Supreme Court dismisses appeal for non-appearance and lack of legal basis in ancillary claim.

Απόφαση 1841 / 2022 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1841/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Μουλιανιτάκη - Εισηγήτρια, Μαρουλιώ Δαβίου, Μαρία Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 6η Απριλίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: Κ. Α. του Ν., κατοίκου ..., 2) Ν. Α. του Κ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανδρέα-Δημήτριο Σίδερη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Δ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-12-2016 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Σάμου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 183/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 138/2020 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σάμου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23-4-2021 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι αναιρεσείοντες παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 576 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο αντίδικος του απολειπομένου ή μη παρισταμένου με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος διαδίκου, τότε ερευνάται αν ο τελευταίος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα και σε καταφατική περίπτωση το Δικαστήριο προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 181/2013, ΑΠ 1664/2012, ΑΠ 1667/2012).

Στην προκείμενη περίπτωση, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου ο αναιρεσίβλητος δεν εμφανίστηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Όπως δε προκύπτει από την υπ' αριθμ. 9313Ε'/15-09-2021 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Εφετείο Αιγαίου, Ευδοκίας Χριστοφή, που προσκομίζουν και επικαλούνται οι αναιρεσείοντες, με επιμέλεια των οποίων επισπεύδεται η συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτήν πράξη καταθέσεως και ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο νομοτύπως και εμπροθέσμως επιδόθηκε, στον αναιρεσίβλητο.

Επομένως, εφόσον ο τελευταίος δεν εμφανίστηκε κατά την ως άνω συνεδρίαση, πρέπει σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ να προχωρήσει η συζήτηση που επισπεύδεται από τους αναιρεσείοντες, παρά την απουσία του άνω αναιρεσιβλήτου.

Με την κρινόμενη από 23/04/2021 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αριθμ. 138/2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σάμου, που δίκασε ως Εφετείο, και εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία. Η ανωτέρω αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566§1, 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ.571, 577§3 ΚΠολΔ).

Α1.Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1118, 1119, 1120 και 1121 του ΑΚ προκύπτει ότι επί ακινήτου μπορεί να αποκτηθεί εμπράγματο δικαίωμα υπέρ του εκάστοτε κυρίου άλλου ακινήτου που να του παρέχει κάποια ωφέλεια, δηλαδή πραγματική δουλεία, εξαιτίας της οποίας ο κύριος του δουλεύοντος ακινήτου φέρει το βάρος να ανέχεται κάποια χρησιμοποίηση αυτού από τον κύριο του δεσπόζοντος (θετική πραγματική δουλεία).

Τέτοιο εμπράγματο δικαίωμα είναι, μεταξύ άλλων, η δουλεία οδού, αντλήσεως ύδατος κλπ. Οι πραγματικές δουλείες συνιστώνται με δικαιοπραξία ή με χρησικτησία, για την οποία εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για τη χρησικτησία στα ακίνητα. Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1192, 1193, 1194 και 1198 ΑΚ ,με σαφήνεια προκύπτει, ότι όταν, με το ίδιο συμβολαιογραφικό έγγραφο, καταρτίζονται δύο δικαιοπραξίες, οι οποίες είναι, κατά νόμο, μεταγραπτέες, πρέπει η καθεμιά απ' αυτές να μεταγράφεται χωριστά.

Στην περίπτωση, επομένως, της σύστασης δουλείας με δικαιοπραξία, με την οποία συγχρόνως συνιστάται ή μετατίθεται και άλλο εμπράγματο δικαίωμα, για την κτήση της δουλείας προσαπαιτείται η μεταγραφή της συστατικής αυτής δικαιοπραξίας, ειδικά και ανεξάρτητα από τη μεταγραφή της εν λόγω δικαιοπραξίας ως προς τη σύσταση, μετάθεση του άλλου εμπράγματου δικαιώματος (ΑΠ 294/2020, ΑΠ 24/2019, ΑΠ 1335/2010).

Επί παράνομης δε προσβολής παρέχεται στον δικαιούχο της δουλείας αγωγή εκ του άρθρου 1132 ΑΚ με αίτημα την αναγνώριση της δουλείας και την άρση της προσβολής (ΑΠ 1731/2011, ΑΠ 1343/2010). Εκτός από την άνω εμπράγματη αγωγή, ο δικαιούχος πραγματικής δουλείας μπορεί να προστατευθεί, ως οιονεί νομέας, με τα μέσα προστασίας της νομή ήτοι με τις ΑΚ 996, 987, 989 διατάξεις, περί αποβολής και διατάραξης της νομής. 2.

Η νομική αοριστία της αγωγής, που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα του ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται, ως παραβίαση από το άρθρο 559 αρ.1 Κ.Πολ.Δ. και το ταυτόσημο με αυτό άρθρο 560 αρ.1 Κ.Πολ.Δ., όταν πρόκειται για αναίρεση κατά αποφάσεως Πρωτοδικείου που δίκασε ως Εφετείο, αν το δικαστήριο για το σχηματισμό της περί νομικής επάρκειας της αγωγής κρίσης του αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέστηκε σε λιγότερα, ενώ η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής ελέγχεται ως παραβίαση από τους αριθμούς 8 και το ταυτόσημο με αυτό άρθρο 560 αρ.5 Κ.Πολ.Δ., ή 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

Ειδικότερα, αν τυχόν το δικαστήριο έλαβε υπόψη θεμελιωτικά γεγονότα μη διαλαμβανόμενα στο αγωγικό δικόγραφο και ασκούντα ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ή δεν έλαβε υπόψη τέτοια γεγονότα, αν και διαλαμβάνονταν στην αγωγή, τότε ιδρύεται ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 8 ή 5 των άνω άρθρων 559 και 560, αντίστοιχα, λόγος αναίρεσης.

Αν το δικαστήριο, κατά παράβαση του νόμου, θεώρησε επαρκή τα εκτιθέμενα για την περαιτέρω εξειδίκευση του κανόνα δικαίου πραγματικά γεγονότα τότε ιδρύεται ο λόγος αναίρεσης από τον αρ. 14 του προαναφερόμενου άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. (ΑΠ 8/2017, ΑΠ 1024/2013). Τέλος, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 578 ΚΠολΔικ, αν ο Άρειος Πάγος διαπιστώσει ότι το διατακτικό της απόφασης είναι ορθό, αλλά υπάρχει σφάλμα στις αιτιολογίες απορρίπτει την αναίρεση χωρίς να αντικαταστήσει τις αιτιολογίες, οι οποίες όμως στην ουσία αντικαθίστανται με αυτές της αναιρετικής, εκτός αν υπάρχει έννομο συμφέρον προς αντικατάσταση των αιτιολογιών όπως, όταν μεταβάλλεται η έκταση και η ισχύς του δεδικασμένου (ΑΠ 19/2018, ΑΠ 2077/2014).

Η διάταξη αυτή, επομένως, έχει εφαρμογή και όταν με εσφαλμένη εν όλω ή εν μέρει αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης απορρίπτεται ως απαράδεκτη (αόριστη) η αγωγή, η οποία όμως ήταν απορριπτέα ως απαράδεκτη (αόριστη) για άλλους λόγους, αφού στην περίπτωση αυτή το σφάλμα ανάγεται στην νομική αιτία της προσβαλλομένης απόφασης, της οποίας το απορριπτικό συμπέρασμα είναι ορθό (Ολ ΑΠ 10/2007, Ολ ΑΠ 32/2002, ΑΠ 1004/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δικογραφίας, προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι ενάγοντες ήδη αναιρεσείοντες, με την απευθυνόμενη, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Σάμου, ένδικη από 30/12/2016 αγωγή τους εξέθεταν ότι οι απώτατοι δικαιοπάροχοι, Γ., Ν., Ν.

Κ., των ιδίων(εναγόντων), Σ. Κ. του εναγομένου και ο Δ. Κ., άπαντες τέκνα του Μ. Κ., αφού, δυνάμει του νομίμως μεταγραφέντος υπ' αριθμ. ... διανεμητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Σάμου Κωνσταντίνου Γιοκαρίνη, διένειμαν μεταξύ τους την πατρική κληρονομιαία περιουσία, με το ίδιο συμβόλαιο συνέστησαν 1) υπέρ του περιελθόντος, στους Γ.

και Ν. Κ., ακινήτου (δεσπόζον) και σε βάρος του περιελθόντος στους Ν. και Σ. Κ. εδαφικού τμήματος - αυλής (δουλεύον), πραγματική δουλεία αυλισμού και αντλήσεως ύδατος από το εντός της αυλής φρέαρ (πηγάδι) και 2) υπέρ του περιελθόντος, στους Γ. και Ν. Κ., ακίνητου (δεσπόζον) και σε βάρος των περιελθόντων στους Ν.

και Σ. Κ. ακινήτων, κατά μήκος του μεταξύ τους ορίου πραγματική δουλεία διόδου (μονοπατιού), είτε πεζή είτε με υποζύγια, πλάτους ενός (1) γαλλικού μέτρου. Ότι έγιναν δικαιούχοι των ως άνω πραγματικών δουλειών και με πρωτότυπο τρόπο (τακτική και έκτακτη) χρησικτησία με την προσμέτρηση στο δικό τους χρόνο οιονεί νομής εκείνου των δικαιοπαρόχων τους από το έτος 1934 και εφεξής.

Περαιτέρω, εξέθεταν ότι προς επίλυση της αντιδικίας που ανέκυψε μεταξύ του δευτέρου των εναγόντων, ψιλού κυρίου και ειδικού διαδόχου των ανωτέρω Γ., Ν. και Ν. Κ. και του εναγομένου ειδικού διαδόχου του ανωτέρω Σ. Κ., με τη νομίμως μεταγραφείσα υπ'αριθμ. ... συμβολαιογραφική πράξη, του συμβολαιογράφου Σάμου Θεμιστοκλή Δημόπουλου, που χαρακτηρίζεται ως "πράξη συστάσεως πραγματικής δουλείας οδού, αναγνώριση, διευκρίνιση και αποσαφήνιση ορίων όμορων ιδιοκτησιών -αναγνώριση δικαιωμάτων και διάλυση αβεβαιότητας ως προς έννομες σχέσεις", συμφώνησαν ,μεταξύ άλλων, επί λέξη, ότι τα συμβαλλόμενα μέρη "Α) αναγνωρίζουν, διευκρινίζουν και αποσαφηνίζουν, οριστικά και αμετάκλητα τα όρια μεταξύ των όμορων ακινήτων τους, τα οποία βρίσκονται στη θέση ''...'', σύμφωνα με την εμφαινόμενη και αποτυπωμένη χάραξη των παρακάτω διαχωριστικών γραμμών στο με ημερομηνία Αυγούστου 2009 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Α.

Ρ......το οποίο προσαρτάται στο ως άνω συμβόλαιο ως εξής: "1) Το Νότιο όριο του ακινήτου ιδιοκτησίας του αφενός συμβαλλόμενου Ν. Α. (2ος ενάγων) είναι ολόκληρη η πλευρά, η οποία στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα προσδιορίζεται με την γραμμή, η οποία σημειώνεται με τα κεφαλαία αλφαβητικά στοιχεία Π'-Ο'Ζ', 2) Το Βόρειο όριο του ακινήτου ιδιοκτησίας του αφετέρου συμβαλλόμενου Γ.

Δ. (εναγόμενος) είναι ολόκληρη η πλευρά, η οποία στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα προσδιορίζεται με την γραμμή, η οποία σημειώνεται με τα κεφαλαία αλφαβητικά στοιχεία Π'-Ξ'-Κ. 3) Ο μεταξύ των παραπάνω δύο ομόρων ακινήτων κείμενος χώρος, ο οποίος στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα προσδιορίζεται περιμετρικά και περικλείεται με αλφαβητικά στοιχεία Π'-Ο'-Ζ'-Ζ-Ε-Δ-Γ-Α-δ'-θ-ι-Κ-Ξ'-Π'-Π-Π', ανήκει στην αποκλειστική κοινή χρήση και των δύο παραπάνω ομόρων ακινήτων των συμβαλλομένων Ν.

Α. και Γ. Δ. ως κοινόκτητος και των δύο αυτών ομόρων ακινήτων χώρος και θα χρησιμοποιείται από αυτούς και τους ειδικούς και καθολικούς διαδόχους τους αποκλειστικά και μόνο για τις διελεύσεις και τους ελιγμούς των οχημάτων τους. Επίσης το εντός του χώρου αυτού υφιστάμενο φρέαρ ανήκει στην αποκλειστική κοινή χρήση και των δύο παραπάνω ομόρων ακινήτων των συμβαλλομένων, ως κοινόκτητο τούτων και η χρήση του καθορίζεται εξ ίσου για τα συμβαλλόμενα μέρη.- 4) Η Δυτικά του ακινήτου του αφενός συμβαλλομένου Ν.

Α. εδαφική λωρίδα, η οποία στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα προσδιορίζεται περιμετρικά και περικλείεται με τα κεφαλαία αλφαβητικά στοιχεία Μ-Ν-Π"-Π-Π'-Κ-Λ-Μ'-Μ, και έχει μήκος 34,05 και πλάτος 1,00 μέτρο (και όχι μέτρα 1,35 και 1,40, όπως σημειώνεται στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα) ανήκει στην αποκλειστική χρήση του ακινήτου του αφενός συμβαλλομένου Ν.

Α. και του ομόρου ακινήτου ιδιοκτησίας Π. Χ.. Β) συνιστάται ... Γ) ... Δ) όλα τα παραπάνω συνομολογηθέντα δεσμεύουν οριστικά και δια παντός τους συμβαλλόμενους και τους ειδικούς και καθολικούς διαδόχους τους ...". Έτι, περαιτέρω εξέθεταν ότι ο εναγόμενος κατά μήνα Αύγουστο 2016, αμφισβητώντας τα πιο πάνω εμπράγματα των δουλειών δικαιώματά τους, παράνομα και αυθαίρετα ,αφενός κατέλαβε 42, 30 τμ, από την προαναφερόμενη ,επιφάνειας 200 τ.μ., δουλεία αυλισμού, τα οποία, με την κατασκευή πέτρινου τοιχίου, ενσωμάτωσε στην ιδιοκτησία του και αφετέρου στον εναπομείναντα εδαφικό χώρο, τοποθέτησε διάφορα αντικείμενα, παράλληλα δε σταθμεύει το ΙΧΕ αυτοκίνητό του, αποκλείοντας την πρόσβασή τους στο χώρο αυτό, καθώς επίσης στη μήκους 34, 05 μ.

και πλάτους 1μ., εδαφική λωρίδα δουλείας διόδου τοποθέτησε πινακίδα , στην οποία αναφέρει ότι δικαίωμα δουλείας διόδου έχει μόνο ο όμορος ιδιοκτήτης Παντελής Χατζηαγγελόγλου, τοποθέτησε δε κάδο απορριμμάτων, εμποδίζοντας τη διέλευσή τους προς την προαναφερόμενη αυλή και το πηγάδι. Ζήτησαν δε, με βάση τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά να αναγνωρισθεί το προαναφερόμενο δικαίωμά τους, ως οιονεί νομείς, πραγματικής δουλείας αυλισμού, αντλήσεως ύδατος και διόδου, επί των περιγραφόμενων εδαφικών τμημάτων, να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να τους αποδώσει την επί του εδαφικού τμήματος των 42,50 τ.μ οιονεί νομή τους, κατεδαφίζοντας το τοιχίο που έχει ανεγείρει, άλλως να επιτραπεί να το πράξουν οι ίδιοι με δαπάνες του , καθώς επίσης να απομακρύνει τα αντικείμενα που έχει τοποθετήσει και παρεμποδίζουν την άσκηση της δουλείας τους επί της αυλής και της διόδου.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δικάζοντας την αγωγή την απέρριψε ως αόριστη. Κατά της απόφασης αυτής οι ενάγοντες άσκησαν την από 03/01/2019 έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε από το Μονομελές Πρωτοδικείο Σάμου, που δίκασε ως Εφετείο, η αναιρεσιβαλλόμενη υπ' αριθμ. 138/2020 τελεσίδικη απόφαση, με την οποία το Εφετείο επικύρωσε την εκκαλούμενη απόφαση, απορρίπτοντας κατ' ουσίαν την άνω έφεση, με την αιτιολογία ότι "ως προς την πρώτη επίδικη έκταση των 200 τ.μ., η οποία βρίσκεται μεταξύ των όμορων ακινήτων των διαδίκων, τμήμα της οποίας αποτελεί και η περιγραφόμενη έκταση 42 τ.μ., από την οποία οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι έχουν αποβληθεί, ενώ ως προς το υπόλοιπο τμήμα αυτής επικαλούνται διατάραξη της οιονεί νομής τους, οι ενάγοντες ιστορούν, κατ' εκτίμηση του δικογράφου τους, ότι δυνάμει του υπ' αριθμ. ...

διανεμητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Λιμένος Βαθέος Σάμου Κωνσταντίνου Γιοκαρίνη, αυτή παρέμεινε αδιανέμητη προς κοινή χρήση των κτημάτων που περιήλθαν στους συμβαλλομένους Σπυρίδωνα και Νικηφόρο Καρύδα, επομένως προς κοινή χρήση του ακινήτου που περιήλθε στον εναγόμενο και του υπ' αριθμ.3 περιγραφόμενου στην αγωγή ακινήτου που περιήλθε στους ενάγοντες, και συνεστήθη επί αυτής δικαίωμα δουλείας οδού υπέρ του κτήματος που περιήλθε αδιαιρέτως στους αδελφούς Γ.

και Ν. Κ., επομένως υπέρ των περιγραφόμενων στην αγωγή υπ' αριθμ. 1 και 2 ακινήτων που περιήλθαν στους ενάγοντες. Ωστόσο εν συνεχεία ιστορούν ότι δυνάμει της υπ' αριθμ. ... πράξης σύστασης πραγματικής δουλείας οδού, αναγνώρισης, διευκρίνισης και αποσαφήνισης ορίων ομόρων ιδιοκτησιών - αναγνώρισης δικαιωμάτων και διάλυσης αβεβαιότητας ως προς έννομες συνέπειες του συμβολαιογράφου Σάμου Θεμιστοκλή Δημόπουλου συμφωνήθηκε μεταξύ του δευτέρου των εναγόντων και του εναγομένου, μεταξύ άλλων, ότι ο χώρος αυτός, που βρίσκεται μεταξύ των όμορων ακινήτων τους, ανήκει στην αποκλειστική κοινή χρήση και των δύο ακινήτων ως κοινόκτητος και θα χρησιμοποιείται από αυτούς και τους ειδικούς και καθολικούς διαδόχους τους αποκλειστικά και μόνο για τις διελεύσεις και τους ελιγμούς των οχημάτων τους, ενώ και το εντός του χώρου αυτού υφιστάμενο φρέαρ ανήκει στην αποκλειστική κοινή χρήση και των δύο παραπάνω ομόρων ακινήτων των συμβαλλομένων ως κοινόκτητο και η χρήση του καθορίζεται εξ ίσου για τα συμβαλλόμενα μέρη.

Επομένως, επί της εν λόγω έκτασης οι ενάγοντες επικαλούνται αφενός ότι έχουν δικαίωμα δουλείας αυλισμού, δρόμου - διόδου, άντλησης ύδατος και χρήσης, χωρίς μάλιστα να προσδιορίζεται με σαφήνεια ότι το δουλεύον ακίνητο είναι του εναγομένου, αφού δεν εκτίθεται στο δικόγραφο ότι η εν λόγω εδαφική έκταση ανήκει στην κυριότητα του εναγομένου, αφετέρου αντιφατικά ότι έχουν δικαίωμα αποκλειστικής κοινής χρήσης με τον εναγόμενο, χαρακτηρίζοντας αυτή ως κοινόκτητο χώρο, καθώς και το εντός αυτής φρέαρ επίσης ως κοινόκτητο, οπότε στην περίπτωση αυτή δεν νοείται η ύπαρξη δικαιώματος πραγματικής δουλείας ή οιονεί νομής των εναγόντων ως συγκυρίων επί αυτού, αφού αυτή μόνο επί ξένου ακινήτου αποκτάται (άρθρο 1118 ΑΚ), με αποτέλεσμα να δημιουργείται έντονη ασάφεια ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη φύση τις μεταξύ των διαδίκων σχέσης, και του δικαιώματος των εναγόντων επί της εν λόγω έκτασης και το Δικαστήριο να βρίσκεται σε αδυναμία να υπαγάγει τα πραγματικά περιστατικά στις προσήκουσες διατάξεις του νόμου, αφού διαφορετική είναι η προστασία που παρέχεται στον έχοντα εμπράγματο δικαίωμα δουλείας ή τον οιονεί νομέα και διαφορετική αυτή που παρέχεται στον συγκύριο ή συννομέα από την αποβολή από τη συγκυριότητα ή τη συννομή ή τη διατάραξη αυτής, σημειώνοντας ότι στην τελευταία περίπτωση, της διατάραξης της συννομής ή οιονεί συννομής, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στη μείζονα σκέψη, κατά το άρθρο 994 εδ.

β' ΑΚ δεν παρέχεται η προστασία από τη νομή, αλλά η διαφορά επιλύεται με βάση την εσωτερική σχέση μεταξύ των οιονεί συννομέων, με βάση τις διατάξεις περί κοινωνίας. Επίσης ως προς τη δεύτερη επίδικη έκταση, ήτοι την εδαφική λωρίδα μήκους 34,05 μ. και πλάτους 1,00 μ., που εκθέτουν ότι διέρχεται δια των ιδιοκτησιών των διαδίκων, οι ενάγοντες ιστορούν ότι δυνάμει του ιδίου υπ' αριθμ. ...

διανεμητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Λιμένος Βαθέος Σάμου Κωνσταντίνου Γιοκαρίνη, οι απώτεροι δικαιοπάροχοί των διαδίκων προέβησαν στον προσδιορισμό της διόδου (μονοπατιού) πλάτους 1 γαλλικού μέτρου επί του ορίου των ιδιοκτησιών αφενός μεν του Σ. και του Ν. Κ. και αφετέρου των Γ. και Ν. Κ., συνισταμένης πραγματικής δουλείας οδού - διόδου υπέρ του ακινήτου των τελευταίων, ήτοι των υπ' αριθμ. 1 και 2 ακινήτων των εναγόντων που περιγράφονται στην αγωγή.

Στη συνέχεια δε, ιστορούν ότι δυνάμει της επίσης προαναφερόμενης υπ' αριθμ. ... πράξης του συμβολαιογράφου Σάμου Θεμιστοκλή Δημόπουλου, συμφωνήθηκε μεταξύ του δευτέρου των εναγόντων και του εναγομένου, μεταξύ άλλων, ότι η εν λόγω εδαφική λωρίδα, η οποία προσδιορίζεται πλέον με μήκος 34,05 μ. και πλάτος 1,00 μ., ανήκει στην αποκλειστική χρήση του ακινήτου των εναγόντων και του ομόρου ακινήτου ιδιοκτησίας Π.

Χ.. Επομένως και ως προς την εν λόγω εδαφική έκταση ιστορούνται αντιφατικά πραγματικά περιστατικά, αφού οι ενάγοντες εκθέτουν αφενός ότι έχουν δικαίωμα δουλείας διόδου, χωρίς μάλιστα να προσδιορίζεται με σαφήνεια το δουλεύον ακίνητο και ειδικότερα ότι αυτό είναι του εναγομένου, αφού δεν εκτίθεται στο δικόγραφο ότί η εν λόγω εδαφική λωρίδα ανήκει στην κυριότητα του εναγόμενου, αφετέρου ότι αυτή ανήκει στην αποκλειστική χρήση του ακινήτου τους και του ομόρου ακινήτου ιδιοκτησίας του μη διαδίκου Π.

Χ., με αποτέλεσμα και προς την εν λόγω έκταση να υφίσταται έντονη ασάφεια ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη φύση της μεταξύ των διαδίκων σχέσης και του δικαιώματος των εναγόντων επί αυτής, και το Δικαστήριο να βρίσκεται ομοίως σε αδυναμία να υπαγάγει τα πραγματικά περιστατικά στις προσήκουσες διατάξεις του νόμου".

Η ένδικη αγωγή με το προεκτεθέν περιεχόμενο και αίτημα είναι αόριστη, καθόσον οι ενάγοντες επιχειρούν να την θεμελιώσουν στις αναφερόμενες στην προεκτεθείσα νομική σκέψη, περί συστάσεως των πραγματικών δουλειών και προστασίας αυτών (δουλειών) ,διατάξεις των άρθρων 1114, 1118, 1119, 1120, 1121, 1132 ΑΚ, με βάση το νομίμως μεταγραφέν, υπ' αριθμ. ..., διανεμητήριο συμβόλαιο, του συμβολαιογράφου Σάμου Κωνσταντίνου Γιοκαρίνη, χωρίς, ωστόσο, να επικαλούνται, σύμφωνα με την προεκτεθείσα νομική σκέψη, ότι τούτο μεταγράφηκε και ως σύσταση πραγματικής δουλείας, ούτε, εξάλλου, διαλαμβάνουν στο αγωγικό δικόγραφο, τα αναγκαία ,για τη θεμελίωση της ένδικης αγωγής τους σε άλλες νομικές διατάξεις, πραγματικά περιστατικά, αλλά και αντίστοιχο αίτημα.

Ενόψει τούτων η προσβαλλόμενη απόφαση με το να κρίνει ότι ήταν απορριπτέες ως αόριστη η ένδικη αγωγή, με διαφορετική εν μέρει αιτιολογία, ορθά, κατ' αποτέλεσμα, έκρινε, και γι'αυτό πρέπει ο από τις διατάξεις των αριθμών 1α'και 5 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πρώτος αναιρετικός λόγος να απορριφθεί ως αβάσιμος, ενώ ρητή αντικατάσταση των αιτιολογιών ,κατά τα αναφερόμενα στη νομική σκέψη, δεν υφίσταται, αφού οι ενάγοντες δεν έχουν προς τούτο έννομο συμφέρον, καθόσον η κρίση για την απόρριψη στην προκείμενη περίπτωση της αγωγής γίνεται και πάλι λόγω (νομικής) αοριστίας, που δεν επιδρά στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης(ΑΠ.Ολ.32/2002, ΑΠ 1178/2006).

Β. Κατά το άρθρο 560 αριθμ. 5 περ. β', που είναι ταυτόσημο με το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β' ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης της απόφασης και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης καθώς και οι κύριοι και πρόσθετοι λόγοι εφέσεως που αφορούν σε αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς.

και όχι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 703/2011). Επομένως, πράγματα κατά την έννοια αυτήν, αποτελούν και οι διάφορες βάσεις της αγωγής (ΑΠ 148/2009, ΑΠ 1765/2005, ΑΠ 50/1992). Δεν στοιχειοθετείται όμως ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, έστω και αν η απόρριψή του δεν είναι ρητή, αλλά συνάγεται από το περιεχόμενο της απόφασης (Ολ.ΑΠ 11.1996).

Στην προκείμενη περίπτωση με το δεύτερο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την από το άρθρο 560 αριθ. 5 περ. β' ΚΠολΔ πλημμέλεια, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη και δεν εξέτασε την επικουρική βάση της αγωγής και τον σχετικό με αυτήν λόγο εφέσεώς τους, που αναφέρεται στην απόδοση της χρήσεως των επιδίκων.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, καθόσον, στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού από το αγωγικό δικόγραφο που επισκοπήθηκε, προκύπτει ότι δεν διαλαμβάνονται πραγματικά περιστατικά, στα οποία να θεμελιώνεται η επικαλούμενη ως άνω επικουρική βάση αυτής (αγωγής), ενώ από την επισκόπηση του εφετετηρίου δεν προκύπτει ότι διαλαμβάνεται σ'αυτό, κατ' ορισμένο τρόπο, ο επικαλούμενος ως άνω λόγος εφέσεως (ΑΠ 703/2011).

Κατόπιν τούτου, και εφόσον δεν υπάρχει προς έρευνα άλλος αναιρετικό λόγος, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ.3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει). Τέλος, δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται σε βάρος των αναιρεσειόντων, διότι, λόγω της ερημοδικίας του αναιρεσιβλήτου, δεν υπάρχει σχετικό αίτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23/04/2021 αίτηση των Κ. Α. και Ν. Α., για αναίρεση της αριθμ.138/2020 απόφασης του δικάζοντος ως Εφετείου, Μονομελούς Πρωτοδικείου Σάμου.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Σεπτεμβρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Νοεμβρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ