Supreme Court transfers criminal case to another court to ensure judicial independence when prosecutor is a judge at the original court.

Απόφαση 1457 / 2024 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1457/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ Ποιν. Τμήμα - (Σε Συμβούλιο)

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτα Πασσίση, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό, Λεωνίδα Χατζησταύρου και Παναγιώτη Λυμπερόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες. Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αχιλλέα Ζήση (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου.

Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 12 Νοεμβρίου 2024, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούμενη την Μ. Κ. του Δ. - Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών …. Και Εγκαλούντα τον Τ. - Κ. Σ..

Η αίτηση αυτή με αριθμ. πρωτ. .../2024, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../24.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αχιλλέας Ζήσης εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Σοφουλάκη με αριθμό ...2024 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω, ενώπιόν Σας, σύμφωνα με το άρθρο 136 παρ. 1 στοιχ. β' και 135 περ. ε' ΚΠΔ, την με ΑΒΜ: ... (στην οποία συσχετίσθηκε η ΑΒΜ ...) από ...2024 αίτηση του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών, για κανονισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή, και εκθέτω τα ακόλουθα:

Κατά το άρθρο 135 στοιχ. ε' ΚΠΔ, όταν ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο, διατάσσεται η παραπομπή της υπόθεσης σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο.

Από τον δικαιολογητικό λόγο της διάταξης αυτής, που είναι η εξασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας της κρίσης του δικαστικού λειτουργού και ο αποκλεισμός κάθε υπόνοιας για μεροληψία του, οφειλόμενης στο γεγονός ότι ο παθών ή ο κατηγορούμενος δικαστικός λειτουργός υπηρετεί στο ίδιο Δικαστήριο, προκύπτει ότι συντρέχει περίπτωση τέτοιας παραπομπής όχι μόνο κατά το στάδιο της κύριας διαδικασίας αλλά και κατά την προδικασία, και όταν ακόμη δεν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη (ΑΠ 154/2024, ΑΠ 733/2023).

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 136 παρ. 1 ΚΠΔ, την παραπομπή μπορούν να ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, αποφασίζει δε γι' αυτήν: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο, β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση, και πάντοτε όταν ζητείται η παραπομπή για τον λόγο που αναφέρεται στο στοιχ.

γ' του άρθρου 135. Τα άρθρα 1 32 και 134 εδάφ. α' εφαρμόζονται αναλόγως. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας από τον Άρειο Πάγο, όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εφετών, όπως επί παραπομπής από ένα Εφετείο σε άλλο ή, όταν στην περιφέρεια ενός Εφετείου υπάρχει ένα μόνο Πρωτοδικείο (ΑΠ 49/2021, ΑΠ 140/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προαναφερθείσα αίτηση υποβάλλεται η με ΑΒΜ: ... (στην οποία συσχετίσθηκε και η ΑΒΜ ...) ποινική προκαταρκτική δικογραφία, η οποία σχηματίστηκε κατόπιν υποβολής των από ...2023 μηνύσεων του Τ. Κ. Σ., κατοίκου ..., στρεφόμενης κατά της Μ. Κ. του Δ., Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών …, για την - κατ' εγγύτατη νομική προσέγγιση - αξιόποινη πράξη της παράβασης καθήκοντος (άρθ- 259 ΠΙΚ), η οποία φέρεται τελεσθείσα στην Αθήνα Αττικής στις ...2023, κατά την υπ' αυτής έκδοση της υπ' αριθ. .../...2023.

Διάταξης κατ' άρθρο 51 παρ. 2 ΚΠΔ, επί της υπό ΑΒΜ: ... και ... ποινικής δικογραφίας που χειριζόταν υπηρεσιακά. Με τα δεδομένα αυτά, και εφόσον οι αρμόδιες εισαγγελικές και ανακριτικές αρχές του Πρωτοδικείου … δεν μπορούν να επιληφθούν της υπόθεσης, λόγω του ότι η εγκαλούμενη Αντεισαγγελέας υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών … (βλ. την από ...2024 βεβαίωση της Προϊσταμένης του Τμήματος Δικαστικών Λειτουργών του Υπ.Δικ., συνημμένη) που υπάγεται στην περιφέρεια του Εφετείου …, στην οποία δεν υπάγεται άλλο Πρωτοδικείο και έτσι δεν υπάρχει δυνατότητα παραπομπής της υπόθεσης σε άλλο Πρωτοδικείο και Εισαγγελία Πρωτοδικών που να ανήκει στην περιφέρεια του Εφετείου … (ΑΠ 1081/2022 ΑΠ 7/2021), συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή (άρθρα 135 στοιχ. ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β' του ΚΠΔ), ώστε η ως άνω ποινική προκαταρκτική δικογραφία σε βάρος της ανωτέρω Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών …, να παραπεμφθεί στις αντίστοιχες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου …, προκειμένου να επιληφθούν αυτής και να κρίνουν στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς τους και αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση σε αυτές του Εφετείου και της Εισαγγελίας Εφετών …, για να επιληφθούν της σχετικής υπόθεσης.

Για τους λόγους αυτούς Προτείνω:

Να ορισθούν κατά παραπομπή αρμόδιες να αποφανθούν επί της με ΑΒΜ: ... (στην οποία συσχετίσθηκε και η ΑΒΜ ...) ποινική προκαταρκτική δικογραφία, η οποία σχηματίστηκε κατόπιν υποβολής των από ...2023 μηνυτήριων αναφορών του Τ. Κ. Σ., κάτοικο ..., στρεφόμενης κατά της Μ. Κ. του Δ., Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών …, αντί των αρμοδίων εισαγγελικών και δικαστικών αρχών του Πρωτοδικείου και του Εφετείου …, οι αντίστοιχες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου … και αν συντρέξει περίπτωση του Εφετείου και της Εισαγγελίας Εφετών ….-

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Σοφουλάκης"

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 135 εδ. α' ΚΠΔ, "Το δικαστήριο που είναι αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125, διατάζει την παραπομπή σε άλλο ισόβαθμο κι ομοειδές δικαστήριο, όταν: α) .... β) .... γ) .... δ) .... ε) ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από τον βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο.....".

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 136 παρ. 1 του ΚΠΔ, "Την παραπομπή μπορούν να τη ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο, β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση (εκτός από αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 499) και πάντοτε όταν ζητείται η παραπομπή για τον λόγο που αναφέρεται στο στοιχείο γ' του άρθρου 135.

Στην τελευταία περίπτωση, αν την παραπομπή τη ζητεί ο εισαγγελέας, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου εισάγει την αίτηση σε συζήτηση μόνο αν συμφωνεί, αλλιώς, παραγγέλλει στον εισαγγελέα που υπέβαλε την αίτηση να εισαγάγει την υπόθεση στο δικαστήριο που είναι αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125. Τα άρθρα 132 και 134 εδάφιο α' εφαρμόζονται αναλόγως και σε αυτήν την περίπτωση".

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι δικαιολογητικός λόγος της παραπομπής, στην περίπτωση του εδ. α' στοιχ. ε' του άρθρου 135 του ΚΠΔ, είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας και του αδιάβλητου της κρίσης του δικαστικού λειτουργού, που θα επιληφθεί της υπόθεσης, καθώς και του αποκλεισμού της υπόνοιας μεροληψίας του αρχικά αρμόδιου προς τούτο, ενόψει της συνυπηρέτησής του με τα προαναφερόμενα στη συγκεκριμένη διάταξη πρόσωπα.

Εξάλλου, από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του επιδιωκόμενου, με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 135 και 136 του ΚΠΔ, σκοπού, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 122 έως 125 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής δίωξης, όσο και την προκαταρκτική εξέταση, διότι και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα ανωτέρω, δικαιολογητικός λόγος.

Στην προκείμενη περίπτωση, από τo υπ αρ. πρωτ. .../...2024 έγγραφο του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών Παναγιώτη Ηλιόπουλου και τα λοιπά έγγραφα της υπό κρίση δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Με τις από ...2023 μηνύσεις του Τ. Κ. Σ., κατοίκου ..., με την οποία εγκαλείται η Μ. Κ. Αντιεισαγγελέας Πρωτοδικών … , ότι τέλεσε την ...2023 το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος (άρθρο 259 ΚΠΔ), σχηματίσθηκε η υπ αρ.

ΑΒΜ ... ποινική προκαταρτική δικογραφία. Από το υπ'αρ. ...2024 βεβαίωση της Προισταμένης του Τμήματος Δικαστικών Λειτουργών της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Δικαιοσύνης της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνης του Υπουργείου Δικαιοσύνης, προκύπτει ότι η Μ. Κ. εξακολουθεί να υπηρετεί ως Αντεισαγγελέας Πρωτοδικών στην Εισαγγελία Πρωτοδικών ….

Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει ότι στην Περιφέρεια του Εφετείου … και της Εισαγγελίας Εφετών … δεν υφίσταται άλλο Πρωτοδικείο, ή Εισαγγελία Πρωτοδικών, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή, ώστε η προαναφερόμενη υπόθεση να παραπεμφθεί από τις κατά τόπον αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου και Εφετείου … στις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου και Εφετείου ….

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την αναφερόμενη στην υπ' αρ. πρωτ. .../2024 αίτηση του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών Παναγιώτης Ηλιόπουλου, με αρ. ΑΒΜ ... ποινική δικογραφία προκαταρτικής εξέτασης σε βάρος της Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών … Μ. Κ., η οποία υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών …, από τις αρμόδιες Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου και του Εφετείου …, στις αντίστοιχες Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου …, καθώς και αν στη συνέχεια συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις Δικαστικές και Εισαγγελικές Αρχές του Εφετείου ….

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Δεκεμβρίου 2024.

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ