Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, rejecting arguments regarding evidence and facts not proven.

Απόφαση 1627 / 2022 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1627/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Λουκά Μόρφη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση και Τριανταφυλλιά Πατρώνα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 1 Μαρτίου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ι. Σ. του Κ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Κωνσταντίνου Δημαρέλλη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Π.... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" και το δ.τ. "P. T. S.", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στα … και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Ιωάννη Γωνιοτάκη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-2-2017 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης.

Εκδόθηκε η 227/2018 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου. Την αναίρεση της, ζητά ο αναιρεσείων με την από 17-9-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 17.9.2021 και με αριθμό κατάθ. 2/2021 στο Πρωτοδικείο Κατερίνης αίτηση αναίρεσης του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, υπ' αριθμ. 227/14.9.2018 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης, η οποία δέχθηκε εν μέρει κατ' ουσία την από 15.2.2017 (αριθμ.

εκθ. καταθ. 319/89/2017) αγωγή που άσκησε η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Π... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", με την οποία ,επικαλούμενη ότι ο εναγόμενος, τον οποίο είχε προσλάβει με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ως οδηγό, εξ αμελείας προκάλεσε τροχαίο ατύχημα, με συνέπεια να ζημιωθεί αυτή και να υποστεί ηθική βλάβη, αιτείτο την επιδίκαση αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως.

Η αίτηση αναιρέσεως έχει ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως, με κατάθεσή της στο Πρωτοδικείο Κατερίνης την 17.9.2021 ήτοι εντός της προβλεπόμενης διετίας μετά την παρέλευση της πρώτης διετίας και την συνακόλουθη τελεσιδικία της ως άνω αποφάσεως (άρθρα 552, 553, 556 παρ. 1, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο. 577 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ).

Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, όχι δε οι αιτιολογημένες αρνήσεις ή οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων, και προβάλλονται προς υποστήριξη των απόψεων των διαδίκων, ούτε οι νομικοί ισχυρισμοί και η νομική επιχειρηματολογία του διαδίκου ή τα πορίσματα των αποδείξεων, τα οποία το δικαστήριο εκτιμά ανελέγκτως, έστω και αν αποτελούν περιεχόμενο λόγου έφεσης, ούτε οι απαράδεκτοι ή αβάσιμοι ισχυρισμοί (ΟλΑΠ 3/1997) ή τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και τα πραγματικά περιστατικά που προκύπτουν από αυτά (ΟλΑΠ 9/1997, ΑΠ 34/2016, 76/2016).

Στοιχείο ενός αυτοτελούς ισχυρισμού είναι κάθε περιστατικό το οποίο, αφηρημένως λαμβανόμενο, οδηγεί κατά νόμο στη γέννηση ή στην κατάλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή ή την ένσταση. Δεν στοιχειοθετείται, όμως, ο λόγος αυτός αναίρεσης αν ο αυτοτελής πραγματικός ισχυρισμός λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας και απορρίφθηκε ρητά για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΑΠ 69/2016, 725/2012), αλλά και όταν το δικαστήριο αντιμετώπισε και απέρριψε στην ουσία εκ των πραγμάτων προβληθέντα ισχυρισμό, με την παραδοχή ως αποδειχθέντων γεγονότων αντίθετων προς αυτά που τον συγκροτούν και τούτο συνάγεται από το περιεχόμενο της απόφασης (ΟλΑΠ 25/2003, 11/1996, ΑΠ 153/2019, 79/2018).

Από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι το Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης, αφού απέρριψε ως μη νόμιμο τον προταθέντα από τον εναγόμενο ισχυρισμό περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος της ενάγουσας λόγω μακροχρονίου αδράνειας αυτής, στη συνέχεια, σχετικά με την υπαιτιότητα του εναγομένου στην πρόκληση του ατυχήματος, δέχθηκε τα εξής:

Την 17.1.2015, περί ώρα 09.15, ο εναγόμενος οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλ. ...Δ.Χ. φορτηγό αυτοκίνητο μετά ρυμουλκουμένου, κατά την εκτέλεση δρομολογίου από Πειραιά προς Θεσσαλονίκη, στο 184,700 χιλιόμετρο της Ε.Ο., από έλλειψη της προσοχής απώλεσε τον έλεγχο του οχήματος, το οποίο παρεξέκλινε της πορείας του προς τα δεξιά, προσέκρουσε στο μεταλλικό στηθαίο ασφαλείας και ανετράπη από υφισταμένη εκεί αερογέφυρα σε παρακείμενο ξεροπόταμο, με συνέπεια την ολική καταστροφή του αυτοκινήτου και του ρυμουλκουμένου ως και του μεταφερομένου φορτίου.

Υπαίτιος του ένδικου ατυχήματος και των συνεπειών που προκλήθηκαν από αυτό είναι ο εναγόμενος οδηγός, καθόσον αυτός, παρότι έμπειρος και ικανός οδηγός ασχολούμενος επαγγελματικά με την οδήγηση φορτηγών τουλάχιστον από δεκαετίας, επέδειξε αμέλεια, αφού, χωρίς λόγο, απώλεσε τον έλεγχο του οχήματός του, σε σημείο που ο δρόμος είναι ευθύς, και δεν υπήρχε οποιοδήποτε εμπόδιο.

Ο ισχυρισμός του εναγόμενου ότι αποκλειστικά υπαίτια, άλλως συνυπαίτια, κατά ποσοστό 90% τυγχάνει η ενάγουσα - εργοδότης του, για το λόγο ότι τον ανάγκαζε να εργάζεται 14 ώρες ημερησίως, γεγονός που είχε σαν αποτέλεσμα την εξάντλησή του, η οποία ήταν η μόνη ενεργός αιτία του ατυχήματος τυγχάνει απορριπτέος ως ουσία αβάσιμος, αφού από το σύνολο του αποδεικτικού υλικού ναι μεν αποδείχθηκε ότι ο εναγόμενος εργαζόταν κάποιες φορές καθ' υπέρβαση του οκταώρου του, όπως άλλωστε ομολόγησε και ο νόμιμος εκπρόσωπος της ενάγουσας, και δη όταν έπρεπε να κάνει διανομές στις Λαχαναγορές ενδιάμεσων της διαδρομής του πόλεων, όπως στη Λάρισα και στο Βόλο, ποτέ όμως η εργασία του δεν ξεπέρασε τις 10-12 ώρες ημερησίως, ενώ από πουθενά δεν αποδείχθηκε ότι δεν του χορηγούνταν οι ημέρες ανάπαυσης που δικαιούταν.

Μάλιστα το κρίσιμο χρονικό διάστημα, και δη τις ημέρες που είχαν προηγηθεί του ένδικου ατυχήματος, όπως αποδεικνύεται από το ημερήσιο βιβλίο δρομολογίων, που είναι υποχρεωμένος να τηρεί κάθε οδηγός, όπως εν προκειμένω και ο εναγόμενος, ο τελευταίος εκτέλεσε τα ακόλουθα δρομολόγια: α) στις 12.1.2015 εκτέλεσε το δρομολόγιο από Θεσσαλονίκη προς Οινόφυτα με ώρα έναρξης της εργασίας του στις 09:30 π.μ.

και ώρα άφιξης στις 20:30 μ.μ., β) στις 14.1.2015 εκτέλεσε το δρομολόγιο από Πειραιά προς Θεσσαλονίκη με ώρα έναρξης στις 13:15 μ.μ και ώρα άφιξης και λήξης της εργασίας στις 20:20 μ.μ., ενώ γ) στις 15.1.2015 εκτέλεσε το δρομολόγιο από Θεσσαλονίκη προς Πειραιά με ώρα έναρξη της εργασίας στις 10:00 π.μ.. Από το ημερήσιο αυτό βιβλίο δρομολογίων αποδεικνύεται ότι ο εναγόμενος την εβδομάδα που προηγήθηκε της ημέρας του ατυχήματος (Σάββατο) εργάστηκε Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη, και μάλιστα την Τετάρτη και την Πέμπτη χωρίς υπέρβαση του οκταώρου, ενώ δεν εργάστηκε δυο ημέρες και μάλιστα την Τρίτη, 13.1.2015 και την Παρασκευή, 16.1.2015, ήτοι την ημέρα προ του ατυχήματος, ώστε εν όψει της εργασίας που παρείχε ο ενάγων καθ' όλη την εβδομάδα που προηγήθηκε του ατυχήματος, κατά την οποία δεν εργάστηκε δύο ημέρες, και μάλιστα δεν εργάστηκε την ημέρα πριν το ατύχημα, δεν συνέτρεχε λόγος εξάντλησής του, και το επίδικο ατύχημα δεν οφείλεται σε αυτή, ενώ αντίθετο συμπέρασμα δεν μπορεί να συναχθεί ούτε από τους ταχογράφους που προσκομίζει με επίκληση ο εναγόμενος, καθώς αυτοί δεν αφορούν το κρίσιμο χρονικό διάστημα, και συγκεκριμένα οι μεν του έτους 2015 αφορούν το διάστημα μετά το επίδικο ατύχημα, οι δε του 2014 αφορούν τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, κατά το οποίο ο εναγόμενος δεν εργαζόταν στην ενάγουσα.

Με τους πρώτο, δεύτερο και τέταρτο λόγους της αίτησης αναίρεσης, επικαλείται ο αναιρεσείων ότι το Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης δεν έλαβε υπ' όψη του α) με τον πρώτο λόγο κατά το ένα σκέλος του τον ουσιώδη αγωγικό ισχυρισμό του περί αποκλειστικής υπαιτιότητας ή έστω συνυπαιτιότητας της αναιρεσίβλητης στην πρόκληση του ατυχήματος εξ αιτίας υπερωριακής απασχόλησής του από την εργοδότιδα - αναιρεσίβλητη, η οποία τον ανάγκαζε να εργάζεται 14 ώρες ημερησίως, γεγονός που ως αποτέλεσμα την εξάντλησή του, η οποία ήταν η μόνη ενεργός αιτία του ατυχήματος.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος καθ' όσον από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι το Δικαστήριο τον έλαβε υπ' όψη και τον απέρριψε ρητά, δεχόμενο σύμφωνα με τις ανέλεγκτες παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης περιστατικά αντίθετα προς αυτό που τον συγκροτούν ήτοι ότι από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν αποδείχθηκε ότι ο αναιρεσείων εξαναγκαζόταν σε 14ωρη και πλέον καθημερινά εργασία.

Εξ άλλου και κατά το άλλο σκέλος ότι δεν έλαβε υπ' όψη του το Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης τον ισχυρισμό του περί μη συνδρομής των προϋποθέσεων των άρθρων 652 και 664 ΑΚ, από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, προκύπτει ότι τον έλαβε υπ' όψη και τον απέρριψε ως αβάσιμο σύμφωνα με τις ανέλεγκτες παραδοχές της, β) με τον δεύτερο λόγο τον αγωγικό ισχυρισμό του ότι η άσκηση του δικαιώματος της αναιρεσίβλητης να ζητεί αποζημίωση από το ένδικο ατύχημα έρχεται σε αντίθεση με τη διάταξη του άρθρου 281ΑΚ, λόγω μακροχρόνιας αδράνειας αυτής.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος αφού από την επισκόπηση της προσβαλλομένης προκύπτει ότι τον έλαβε υπ' όψη και τον απέρριψε και γ) με τον τέταρτο λόγο τον ισχυρισμό του σχετικά με την απώλεια κομίστρου και τα καταστραφέντα προϊόντα και ειδικότερα ότι δεν έλαβε υπ' όψη του το Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης τον ισχυρισμό του ότι πως την ημέρα του ατυχήματος το επικαθήμενο ήταν έμφορτο και από την ανατροπή αυτού καταστράφηκε ολοσχερώς το φορτίο του, τα 7 από τα 9 τιμολόγια που επικαλείται η αναιρεσίβλητη και αιτείται την καταβολή του κομίστρου, έχουν εκδοθεί μετά το επίδικο ατύχημα.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος καθ' όσον δεν συνιστά πράγμα κατά την έννοια του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αλλά αποτελεί αιτιολογημένη άρνηση και επιχειρήματα προς απόκρουση σχετικού κεφαλαίου της ένδικης αγωγής. Κατά συνέπεια οι ως άνω λόγοι εκ του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πρέπει να απορριφθούν.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 10 ΚΠολΔ, συντρέχει λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο δέχθηκε ως αληθινά πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης χωρίς απόδειξη. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής καθιερώνεται ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο δέχεται πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα πράγματα αυτά ή όταν δεν εκθέτει από ποια αποδεικτικά μέσα άντλησε την απόδειξη για αυτά (ΑΠ104/2014).

Δεν ιδρύεται, όμως, ο λόγος αυτός, όταν το δικαστήριο της ουσίας, μετά από την εκτίμηση προσκομισθέντων και αναφερομένων αποδεικτικών μέσων, καταλήξει έστω και σε εσφαλμένη περί των πραγμάτων κρίση, η οποία είναι αναιρετικά ανέλεγκτη, κατ' άρθρο 562 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 31/2019,1241/2019, 717/2016) ούτε απαιτείται να αξιολογούνται τα επί μέρους αποδεικτικά μέσα ή να εξειδικεύονται τα έγγραφα ούτε να αναφέρεται σε ποιο συγκεκριμένο μέσο στηρίζεται καθεμία από τις πραγματικές παραδοχές του (ΑΠ 625/2018, 45/2014, 1459/2012, 259/2007).

Με τον τρίτο λόγο της αιτήσεως, ο αναιρεσείων πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση για την αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, επικαλούμενος ότι δέχθηκε πράγματα ως αληθινά και συγκεκριμένα ως προς την ολοσχερή καταστροφή τόσο του φορτηγού όσο και του επικαθήμενου χωρίς απόδειξη, αφού δέχθηκε ότι συνεπεία του επιδίκου ατυχήματος καταστάφηκαν ολοσχερώς με την τεχνική έννοια τόσο το φορτηγό όσο και το επικαθήμενο, καθ' όσον από τη σφοδρότητα της πτώσης ουσιαστικά αποσυντέθηκαν με αποτέλεσμα να είναι ανέφικτη η επισκευή τους.

Στην προκειμένη περίπτωση το Δικαστήριο, όπως από την προσβαλλομένη απόφασή του προκύπτει, αφού έλαβε υπ' όψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία δεν είναι ανάγκη να αξιολογεί ειδικά το κάθε ένα από αυτά, σχημάτισε την κρίση του και κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς όλα τα ζητήματα, από τα ρητώς αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα και στοιχεία.

Κατά συνέπεια, ο σχετικός λόγος είναι απορριπτέος ως ουσία αβάσιμος.

Μετά από αυτά και εφ' όσον δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων που ηττήθηκε στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 176, 180 παρ. 1, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17.9.2021 αίτηση του αναιρεσείοντος Ι. Σ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 227/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, εκ χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Ιουνίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και λόγω αποχωρήσεως από την Υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Σεπτεμβρίου 2022.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ