1532/2022, ΑΠ 487/2020). Εξάλλου, από τα άρθρα 300 και 330 ΑΚ, που εφαρμόζονται και στην περίπτωση ευθύνης από πρόστηση, συνάγεται ότι, σε περίπτωση που έχει προκληθεί σε κάποιον ζημία, περιουσιακή ή μη και έχει ανακύψει θέμα ευθύνης άλλου για αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση, αν εκείνος που ζημιώθηκε από αμέλεια παρέλειψε κάποια θετική πράξη, την οποία όφειλε από το νόμο ή από δικαιοπραξία ή από τις αρχές της καλής πίστης να επιχειρήσει και η οποία ήταν ικανή, κατ' αιτιώδη συνάφεια, να αποτρέψει τη ζημία, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση, ή να μειώσει το ποσό της (ΑΠ 780/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον μοναδικό λόγο της αναίρεσης, κατ' ορθή εκτίμηση του περιεχομένου του, αποδίδεται στη προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, συνιστάμενη στο ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 297, 298, 914, 922, 300 του ΑΚ με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τους και το άρθρο 38 του ΠΔ 118/2007 "Κανονισμός Προμηθειών του Δημοσίου", με εσφαλμένη ερμηνεία και μη εφαρμογή του, δεχόμενο εσφαλμένα ότι τα μέλη των επιτροπών παραλαβής αποτελούν προστηθέντα όργανα του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος, που εκφράζουν παράλληλα τη βούλησή του κατά τη συγκεκριμένη κάθε φορά ενέργειά τους και έκανε εν μέρει δεκτή την προταθείσα από την εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη ένσταση συντρέχοντος πταίσματος του ιδίου του ενάγοντος στη πρόκληση της ζημίας του, ως βάσιμη, ενώ αν είχε εφαρμόσει το άρθρο 38 του ΠΔ 118/2007, που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο που προκλήθηκε η ζημία, θα είχε δεχθεί ορθά ότι οι τριμελείς επιτροπές παραλαβής, που προέβλεπε η διάταξη αυτή, αποτελούν αυτοτελή και ανεξάρτητα όργανα της διαδικασίας των προμηθειών του Δημοσίου, τα οποία ενεργούν κατ' ιδίαν και ανεξάρτητη κρίση και δεν υπόκεινται σε εντολές και οδηγίες από τις ιεραρχικά υπερκείμενες αρχές, σχετικά με την εκτέλεση των ανατεθειμένων σε αυτές καθηκόντων και θα είχε απορρίψει την ανωτέρω ένσταση.

Από τις προπαρατεθείσες παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι οι επίδικες διαδοχικές συμβάσεις έργου που καταρτίστηκαν μεταξύ των διαδίκων δεν έγιναν κατόπιν διαγωνισμού και διαδικασίας διαπραγμάτευσης, αλλά με απευθείας ανάθεση, οπότε δεν έχει εφαρμογή στην προκείμενη περίπτωση η διάταξη του άρθρου 38 του Π.Δ. 118/2007 που προβλέπει τη συγκρότηση συλλογικών οργάνων (επιτροπών) για την διενέργεια των διαγωνισμών και των διαδικασιών διαπραγμάτευσης για τις προμήθειες των φορέων του δημόσιου τομέα ως και την οριστική παραλαβή των υλικών.

Επομένως, τα μέλη της Τριμελούς Επιτροπής της Διεύθυνσης Τ.Υ. του αναιρεσείοντος που ήταν όλοι μόνιμοι υπάλληλοι του τελευταίου και είχαν προστηθεί απ' αυτό για την έκδοση των βεβαιώσεων καλής εκτελέσεως και παραλαβής του έργου από ποιοτική και ποσοτική άποψη, τα οποία άσκησαν πλημμελώς τα καθήκοντά τους, αφού δεν ήλεγχαν την επίμαχη εγκατάσταση, προκειμένου να διαπιστώσουν αν η ανάδοχος εναγομένη πράγματι τηρούσε τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει με βάση τις διαδοχικές συμβάσεις έργου, συντέλεσαν με την ως άνω υπαίτια συμπεριφορά τους στην προκληθείσα ζημία του αναιρεσείοντος, με ποσοστό συνυπαιτιότητας 50%.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο το αναιρεσείον υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, εφόσον δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη από ...-2021 αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί το αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα που υπέβαλε αυτή (άρθρα 106, 176, 183, 189 αρ. 1, 191 αρθμ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται αυτά ειδικότερα στο διατακτικό.

Σημειώνεται ότι για τον υπολογισμό των δικαστικών εξόδων δεν τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 22 παρ. 1, 3 Ν. 3693/1957 που προβλέπει περιορισμένο ύψος αυτών, διότι, εν προκειμένω, η νομική υπηρεσία του αναιρεσείοντος δεν διεξάγεται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Τέλος, δεν γίνεται λόγος περί του κατ' άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ παραβόλου, διότι το αναιρεσείον, κατ' άρθρο 28 παρ. 4 του ν. 2579/1998 και 11 του κανονιστικού διατάγματος της 26ης Ιουνίου-10ης Ιουλίου 1944 "Περί Κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου", απαλλάσσεται από την καταβολή του.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Συνεκδικάζει την από 20-4-2021 αίτηση αναίρεσης της Ε. Κ. και την από ...-2021 αντίθετη αίτηση αναίρεσης του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας".Απορρίπτει την από 20-4-2021 αίτηση αναίρεσης.Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.Απορρίπτει την από ...-2021 αίτηση αναίρεσης.Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Ιουνίου 2025.ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Οκτωβρίου 2025.Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης καθώς και της αμέσως αρχαιότερης Αρεοπαγίτου αποχωρησασών από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης