Supreme Court dismisses appeal against final judgment due to inadmissible arguments attacking factual findings.

Απόφαση 1787 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1787/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευδοξία Κιουπτσίδου - Στρατουδάκη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη - Εισηγήτρια, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα Τζαβέλλα - Δημαρά, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Κ. του Θ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Νικολόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: E. M. του B., κατοίκου ... Αζερμπαϊτζάν, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Φωτεινή Καρδιοπούλη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/12/2011 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 105/2014 μη οριστική και 4862/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και η 1428/2020 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 22/10/2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 22-10-2020 αίτηση αναίρεσης βάλλεται η 1428/2020 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε ερήμην του εκκαλούντος- εναγομένου- αναιρεσείοντος και με την οποία απορρίφθηκε, λόγω της ερημοδικίας του, η έφεσή του κατά της 4862/2018 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Εφετείου Αθηνών, που είχε δεχθεί ως εν μέρει βάσιμη και κατ'ουσίαν την κατ'αυτού αγωγή του αντιδίκου του- αναιρεσιβλήτου.

Ο αναιρεσείων επικαλείται επίδοση προς αυτόν της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας προς άσκηση ανακοπής ερημοδικίας, τέτοια όμως επίδοση καθώς και μη εμπρόθεσμη άσκηση του παραπάνω ένδικου μέσου δεν προκύπτει από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα έγγραφα. Παρά ταύτα, η άσκηση της αίτησής του και η παροχή δια του προσκομιζόμενου 5.319/23-2-2021 ειδικού πληρεξουσίου του συμβ/φου Αθηνών Δημητρίου Κοντόπουλου του Παναγιώτη ειδικής πληρεξουσιότητας στον παραστάντα δια δηλώσεως πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Νικολόπουλο για τον προσδιορισμό δικασίμου της αιτήσεως και για την εκπροσώπηση του εντολέως του κατά τη συζήτησή της ενέχει έγκριση της άσκησης της και σιωπηρή παραίτηση του εντολέως του αναιρεσείοντος από το δικαίωμα άσκησης ανακοπής ερημοδικίας, ανατρέχουσα στον χρόνο κατάθεσης της αιτήσεως (βλ.

και ΟλΑΠ 9/1996, ΑΠ 845/2018). Εφόσον δε η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ) και κατά την άσκησή της καταβλήθηκε και το προσήκον παράβολο του Δημοσίου, αυτή είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ν.2121/1993 "οι πνευματικοί δημιουργοί, με τη δημιουργία του έργου, αποκτούν πάνω σ` αυτό πνευματική ιδιοκτησία, που περιλαμβάνει, ως αποκλειστικά και απόλυτα δικαιώματα, το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του έργου (περιουσιακό δικαίωμα) και το δικαίωμα της προστασίας του προσωπικού του δεσμού προς αυτό (ηθικό δικαίωμα) ".

Με το άρθρο 2 παρ. 1 του ίδιου νόμου ορίζεται ότι ως έργο νοείται κάθε πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης, που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή, μεταξύ δε των ενδεικτικώς αναφερόμενων έργων περιλαμβάνονται και οι μουσικές συνθέσεις. Από τις παραπάνω διατάξεις, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις των άρθρων του ίδιου νόμου 4 παρ. 1 και 3, που αναφέρονται στις επιμέρους εξουσίες του δημιουργού επί του ηθικού δικαιώματος, και 12 παρ. 2, που αφορά στη μεταβίβαση του πνευματικού δικαιώματος (περιουσιακού και ηθικού), προκύπτει ότι το έργο, ως πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης, που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή προσιτή στις αισθήσεις, προστατεύεται από τις διατάξεις του νόμου αυτού, εφόσον ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις της γενικής ρήτρας (άρθρο 2 παρ.1), εφόσον δηλαδή είναι πρωτότυπο.

Η "πρωτοτυπία", η έννοια της οποίας δεν προσδιορίζεται γενικά από το νόμο, είναι η κρίση ότι, κάτω από παρόμοιες συνθήκες και με τους ίδιους στόχους, κανένας άλλος δημιουργός, κατά λογική πιθανολόγηση, δεν θα ήταν σε θέση να δημιουργήσει έργο όμοιο ή ότι το έργο παρουσιάζει μια ατομική ιδιομορφία ή ένα ελάχιστο όριο "δημιουργικού ύψους", κάποια απόσταση δηλαδή από τα ήδη γνωστά ή αυτόνομα.

Η κρίση αυτή στηρίζεται στην "ατομικότητα" του κάθε έργου, η οποία αντανακλά την ιδιαιτερότητα της δημιουργικής διαδικασίας του δημιουργού του, έτσι ώστε το έργο να διαθέτει "στατιστική μοναδικότητα" (ΑΠ 484/2020, 1215/2019, 509/2015, 257/2005, ΑΠ 152/2005). Επομένως, εάν ένα πνευματικό δημιούργημα, που έχει εκφραστεί με οποιαδήποτε μορφή, είναι πρωτότυπο ή όχι αποτελεί ζήτημα πραγματικό, που υπόκειται σε απόδειξη, και για το οποίο αποφαίνονται ανελέγκτως τα δικαστήρια της ουσίας (ΑΠ 484/2020, 1215/2019, 715/2017, 537/2010, ΑΠ 196/2010, ΑΠ 1248/2003).

Η πρωτοτυπία δεν συνιστά μόνο προϋπόθεση προστασίας του έργου και ειδοποιό διαφορά μεταξύ έργου και απλού πνευματικού δημιουργήματος, αλλά συγχρόνως διαγράφει και την έκταση προστασίας του πρώτου. Μόνον εκείνα τα στοιχεία του έργου προστατεύονται από την ανάληψη τρίτου, τα οποία διαθέτουν την απαιτούμενη πρωτοτυπία.

Τα άλλα στοιχεία είναι αντικείμενα ελεύθερης χρήσης. Επίσης, ένα έργο δεν προστατεύεται μόνον ως σύνολο. Δεκτικά προστασίας είναι και μέρη έργων, εφόσον βέβαια παρουσιάζουν την απαραίτητη πρωτοτυπία, χωρίς να ασκεί επιρροή η σχέση των μερών προς το όλο έργο. Αρκεί το μέρος, ανεξάρτητα από το συνολικό δημιούργημα, να διαθέτει την απαραίτητη πρωτοτυπία.

Σε περίπτωση υπαίτιας προσβολής της πνευματικής ιδιοκτησίας, η οποία μπορεί να γίνει είτε με πιστή αντιγραφή χωρίς καμιά ή εντελώς επουσιώδεις αλλαγές (δουλική ανάληψη), είτε με διασκευή, ήτοι με μετατροπή στη μορφή ή στη δομή του έργου, έτσι ώστε να υπάρχει ομοιότητα των δύο έργων κατά το κύριο περιεχόμενό τους παρά την αναπαραγωγή του με αποκλίσεις και τροποποιήσεις (ΑΠ 484/2020, 509/2015), παρέχεται στο δικαιούχο πνευματικής ιδιοκτησίας αξίωση αποζημίωσης και αξίωση ικανοποίησης της ηθικής βλάβης (ΑΠ 484/2020, 509/2015, 503/2016, 537/2010).

Ειδικότερα το άρθρο 65 παρ. 2 και 3 του νόμου 2121/1993 ορίζει τα ακόλουθα: "'Οποιος υπαιτίως προσέβαλε την πνευματική ιδιοκτησία ή τα συγγενικά δικαιώματα άλλου υποχρεούται σε αποζημίωση και ικανοποίηση της ηθικής βλάβης. Η αποζημίωση δεν μπορεί να είναι κατώτερη από το διπλάσιο της αμοιβής που συνήθως ή κατά νόμο καταβάλλεται για το είδος της εκμετάλλευσης που έκανε χωρίς την άδεια ο υπόχρεος (παρ. 2).

Αντί για αποζημίωση και χωρίς να απαιτείται υπαιτιότητα του υποχρέου ο δημιουργός ή ο δικαιούχος του συγγενικού δικαιώματος μπορεί να αξιώσει είτε την καταβολή του ποσού κατά το οποίο ο υπόχρεος έγινε πλουσιότερος από την εκμετάλλευση του έργου ή του αντικειμένου συγγενικού δικαιώματος προβλεπόμενης στα άρθρα 46 έως 48 και 51 του παρόντος νόμου χωρίς άδεια του δημιουργού ή του δικαιούχου είτε την καταβολή του κέρδους που ο υπόχρεος αποκόμισε από την εκμετάλλευση αυτή (παρ. 3)".

Από την ανωτέρω ειδική διάταξη του άρθρου 65 § 2 του ν. 2121/1993 σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 57, 58, 297, 298, 914 και 932 ΑΚ προκύπτει ότι κάθε πράξη που έχει ως αντικείμενο και περιεχόμενο όμοιο με το αντικείμενο και περιεχόμενο της πνευματικής ιδιοκτησίας, εφόσον αυτή δεν συντελείται από το δικαιούχο ή με τη συναίνεσή του, συνιστά αντικειμενικώς παράνομη πράξη, οπότε, εφόσον συντρέχουν και οι λοιποί ουσιαστικοί όροι του άρθρου 914 και 932 ΑΚ, γεννάται αξίωση προς αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης (ΑΠ 484/2020, 1215/2019, 509/2015, 1625/2014).

Η υπαιτιότητα απαιτείται μόνο για την αξίωση αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης του δημιουργού, ενώ η ίδια η πράξη της προσβολής συνεπάγεται και το παράνομο. Το άρθρο 65 παρ. 2 αποτελεί ειδική διάταξη σε σχέση με το άρθρο 914 ΑΚ, το οποίο εφαρμόζεται μόνον όπου η ειδική διάταξη καταλείπει κενά και στο βαθμό που δεν είναι ασυμβίβαστη η ανάλογη εφαρμογή με το νομοθετικό πνεύμα που διέπει τις διατάξεις του ν. 2121/1993 (ΑΠ 484/2020, 509/2015).

Η υπαιτιότητα του υπόχρεου, τα στοιχεία της οποίας ορίζονται από τη διάταξη του άρθρου 330 ΑΚ (δόλος ή αμέλεια αυτού), δεν απαιτείται μόνο στην περίπτωση που ο δημιουργός ή ο δικαιούχος του συγγενικού δικαιώματος αξιώνει, κατά την παράγραφο 3 του παραπάνω άρθρου, είτε την καταβολή του ποσού κατά το οποίο ο υπόχρεος έγινε πλουσιότερος από την εκμετάλλευση του έργου ή του αντικειμένου συγγενικού δικαιώματος, χωρίς άδεια του δημιουργού ή του δικαιούχου, είτε την καταβολή του κέρδους, που ο υπόχρεος αποκόμισε από την εκμετάλλευση αυτή.

Οι τελευταίες αυτές αξιώσεις είναι δυνατό να σωρευτούν επικουρικά με την κατά την παράγραφο 2 αξίωση αποζημίωσης για την περίπτωση απορρίψεως της κύριας βάσης της αγωγής (ΑΠ 1215/2019), δηλαδή για την περίπτωση που δεν αποδειχθεί η ύπαρξη υπαιτιότητας του υποχρέου. Οι συγκεκριμένες αξιώσεις της παρ. 3 είναι αποκλειστικώς περιουσιακές και σαφώς ελάσσονες σε σχέση με τις αξιώσεις αποζημίωσης της παραγράφου 2, στην οποία τίθεται ως κατώτατο όριο αποζημίωσης για την περιουσιακή ζημία του δικαιούχου το διπλάσιο της αμοιβής, η οποία συνήθως ή κατά νόμο καταβάλλεται για το είδος της εκμετάλλευσης που έκανε χωρίς την άδεια ο υπόχρεος.

Εφόσον δε ο δικαιούχος επιλέξει προς ικανοποίηση των περιουσιακών του αξιώσεων από την προσβολή να ασκήσει απευθείας (κυρίως) και όχι κατά δικονομική επικουρικότητα εκείνες που προβλέπονται στην παραγράφο 3, δεν αποστερείται του δικαιώματός του να απαιτήσει και την προβλεπόμενη στην παράγραφο 2 του παραπάνω άρθρου 65 χρηματική ικανοποίηση για την ηθική του βλάβη, εάν βεβαίως συντρέχει και η προϋπόθεση της υπαιτιότητας του υποχρέου.

Η προαναφερόμενη επιλογή του αποκλείει μεν αυτονοήτως την κύρια (και όχι την επικουρική) σώρευση των περιουσιακών αξιώσεων που προβλέπονται στις ανωτέρω παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 65, είναι όμως παραδεκτή η κύρια σώρευση στο ίδιο αγωγικό δικόγραφο των αξιώσεων της παραγράφου 3 με την προβλεπόμενη στην παράγραφο 2 αξίωση χρηματικής ικανοποίησης για την ηθική του βλάβη, εφόσον αυτή στηρίζεται αυτοτελώς στις πρόσθετες προϋποθέσεις της σχετικής τελευταίας διατάξεως και όχι στις μειωμένες τασσόμενες στην παράγραφο 3 προϋποθέσεις.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών (άρθρα 173 και 200 ΑΚ). Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ ΑΠ 7/2006, Ολ ΑΠ 4/2005).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση (ΑΠ 531/2014).

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 7/2006, ΑΠ 114/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, η απόφαση του οποίου ενσωματώθηκε στην απορριπτική της εφέσεως του αναιρεσείοντος απόφαση του Εφετείου, λόγω της ερημοδικίας του στην έκκλητη δίκη, και συμπροσβάλλεται με την τελευταία, δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Ο ενάγων είναι μουσικός, συνθέτης και στιχουργός, γόνος γνωστής οικογένειας μουσικών του Αζερμπαϊτζάν.

Έχει λάβει μέρος σε πολλές συναυλίες και έχει γράψει τη μουσική υπόκρουση σε ταινίες του κινηματογράφου και θεατρικά έργα. Ένα από τα πλέον δημοφιλή τραγούδια, που συνέθεσε, είναι το επίδικο τραγούδι, με τίτλο "Βayatilar" ή "Βayati" ("Μπαγιατιλάρ" ή "Μπαγιατί"), το οποίο δημιουργήθηκε ως μουσική έκδοση, στις 26-4-1989 και ως ορχηστρική έκδοση στις 20-6-1989, παρουσιάστηκε δημόσια το ίδιο έτος στη χώρα καταγωγής του, ηχογραφήθηκε σε δίσκο το έτος 1990 από την εταιρεία με την επωνυμία "Μelodiya", που εδρεύει στη Μόσχα και έχει καταχωρηθεί στο αρχείο της δισκοθήκης του Οργανισμού Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης του Αζερμπαϊτζάν, διατηρείται εκεί και έκτοτε αναμεταδίδεται τακτικά στα προγράμματα συναυλιών.

Προστατεύεται δε, σύμφωνα με τη νομοθεσία περί προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας του Αζερμπαϊτζάν (βλ. τις υπ' αριθ. 6-14-55/24-2-1997 .... βεβαιώσεις του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν της Ενώσεως Συνθετών του Οργανισμού Ραδιοφωνίας- Τηλεόρασης του Αζερμπαϊτζάν). Έχει κυκλοφορήσει σε πλήθος χωρών, όπως η Ρωσία, η Γερμανία και η Γαλλία.

Στην Ελλάδα η μουσική σύνθεση του εν λόγω τραγουδιού έχει διασκευασθεί αρκετές φορές. Ειδικότερα, διασκευές του αποτελούν το τραγούδι, υπό τον τίτλο "Ταξιδιάρικο Πουλί", σε στίχους του στιχουργού, Γ. Δ., ομοίως το τραγούδι, με τίτλο "Όσες φωτιές" σε στίχους του στιχουργού, Ν. Μ. και, τέλος, το τραγούδι, με τίτλο "I have a dream", που περιλαμβάνεται σε δίσκο, που κυκλοφόρησε ο έλληνας dj P..

Η εν λόγω μουσική σύνθεση του ενάγοντος δεν αποτελεί ανώνυμο δημοτικό τραγούδι και δεν μπορεί να συγχέεται με τα εθνικά τραγούδια και τη μουσική folk, λόγω της φόρμας του και τις αρχές ανάπτυξης της μελωδίας του, ώστε αποτελεί μια έντεχνη επαγγελματική σύνθεση. Διαθέτει μία πρωτότυπη φόρμα, που δεν είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν, σε οποιαδήποτε δημοτικά ή έντεχνα τραγούδια ή στη μουσική mugham, ως προς δε τη δομική ανάλυση παρουσιάζει πρωτότυπο και ιδιαίτερο στυλ (βλ.

την από 26-10-2012 γνωμοδότηση του Καθηγητή του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας του Πανεπιστημίου Δυτικών Παρισίων ..., καθώς και την από 29-10-12 γνωμοδότηση του διδάκτορας στις Καλλιτεχνικές Σπουδές, Διευθυντή του Τμήματος "Δημοτικής Μουσικής" του Ινστιτούτου Λαογραφίας της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών του Αζερμπαϊτζάν ...).

Ενόψει των ανωτέρω διαπιστώσεων το Δικαστήριο κρίνει, ότι η μουσική σύνθεση του τραγουδιού, υπό τον τίτλο "Βayatilar" ή "Βayati" ("Μπαγιατιλάρ" ή "Μπαγιατί") εμφανίζει ατομική ιδιομορφία, που περικλείει την ιδιαιτερότητα της δημιουργικής διαδικασίας και της καλλιτεχνικής έμπνευσης του ενάγοντος και αποτελεί προσωπικό πνευματικό δημιούργημά του, που αντανακλά την προσωπικότητά του, ως δημιουργού, δηλαδή την έμπνευση, την ευαισθησία, τη γνώση, την παρατήρηση, τον υπολογισμό και την εμπειρία του στη δημιουργική διαδικασία, που επέφερε το συγκεκριμένο αποτέλεσμα, ώστε να αποτελεί έργο πνευματικής ιδιοκτησίας, που εμφανίζει πρωτότυπο χαρακτήρα, κατά την έννοια του άρθρου 2 παρ. 1 του ν. 2121/1993.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε, ότι το μήνα Μάρτιο του έτους 2008 ο ενάγων πληροφορήθηκε, ότι το έτος 2003 κυκλοφόρησε τραγούδι, με τίτλο "Εσένα Μόνο", σε στίχους Ν. Γ., συνθέτης του οποίου φερόταν ο πρώτος εναγόμενος και το οποίο περιλαμβανόταν στο δίσκο "Έμμονες Ιδέες" της τραγουδίστριας Καίτης Γαρμπή, τον οποίο (δίσκο) εκμεταλλευόταν εμπορικά η δεύτερη εναγόμενη [μη διάδικος στην παρούσα αναιρετική δίκη].

Το εν λόγω τραγούδι, όπως ο ενάγων ισχυρίζεται, αποτελεί αντιγραφή της δικής του μουσικής συνθέσεως, γεγονός, που γνωστοποίησε στους αντιδίκους του, με την επίδοση των από 14-1-2011 εξώδικων δηλώσεων προσκλήσεων - διαμαρτυριών, που επιδόθηκαν σε αυτούς στις 18-1-2011 και 19-1-2011, αντίστοιχα (βλ. τις υπ' αριθ. ... εκθέσεις επιδόσεως ...).

Στην εν λόγω εξώδικη δήλωση απάντησε μόνο ο πρώτος εναγόμενος, αρνούμενος ότι το τραγούδι συνθέσεώς του αποτελεί αντιγραφή ή διασκευή της μουσικής συνθέσεως του ενάγοντος, διότι κατ' αυτόν ουδεμία αντιστοιχία ή ομοιότητα διακρίνεται μεταξύ τους. Σημειωτέον ότι από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν αποδείχθηκε, η γνώση του ενάγοντος της μουσικής σύνθεσης του τραγουδιού, με τον τίτλο "Εσένα Μόνο" σε προγενέστερο χρονικό διάστημα, κρίση, η οποία επιρρωνύεται από την επίδοση των προαναφερθεισών εξώδικων δηλώσεων το πρώτον κατά το έτος 2011, καθώς σε αντίθετη περίπτωση, θα είχε μετά βεβαιότητας αντιδράσει νωρίτερα.

Επομένως, η σχετικώς προβληθείσα εκ μέρους των εναγομένων ένσταση παραγραφής πρέπει ν' απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη. Από τη συγκριτική επισκόπηση των δύο επίδικων μουσικών συνθέσεων, στην οποία προέβησαν οι διορισθέντες με την υπ. αριθ. 2475/2015 απόφαση πραγματογνώμονες, συντάσσοντας την υπ' αριθ. 89/2017 έκθεση πραγματογνωμοσύνης, αποδεικνύεται, ότι αμφότερα τα τραγούδια αναπτύσσονται ως τροπικά μονοφωνικά, χωρίς στοιχεία ευρωπαϊκής ή άλλης πολυφωνίας, σε τυπική μορφή τραγουδιού.

Εμφανίζουν την ίδια βασική δομή, με συνδυασμό δύο βασικών υποκατηγοριών, μία ανά κάθε βασική ενότητα της φρασεολογίας. Με ορολογία Ήχων, όπως στην ελληνική παραδοσιακή μουσική, μπορεί να χαρακτηριστεί ως μία ιδιαίτερη ανάπτυξη δύο περιοχών του Τρίτου Ήχου, μία ως Μέσος Τρίτος Ήχος, με βάση στήριξης το φθόγγο ΠΑ και μία ως Κύριος Τρίτος Ήχος με βάση το φθόγγο ΓΑ, δόμηση, η οποία δεν επηρεάζεται από τυχόν διακοσμητικά μελωδικά "γεμίσματα".

Μάλιστα, με ορολογία μακαμιών σε αντιστοιχία με τους ελληνικούς Ήχους αναζητείται η σύνθεση των δύο ενοτήτων σε διαφορετικά ονόματα μακαμιών, μία κατά το Πιουσσελίκ (πρώτη ενότητα) και μία κατά το Τζαργκιάχ (δεύτερη ενότητα). Ειδικότερα, οι συγκρινόμενες μουσικές συνθέσεις εμφανίζουν την ίδια βάση και δη τις δύο βάσεις ΠΑ και ΓΑ (ΛΑ και ΝΤΟ κατά την καταγραφή στο πεντάγραμμο) ανά ενότητα και, μάλιστα, ανεξάρτητα από τυχόν μεταφορές της πάνω ή κάτω στα τονικά ύψη.

Αμφότερες μπορούν να συνοδευτούν με Ισοκράτημα στους καθιερωμένους από τον Ήχο φθόγγους Ισοκρατήματος και, καθώς η διαδοχή των φράσεων είναι όμοια, θα ακολουθήσουν και οι ίδιες αλλαγές Ισοκρατήματος. Επίσης, εμφανίζουν ίδια Κλίμακα, υπό την έννοια ότι η διαδοχή των διαστημάτων πάνω και κάτω από τις Βάσεις είναι ίδια.

Με όρους ευρωπαϊκής μουσικής είναι μία κλίμακα ΜΙ - ΦΑ - ΣΟΛ - ΛΑ - ΣΙ - ΝΤΟ - ΡΕ - ΜΙ - ΦΑ. Περαιτέρω, παρατηρείται η χρήση ακριβώς της ίδιας έκτασης από τη χαμηλότερη έως την ψηλότερη νότα. Επιπλέον, στα δύο τραγούδια διαπιστώνεται η χρήση ίδιων Δεσποζόντων φθόγγων, πρωτίστως των Βάσεων ΠΑ και ΓΙΑ (ΛΑ και ΝΤΟ) και κατά την εμφάνισή τους μέσα στην ιδιαίτερη τροπική δομή ο φθόγγος ΒΟΥ του Πιουσσελίκ (ΣΙ) και ο κάτω (ΚΕ) (χαμηλό ΜΙ) για την πρώτη ενότητα και ο ΚΕ (ΜΙ) και ο ΔΙ (ΡΕ) για τη δεύτερη.

Περαιτέρω, οι συγκρινόμενες συνθέσεις χρησιμοποιούν την ίδια αντιστοιχία καταλήξεων και σχεδόν με την ίδια σειρά ανά φράση (Α' τετράστιχη ενότητα: ΓΑ, ΒΟΥ, ΒΟΥ, ΠΑ ή ΓΑ (ΝΤΟ, ΣΙ, ΣΙ, ΛΑ ή ΝΤΟ) και Β' τετράστιχη ενότητα: (ΚΕ, ΒΟΥ, ΔΙ, ΓΑ, (ΜΙ, ΣΙ, ΡΕ, ΝΤΟ). Βεβαίως, τροπική δόμηση δεν αποτελεί αφ' εαυτής τεκμήριο αντιγραφής, ενόψει του ότι είναι δυνατόν ν' ανευρεθεί σε πολλά τραγούδια τόσο ελληνικά όσο και της ανατολικής παράδοσης, ωστόσο, η συγκεκριμένη διαδοχή στα επιλεχθέντα τροπικά στοιχεία, όπως η σπανιότητα και η σειρά εμφάνισης των υποενοτήτων του σύνθετου τροπικού μορφώματος και η σειρά, με την οποία εμφανίζονται οι Δεσπόζοντες φθόγγοι και οι Καταλήξεις, αποτελούν σημαντικό τεκμήριο αντιγραφής.

Εξ ετέρου από πλευράς μετρικής ανάλυσης, οι δύο μουσικές συνθέσεις προφανώς εμφανίζουν διαφορές, ως προς τη χρησιμοποιούμενη γλώσσα και, συνακολούθως, στους κανόνες τονισμού και μετρικής αντίληψης εκάστης γλώσσας, παρατηρείται, ωστόσο, τετράστιχη δόμηση σε στροφές, που απαρτίζουν το όλο κείμενο. Ειδικότερα, ένα χαρακτηριστικό, που υποδηλώνει εγγύτητα, είναι ο μικρός αριθμός συλλαβών σε κάθε στίχο, που προσφέρεται σε δεύτερο στάδιο για όμοια μελοποίηση.

Συγκεκριμένα, το τραγούδι "Μπαγιατιλάρ" έχει ανά δίστιχο 4+3 ή 4+4 συλλαβές και το τραγούδι "Εσένα Μόνο" σταθερά 5+7 συλλαβές. Εξάλλου, το ρυθμικό σχήμα είναι όμοιο και στα δύο τραγούδια, σε τετράσημο μέτρο. Το σχήμα αυτό, γνωστό στην ανατολική Μεσόγειο ως "Ντουγιέκ", αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα σχήματα ανάλυσης του τετράσημου ρυθμού σε 4/4 μεταξύ μερικών δεκάδων αναλύσεων της μορφής 1/8, 1/4, 1/8, 1/4,1/4, με μικρές παραλλαγές στην εσωτερική κατανομή και δεν αποτελεί στοιχείο, που από μόνο του καταδεικνύει αντιγραφή, εν προκειμένω, όμως, παρατηρείται η όμοια χρήση δύο ρυθμικών κύκλων ανά στίχο, στους οποίους προσαρμόζεται ο μικρός αριθμός συλλαβών ανά στίχο.

Επιπλέον, η μουσική σύνθεση του ενάγοντος αποτελείται από την εναλλαγή δύο βασικών στοιχείων, ήτοι μία οργανική φράση, εκτάσεως 8 μέτρων, επαναλαμβανόμενη με λειτουργία "ritonello" (R) και μία φωνητική στροφή σε τριμερή παρατακτική δομή (α β α'), ήτοι R + στροφή (1), R + στροφή (2), εμβόλιμος οργανικός αυτοσχεδιασμός, R + στροφή (3), R + καταληκτική προέκταση του ιδίου (με παράλληλο οργανικό αυτοσχεδιασμό).

Συγκεκριμένα, οι τρεις φωνητικές στροφές έχουν το ίδιο μελωδικό περιεχόμενο αλλά διαφορετικό κείμενο και δη έκαστη στροφή αποτελείται από: α) μία πρώτη τετράμετρη φράση (μ. 9-12), που επαναλαμβάνεται, β) μία δεύτερη (διαφορετική) τετράμετρη φράση (μ. 13-16), που επαναλαμβάνεται και, μάλιστα, δύο φορές και α') την αυτούσια επαναφορά της πρώτης φράσης (μ. 17-20 = μ. 9-12) με την επανάληψή της.

Σε επίπεδο φραστικής δομής, στην πρώτη φάση (δηλαδή τόσο στα μ. 9-12 όσο και στα πανομοιότυπα με αυτά μ. 17-20) είναι αναγνωρίσιμο το κατασκευαστικό πρότυπο μία "προτάσεως", δηλαδή η εσωτερική διάρθρωση του εν λόγω τετραμέτρου σε: 1) μονόμετρη βασική ιδέα (μ. 9), 2) μανόμετρο παράλλαγμα της ιδέας αυτής (το μ. 10) και 3) δίμετρη συνέχιση προς πτωτική απόληξη (μ. 11-12), δηλαδή συνολικά σε 1x2 + 2 μέτρα.

Αντίθετα, η οργάνωση της δεύτερης φράσεως ("β", μ. 13-16) συνίσταται σε μία σύνθετη δίμετρη ιδέα, αποτελούμενη από δύο επιμέρους διακριτά μονόμετρα μορφώματα και ένα πλήρες παράλλαγμά της, ήτοι σε 2 x 2 μέτρα. Από την άλλη, το τραγούδι συνθέσεως του πρώτου καθ' ου η κλήση - εναγομένου αποτελείται από την ίδια στροφική δομή σε απλουστευμένη εκδοχή (R + στροφή (1), ως φωνητική επωδός, R + στροφή (2) + R ως φωνητική επωδός, R (με πλεοναστική προσθήκη της φωνής μόνο στο τελικό δίμετρο).

Δέον δε να σημειωθεί, ότι στο τραγούδι αυτό το "ritonello" δεν διαφέρει από το μουσικό περιεχόμενο της φωνητικής στροφής αλλά ταυτίζεται απόλυτα με την πρώτη φράση της. Επομένως, η επαναφορά της πρώτης φράσεως (α') εντός της φωνητικής στροφής υποκαθίσταται από την ταυτόσημη επαναφορά της επωδού, δηλαδή ενώ στο τραγούδι, με τίτλο "Μπαγιατιλάρ" ακούγονται τα τμήματα α, β και α' εις διπλούν από τη φωνή και ακολουθεί το ανεξάρτητο οργανικό "ritonello", στο τραγούδι "Εσένα Μόνο" παρατηρείται μία διασταύρωση ανάμεσα στη μορφολογική λογική, που διέπει αφενός την πρωτότυπη φωνητική στροφή του "Μπαγιατιλάρ" και αφετέρου την αξιοποίηση της πρώτης φράσεως εν είδει επωδού.

Επίσης, στο τραγούδι, υπό τον τίτλο "Εσένα Μόνο" απουσιάζουν κάθε είδους αυτοσχεδιασμοί είτε με τη μορφή πλεοναστικών ιντερλούδιων εντός της φωνητικής στροφής είτε με τη μορφή εμβόλιμου ανεξάρτητου οργανικού τμήματος ή ακόμη πιο ελεύθερης κατάληξης του τραγουδιού. Όσον αφορά δε στη δομή των δύο μελωδικών φράσεων του τραγουδιού "Εσένα μόνο" παρουσιάζονται τα εξής ευρήματα:

η δεύτερη τετράμετρη φράση (μ. 5-8) είναι πανομοιότυπη με τη δεύτερη φράση της μελωδικής στροφής του τραγουδιού "Μπαγιατιλάρ" (μ. 13-16), ενώ η πρώτη τετράμετρη φράση (μ. 1-4) ακολουθεί τις ίδιες δομικές προδιαγραφές με τη δεύτερη. Στο πεδίο δε της μελωδικής αναγωγής και των μοτίβων παρατηρείται, ότι το τραγούδι συνθέσεως του ενάγοντος παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία μοτίβων, καθώς η βασική ιδέα της πρώτης φράσεως της μελωδικής στροφής (μ/ 9-12 / 17-20) παράγεται από την αντίστοιχη του οργανικού "ritonello", υπό την έννοια ότι το μοτίβο του μ. 9 ανάγεται ευθέως στο μοτίβο του μ. 1, ως μία ελαφρώς απλουστευμένη εκδοχή του, ενώ η δεύτερη φράση (μ. 13-16) διαθέτει το δικό της διακριτικό μελωδικό και μοτιβικό υλικό, παρά τις όποιες συνάφειές του με τις προηγούμενες οργανικές και φωνητικές φράσεις.

Αντιθέτως, το τραγούδι συνθέσεως του πρώτου καθ' ου η κλήση - εναγομένου εμφανίζει περιορισμένο μελωδικό και μοτιβικό υλικό, καθώς και οι δύο φράσεις του παράγονται από παραλλάγματα μίας δίμετρης ιδέας, ήτοι ό,τι ακούγεται στα μ. 1-2 αναπαράγεται ελαφρώς παραλλαγμένο και στα μ. 3-4, ενώ το ίδιο υλικό μεταφερμένο κατά μία τρίτη υψηλότερα αποτελεί το περιεχόμενο των μ. 5-6 και 7-8.

Το ρυθμικό - μοτιβικό αποτύπωμα διατηρείται παντού το ίδιο, επιπλέον δε, η μελωδική πορεία από τον τρίτο χρόνο του εκάστοτε πρώτου μέτρου μέχρι τον τέταρτο και τελευταίο χρόνο του εκάστοτε δεύτερου μέτρου παρουσιάζεται σχεδόν πανομοιότυπη πέραν των μεταφορών. Το μόνο, που μεταβάλλεται μελωδικά, είναι οι δύο πρώτοι χρόνοι του εκάστοτε πρώτου μέτρου, που η άνοδος μέχρι τον φθόγγο αναφοράς του εκάστοτε πρώτου μέτρου πραγματοποιείται απότομα με ένα μεγάλο πήδημα (μικρής έκτης ή καθαρής πέμπτης, στα μ. 1ο και 3α) ή δια της εξομάλυνσης του ιδίου με ενδιάμεσους - βηματικούς διαβατικούς φθόγγους (στα μ. 5ο και 7α), παραλλαγή, η οποία είναι επουσιώδης και δεν αναιρεί την ομοιότητα των μ. 1-2 και 3-4, καθώς και των μ. 5-6 και των μ. 7-8 μεταξύ τους.

Επομένως, στο τιθέμενο ερώτημα, αν σχετίζεται η μελωδική ιδέα του τραγουδιού "Εσένα μόνο" με το μελωδικό και μοτιβικό υλικό του τραγουδιού "Μπαγιατιλάρ", η απάντηση είναι καταφατική, καθώς με αφετηρία την απλούστευση του υλικού των μ. 1 και 9 του τραγουδιού "Μπαγιατιλάρ", το τραγούδι "Εσένα μόνο" διαμορφώνει ένα εναρκτήριο ρυθμικό - μελωδικό μοτίβο, το οποίο, στη συνέχεια, αξιοποιεί και στην υπόλοιπη έκτασή του, είτε αποκλίνοντας ελαφρώς (στα μ. 2-4) από την πρότυπη μελωδία του "Μπαγιατλάρ", είτε ταυτιζόμενο σχεδόν νότα προς νότα με εκείνη (στα μ. 5-8), τα οποία είναι πανομοιότυπα με τα μ. 13-16 του τραγουδιού "Μπαγιατιλάρ".

Δηλαδή, σε ολόκληρη την έκταση του τραγουδιού "Εσένα μόνο" χρησιμοποιείται υλικό, προερχόμενο από το τραγούδι "Μπαγιατιλάρ" σε δομική ανακατασκευή, ως προς την πρώτη τετράμετρη φράση του αλλά και σχεδόν σε αυτούσια παράθεση, ως προς τη δεύτερη τετράμετρη φράση του. Τέλος, από απόψεως εναρμόνισης, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζεται στην εναρμόνιση της δεύτερης φράσης ("β"), που είναι κοινή, ως προς το μελωδικό της περιεχόμενο, στα δύο τραγούδια.

Όμως στο τραγούδι "Μπαγιατιλάρ" έχουν επιλεγεί, ως επί το πλείστον, οι βασικές βαθμίδες της μείζονος σχετικής, δηλαδή η τονική, η ελασσόνα υποδεσπόζουσα, η δεσπόζουσα και η τονική της, η οποία, όμως, στην επανάληψη αντικαθίσταται από τη δεσπόζουσα της αρχικής ελάσσονος τονικότητας, προκειμένου να συνδεθεί πιο ομαλά με την κατάληξη της παρούσας φράσεως η ακόλουθη επαναφορά της φράσεως ("α'").

Από την άλλη, η εναρμόνιση της ίδιας φράσεως στο τραγούδι, με τίτλο "Εσένα μόνο", συνδυάζει κατά εκλεκτικό τρόπο τις αποκλίνουσες αρμονικές επιλογές, που εντοπίζονται στο τραγούδι "Μπαγιατιλάρ", ήτοι: α) για το δεύτερο μέτρο της τετράμετρης αυτής φράσεως επιλέγεται η λιγότερο αναμενόμενη δάνεια συγχορδία της επιτονικής, σε συμφωνία με την εξελικτική γραμμή των εναρμονίσεων από το πρότυπο "Μπαγιατιλάρ", β) συνδυάζοντας τις καταλήξεις κατά την επανάληψη της φράσεως αυτής, το μ.8 bis του εκκινεί μεν με τη συγχορδία της μείζονος σχετικής, για να την αντικαταστήσει στην πορεία από τη συγχορδία της υποτονικής, που έχει λειτουργικά τον ίδιο ρόλο με τη συγχορδία της δεσπόζουσας, που κάνει την εμφάνισή της στο ίδιο σημείο (μ. 16bis) του τραγουδιού "Μπαγιατιλάρ" και γ) η εκλεκτική συνδυαστική ανανέωση των αρμονικών επιλογών του αρχικού τραγουδιού επιστεγάζεται στο "Εσένα μόνο" με την υποκατάσταση της ατελούς πτώσεως στο τέλος της πρώτης εκφοράς της τετράμετρης αυτής φράσεως από μία απατηλή πτώση (με τη συγχορδία της επιδεσπόζουσας της μείζονος σχετικής στη θέση της τονικής συγχορδίας του εν λόγω τονικού περιβάλλοντος).

Συνεπώς, το εν λόγω τραγούδι εντάσσεται στην ίδια εξελικτική γραμμή με το πρότυπο τραγούδι "Μπαγιατιλάρ", διατηρώντας τις βασικές αρμονικές του προδιαγραφές, τις οποίες ανανεώνει μόνο σε ευάριθμα σημεία προς βελτιστοποίηση της αρχικής απλούστερης μορφής εναρμόνισης του "Μπαγιατιλάρ". Με βάση δε τα ανωτέρω δεδομένα αποδεικνύεται, ότι μεταξύ των συγκρινόμενων τραγουδιών "Μπαγιατιλάρ" και "Εσένα μόνο" υφίστανται πολλές ουσιώδεις ομοιότητες, ώστε να συνάγεται, ότι το δεύτερο αποτελεί σχεδόν καθ' ολοκληρίαν γνήσιο υποσύνολο του πρώτου, με ομοιότητα σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% και μικρή παραλλαγή ή ανακατασκευή του σε μικρότερο βαθμό του μελωδικού του περιεχομένου, οι δε ομοιότητες αυτές, ενόψει του ότι παρατηρούνται σε μακροδομικά και φρασεολογικά στοιχεία της μελωδίας με συγκεκριμένη όμοια διαδοχή και όχι σε μικρές ενότητες, που θα μπορούσαν να ανευρεθούν σε πολλά τραγούδια, δύσκολα θα μπορούσαν να αποδοθούν σε σύμπτωση, εδραζόμενη σε τυχόν κοινές μουσικές παραστάσεις των δημιουργών τους.

Ειδικά, η τελευταία διαπίστωση απαντά στο συμπέρασμα, στο οποίο κατέληξε η διορισθείσα τεχνική σύμβουλος ..., η οποία θεωρεί, ότι αμφότεροι οι δημιουργοί άντλησαν την έμπνευσή τους από ένα κοινό μουσικό σύστημα, δηλαδή το σύστημα των μακαμιών, ενόψει και του ότι, όπως έγινε προηγουμένων δεκτό, το τραγούδι συνθέσεως του ενάγοντας παρουσιάζει πρωτοτυπία και διαθέτει μία φόρμα, που δεν είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν, σε οποιαδήποτε δημοτικά ή έντεχνα τραγούδια ή στη μουσική mougham.

Κατά τα λοιπά δε η γνωμοδότηση της ανωτέρω τεχνικής συμβούλου δεν καταφέρνει να αντικρούσει ειδικώς τις διαπιστώσεις της ανωτέρω έκθεσης πραγματογνωμοσύνης, ώστε τα συμπεράσματά της δεν δύναται να υιοθετηθούν από το Δικαστήριο. Με βάση τις ανωτέρω διαπιστώσεις το Δικαστήριο κρίνει, ότι η σύνθεση εκ μέρους του πρώτου εναγομένου και η κυκλοφορία εκ μέρους της δεύτερης εναγόμενης του τραγουδιού, υπό τον τίτλο "Εσένα μόνο", που περιλαμβάνεται στο δίσκο, με τίτλο "Έμμονες Ιδέες", χωρίς την άδεια του ενάγοντος, συνιστά προσβολή του απόλυτου και αποκλειστικού δικαιώματος του προσωπικού δεσμού του τελευταίου με το έργο του.

με τίτλο "Μπαγιατιλάρ" και, ειδικότερα, ενόψει του ότι ουδόλως έγινε μνεία του ονόματος και της συνεισφοράς του στη δημιουργία της επίδικης μουσικής σύνθεσης, προσβλήθηκε η εξουσία αναγνώρισης της πατρότητας του έργου του. Πέραν τούτου, προσβλήθηκε και το περιουσιακό δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας αυτού, και δη οι επιμέρους εξουσίες του να επιλέγει για την εγγραφή και αναπαραγωγή του έργου του, την προσαρμογή ή μετατροπή του, την παρουσίαση του έργου στο κοινό, αποστερήθηκε δε του δικαιώματος του να προβεί στην οικονομική εκμετάλλευση του πνευματικού του δημιουργήματος.

Αμφότεροι δε οι εναγόμενοι βαρύνονται με υπαιτιότητα και δη με αμέλεια, καθώς όφειλαν, επιδεικνύοντας συνετή συμπεριφορά, που ευλόγως αναμένεται, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, εκ μέρους του πρώτου εξ αυτών ως συνθέτη, που δραστηριοποιείται επαγγελματικά στο χώρο της μουσικής σύνθεσης και της δεύτερης εξ αυτών ως δισκογραφικής εταιρεία, με μακρά πορεία στο χώρο της μουσικής και τη συνακόλουθη σώρευση εμπειρίας στο πεδίο των διαπραγματεύσεων με τους δικαιούχους πνευματικής ιδιοκτησίας, της εμπειρίας των στελεχών της, ως προς τη διαχείριση πνευματικών δικαιωμάτων, αλλά και από τη διάθεση οργανωμένου και με καταρτισμένους συνεργάτες νομικού τμήματος, πριν προβούν στην οποιαδήποτε πράξη εκμετάλλευσης του επίδικου έργου, να καλέσουν τον ήδη αντίδικό τους σε συζητήσεις και να του ζητήσουν άδεια εκμετάλλευσης.

Τούτοι, όμως, ουδόλως προέβησαν στις ως άνω πράξεις επιμέλειας, σχετικά με τη διαχείριση των ηθικών και περιουσιακών εκφάνσεων του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, επί του έργου του ενάγοντος αλλά συνέχισαν και συνεχίζουν μέχρι και σήμερα να εκμεταλλεύονται απρόσκοπτα και συστηματικά αυτό, παρά τη ρητή εναντίωση του τελευταίου.

Ενόψει των ανωτέρω πρέπει οι εναγόμενοι να αποδώσουν στον αντίδικό τους, ό,τι αυτοί αποκόμισαν από την εκμετάλλευση του έργου. Ειδικότερα, ο πρώτος εναγόμενος έχει εισπράξει από την Ελληνική Εταιρεία προς Προστασία της Πνευματικής Ιδιοκτησίας (Α.Ε.Π.Ι.) για τις διάφορες χρήσεις του έργου, κατά τα έτη 2004 έως 2008, το συνολικό ποσό των δώδεκα χιλιάδων πεντακοσίων δεκαεννέα ευρώ και έξι λεπτών (12.519,06 = 1.397,00 + 1.689,99 + 1.851,71 + 7.079,77 + 500,59) (βλ.

το από 30-4-2013 έγγραφο της Α.Ε.Π.Ι.), το οποίο οφείλει να αποδώσει στον ενάγοντα. Αντιθέτως, δεν οφείλει να αποδώσει το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων διακοσίων δέκα ευρώ και δεκατριών λεπτών (4.210,13 = 4.328,62 + 1.374,26 + 2.717,38 / 2), το οποίο έχει παρακρατηθεί από την Α.Ε.Π.Ι. για τις χρήσεις των ετών 2008, 2009 και 2010, καθώς ουδέποτε τις εισέπραξε και δεν αποτελούν πλουτισμό του.

Επίσης, ο πρώτος εναγόμενος πρέπει να αποδώσει στον ενάγοντα το ποσό των εξακοσίων ογδόντα τεσσάρων ευρώ και ενενήντα τριών λεπτών (684,93), που εισέπραξε εκ μέρους της δεύτερης εναγόμενης, δυνάμει του από 8-10-2003 μεταξύ τους συναφθέντος ιδιωτικού συμφωνητικού, στον 2° όρο του οποίου, προβλεπόταν η καταβολή σε αυτόν σε πλήρη κα ολοσχερή αντιπαροχή όλων των δικαιωμάτων, που παραχώρησε, επί των έργων, που ηχογραφούνται, συμπληρωματικά δικαιώματα εκ ποσοστού 6% για τις συνθέσεις του, επί του συνόλου των πωλήσεων δίσκων, κασετών και λοιπών ηχογραφημάτων ή φορέων ήχου ή ήχου και εικόνας, που πωλούνται από την παραγωγό ή τους παραχωρησιούχους της, μέσω της κανονικής οδού λιανικών πωλήσεων (βλ.

την από 30-4-2013 βεβαίωση δαπανών - δικαιωμάτων της δεύτερης εναγόμενης). Από τα ίδια δε ως άνω έγγραφα συνάγεται, ότι η δεύτερη εναγόμενη εισέπραξε από τις πωλήσεις του επίδικου τραγουδιού το ποσό των έντεκα χιλιάδων τετρακοσίων δεκαπέντε ευρώ και πενήντα λεπτών (11.415,5 = 684,93 χ 100/6). Περαιτέρω, αποδείχθηκε, ότι από τις παράνομες και υπαίτιες πράξεις των εναγομένων, ο ενάγων υπέστη ηθική βλάβη, για την χρηματική ικανοποίηση της οποίας το Δικαστήριο κρίνει, ότι πρέπει να του επιδικασθεί το ποσό των πενήντα χιλιάδων ευρώ (50.000,00), το οποίο κρίνεται εύλογο και δίκαιο, με βάση τον βαθμό πταίσματος των εναγόμενων, τις συνθήκες τέλεσης του αδικήματος, το είδος, τη βαρύτητα και την έκταση της προσβολής, καθώς και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση των διαδίκων." Κατόπιν αυτών, το Πολυμελές Πρωτοδικείο αναγνώρισε τον αναιρεσίβλητο ως δικαιούχο του ηθικού και περιουσιακού δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί της μουσικής σύνθεσης του τραγουδιού "Μπαγιατιλάρ" ή "Μπαγιατί") και τη γενόμενη από τους αντιδίκους του προσβολή αυτών των δικαιωμάτων του, και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα, μεταξύ άλλων (απόσυρση από την κυκλοφορία του τραγουδιού "Εσένα Μόνο", απαγόρευση να παρουσιάζεται ως συνθέτης της μουσικής συνθέσεως του τραγουδιού αυτού κ.λπ.) να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο 13.203,99 ευρώ, ως απόδοση του οφέλους, που αποκόμισε από την εκμετάλλευση του επίδικου έργου, και εις ολόκληρον με τη μη διάδικο στην παρούσα αναιρετική δίκη δισκογραφική εταιρία, 50.000 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής του βλάβης, δεχόμενο ως εν μέρει βάσιμα και κατ'ουσίαν και τα δύο παραπάνω αιτήματα, που περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, στην αγωγή του αναιρεσιβλήτου.

Έτσι που έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, δεχόμενο ότι νομίμως δύνανται να σωρευθούν στην αγωγή αξιώσεις προερχόμενες από τις διατάξεις του άρθρου 65 παρ. 3 ν. 2121/1993 (κέρδος που αποκόμισε ο αναιρεσείων) με αξίωση χρηματικής ικανοποίησης του αναιρεσιβλήτου λόγω ηθικής του βλάβης από την προσβολή των δικαιωμάτων του πνευματικής ιδιοκτησίας, στηριζόμενη στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου και δη σε υπαιτιότητα (αμέλεια) του αναιρεσείοντος, και δεχόμενο εν μέρει αμφότερα τα σχετικά αιτήματα, που είχαν υποβληθεί με την αγωγή, δεν παραβίασε ευθέως, κατά τα προαναφερόμενα, τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 65 παρ. 2 και 3 ν. 2121/1993 και 299, 914, 932 και 739 ΑΚ (η τελευταία από τις οποίες καταλείπει επίσης ρητώς περιθώριο τυχόν ευθύνης του διοικητή ξένης υπόθεσης, ο οποίος τελεί σε αντιστοιχία με τον εκμεταλλευόμενο ξένο πνευματικό δημιούργημα, από αδικοπραξία, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της).

Επομένως ο σχετικός πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση. Έλλειψη δε νόμιμης βάσεως της αποφάσεως συντρέχει, όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε ή αν συνέτρεχαν οι όροι άλλου κανόνα που ήταν εφαρμοστέος αλλά δεν εφαρμόσθηκε (ΟλΑΠ 6/2006).

Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία), δηλαδή όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Εξ άλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος προτάσεως προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της αποφάσεως στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΟλΑΠ 18/2008, ΟλΑΠ 15/2006).

Εξάλλου από τη διάταξη δε του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η εκτίμηση, από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάσθηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι αναιρετικά ανέλεγκτη, ο αντίστοιχος δε λόγος αναίρεσης, από το περιεχόμενο του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις, ή όταν υπό την επίφαση συνδρομής αναιρετικού λόγου πλήττεται η ουσία της υπόθεσης.

που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο από το δικαστήριο του Αρείου Πάγου, απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 238/2020, 78/2020, 573/2018). Με τους δεύτερο, τρίτο και τέταρτο λόγους της αίτησής του ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, επικαλούμενος αντιστοίχως ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο:

α) Αντιφατικώς αναγνώρισε πως ο αναιρεσίβλητος ήταν μοναδικός δημιουργός του τραγουδιού "Εσένα μόνο", ενώ αυτό αποτελεί διασκευή της σύνθεσης του τελευταίου και στον ίδιο τον αναιρεσείοντα ανήκει η σύνθεση του ανωτέρω τραγουδιού κατά 50%. Ο λόγος αυτός είναι προεχόντως απαράδεκτος ως στηριζόμενος επί εσφαλμένων πραγματικών προϋποθέσεων, αφού το Πολυμελές Πρωτοδικείο ουδόλως αναγνώρισε τον αναιρεσίβλητο ως μοναδικό δημιουργό του τραγουδιού "Εσένα μόνο" αλλά ως δικαιούχο του περιουσιακού και ηθικού δικαιώματος επί της συνθέσεως "Μπαγιατλάρ", δέχθηκε δε ότι το πρώτο αποτελεί διασκευή και σχεδόν καθ'ολοκληρίαν γνήσιο υποσύνολο της πρωτότυπης σύνθεσης του δεύτερου, με συνέπεια να προσβάλλονται τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας του επί αυτού του έργου του, ενώ η εκτενώς αναλυόμενη ομοιότητά τους "ανέρχεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% (και όχι σε 50% περίπου, όπως διατείνεται ο αναιρεσείων) και μικρή παραλλαγή ή ανακατασκευή του σε μικρότερο βαθμό του μελωδικού του περιεχομένου".

Ο ίδιος λόγος είναι, σε κάθε περίπτωση, και αβάσιμος, διότι η προστασία που παρέχεται από τις προαναφερόμενες διατάξεις του νόμου 2121/1993 καταλαμβάνει όχι μόνον τις πιστές (δουλικές) αντιγραφές πρωτότυπων πνευματικών δημιουργημάτων, αλλά και τις διασκευές αυτών κατά την παρατιθέμενη στην αρχή της απόφασης έννοια, με τις ίδιες συνέπειες και χωρίς γι' αυτές τις τελευταίες περιπτώσεις να προβλέπεται μειωμένη προστασία του δημιουργού.

β) Με ελλιπείς αιτιολογίες δέχθηκε πως αποδείχθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος έλαβε γνώση της προσβολής κατά τον Μάρτιο του 2008, αντλώντας επιχείρημα από το γεγονός ότι κατά το έτος 2011 απέστειλε εξώδικες δηλώσεις- διαμαρτυρίες, ενώ το γεγονός αυτό συνηγορεί υπέρ του δικού του ισχυρισμού του ότι ο αναιρεσίβλητος έλαβε γνώση της προσβολής πολύ νωρίτερα (με συνέπεια την παραγραφή της αξίωσής του για χρηματική ικανοποίηση).

γ) Με ελλιπείς αιτιολογίες (κατ'εκτίμηση του τέταρτου λόγου της αίτησης) και δη χωρίς τεκμηρίωση, δέχθηκε ότι ο ίδιος είχε γνώση της συνθέσεως του αντιδίκου του και πρόσβαση σ'αυτήν, ώστε να συντρέχει στο πρόσωπό του το στοιχείο της υπαιτιότητας, στο οποίο θεμελιώνεται η αξίωση για καταβολή χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη.

Οι δύο παραπάνω τελευταίοι λόγοι είναι απαράδεκτοι προεχόντως κατ'άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, διότι δι'αυτών ο αναιρεσείων, υπό την επίφαση της επίκλησης αναιρετικών πλημμελειών από το άρθρο 559 αρ. 19, επιχειρεί να πλήξει την κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ως προς τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν.

Αυτοί είναι απαράδεκτοι κατά τα προαναφερόμενα και διότι για την πλήρη αιτιολογία της η δικαστική απόφαση είναι απαραίτητο να αναφέρει πλήρως και σαφώς τι αποδείχθηκε (ή δεν αποδείχθηκε) και όχι γιατί αυτό, που δέχεται, αποδείχθηκε (ή δεν αποδείχθηκε), εφόσον το αποδεικτικό πόρισμα του δικαστηρίου στηρίζει πλήρως το διατακτικό της απόφασης.

Οι ίδιοι λόγοι είναι, σε κάθε περίπτωση, και αβάσιμοι, αφού το γεγονός της επίδοσης εξώδικων δηλώσεων κατά το έτος 2011 (που αποτελεί απλώς επιχείρημα του δικαστηρίου προς ενίσχυση της κρίσης του και όχι αιτιολογία κατά την προαναφερόμενη έννοια) ουδόλως θα μπορούσε κατά λογική ακολουθία να οδηγήσει σε κρίση ότι ο αναιρεσίβλητος έλαβε γνώση της προσβολής πριν το έτος 2008, η δε παρατιθέμενη στην απόφαση του Πρωτοδικείου ευρεία δημοσιοποίηση του δημιουργήματος του αναιρεσιβλήτου στην Ελλάδα δια αρκετών διασκευών του, στις οποίες παρατέθηκε και το όνομά του (κατόπιν σχετικής αδείας που παρέσχε), αρκεί προς τεκμηρίωση της πρόσβασης του αναιρεσείοντος ως συνθέτη σε αυτό.

Κατ` ακολουθία των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η από 22-10-2020 αίτηση 15-10-2020 για αναίρεση της 1428/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών και να διαταχθεί, κατά την παρ. 3 του άρθρου 495 ΚΠολΔ, η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου, που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα κατά την άσκηση της αίτησής του. Ο αναιρεσείων, που ηττήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το σχετικό νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-10-2020 αίτηση για αναίρεση της 1428/2020 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε κατά την άσκηση της αναίρεσης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην καταβολή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Οκτωβρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Οκτωβρίου 2022.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ