1529/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)
Legislator summary
AI generatedΣυγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού και Σοφία Ντάντου, Αρεοπαγίτες.
Legislator headnote
AI generated1529/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece): Και τα δύο ως άνω άρθρα ισχύουν, όπως τροποποιήθηκαν με το Π.Δ. 264/91. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι ο Ν. 489/1976 ρυθμίζει την έναντι τρίτων υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης από αυτοκίνητο, αποβλέπει δηλαδή στην προστασία τρίτων προσώπων και όχι του ίδιου του κυρίου του αυτοκινήτου και ασφαλισμένου.
Keywords
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 1529 / 2018 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1529/2018
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού και Σοφία Ντάντου, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Φεβρουαρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αρνέλλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Τ. Π. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο και 2) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "...", που ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαράλαμπο Δρακόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-9-2013 αγωγή του ήδη 1ου των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης και συνεκδικάστηκε με την από 23-4-2014 αγωγή φυσικών προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, καθώς και με την από 29-10-2014 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε παρέμβαση - παρεμπίπτουσα αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 132/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 210/2016 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24-2-2017 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Σοφία Ντάντου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο η αναιρεσείουσα και η 2η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από την υπ' αριθμ. 4915/10-7-2017 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Ξάνθης Ε. Γ. προκύπτει, ότι αυτή μετά από γραπτή παραγγελία του επισπεύδοντος τη συζήτηση Ι. Α., δικαστικού πληρεξουσίου της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρίας, αντίγραφο της από 24-2-2017 αίτησης για αναίρεση της 210/2016 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, με πράξη κατάθεσης της αρμόδιας Γραμματέως του οικείου Εφετείου Θράκης με αριθμό 15/7-3-2017 και πράξη ορισμού δικασίμου για την δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον πρώτο αναιρεσίβλητο Τ. Π.. Επομένως, εφόσον αυτός δεν εμφανίστηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο Δικηγόρο, πρέπει να εξετασθεί η βασιμότητα της ένδικης αίτησης αναίρεσης παρά την απουσία του ανωτέρω αναιρεσίβλητου (άρθρο 576 παρ. 2 εδ. 3 ΚΠολΔ).
Κατά τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 6 του Ν. 489/1976 (όπως ήδη ισχύει) ορίζεται, ότι "Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει την έναντι τρίτων αστική ευθύνη εξ αιτίας θανάτωσης ή σωματικής βλάβης ή ζημιών σε πράγματα, στην οποία περιλαμβάνεται και η χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη ή ηθική βλάβη καθώς και την αστική ευθύνη λόγω θανάτωσης ή σωματικών βλαβών έναντι των μελών της οικογενείας του ασφαλισμένου οδηγού ή κάθε άλλου προσώπου του οποίου η αστική ευθύνη καλύπτεται σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο, ανεξάρτητα από δεσμό συγγένειας".
Εξάλλου, στη διάταξη του άρθρου 7 του αυτού νόμου ορίζεται, ότι "Δεν θεωρούνται τρίτοι, κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 2 παρ. 1 και άρθρου 6 παρ. 2: α) Ο οδηγός του αυτοκινήτου που προξένησε τη ζημία, β) κάθε πρόσωπο του οποίου η ευθύνη καλύπτεται με σύμβαση ασφάλισης, γ) εκείνος ο οποίος έχει καταρτίσει μετά του ασφαλιστή σύμβαση και δ) οι νόμιμοι εκπρόσωποι νομικού προσώπου που είναι ασφαλισμένο ή εταιρίας που δεν έχει αποκτήσει νομική προσωπικότητα".
Και τα δύο ως άνω άρθρα ισχύουν, όπως τροποποιήθηκαν με το Π.Δ. 264/91. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι ο Ν. 489/1976 ρυθμίζει την έναντι τρίτων υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης από αυτοκίνητο, αποβλέπει δηλαδή στην προστασία τρίτων προσώπων και όχι του ίδιου του κυρίου του αυτοκινήτου και ασφαλισμένου.
Η κάλυψη ιδίων ζημιών δεν ρυθμίζεται από το Ν. 489/1976, αλλά είναι προαιρετική, υπό την προϋπόθεση κατάρτισης πρόσθετης ασφάλισης, για την κάλυψη των ζημιών αυτών. Σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεν πρόκειται περί ευθύνης έναντι τρίτου προσώπου, όταν από πταίσμα του οδηγού του οχήματος, τραυματίζεται ή θανατώνεται ο ασφαλισμένος-ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου, ο οποίος, κατά το ατύχημα, ήταν συνεπιβάτης.
Στην περίπτωση αυτή ο τραυματισθείς ή θανατωθείς, ασφαλισμένος ή λήπτης της ασφάλισης ιδιοκτήτης του οχήματος, δεν είναι τρίτος, διότι η ευθύνη αυτού καλύπτεται από την ασφαλιστική σύμβαση και, ως εκ τούτου, δεν έχει αξίωση, είτε ο ίδιος, είτε σε περίπτωση θανάσιμου τραυματισμού του, οι κληρονόμοι του ή άλλοι δικαιοδόχοι του, κατά του ασφαλιστή (ΑΠ 637/2010).
Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 926 ΑΚ, κατά την οποία, αν από κοινή πράξη περισσοτέρων προήλθε ζημία ή αν για την ίδια ζημία ευθύνονται παράλληλα περισσότεροι, ενέχονται όλοι εις ολόκληρον, προκύπτει ότι η παράλληλη ευθύνη περισσοτέρων για την ίδια ζημία του εδ. α' περ. 2 του προαναφερθέντος άρθρου 926 ΑΚ θεμελιώνεται, όταν περισσότερα πρόσωπα υπέχουν ευθύνη από το νόμο αυτοτελώς το καθένα για την ανόρθωση της ίδιας ζημίας, ανεξάρτητα από τη μορφή της ευθύνης του καθενός, δηλαδή αν όλοι ευθύνονται υποκειμενικά ή αντικειμενικά ή ο ένας υποκειμενικά και ο άλλος αντικειμενικά, όπως ο προστήσας και ο προστηθείς, κατά τις διατάξεις των άρθρων 922 και 914 ΑΚ, ή ο οδηγός, ο κάτοχος, ο ιδιοκτήτης και ο ασφαλιστής για ζημία από όχημα.
Επομένως, αν για συγκεκριμένο ατύχημα ευθύνονται, πλην του ασφαλιστή του ζημιογόνου αυτοκινήτου και άλλα κατά νόμο πρόσωπα, όπως είναι ο οδηγός, ο ιδιοκτήτης, ο κάτοχος και ο προστήσας τον οδηγό, τότε μεταξύ όλων αυτών δημιουργείται εις ολόκληρον ευθύνη κατά την έννοια της άνω 926 ΑΚ. Προϋπόθεση, όμως, της εις ολόκληρον ευθύνης, είναι η πραγματική συνδρομή των νόμιμων όρων ευθύνης, είτε βάσει σύμβασης, είτε από το νόμο, για τον κάθε εναγόμενο χωριστά και όχι απλώς η κοινή εναγωγή τους (ΑΠ 1229/2013).
Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 927 ΑΚ, εκείνος, που κατά το άρθρο 926 ΑΚ κατέβαλε ολόκληρη την αποζημίωση, έχει δικαίωμα αναγωγής κατά των λοιπών. Η διάταξη αυτή αναφέρεται και στην εσωτερική σχέση των συνοφειλετών μεταξύ τους, παρέχοντας σ' αυτόν που κατέβαλε την αποζημίωση, δικαίωμα αναγωγής κατά των υπολοίπων.
Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται όχι μόνο επί ευθύνης των περισσοτέρων από αδικοπραξία υπό την έννοια της 114 ΑΚ, αλλά και όταν όλοι ή ορισμένοι απ' αυτούς ευθύνονται αντικειμενικά και ακόμη ανεξάρτητα αν η αντικειμενική τους ευθύνη ρυθμίζεται στον ΑΚ (929, 924 παρ. 1 ΑΚ) ή από ειδικές διατάξεις (π.χ. ΓΠΝ/1911). Το δικαίωμα αναγωγής μπορεί να ασκηθεί με αγωγή ή ένσταση.
Η αγωγή μπορεί να είναι είτε αυτοτελής, όταν ο συνυπόχρεος αποκατέστησε ήδη τη ζημία του θύματος ή κατέβαλε περισσότερα από τη μερίδα του και στρέφεται στη συνέχεια κατά των λοιπών συνοφειλετών, ζητώντας το μέρος, που αναλογεί σ' αυτούς, είτε παρεμπίπτουσα, όταν ασκείται με την προσεπίκληση και για την περίπτωση ήττας του προσεπικαλούντος.
Ο ενάγων, που ασκεί το δικαίωμα αναγωγής πρέπει να επικαλεσθεί να αποδείξει το ποσοστό ευθύνης καθενός από τους συνοφειλέτες και το απ' αυτό ποσοστό ευθύνης του καθενός. Με βάση τα προεκτεθέντα, προκύπτει ότι προϋπόθεση άσκησης δικαιώματος αναγωγής, ασκουμένης είτε αυτοτελώς είτε παρεμπιπτόντως με προσεπίκληση, είναι η από σύμβαση ή από το νόμο ευθύνη περισσοτέρων προσώπων εις ολόκληρο προς αποζημίωση.
Ο από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΛ λόγος αναίρεσης ιδρύεται και αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας αυτός παραβιάζεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, η οποία υπάρχει, αν ο κανόνας δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν έπρεπε ή αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα (Ολ.ΑΠ 7/2006, ΑΠ 1299/2009).
Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε κατ' ουσία την από 29.10.2014 (και με αριθμό κατάθ. 277/2014) ανακοίνωση δίκης -προσεπίκληση σε παρέμβαση με ενωμένη παρεμπίπτουσα αγωγή των αναιρεσιβλήτων κατά της αναιρεσείουσας, με την οποία αυτοί ζήτησαν να τους καταβληθεί το 95% κάθε ποσού, που αυτοί θα υποχρεούντο να καταβάλουν στους ενάγοντες της από 23.4.2014 (και με αριθμό κατάθ. 125/2014 κύριας αγωγής των μελών της οικογένειας της θανατωθείσας κατά το ένδικο ατύχημα ιδιοκτήτριας του με αριθμό κυκλ. ...17 ΙΧΦ ζημιογόνου αγροτικού αυτοκινήτου και καταρτίσασας με την αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία τη σύμβαση ασφάλισης του εν λόγω αυτοκινήτου, στο οποίο αυτή επέβαινε ως συνεπιβάτης. Ειδικότερα δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "...Ο ενάγων Τ. Π., άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης την υπ' αρ. κατ. 178/2-9-2013 κύρια αγωγή, κατά του ... και της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "..." με την οποία ισχυρίσθηκε ότι ο πρώτος εναγόμενος, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ...17 ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ανήκει κατά κυριότητα στη συνοδηγό και σύζυγό του, Σ. Δ., που ήταν ασφαλισμένο στην ανωτέρω εναγομένη ασφαλιστική εταιρία, έγινε υπαίτιος αυτοκινητικού ατυχήματος, εξ αιτίας του οποίου προκλήθηκαν υλικές ζημίες στο αυτοκίνητό του.
Για τους λόγους αυτούς ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι (οδηγός του ζημιογόνου οχήματος και ασφαλιστής) να του καταβάλουν αποζημίωση για τις υλικές ζημίες του και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης. Εξάλλου, οι ενάγοντες της υπ' αρ. 125/13-5-2014 αγωγής με την αντίθετη αυτοτελή αγωγή τους υποστηρίζουν ότι αποκλειστικά υπαίτιος για το προαναφερόμενο ατύχημα, εξ αιτίας του οποίου τραυματίστηκε και σκοτώθηκε η οικεία τους, συνεπιβάτης και ιδιοκτήτρια του οχήματος, Σ. Δ. του Μ., ήταν ο εναγόμενος Τ. Π..
Για τους λόγους αυτούς ζήτησαν να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι (κύριος - οδηγός του ζημιογόνου οχήματος και ασφαλιστής) να τους πληρώσουν αποζημίωση για τις υλικές ζημίες τους και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης. Τέλος, οι δύο εναγόμενοι της αμέσως παραπάνω αγωγής προσεπικάλεσαν στη δίκη την ασφαλιστική εταιρία του οχήματος που οδηγούσε ο ...
με την επωνυμία "...", και άσκησαν εναντίον της παρεμπίπτουσα αγωγή, με την οποία, επικαλούμενοι επικουρικά την κατά ποσοστό 95% συνυπαιτιότητα του αντιδίκου οδηγού, ζήτησαν, σε περίπτωση που γίνει δεκτή η εναντίον τους αμέσως παραπάνω κύρια αγωγή και κριθούν συνυπόχρεοι για την αποκατάσταση της ζημίας των εναγόντων και καταβάλουν σ' αυτούς όλη την αποζημίωση ή μέρος μεγαλύτερο από το μερίδιο που τους αναλογεί, να υποχρεωθεί η παρεμπιπτόντως εναγομένη να τους καταβάλει αναγωγικά εκείνο το μέρος που τους βαρύνει με βάση το ποσοστό συνυπαιτιότητάς τους.
Οι τρεις παραπάνω αγωγές (κύριες και παρεμπίπτουσα) συνεκδικάσθηκαν αντιμωλία των διαδίκων και εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία οι μεν δύο πρώτες κύριες αγωγές έγιναν εν μέρει δεκτές ως ουσιαστικά βάσιμες, η δε τρίτη παρεμπίπτουσα αγωγή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, με την αιτιολογία ότι, η καθής η ανακοίνωση-προσεπίκληση-παρεπιπτόντως εναγομένη ασφαλιστική εταιρία, δεν υπέχει εκ του νόμου θέση δικονομικού εγγυητή του ζημιώσαντος, Τ.
Π. και της ασφαλιστικής του εταιρίας, και για το λόγο αυτό δεν νομιμοποιούνται ενεργητικά να την προσεπικαλέσουν και να στραφούν με παρεμπίπτουσα αγωγή εναντίον της. Οι εκκαλούντες με τις εφέσεις τους προσβάλλουν τα ενδιαφέροντα τον καθένα κεφάλαια της απόφασης και παραπονούνται για κακή εφαρμογή του νόμου και εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, ζητώντας να εξαφανισθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.
Περαιτέρω ζητούν οι μεν κυρίως ενάγοντες κάθε αγωγής να γίνει δεκτή εξ ολοκλήρου η αντίστοιχη αγωγή τους, οι δε εναγόμενοι να απορριφθούν εντελώς. Επίσης, οι παρεμπιπτόντως ενάγοντες ζητούν να γίνει δεκτή η παρεμπίπτουσα αγωγή, η δε παρεμπιπτόντως εναγομένη να απορριφθεί. Πρέπει λοιπόν να ακολουθήσει η ουσιαστική έρευνα των λόγων κάθε έφεσης........
Οι παρεμπιπτόντως ενάγοντες με τον τρίτο λόγο της υπό στοιχείο Α έφεσής τους, παραπονούνται ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν εφάρμοσε ορθά το νόμο και εσφαλμένα απέρριψε την παραπάνω παρεμπίπτουσα αγωγή τους, ως απαράδεκτη. Το παράπονό τους είναι βάσιμο διότι α) η εξ αναγωγής παρεμπίπτουσα αγωγή θεμέλιο είχε την επικουρικά υποστηριζόμενη θέση ότι και οι δύο οδηγοί ήσαν συνυπαίτιοι για το ατύχημα προσδιορίζοντας το ποσοστό συνυπαιτιότητας του καθενός σε 5% και 95% αντίστοιχα και β) αν προέκυπτε στην ουσία συνυπαιτιότητα, η ενοχή των παρεμπιπτόντως εναγόντων (εναγομένων στην κύρια αγωγή) δεν θα ήταν απέναντι στους παθόντες περιορισμένη μέχρι το ποσοστό συνυπαιτιότητας του οδηγού τους, αλλά εις ολόκληρον μαζί με τους συνυπόχρεους ομοδίκους του κατά τα άρθρα 481, 482 και 926 ΑΚ.
Συνεπώς η παραπάνω ανακοίνωση - προσεπίκληση - παρεμπίπτουσα αγωγή, παραδεκτά ασκήθηκε, είναι δε νόμιμη σύμφωνα με τις διατάξεις που αναφέρονται στην αμέσως παραπάνω νομική σκέψη, καθώς και σε αυτές των άρθρων 10 παρ. 1 του ν. ΓΠΝ/1911, 69 ΠΑΡ. 1ε και 88 ΚΠολΔ.
Συνεπώς ο τρίτος λόγος της υπό στοιχείο Α εφέσεως, με τον οποίο οι εκκαλούντες παραπονούνται ότι παρά το νόμο κηρύχθηκε απαράδεκτη η παρεμπίπτουσα αγωγή τους, είναι ουσιαστικά βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Πρέπει λοιπόν να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση ως προς το κεφάλαιο που αναφέρεται στην παρεμπίπτουσα αγωγή και ειδικότερα η διάταξή της, με την οποία απορρίπτεται η ανακοίνωση δίκης -προσεπίκληση - παρεμπίπτουσα αγωγή ως απαραδέκτως ασκηθείσα, να κρατηθεί η υπόθεση από το δικαστήριο αυτό και να εξετασθεί περαιτέρω στην ουσιαστική της βασιμότητα........
Τέλος αναφορικά με την παρεμπίπτουσα (αν)αγωγή των εναγομένων Τρ. Π. και "...", αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Όπως προαναφέρθηκε το ένδικο ατύχημα και ο εξ αυτού θάνατος της Δ. Σ. οφείλονταν στη συγκλίνουσα αμέλεια α) του διαδίκου ... που βαρύνεται με ποσοστό συμβολής 70%, β) του διαδίκου και πρώτου παρεμπιπτόντως ενάγοντος, Τ..
Π. που βαρύνεται με ποσοστό 30%. Έτσι απέναντι στους ενάγοντες της υπ' αρ. κατ. 125/13-5-2014 κύριας αγωγής (πλην του πρώτου ... που είναι ένας εκ των παραπάνω υπαίτιων οδηγών κατά ποσοστό 70% και συνεπώς όχι τρίτος ως προς την ασφαλιστική του οχήματος που οδηγούσε), για την καταβολή των προαναφερόμενων επιδικασθέντων ποσών ενέχονται εις ολόκληρον (άρθρο 926 ΑΚ) και οι δύο συνυπαίτιοι.
Οι πράξεις και παραλείψεις αυτών, όπως αναλύονται ανωτέρω, συνιστούν υπαίτια συμπεριφορά που συνέβαλε στην επέλευση του ατυχήματος κατά τα προαναφερόμενα ποσοστά. Το δικαστήριο λοιπόν πρέπει, σύμφωνα και με τις προαναφερόμενες αιτιολογίες, να κατανείμει την ευθύνη στους ανωτέρω υποκειμενικά ευθυνόμενους και εν προκειμένω μόνο στην ασφαλιστική εταιρία "..." κατά το ποσοστό του 70%, κατά της οποίας μόνον απευθύνεται η παρεμπίπτουσα (αν)αγωγή, (ως ασφαλιστική εταιρία του ζημιογόνου κατά ποσοστό 70% οχήματος) και να υποχρεώσει αυτήν να καταβάλει στους παρεμπιπτόντως ενάγοντες το 70% κάθε ποσού που αυτοί οφείλουν να καταβάλλουν στους ενάγοντες της παραπάνω κύριας αγωγής.
Πρέπει λοιπόν η παρεμπίπτουσα αγωγή να γίνει δεκτή εν μέρει κατά το μέτρο της μεταξύ των συνυπαιτίων οδηγών ευθύνης (άρθρο 927 ΑΚ) και να υποχρεωθεί η παρεμπιπτόντως εναγομένη να καταβάλει αναγωγικά στους παρεμπιπτόντως ενάγοντες ποσοστό 70% από το επιδικασθέν για κάθε ενάγοντα της υπ' αρ. 125/13-5-2014 κύριας αγωγής, [πλην του πρώτου ..., διότι αυτός ως υπαίτιος οδηγός δεν είναι τρίτος ως προς την ασφαλιστική του οχήματος που οδηγούσε] ποσό, για κεφάλαιο, νόμιμους τόκους και δικαστική δαπάνη με το νόμιμο τόκο όλων των κονδυλίων (κεφάλαιο, νόμιμοι τόκοι και δικαστική δαπάνη) από την ημερομηνία καταβολής τους.
Σύμφωνα λοιπόν με τα παραπάνω αποδεδειγμένα πραγματικά περιστατικά συνυπαίτιοι για το επίδικο ατύχημα ήταν ο διάδικος Τ.. Π. κατά ποσοστό 30% και ο διάδικος ... κατά ποσοστό 70% και συνακόλουθα πρέπει να γίνουν εν μέρει δεκτές και οι τρεις συνεκδικαζόμενες αγωγές (κύριες και παρεμπίπτουσα) ως ουσιαστικά βάσιμες και συγκεκριμένα α) όσον αφορά την υπ' αρ.
κατ. 178/2-9-2013 κύρια αγωγή πρέπει να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι αυτής να καταβάλουν, εις ολόκληρον, στον ενάγοντα Τ.. Π. το ποσό των 10.450 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, β) όσον αφορά την υπ' αρ. κατ. 125/13-5-2014 κύρια αγωγή πρέπει να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι αυτής να καταβάλουν, εις ολόκληρον, στους ενάγοντες-κληρονόμους της θανούσας Δ.
Σ.: στον πρώτο ενάγοντα συνολικά το ποσό των δεκαπέντε χιλιάδων ενενήντα ευρώ (€ 15.090), σε εκάστη των δευτέρας, τρίτης και τετάρτης των εναγόντων συνολικά το ποσό των είκοσι πέντε χιλιάδων ενενήντα ευρώ (€ 25.090), σε έκαστο των πέμπτου, έκτου και έβδομου των εναγόντων το ποσό των δύο χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (€ 2.500) και σε έκαστο των όγδοη, ένατη, δέκατο, ενδέκατη, δωδέκατο και δέκατη τρίτη των εναγόντων το ποσό των τριών χιλιάδων ευρώ (€ 3.000), και γ) και όσον αφορά την παρεμπίπτουσα αγωγή να υποχρεωθεί η παρεμπιπτόντως εναγομένη ασφαλιστική εταιρία "..." να καταβάλει αναγωγικά στους παρεμπιπτόντως ενάγοντες, Τρ.
Π. και "... ΑΕ" ποσοστό 70% οποιουδήποτε ποσού καταβάλλουν αυτοί από το επιδικασθέν για κάθε ενάγοντα της υπ' αρ. 125/13-5-2014 κύριας αγωγής, [πλην του πρώτου ..., διότι αυτός ως υπαίτιος οδηγός δεν είναι τρίτος ως προς την ασφαλιστική του οχήματος που οδηγούσε] ποσό, για κεφάλαιο, νόμιμους τόκους και δικαστική δαπάνη με το νόμιμο τόκο όλων των κονδυλίων (κεφάλαιο, νόμιμοι τόκοι και δικαστική δαπάνη) από την ημερομηνία καταβολής τους.
Αντίστοιχα η εκκαλούμενη δέχθηκε ότι συνυπαίτιοι για το ατύχημα ήταν ο διάδικος Τρ. Π. κατά ποσοστό 40% και ο διάδικος ... κατά ποσοστό 60% και α) όσον αφορά την υπ' αρ. κατ. 178/2-9-2013 κύρια αγωγή επιδίκασε ως αποζημίωση στον ενάγοντα Τ.. Π. το ποσό των 7.400 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, β) όσον αφορά την υπ' αρ.
κατ. 125/13-5-2014 κύρια αγωγή επιδίκασε χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης και αποζημίωση, στον πρώτο ενάγοντα συνολικά το ποσό των είκοσι πέντε χιλιάδων ενενήντα ευρώ (€ 25.090), σε εκάστη των δευτέρας, τρίτης και τετάρτης των εναγόντων συνολικά το ποσό των σαράντα χιλιάδων ενενήντα ευρώ (€ 40.090), σε έκαστο των πέμπτου, έκτου και έβδομου των εναγόντων το ποσό των τριών χιλιάδων ευρώ (€ 3.000) και σε έκαστο των όγδοη, ένατη, δέκατο, ενδέκατη, δωδέκατο και δέκατη τρίτη των εναγόντων το ποσό των πέντε χιλιάδων ευρώ (€ 5.000) και γ) απέρριψε την παρεμπίπτουσα αγωγή ως απαραδέκτως ασκηθείσα.
Κρίνοντας όμως έτσι, έσφαλε και ως προς την απόρριψη ως απαράδεκτης της παρεμπίπτουσας αγωγής και ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων αναφορικά α) με το βαθμό συνυπαιτιότητας του ενάγοντος της υπ' αρ. κατ. 178/2-9-2013 αγωγής, β) το ύψος των επιδικασθέντων χρηματικών ποσών στους διαδίκους. Γι' αυτό οι αντίστοιχοι σχετικοί λόγοι της υπό στοιχείο Α έφεσης είναι ο πρώτος (απόρριψη της παρεμπίπτουσας αγωγής) ουσιαστικά βάσιμος, ο δε δεύτερος (κακή εκτίμηση των αποδείξεων ως προς το ποσοστό συνυπαιτιότητας των οδηγών των εμπλεκόμενων στην επίδικη σύγκρουση οχημάτων και του ύψους των επιδικασθέντων κονδυλίων) εν μέρει ουσιαστικά βάσιμος.
Επίσης η υπό στοιχείο Γ έφεση πρέπει να γίνει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη κατά το εκκληθέν κεφάλαιο της προσβαλλομένης απόφασης που δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμη, την ένσταση συντρέχοντος πταίσματος της θανούσης στον θάνατό της, εξαιτίας μη χρήσης από αυτήν ζώνης ασφαλείας, καθότι κατά τα παραπάνω έσφαλε κατά την κρίση της και έπρεπε να απορρίψει αυτήν ως ουσιαστικά αβάσιμη.
Αντίθετα, οι υπό στοιχείο Β και Γ εφέσεις κατά το μέρος που πλήττουν το κεφάλαιο της απόφασης για κακή εκτίμηση των αποδείξεων αναφορικά με την υπαιτιότητα, ισχυριζόμενοι ότι έπρεπε να κριθεί κατά την υπό στοιχείο Β και Γ έφεση, αποκλειστικά υπαίτιος της σύγκρουσης, άλλως κατά την υπό στοιχείο Γ συνυπαίτιος σε ποσοστό 90%, ο Τ..
Π., πρέπει να απορριφθούν ως ουσιαστικά αβάσιμες....". Το Εφετείο με το να δεχθεί με τις ανωτέρω σκέψεις, τους αντίστοιχους λόγους της από 5.10.2015 (και με αριθμό κατάθ. 537/8.10.2015) έφεσης των αναιρεσιβλήτων, κατά της αντιθέτως κρίνασας 132/2015 πρωτόδικης απόφασης, με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη η από 29.10.2014 (και με αριθμό κατάθ. 277/2014) ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε παρέμβαση, με ενωμένη παρεμπίπτουσα αγωγή των αναιρεσιβλήτων κατά της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, ότι δηλαδή η εν λόγω ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε παρέμβαση με ενωμένη παρεμπίπτουσα αγωγή ασκείται παραδεκτά και είναι νόμιμη και στην συνέχεια την δέχθηκε κατ' ουσία παραβίασε ευθέως με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις εφαρμοσθείσες ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 6 παρ. 2 και 7 παρ.
β' και γ' του Ν. 489/1976 και 914, 922, 926 και 927 ΑΚ, καθόσον τα ανελέγκτως πιο πάνω δεκτά γενόμενα ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, δεν πληρούν το πραγματικό των ως άνω ουσιαστικών διατάξεων. Ειδικότερα, εφόσον η θανούσα συνεπιβάτης κατά το επίδικο αυτοκινητιστικό ατύχημα Σ. Δ. του Μ., ήταν η ιδιοκτήτρια του με αριθμό κυκλ. ...17 ΙΧΦ ζημιογόνου οχήματος, που οδηγούσε ο προστηθείς από την ίδια σύζυγός της, αλλά και αυτή που είχε καταρτίσει με την αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία τη σύμβαση ασφάλισης του εν λόγω ζημιογόνου οχήματός της, στο οποίο και η ίδια επέβαινε ως συνεπιβάτης, περιστατικά που εκτίθενται και στο δικόγραφο της ως άνω ανακοίνωσης δίκης - προσεπίκλησης σε παρέμβαση με ενωμένη παρεμπίπτουσα αγωγή και επομένως η ίδια (θανούσα συνεπιβάτης) δεν θεωρείται τρίτη, ως υπαγόμενη στις εξαιρέσεις του άρθρου 7 του Ν. 489/ 1976 και στην περίπτωση της θανατώσεώς της κατά την οδήγηση του ως άνω αυτοκινήτου της, από τον προστηθέντα σύζυγό της, τα αποτελούντα μέλη της οικογένειάς της πρόσωπα, κατά την έννοια της 932 ΑΚ, δεν δικαιούνται να αξιώσουν χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης από την αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, όπως παραδεκτά ισχυρίσθηκε και η καθ' ης η ανακοίνωση δίκης - προσεπικληθείσα σε παρέμβαση και παρεμπιπτόντως εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία και ήδη αναιρεσείουσα, ενώπιον του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και καταχωρήθηκε στα πρακτικά της δημόσιας συνεδρίασης του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, στις 20.5.2015, αλλά και στις προτάσεις της ενώπιον του Εφετείου, προς απόκρουση της από 5.10.2015 και με αριθμό κατάθ. 537/8.10.2015 έφεσης των αναιρεσιβλήτων.
Έτσι, δεν υπάρχει υποχρέωση της αναιρεσείουσας ασφαλίζουσας το αυτοκίνητο ασφαλιστικής εταιρείας, για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης των συγγενών-εναγόντων της από 23.4.2014 (και με αριθμό κατάθ. 125/13.5.2014) κύριας αγωγής της πιο πάνω θανούσας, που δεν θεωρείται τρίτη κατά την έννοια του άρθρου 7 του Ν. 489/1976, με αποτέλεσμα να μην δημιουργείται εις ολόκληρο ευθύνη κατά την έννοια της 926 ΑΚ της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, με τους ανακοινώνοντες τη δίκη, προσεπικαλούντες σε παρέμβαση και προσθέτως ενάγοντες της από 29.10.2014 (και με αριθμό κατάθ. 277/2014) ανακοίνωσης δίκης, προσεπίκλησης σε παρέμβαση και παρεμπίπτουσας αγωγής και ήδη αναιρεσίβλητους, που αποτελεί την νόμιμη προϋπόθεση για την άσκηση της αναγωγικής αξίωσης των αναιρεσιβλήτων κατά της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, καθόσον η αναγνωριζόμενη από την ως άνω διάταξη του άρθρου 927 ΑΚ αξίωση αναγωγής, είναι αυτοτελής, στηρίζεται στην διάταξη αυτή (ΑΚ 927) και δεν είναι αξίωση από αδικοπραξία, αλλά πηγάζει από την εσωτερική σχέση των περισσοτέρων υπόχρεων, περίπτωση που δεν συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση, που όπως προειπώθηκε, δεν υφίσταται μεταξύ της αναιρεσείουσας και των αναιρεσιβλήτων εις ολόκληρον ευθύνη κατά την έννοια της 926 ΑΚ, ως προς την καταβολή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης στους ενάγοντες - μέλη της οικογενείας της θανούσης στο επίδικο ατύχημα, ιδιοκτήτριας και καταρτίσασας με την αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, τη σύμβαση ασφάλισης, του με αριθμό κυκλοφορίας ...17 ΙΧΦ ζημιογόνου αυτοκινήτου, στο οποίο αυτή επέβαινε ως συνεπιβάτης.
Ενόψει αυτών, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε την από 29.10.2014 (και με αριθμό 277/2014) ανακοίνωση δίκης, προσεπίκληση σε παρέμβαση και παρεμπίπτουσα αγωγή των αναιρεσιβλήτων, υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 6 παρ. 2 και 7 του Ν. 489/1976, 914, 922, 926 και 927 ΑΚ.
Επομένως ο πρώτος από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και κατ' ορθότερη υπαγωγή και το πρώτο τμήμα του δεύτερου λόγου αναίρεσης και όχι από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τους οποίους προβάλλεται η αιτίαση της ευθείας παραβίασης των προεκτεθέντων ουσιαστικών διατάξεων, είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί.
Περαιτέρω ο από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα, που δεν προτάθηκαν και όταν δεν έλαβε υπόψη πράγματα, που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με το δεύτερο από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ τμήμα του δεύτερου λόγου αναίρεσης προβάλλει την αιτίαση της μη λήψης υπόψη από το Εφετείο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, του αυτοτελούς ισχυρισμού της αναιρεσείουσας ότι, η θανούσα ασφαλισμένη της - συγγενής των εναγόντων της με αριθμό κατάθεσης 125/13.5.2014 κύριας αγωγής, δεν είχε έναντι της αναιρεσείουσας την κατά τις διατάξεις των άρθρων 6 παρ. 2 και 7 παρ.
α' και β' του Ν. 489/1976 την ιδιότητα του τρίτου, επειδή η ευθύνη της καλύπτεται από την ασφαλιστική σύμβαση και συνακόλουθα δεν έχουν αξίωση χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ψυχικής οδύνης εναντίον της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, τα μέλη της οικογενείας της αλλά ούτε και οι αναιρεσίβλητοι, οι οποίοι κατέβαλαν την χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης στους ανωτέρω ενάγοντες της με αριθμό κατάθ. 125/13.5.2014 κύριας αγωγής - μέλη της οικογένειας της θανούσας κατά το ένδικο ατύχημα.
Ο λόγος αυτός, κατά το ανωτέρω τμήμα του, τυγχάνει αλυσιτελής, καθόσον η κατά τα άνω αναιρετική εμβέλεια του πρώτου λόγου αναίρεσης, αλλά και του πρώτου τμήματος του δεύτερου λόγου αναίρεσης, καλύπτει και την προβαλλόμενη με το δεύτερο τμήμα του δεύτερου λόγου αναίρεσης αναιρετική πλημμέλεια. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η από 24.2.2017 (και με αριθμό κατάθ. 15/7.3.2017) αίτηση αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο κατά το μέρος, που αφορά την από 29.10.2014 (και με αριθμό κατάθ. 277/2014) ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε παρέμβαση, με ενωμένη παρεμπίπτουσα αγωγή των αναιρεσιβλήτων κατά της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας και να παραπεμφθεί (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), κατά το ανωτέρω αναιρούμενο τμήμα προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που την εξέδωσε, συντιθέμενο από άλλο Δικαστή, εκτός εκείνης, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.
Τέλος, οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας των, πρέπει να καταδικασθούν στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται, ειδικότερα, στο διατακτικό και να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου στην καταθέσασα αναιρεσείουσα (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε' ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 210/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας τμήμα.
Παραπέμπει προς εκδίκαση την υπόθεση, κατά το άνω αναιρούμενο τμήμα, στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλο Δικαστή, εκτός εκείνης, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση.
Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. Και Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην καταθέσασα αναιρεσείουσα. ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Ιουνίου 2018.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Νοεμβρίου 2018.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ
Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ