1528/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1528 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1528/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Απριλίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ...., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Μπαλαφούτη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ...., η οποία δεν παραστάθηκε και 2. Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μανουσάκη.

Κοινοποιουμένης της αίτησης αναίρεσης στους: 1. ..... και 2. ...., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14 Αυγούστου 1998 αγωγή με αριθμό έκθ. κατάθεσης 10.401/1998, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2695/2000 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 9674/2001 οριστική του Εφετείου Αθηνών και μετά από άσκηση αναίρεσης η 645/2004 οριστική του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία αναιρέθηκε εν μέρει η ως άνω απόφαση του Εφετείου και παραπέμφθηκε η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ως ίδιο ως άνω Εφετείο, το οποίο στη συνέχεια εξέδωσε την 1629/2005 οριστική του απόφαση. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5 Ιουνίου 2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην της 1ης εκ των αναιρεσιβλήτων και αυτών προς τους οποίους έγινε η κοινοποίηση της αναίρεσης, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πλαστήρας Αναστασάκης, ανέγνωσε την από 20 Μαρτίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρρριψη ως απαράδεκτης της αιτήσεως αναιρέσεως κατά το μέρος που απευθύνεται κατά της πρώτης αναιρεσίβλητης και την παραδοχή του εκ του άρθρου 559 αριθ. 18 λόγου αναιρέσεως ως προς το δεύτερο αναιρεσίβλητο.. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του παραστάντος αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη με αριθμό ...... έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών ..... αποδεικνύεται, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 5.6.2006 αίτησης αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση και με κλήση προς παράσταση κατά τη συζήτησή της επιδόθηκε, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, νομίμως και εμπροθέσμως στην πρώτη των αναιρεσιβλήτων (.....).

Συνεπώς, εφόσον αυτή δεν εμφανίσθηκε κατά τη δικάσιμο αυτή κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά του οικείου πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την ερημοδικία της (άρθρο 576 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 556 παρ. 1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνον κατά των αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση, οι οποίες αναφέρονται στη συνέχεια της παραγράφου αυτής και μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται .....β) οι οριστικές αποφάσεις που περατώνουν όλη τη δίκη ή μόνο τη δίκη για την αγωγή ή για την ανταγωγή. Εξάλλου επί απλής ομοδικίας η τελεσιδικία κρίνεται αυτοτελώς ως προς κάθε ομόδικο (Ολ. ΑΠ 744/1982). Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσιβαλλόμενη 1629/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών εκδόθηκε, όπως από αυτήν προκύπτει, ερήμην της πρώτης εφεσίβλητης (ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης) ....., χωρίς να προκύπτει ότι η απόφαση ως προς αυτήν κατέστη τελεσίδικη κατ΄ οποιονδήποτε τρόπο. Επομένως ως προς αυτήν η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 18 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (και) αν το δικαστήριο της παραπομπής δεν συμμορφώθηκε με την αναιρετική απόφαση. Στην προκειμένη περίπτωση, με την υπ΄αριθ. 645/2004 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου αναιρέθηκε η υπ΄αριθ. 9674/2001 απόφαση του Εφετείου Αθηνών ως προς τη διάταξή της που αφορά το διαφυγόν κέρδος του και τώρα αναιρεσείοντος ......, το οποίο θα απεκόμιζε αυτός από την εκμετάλλευση του κατά τη σύγκρουση ολοσχερώς καταστραφέντος υπ΄αριθ.

κυκλοφορίας .... αυτοκινήτου του, το οποίο εχρησιμοποιείτο ως εκπαιδευτικό, μέχρι την πληρωμή του ποσού της θετικής ζημίας (2.000.000 δρχ.), με την οποία θα μπορούσε να το αντικαταστήσει. Ειδικότερα ως προς το κεφάλαιο αυτό η ως άνω αναιρετική (645/2004) απόφαση του Δικαστηρίου τούτου δέχτηκε τα εξής: Από τις διατάξεις των άρθρων 914, 298 ΑΚ συνάγεται ότι όποιος παρανόμως και υπαιτίως καταστρέφει ολοσχερώς ξένο κινητό πράγμα υποχρεούται να αποζημιώσει τον ζημιωθέντα , ο οποίος δικαιούται να ζητήσει :

α) την αξία του καταστραφέντος πράγματος (θετική ζημία) και β) το διαφυγόν κέρδος, από τη στέρηση της εκμεταλλεύσεως του, τόσο για το διάστημα που μεσολάβησε από την καταστροφή μέχρι την πρώτη συζήτηση ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, όσο και για το μεταγενέστερο χρόνο μέχρι την πληρωμή της αξίας του καταστραφέντος πράγματος μέσω της οποίας ο ζημιούμενος περιέρχεται σε θέση να αγοράσει άλλο υποκατάστατο αυτού.

Δικαιούται επίσης, κατά το άρθρο 346 ΑΚ, να ζητήσει τόκους επί του ποσού του διαφυγόντος κέρδους, από την επίδοση μεν της αγωγής για το διαφυγόν κέρδος που ανάγεται στο προ της επιδόσεως χρονικό διάστημα, από την ημέρα δε που ακολούθως ανακύπτει για το μετά την επίδοσή της χρονικό διάστημα. Δεν δικαιούται όμως να ζητήσει τόκους επί της αξίας του καταστραφέντος πράγματος (θετικής ζημίας) για όσο χρόνο, μέχρι την πληρωμή της, ζητεί και διαφυγόν κέρδος δεδομένου ότι ο τόκος αποτελεί το εκ του νόμου κατ' αποκοπή οφειλόμενο ποσό διαφυγόντος κέρδους (Ολ.

ΑΠ 705/1979). Δεν αποκλείεται εντούτοις να ζητήσει ο ζημιωθείς τόκους και επί της αξίας του καταστραφέντος πράγματος (θετικής ζημίας) από την όχληση του οφειλέτη ή από την επίδοση της αγωγής (ΑΚ 345, 346) για όσο χρονικό διάστημα δεν ζητεί διαφυγόντα κέρδη (Ολ. ΑΠ 1/1997). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση (9674/2001), το Εφετείο δέχθηκε τα εξής :

Ότι κατά την αναφερόμενη σύγκρουση αυτοκινήτων από αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου οδηγού, που έγινε την 15-4-1998, καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς το αυτοκίνητο του πρώτου ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος, αγοραίας αξίας 2.700.000 δραχμών, διασώθηκαν δε τα υπολείμματά του αξίας 700.000 δραχμών και έτσι υπέστη ο ενάγων θετική ζημία 2.000.000 δραχμών.

Και ότι το ως άνω καταστραφέν αυτοκίνητό του ο πρώτος ενάγων, πριν απ' το ένδικο ατύχημα, εκμεταλλευόταν ως εκπαιδευτικό και δη μαζί με άλλα τρία οχήματά του, αποκομίζοντας ως καθαρό κέρδος μόνο απ' την εκμετάλλευση εκείνου 250.000 δραχμές μηνιαίως και ότι χωρίς τη ρηθείσα καταστροφή του θα εξακολουθούσε με πιθανότητα και κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να το εκμεταλλεύεται έτσι επί ένα μήνα (μετά τον οποίο μπορούσε να το αντικαταστήσει με άλλο όμοιο), με αποτέλεσμα να ζημιωθεί σχετικά κατά το ρηθέν ποσό των 250.000 δραχμών.

Ακολούθως δέχθηκε ως βάσιμη και στην ουσία κατά ένα μέρος την αγωγή του αναιρεσείοντος (με την οποία ο ενάγων μετά περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος σε αναγνωριστικό είχε ζητήσει θετική και αποθετική ζημία) και αναγνώρισε ότι το αναιρεσίβλητο υποχρεούται να καταβάλει στον αναιρεσείοντα : α) 2.000.000 δραχμές χωρίς νόμιμο τόκο για την πιο πάνω θετική ζημία, αφού αυτό το ποσό αφορά τη ζημία του για την αξία του καταστραφέντος αυτοκινήτου του, και παράλληλα αναγνωρίζεται ότι του οφείλεται και αποζημίωση για το διαφυγόν κέρδος από το καταστραφέν αυτοκίνητο, και β) 250.000 δραχμές με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής για το ανωτέρω διαφυγόν κέρδος.

Με τα παραπάνω που δέχθηκε το Εφετείο διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο του Αρείου Πάγου για την ορθή ερμηνεία και εφαρμογή των άρθρων 914 και 298 ΑΚ, διότι δεν αιτιολογείται επαρκώς, γιατί περιορίζει το διαφυγόν κέρδος σε 250.000 δραχμές δηλαδή "σε ένα μήνα, μετά τον οποίο μπορούσε να το αντικαταστήσει με άλλο όμοιο", ενώ ο ενάγων ζημιωθείς δικαιούται το διαφυγόν κέρδος μέχρι την πληρωμή του ποσού της θετικής ζημίας (των 2.000.000 δραχμών), με το οποίο μπορούσε να αντικαταστήσει το καταστραφέν αυτοκίνητο.

Επομένως ο πρώτος λόγος της αναίρεσης, από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση εν μέρει, ήτοι μόνο ως προς το κεφάλαιο για το διαφυγόν κέρδος, το οποίο περιόρισε σε ένα μήνα και όχι μέχρι την πληρωμή του ποσού των 2.000.000 δραχμών. Κατ΄ ακολουθίαν των παραδοχών του αυτών ο Άρειος Πάγος αναίρεσε με την αναφερθείσα 645/2004 απόφασή του την 9674/2001 απόφαση του Εφετείου Αθηνών εν μέρει, ήτοι μόνο ως προς τη διάταξή της που περιορίζει το αναφερόμενο στο σκεπτικό διαφυγόν κέρδος των 250.000 δρχ.

σε ένα μήνα από τις 15.4.1998 (ημέρας του ατυχήματος) και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω στο ίδιο Εφετείο. Το Εφετείο με την (τώρα) προσβαλλόμενη υπ΄αριθ. 1629/2005 απόφασή του δέχτηκε σχετικώς τα εξής: Η υπ΄ αριθ. 9674/2001 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου επιδίκασε στον πρώτο ενάγοντα το ποσό των 2.000.000 δρχ, για τη θετική ζημία που υπέστη από την ολοκληρωτική καταστροφή του αυτοκινήτου του.

Το κονδύλιο αυτό επιδικάσθηκε αμετάκλητα με την ως άνω απόφαση, αφού δεν αναιρέθηκε ως προς αυτό. Τέλος από το ίδιο ως άνω αποδεικτικό υλικό, αναφορικά με το αγωγικό κονδύλιο των διαφυγόντων κερδών του πρώτου ενάγοντος, που ερευνάται, αποδείχθηκε ότι το ως άνω καταστραφέν αυτοκίνητό του ο τελευταίος, πριν από το ένδικο ατύχημα εκμεταλλευόταν ως εκπαιδευτικό μαζί με άλλα τρία οχήματά του.

Αποκόμιζε δε ως καθαρό κέρδος από την εκμετάλλευση μόνον αυτού το ποσό των 250.000 δραχμών το μήνα, όπως κρίθηκε αμετάκλητα με την ως άνω απόφαση του δικαστηρίου τούτου (9674/2001), θα εξακολουθούσε δε, αν δεν είχε ολοσχερώς καταστραφεί, με πιθανότητα και κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να το εκμεταλλεύεται για τον ίδιο σκοπό επί πέντε (5) μήνες, μετά τους οποίους μπορούσε να το αντικαταστήσει με άλλο όμοιο, αφού θα του κατεβάλλετο η αποζημίωση προς αποκατάσταση της θετικής ζημίας του εκ της καταστροφής του και επιπλέον εκ των εισοδημάτων των άλλων τριών αυτοκινήτων που εκμεταλλευόταν για τον ίδιο σκοπό (πρβλ.

προσκομισθείσες φορολογικές δηλώσεις του για τα οικονομικά έτη 1998, 1999 και 2001). Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο, κατ΄ ακολουθίαν των οποίων ήχθη στην παραδοχή του κονδυλίου αυτού της αγωγής (περί διαφυγόντος κέρδους) μόνο για το ως άνω χρονικό διάστημα (αναγνώρισε συγκεκριμένα, ότι υποχρεούνται οι εναγόμενοι να καταβάλουν, σε ολόκληρο ο καθένας, στον ενάγοντα - αναιρεσείοντα το ποσό των 3.668,38 ευρώ (5 μήνες Χ 250.000 δρχ.) με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής) για το οποίο, όπως προκύπτει από την επιτρεπτή κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση του δικογράφου της ένδικης αγωγής ζητήθηκε αποζημίωση για την εν λόγω αιτία (4.500.000 δρχ: 30.000 δρχ.

ημερησίως = 150 ημέρες:30 = 5 μήνες) και όχι μέχρι την καταβολή του ποσού των 2.000.000 δρχ δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 18 ΚΠολΔ ( μη συμμόρφωση προς την αναιρετική απόφαση), δεσμευόμενο προς τούτο από τη διάταξη του άρθρου 106 ΚΠολΔ (σε συνδυασμό με άρθρο 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ). Επομένως ο (μόνος) λόγος της αιτήσεως, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια αυτή, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη του (παραστάντος) δευτέρου των αναιρεσιβλήτων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5.6.2006 αίτηση του ......, για αναίρεση της 1629/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του δευτέρου των αναιρεσιβλήτων (Επικουρικού Κεφαλαίου), την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουνίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Ιουνίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ