Supreme Court dismisses municipality's appeal due to lack of required Economic Committee approval for legal representation.

Απόφαση 1606 / 2022 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1606/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Γεώργιο Αυγέρη και Μαρί Δεργαζαριάν - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Μαΐου 2022, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος-καθού η κλήση: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) - Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΣΑΜΟΥ" - ήδη Α) Δήμου Ανατολικής Σάμου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχό του και Β) Δήμου Δυτικής Σάμου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχό του, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου-καλούντος: Σ. Γ. του Χ., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Εμμανουήλ Βιλλαντζάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-1-2015 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σάμου.

Εκδόθηκε η απόφαση 138/2018 του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 30-11-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσίβλητος, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 8-4-2021 κλήση του αναιρεσιβλήτου- ενάγοντος νόμιμα φέρεται προς νέα συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, η από 30-11-2018 αίτηση αναίρεσης του αναιρεσείοντος-εναγομένου Ν.Π.Δ.Δ. Οργανισμού Τοπικής αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΣΑΜΟΥ" κατά της υπ' αριθ. 138/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σάμου, μετά τη ματαίωση αυτής κατά την ορισθείσα δικάσιμο της 9-11-2020.

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανιστεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος, με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολιπόμενος διάδικος η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολιπόμενος ή ο μη παριστάμενος, με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, διάδικος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί, ενώ σε αποφατική περίπτωση κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση (ΟλΑΠ 14/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τις υπ` αριθ. 2434 και 2435/13-7-2020 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αιγαίου (με έδρα το Πρωτοδικείο Σάμου) Β. Α., τις οποίες επικαλείται και προσκομίζει νόμιμα ο αναιρεσίβλητος, με επιμέλεια του οποίου προσδιορίστηκε η συζήτηση της ένδικης αίτησης για την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 9-11-2020, προκύπτει ότι αντίγραφο της άνω αίτησης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την ως άνω δικάσιμο, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσείοντα Δήμο Σάμου, ο οποίος με το ν. 4600/2019 καταργήθηκε και συστάθηκαν δύο νέοι Δήμοι με την επωνυμία "Δήμος Ανατολικής Σάμου" με έδρα την πόλη της Σάμου και "Δήμος Δυτικής Σάμου" με έδρα το Καρλόβασι.

Κατά την ως άνω δικάσιμο η συζήτηση αυτής ματαιώθηκε. Επίσης από τις υπ` αριθ. 6825 και 6826/16-2-2022 εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Αιγαίου (με έδρα το Πρωτοδικείο Σάμου) Α. Σ., τις οποίες επικαλείται και προσκομίζει νόμιμα ο αναιρεσίβλητος, με επιμέλεια του οποίου προσδιορίστηκε η συζήτηση της ένδικης αίτησης για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, προκύπτει ότι αντίγραφο της κλήσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσείοντα Δήμο Σάμου, (ήτοι στο νέο Δήμο με την επωνυμία "Δήμος Ανατολικής Σάμου" με έδρα την πόλη της Σάμου και στον Δήμο με την επωνυμία "Δήμος Δυτικής Σάμου" με έδρα το Καρλόβασι).

Από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας νόμιμη δικάσιμο της υποθέσεως, κατά την οποία συζητήθηκε η υπόθεση με εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου, δεν εμφανίσθηκε ο αναιρεσείων ούτε κατέθεσε δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Επομένως, εφόσον ο απολιπόμενος αναιρεσείων έχει κλητευθεί νομίμως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του, σύμφωνα με την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ. Από τις διατάξεις των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1 και 3 και 104 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ενώπιον του Αρείου Πάγου έχουν υποχρέωση οι διάδικοι να παρίστανται δια πληρεξουσίου δικηγόρου, ότι ως προς τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως την συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υφίσταται πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα, η οποία δίδεται μόνον με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση του διαδίκου καταχωριζόμενη στα πρακτικά ή στην έκθεση και ότι ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως κατά πάσα στάση της δίκης την ύπαρξη πληρεξουσιότητας, της οποίας η έλλειψη ή η μη προσήκουσα χορήγηση συνεπάγεται τη μη προσήκουσα παράσταση του διαδίκου κατά την συζήτηση της υπόθεσης.

Περαιτέρω, κατά διατάξεις των άρθρων 7 παρ. 1, 58 παρ. 1 περ. α` και 72 παρ. 1 περ. ιγ` και 2 εδ. α` Ν. 3852/2010, όπως η διάταξη του άρθρου 72 παρ. 1 περ. ιγ` έχει αντικατασταθεί δια της διατάξεως του άρθρου 54 παρ. 1 Ν. 4447/2016, αντιστοίχως, "Ο δήμος διοικείται από το δημοτικό συμβούλιο, την οικονομική επιτροπή, την επιτροπή ποιότητας ζωής, την εκτελεστική επιτροπή και τον δήμαρχο", "Ο δήμαρχος προασπίζει τα τοπικά συμφέροντα, κατευθύνει τις δράσεις του δήμου για την υλοποίηση του σχεδίου ανάπτυξης, διασφαλίζει την ενότητα της τοπικής κοινωνίας και ασκεί τα καθήκοντά του με γνώμονα τις αρχές της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας.

Ειδικότερα, ο δήμαρχος: α`) Εκπροσωπεί τον δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή", "Η οικονομική επιτροπή είναι όργανο παρακολούθησης και ελέγχου της οικονομικής λειτουργίας του δήμου. Ειδικότερα έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:...ιγ`) αποφασίζει για την άσκηση ή μη όλων των ένδικων βοηθημάτων και των ένδικων μέσων, καθώς και για την παραίτηση από αυτά" και "Για τις περιπτώσεις ιβ`, ιγ` και ιδ` της προηγούμενης παραγράφου, η απόφαση λαμβάνεται ύστερα από γνωμοδότηση δικηγόρου, η ανυπαρξία της οποίας συνεπάγεται ακυρότητα της σχετικής απόφασης".

Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις συνάγεται ότι, προκειμένου να ασκηθεί ένδικο μέσο από τον Δήμο ή να γίνει παραίτηση του Δήμου από ασκηθέν ένδικο μέσο ή από το δικαίωμα ασκήσεως ενδίκου μέσου, απαιτείται θετική προς τούτο απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, λαμβανομένη κατόπιν γνωμοδοτήσεως δικηγόρου.

Δυνάμει της αποφάσεως της Οικονομικής Επιτροπής, ο Δήμαρχος, ο οποίος εκπροσωπεί δικαστικώς τον Δήμο, αναθέτει την άσκηση του ενδίκου μέσου και την εκπροσώπηση του Δήμου ενώπιον του δικαστηρίου κατά την συζήτηση αυτού ή την παραίτηση του Δήμου από ασκηθέν ένδικο μέσο ή από το δικαίωμα ασκήσεως ενδίκου μέσου σε δικηγόρο, στον οποίον χορηγεί προς τούτο πληρεξουσιότητα.

Επίσης, κατά τη διάταξη του άρθρου 58 παρ. 1 εδ. α` του ως άνω νόμου "ο Δήμαρχος εκπροσωπεί τον Δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή", κατά δε την παρ. 2 του ιδίου άρθρου, κατ` εξαίρεση, "όταν δημιουργείται άμεσος και προφανής κίνδυνος ή απειλείται άμεση ζημία των δημοτικών συμφερόντων, από την αναβολή λήψης απόφασης, ο δήμαρχος μπορεί να αποφασίσει για θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα της οικονομικής ή της επιτροπής ποιότητας ζωής.

Στην περίπτωση αυτή οφείλει να υποβάλει προς έγκριση τη σχετική απόφασή του κατά την επόμενη συνεδρίαση της αντίστοιχης επιτροπής". Από τις διατάξεις αυτές σαφώς προκύπτει ότι για το τυπικά παραδεκτό, εκτός άλλων, και του ενδίκου μέσου της αίτησης αναίρεσης από τον Δήμαρχο, ως νόμιμο εκπρόσωπο του Δήμου, απαιτείται απαραιτήτως η ύπαρξη άδειας της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται με απόφαση αυτής, επί της αδείας δε αυτής θεμελιώνεται και η αντιπροσωπευτική εξουσία του Δημάρχου για τη διεξαγωγή της δίκης, ως αντιπροσώπου του Δήμου.

Η αναφερόμενη ως άνω απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής για το παραδεκτό της ασκούμενης από τον Δήμο αίτησης αναίρεσης, νομίμως λαμβάνεται και μετά την άσκηση της αίτησης, εγκρινόμενης με αυτή της ήδη ασκηθείσας, πρέπει δε να προσκομίζεται κατά τη συζήτηση της υπόθεσης. Εξ άλλου, σύμφωνα με το άρθρο 73 ΚΠολΔ, η έλλειψη της διαδικαστικής αυτής προϋποθέσεως ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, διότι η τήρηση της διάταξης του άρθρου 72 παρ. 1 εδάφ.

ιγ` του ν. 3852/2010, όπως ισχύει, που αποσκοπεί στην όσο το δυνατόν αποτροπή διεξαγωγής ανώφελων δικών, ανάγεται στη δημόσια τάξη (ΟλΑΠ 13/2018, ΑΠ 294/2021, ΑΠ 1066/2019, ΑΠ 568/2019). Τέλος κατά την διάταξη του άρθρου 577 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναιρέσεως, αν δε η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο Δήμος Σάμου, νομίμως εκπροσωπούμενος από τον Δήμαρχο αυτού, άσκησε την από 30-11-2018 αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθ. 138/2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σάμου, πλην όμως για την παραδεκτή άσκηση αυτής δεν επικαλείται, ούτε προσκόμισε, απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Σάμου, η οποία να του παρέχει την άδεια ασκήσεως του ενδίκου αυτού μέσου. Επομένως, εφόσον, δεν είναι δυνατή η συμπλήρωση της ελλείψεως αυτής, λόγω της ερημοδικίας του αναιρεσείοντος, η εν λόγω αίτηση αναίρεσης είναι απαράδεκτη και ως τέτοια πρέπει, αυτεπαγγέλτως, να απορριφθεί. Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις, βαρύνουν τον ηττηθέντα Δήμο (άρθρ. 183 και 176 του ΚΠολΔ), θα επιβληθούν, όμως, μειωμένα σύμφωνα με το άρθρο 281 παρ. 2 του ν. 3463/2006 "Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων".

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 30-11-2018 αίτηση του Δήμου Σάμου για αναίρεση της υπ' αριθ. 138/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σάμου.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Ιουλίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Σεπτεμβρίου 2022.

O ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ