Supreme Court dismisses request for retrial as inadmissible due to lack of finality at filing time.

Απόφαση 183 / 2025 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 183/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρουλιώ Δαβίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βαρβάρα Πάπαρη, Μαρία Πετσάλη, Στυλιανή Μπλέτα και Χριστίνα Τζίμα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Οκτωβρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την από 5/5/2021 αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προγενεστέρα κατάσταση, μεταξύ:

Της αιτούσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "... - ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΡΕΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΝΤΙΚΩΝ ΑΒΕΕ", που εδρεύει στην Νέα Ευκαρπία Θεσσαλονίκης και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπύρο Κωνσταντόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Της καθ' ης η αίτηση: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "PQH ΕΝΙΑΙΑ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ" και τον διακριτικό τίτλο "PQH ΕΝΙΑΙΑ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ Α.Ε." που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεμιστοκλή Κλουκίνα και κατέθεσε προτάσεις.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από ...2021 κλήση της καλούσας-αιτούσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... - ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΡΕΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΝΤΙΚΩΝ ΑΒΕΕ", νόμιμα επαναφέρεται προς συζήτηση (μετά από αναβολή από την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της ... 2023) η από ...2021 αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προγενεστέρα κατάσταση, μετά τη ματαίωση της συζήτησής της, κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της ... 2021.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 555 του Κ.Πολ.Δ., δεύτερη αναίρεση του ίδιου διαδίκου κατά της ίδιας απόφασης, έστω και αν πλήττει άλλα κεφάλαια ή θεμελιώνεται σε διαφορετικούς λόγους, είναι απαράδεκτη, προς αποτροπή αλλεπάλληλων δικών με τακτικά και έκτακτα ένδικα μέσα. Κατ' εξαίρεση, είναι επιτρεπτή η άσκηση δεύτερης αίτησης αναίρεσης, εκτός των άλλων, στην περίπτωση που η πρώτη απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, ήτοι, χωρίς να έχει κριθεί το βάσιμο των λόγων αυτής, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση, όμως, ότι, δεν έχει παρέλθει η προθεσμία (γνήσια ή καταχρηστική) για την άσκηση της δεύτερης αυτής αίτησης αναίρεσης (ΑΠ 730/2021).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 564 παρ. 1, 152 παρ. 1, 153, 154, 155 παρ. 1, 156 και 158 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι ο διάδικος που δεν άσκησε αίτηση αναίρεσης μέσα στη νόμιμη προθεσμία των τριάντα ημερών από την επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, μπορεί, αν η απώλεια της προθεσμίας οφείλεται σε ανώτερη βία ή σε δόλο του αντιδίκου του, να ζητήσει την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, έτσι ώστε με απόφαση του δικαστηρίου να προσδοθεί στην εκπροθέσμως ασκηθείσα αίτηση αναίρεσης η έννομη ενέργεια που αυτή θα είχε αν ήταν εμπρόθεσμη.

Ως ανώτερη βία κατά την έννοια του άρθρου 152 παρ. 1 ΚΠολΔ, θεωρείται κάθε γεγονός το οποίο αντικειμενικώς καθιστά αδύνατη την τήρηση κάποιας δικονομικής προθεσμίας και σε συγκεκριμένη περίπτωση είναι απρόβλεπτο και μη δυνάμενο να αποτραπεί ακόμη και με τη λήψη μέτρων άκρας επιμέλειας και σύνεσης. Ο θεσμός της επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση από την αδυναμία τήρησης δικονομικής προθεσμίας, στηριζόμενος στην αρχή της επιείκειας, αποτελεί ένδικο βοήθημα, χωρίς να υποκαθιστά οποιοδήποτε ένδικο μέσο, παρέχει δε τη δυνατότητα της άρσης με δικαστική απόφαση νομικής και επιβλαβούς για το διάδικο κατάστασης που δημιουργήθηκε από τη μη τήρηση της εν λόγω προθεσμίας για δύο λόγους, δηλαδή της ανώτερης βίας ή του δόλου του αντιδίκου του.

Η αίτηση επαναφοράς απευθύνεται στο κατά το άρθρο 154 ΚΠολΔ αρμόδιο δικαστήριο και υποβάλλεται μεταξύ άλλων είτε με το δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης είτε με αυτοτελές δικόγραφο είτε με τις προτάσεις μέσα στην οριζόμενη από το άρθρο 153 ΚΠολΔ προθεσμία των τριάντα ημερών από την ημέρα της άρσης του εμποδίου που συνιστούσε την ανώτερη βία ή της γνώσης του δόλου.

Στην περίπτωση υποβολής της αίτησης επαναφοράς με ξεχωριστό δικόγραφο, αυτό κατατίθεται σύμφωνα με τις διατάξεις για την άσκηση της αγωγής, δηλαδή με κατάθεση στη γραμματεία του δικαστηρίου που απευθύνται και με επίδοση αντιγράφου στον αντίδικο (άρθρο 215 παρ. 1 ΚΠολΔ). Για την ολοκλήρωση της άσκησης με χωριστό δικόγραφο της αίτησης επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγουμένη κατάσταση, δεν αρκεί μόνο η εντός των τριάντα ημερών που αποτελούν την προθεσμία ασκήσεως της αιτήσεως, κατάθεση του (χωριστού) δικογράφου στη γραμματεία του αρμοδίου δικαστηρίου, αλλ` απαιτείται και η μέσα στην ίδια προθεσμία επίδοση αυτού στον αντίδικο του αιτούντος.

Αν δεν συμβεί αυτό, η αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων απορρίπτεται ως απαράδεκτη (εκπρόθεσμη) [άρθρα 155 παρ. 1, 215 παρ. 1, 217 ΚΠολΔ]. Άλλωστε, με τη διάταξη του άρθρου 158 ΚΠολΔ, με την οποία επιδιώκεται η εξασφάλιση σταθερότητας στη διαδικασία και η αποτροπή διατήρησης της εκκρεμότητας για μακρό χρόνο, τίθεται περιορισμός σχετικά με την αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, ο οποίος συνίσταται στον αποκλεισμό της υποβολής της αίτησης αυτής, αν για οποιοδήποτε λόγο (ακόμη και από δόλο του αντιδίκου του αιτούντος) απωλέσθηκε η οριζόμενη στο άρθρο 153 τριακονθήμερη προθεσμία άσκησής της.

Συνακόλουθα, αν δεν τηρηθεί η προθεσμία αυτή με την εκτεθείσα έννοια, το αίτημα επαναφοράς είναι απαράδεκτο (ΑΠ 106/2017). Περαιτέρω, η πιο πάνω αίτηση επαναφοράς πρέπει, για το παραδεκτό αυτής, να αναφέρει τους λόγους για τους οποίους δεν ήταν δυνατόν να τηρηθεί η προθεσμία, τα αποδεικτικά μέσα για την εξακρίβωση της αλήθειας τους και να περιέχει την πράξη που παραλείφτηκε.

Η συζήτηση της αίτησης γίνεται μαζί με τη συζήτηση της κύριας υπόθεσης, εφόσον αυτή είναι εκκρεμής, μπορεί όμως το Δικαστήριο να διατάξει τη χωριστή εκδίκασή τους. Αίτημα δε της πιο πάνω αίτησης δεν είναι η χορήγηση νέας προθεσμίας αλλά η θεώρηση ως παραδεκτής και εμπρόθεσμης της δικαστικής πράξης, η οποία, εξαιτίας της ανώτερης βίας ή του δόλου των αντιδίκων, έγινε εκπρόθεσμα (ΟλΑΠ 29/1992, ΑΠ 107/2017, ΑΠ 443/2015, ΑΠ 1216/2012).

Στην προκειμένη περίπτωση η αιτούσα με την από ...2021 αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση ισχυρίζεται τα ακόλουθα: Επί της από ...2015 πτωχευτικής ανακοπής, που άσκησε κατά της καθ' ης η αίτηση, εκδόθηκε η υπ' αριθ. 97/2016 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία η ανακοπή της απορρίφθηκε.

Η ανωτέρω απόφαση επιδόθηκε στην ανακόπτουσα με επιμέλεια της καθ' ης η ανακοπή την ... 2016, όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. ...2016 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Θεσσαλονίκης Α. Β.. Η ανακόπτουσα άσκησε κατά της πρωτόδικης απόφασης την από ...2016 έφεση (με αριθμό κατάθεσης ...2016) -η οποία δεν προσδιορίστηκε να συζητηθεί- και στη συνέχεια την από ...2016 (πρώτη) αίτηση αναίρεσης (με αριθμό κατάθεσης ...2016).

Ακολούθως, η εκκαλούσα την ... 2017 παραιτήθηκε από το δικόγραφο της ασκηθείσας έφεσής της, η δήλωση δε παραίτησής της επιδόθηκε στην εφεσίβλητη την ... 2019. Περαιτέρω, με την υπ' αριθ. 1087/2020 απόφαση του παρόντος τμήματος του Αρείου Πάγου απορρίφθηκε η ως άνω (πρώτη) αίτηση αναίρεσης ως απαράδεκτη, για το λόγο ότι κατά το χρόνο που αυτή είχε κατατεθεί (...2016), η προσβαλλόμενη πρωτόδικη απόφαση δεν είχε ακόμη καταστεί τελεσίδικη, καθόσον εκκρεμούσε κατ' αυτής η κατατεθείσα την ... 2016 έφεση, ενώ η από ...2017 παραίτηση της εκκαλούσας από το δικόγραφο της ως άνω έφεσης επιδόθηκε στην εφεσίβλητη την ... 2019, οπότε κατέστη μεν τελεσίδικη η πρωτόδικη απόφαση, μεταγενέστερα όμως, της άσκησης της ως άνω (πρώτης) αίτησης αναίρεσης.

Στη συνέχεια, η ίδια αναιρεσείουσα με την από ...2021 (δεύτερη) αίτησή της, ζήτησε την αναίρεση της ίδιας ως άνω τελεσίδικης υπ' αριθ. 97/2016 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, για τη συζήτηση της οποίας δεν έχει προσδιοριστεί δικάσιμος [βλ. την υπ' αριθ. Πρωτ. ...2024 βεβαίωση του Αρείου Πάγου (Τμήματος Πολιτικού και Αρχείου)].

Ήδη η αιτούσα με την από ...2021 υπό κρίση αυτοτελή αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση διατείνεται τα ακόλουθα: "...τελούσα υπό την εδραία πεποίθηση που μου δημιούργησε το γράμμα της διάταξης του άρθρου 518 του ΚΠολΔ ότι η 97/2016 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης κατέστη τελεσίδικος την ...2016 και ότι, ως εκ τούτου, παραδεκτώς άσκησα την ...2016, την αίτηση αναίρεσης.

Η πεποίθησή μου αυτή, που στηρίζεται στο αντικειμενικό περιεχόμενο της διάταξης του άρθρου 518 του ΚΠολΔ, συνιστά λόγο ανωτέρας βίας που με εμπόδισε να ασκήσω εμπροθέσμως την αίτηση αναίρεσης. Τούτο αποτελεί δηλαδή γεγονός που δεν μπορούσε να αποτραπεί ούτε με μέτρα άκρας επιμέλειας και σύνεσης, αφού, υπό την εδραία πεποίθηση, εστιαζόμενη στο γράμμα της διάταξης του άρθρου 518 του ΚΠολΔ δεν είχα κανένα λόγο ή αφορμή για να ενεργήσω, αντίστοιχα.

Τούτο μάλιστα για τον επιπρόσθετο λόγο ότι ούτε η αντιδικία έθεσε ζήτημα απαραδέκτου της αίτησης αναίρεσης, υπό το φως των τελικών παραδοχών του Δικαστηρίου". Ζητεί λοιπόν, να διαταχθεί η επαναφορά των πραγμάτων στην προγενεστέρα κατάσταση, να θεωρηθεί ότι η ασκηθείσα με αριθμό κατάθεσης ΓΑΚ .../2021 και ΕΑΚ …/2021 (δεύτερη) αίτηση αναίρεσής της κατά της υπ' αριθ. 97/2016 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών είναι εμπρόθεσμη και να γίνει δεκτή καθόλο το αιτητικό της.

Ενόψει όσων προαναφέρθηκαν στη μείζονα σκέψη και ιδίως, του ως άνω αιτήματος της υπό κρίση, ασκηθείσας με αυτοτελές δικόγραφο, αίτησης επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, το Δικαστήριο κρίνει ότι η συζήτηση της παρούσας αίτησης, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη, προκειμένου αυτή να συνεκδικασθεί με την κύρια υπόθεση, ήτοι την από ...2021 ασκηθείσα ως άνω (δεύτερη) αίτηση αναίρεσης, κατά της υπ' αριθ. 97/2016 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών -η οποία δεν έχει ακόμη προσδιορισθεί προς συζήτηση ενώπιον του Αρείου Πάγου- λόγω της προφανούς μεταξύ τους συνάφειας, προς το σκοπό διευκόλυνσης και επιτάχυνσης της διαδικασίας και μείωσης των εξόδων της δίκης (άρθρο 246 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΚΗΡΥΣΣΕΙ απαράδεκτη τη συζήτηση της από ...2021 αίτησης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΡΕΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΝΤΙΚΩΝ ΑΒΕΕ", για επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Δεκεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Ιανουαρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ