Supreme Court allows appeal against default judgment due to missing creditor identity in contract.

Απόφαση 1579 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1579/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Στυλιανή Γιαννούκου και Γεώργιο Κοντό Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Τoυ αναιρεσείοντος: Χ. Ρ.-Μ. κατοίκου ... ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιλτιάδη Δανιήλ.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Σκανδάλη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-11-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5710/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 71/2012 του Εφετείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 9-4-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Κοντός, ανέγνωσε την από 31-1-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και δεύτερου λόγων της αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών λόγων.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62, 73, 286 επ. και 313 Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι, αν κάποιος διάδικος αποβιώσει κατά την διάρκεια της δίκης και μέχρι το τέλος της προφορικής συζητήσεως, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, και εφόσον τηρηθούν οι νόμιμες διατυπώσεις, μεταξύ των οποίων είναι και εκείνη της γνωστοποιήσεως του θανάτου στον αντίδικο του αποβιώσαντος, επέρχεται διακοπή της δίκης και όλες οι διαδικαστικές πράξεις που επιχειρούνται μέχρι την νόμιμη επανάληψη της διαδικασίας λογίζονται άκυρες.

Αν δεν γίνει η γνωστοποίηση του θανάτου, δεν επέρχεται διακοπή της δίκης, η δε απόφαση που εκδίδεται είναι υποστατή και μπορεί να προσβληθεί με το ένδικο μέσο της αναιρέσεως. (Α.Π. 654/2012, 385/2012, 103/2011, 1610/2010, 1282/2009). Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι ο ανακόπτων, Κ.

Ρ. του Χ., κάτοικος εν ζωή …, απεβίωσε κατά την διάρκεια της δίκης που άρχισε με την άσκηση της ενδίκου ανακοπής του και πριν από την συζήτηση αυτής, και συγκεκριμένα την 14-5-2007, και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τον αναιρεσείοντα Χ. Ρ.-Μ. του Κ., θετό υιό του και μοναδικό εξ αδιαθέτου κληρονόμο του (βλ. υπ' αριθμ.14/2008 πιστοποιητικό του Γραμματέως του Πρωτοδικείου Πειραιώς).

Μέχρι το χρόνο ασκήσεως της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, ο θάνατος αυτού δεν είχε γνωστοποιηθεί με οποιοδήποτε τρόπο στην αντίδικό του καθ' ης η ανακοπή και συνεπώς δεν είχε επέλθει βιαία διακοπή της δίκης (άρθρο 287 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.). Νομίμως, κατόπιν αυτού, διεξήχθη η συζήτηση της εν λόγω ανακοπής τόσον πρωτοδίκως, όπου αυτή έγινε δεκτή, όσον και ενώπιον του Εφετείου, όπου και απερρίφθη, κατά παραδοχήν εφέσεως της καθ' ης, με την προσβαλλομένη απόφαση.

Η απόφαση δε αυτή είναι υποστατή και έγκυρη και ως τοιαύτη παραδεκτώς προσβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, από τον προειρημένο θετό υιό και μοναδικό κληρονόμο του αποβιώσαντος, στο πρόσωπο του οποίου συνεχίζεται η διακοπείσα, από της γνωστοποιήσεως του θανάτου του δικαιοπαρόχου του, δίκη.

Επί πλέον δε η κρινομένη αίτηση ασκηθείσα νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ.1, 566, 574 και 577 του Κ.Πολ.Δ.), είναι παραδεκτή και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της.

Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 626 παρ. 2, 627 εδ. γ', 630 στοιχ. γ' και 631 του Κ.Πολ.Δ., για να είναι έγκυρη η διαταγή πληρωμής πρέπει να αναφέρει, εκτός των άλλων, την αιτία της πληρωμής, δηλαδή τη σχέση από την οποία απορρέει η απαίτηση των χρημάτων, για την οποία ζητείται η έκδοσή της, χωρίς να είναι ανάγκη να περιγράφει όλα τα συγκροτούντα την αιτία αυτή περιστατικά.

Συνεπώς, για την εγκυρότητα της διαταγής πληρωμής, με την οποία διατάσσεται ο καθ' ού να πληρώσει, ως εγγυητής, το κατάλοιπο κλεισθέντος αλληλοχρέου λογαριασμού, που τηρήθηκε στα πλαίσια συμβάσεως παροχής πιστώσεως από Τράπεζα σε τρίτον, αρκεί να αναφέρεται, έστω και συνοπτικά, η κατάρτιση της συμβάσεως, η εκ μέρους του καθ' ού παροχή εγγυήσεως για την πληρωμή του καταλοίπου, το κλείσιμο του λογαριασμού, καθώς και ότι το ποσό, το οποίο διατάσσεται ο καθ' ού να πληρώσει, αποτελεί το σε βάρος του πρωτοφειλέτου κατάλοιπο.

Σε περίπτωση δε αυξήσεως της αρχικής πιστώσεως με μεταγενέστερες συμβάσεις δεν είναι ανάγκη να αναφέρεται στη διαταγή πληρωμής το συγκεκριμένο ποσό, κατά το οποίο αυξήθηκε με κάθε μικρότερη σύμβαση η αρχική πίστωση, αλλ` αρκεί να αναφέρεται το τελικό ποσό της πιστώσεως και η κάλυψή του από την εγγύηση του καθ' ού η διαταγή πληρωμής (Α.Π. 1215/1995, 778/1996, 1095/2005, 330/2012, 370/2012).

Εξάλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 14 του Κ.Πολ.Δ., "αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο". Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 559 αριθμ.1 του ιδίου Κώδικος προκύπτει, ότι ως απαράδεκτο, του οποίου η από το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξη ή μη κήρυξη ιδρύει λόγο αναιρέσεως, νοείται εκείνο που είναι συνέπεια παραβιάσεως δικονομικών διατάξεων, οι οποίες θέτουν ορισμένες προϋποθέσεις ως προς τη διαδικαστική πράξη, ή μη τήρηση των οποίων αποκλείει εκ των προτέρων την πράξη (Ολ.Α.Π. 96/1985, Α.Π.862/2011, 1735/2008 ).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα εξής: Κατόπιν αιτήσεως της αναιρεσιβλήτου, εξεδόθη η υπ' αριθμ.1066/2005 διαταγή πληρωμής του Δικαστού του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς με την οποία υποχρεώθηκαν οι καθ' ων : 1) εταιρεία με την επωνυμία " …", κηρυχθείσα σε κατάσταση πτωχεύσεως και εκπροσωπουμένη από τον οριστικό σύνδικο, 2) Μ.

Μ., το γένος Χ. Ρ., 3) Κ. Μ. του Δ., 4) Χ. Μ. του Δ. (που δεν είναι διάδικοι) και 5) ο ανακόπτων, Κ. Ρ. του Χ., δικαιοπάροχος του αναιρεσείοντος, να καταβάλουν εις ολόκληρον έκαστος στην αιτούσα το χρηματικό ποσό των 880.410,85 ευρώ, πλέον τόκων από την 11-2-2005 (επομένη πτωχεύσεως) έως εξοφλήσεως, με το ανώτατο ισχύον εκάστοτε επιτόκιο για τις οφειλές που βρίσκονται σε καθυστέρηση, καθώς και το ποσό των 21.740 ευρώ για δικαστικά έξοδα.

Η συγκεκριμένη διαταγή πληρωμής όμως δεν περιέχει τα αναγκαία για την εγκυρότητά της στοιχεία και δη την αιτία πληρωμής, δηλαδή την έννομη σχέση από την οποία απορρέει η εφ' ής θεμελιούται χρηματική απαίτηση κατά των καθ' ων και δη κατά του αναιρεσείοντος. Ειδικότερα στην εν λόγω διαταγή πληρωμής μνημονεύονται τα προσκομισθέντα από την αιτούσα, για την έκδοσή της, έγγραφα (πενήντα δύο τον αριθμό), και εν συνεχεία αναφέρεται ότι από τα έγγραφα αυτά πλήρως αποδεικνύεται το ύψος της οφειλής των καθ' ων και συνεπώς η αίτηση είναι νόμιμη, στηριζομένη στα άρθρα 623 επ.

Κ.Πολ.Δ., 340, 341, 847, 848, 850 παρ.1, 851 Α.Κ., 47, 64 επ. Ν.Δ. της 17/7/13-8-1923 και 112 Εισ.Ν. Α.Κ. και πρέπει να γίνει δεκτή. Από τις διατάξεις αυτές και από τα προαναφερόμενα έγγραφα, στα οποία περιλαμβάνονται συμβάσεις πιστώσεως δι' ανοικτού λογαριασμού, συμβάσεις δανείων, δηλώσεις εγγυήσεως, πρόσθετα σύμφωνα ρυθμίσεως οφειλών, εντάλματα πληρωμής, επιστολές αναγνωρίσεως χρεωστικού υπολοίπου κ.λ.π., συνάγεται ότι η απαίτηση της αιτούσης ήδη αναιρεσιβλήτου, για την οποία εκδόθηκε η διαταγή πληρωμής πηγάζει από σύμβαση πιστώσεως δι' ανοικτού λογαριασμού, πλην όμως δεν προσδιορίζεται παντάπασιν σ' αυτήν ο τρόπος εμπλοκής ενός εκάστου των καθ' ών στη συγκεκριμένη έννομη σχέση και η ιδιότητά του στην σχετική σύμβαση ως πιστούχου ή ως εγγυητού.

Ειδικότερα καθόσον αφορά τον αναιρεσείοντα, ο οποίος, όπως εκ των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει, είχε την ιδιότητα του εγγυητού στην επίμαχη σύμβαση πιστώσεως, δεν αναφέρονται έστω και συνοπτικώς τα αναγκαία για την εγκυρότητα της διαταγής πληρωμής στοιχεία και δη η κατάρτιση της συμβάσεως, η παροχή εκ μέρους του εγγυήσεως για την πληρωμή του καταλοίπου, το κλείσιμο του λογαριασμού, και ότι το ποσό, το οποίο διατάσσεται να πληρώσει, αποτελεί το σε βάρος του πρωτοφειλέτη κατάλοιπο.

Την έλλειψη των στοιχείων αυτών, προέβαλε ο ανακόπτων με σχετικό λόγο ανακοπής, ο οποίος έγινε δεκτός με την υπ' αριθμ. 5710/2008 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με αποτέλεσμα να ακυρωθεί η ως άνω διαταγή πληρωμής. Ωστόσο το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, η οποία εκδόθηκε επί της ασκηθείσης από την ήδη αναιρεσίβλητη εφέσεως, απέρριψε τον προαναφερόμενο λόγο ανακοπής, ως κατ' ουσίαν αβάσιμο, με την αιτιολογία ότι: "από το όλο περιεχόμενο της διαταγής πληρωμής προκύπτει ο γενεσιουργός λόγος της απαιτήσεως της εκκαλούσης ως πιστώτριας τραπέζης κατά του εφεσίβλητου ως εγγυητού υπέρ των δανειοληπτών, αφ' ετέρου από την κατάθεση του ενόρκως ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου εξετασθέντος μάρτυρος και τα μετ' επικλήσεως νομίμως προσκομιζόμενα έγγραφα δεν αποδεικνύεται ότι κατέστη δυσχερής εξ οιουδήποτε λόγου η άμυνα του καθ' ου η κλήση - εφεσίβλητου, ο οποίος είχε πλήρη γνώση των συναφθεισών μετά της καλούσης - εκκαλούσης συμβάσεων και μάλιστα, όπως προκύπτει από το λοιπό περιεχόμενο της ανακοπής, έχει προτείνει και αναπτύξει πλειάδα λόγων κατά της διαταγής πληρωμής ως προς την απαίτηση της εκκαλούσης".

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο υπέπεσε στην εκ του άρθρου 559 αριθμ. 14 αναιρετική πλημμέλεια της παρά το νόμο μη κηρύξεως ακύρου της ενδίκου διαταγής πληρωμής, όπως βασίμως ισχυρίζεται ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση αιτήσεως. Επομένως ο λόγος αυτός πρέπει να γίνει δεκτός και να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ..) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη ως ηττωμένη (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.), στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό εκτιθέμενα. Τέλος, μετά την παραδοχή του πρώτου ως άνω λόγου και την αναίρεση, στο σύνολό της, της προσβαλλομένης αποφάσεως, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ` αριθ. 71/2012 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Ιουνίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιουλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ