Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of contractor's liability for substantial construction defects.

Απόφαση 1442 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1442/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Σακκά, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Γεώργιο Αποστολάκη και Κυριάκο Οικονόμου - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Απριλίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Μ…" και τον διακριτικό τίτλο "...", η οποία ... του ... του ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Στέλλα Συλεούνη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Η. Ξ. του Φ. και 2) Σ. Ξ. Κ., αμφοτέρων κατοίκων ... του ... του .... Ο πρώτος αναιρεσίβλητος παραστάθηκε αυτοπροσώπως λόγω της ιδιότητάς του ως δικηγόρου και η δεύτερη εκπροσωπήθηκε από τον ήδη πρώτο αναιρεσίβλητο Η. Ξ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-5-2013 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 23/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 61/2017 του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30-10-2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο αυτοπροσώπως παραστάς πρώτος αναιρεσίβλητος για τον εαυτό του και ως πληρεξούσιος της δεύτερης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 688 - 690 ΑΚ, που καθορίζουν την ευθύνη του εργολάβου αναλόγως με τη φύση των ελαττωμάτων και ελλείψεων, τα οποία φέρει το έργο που εκτελέσθηκε από αυτόν, συνάγεται ότι ο εργοδότης δικαιούται να απαιτήσει, σε περίπτωση ουσιωδών ελαττωμάτων, τα οποία καθιστούν το έργο άχρηστο, ή ελλείψεως συνομολογημένων ιδιοτήτων είτε τη διόρθωση είτε την ανάλογη μείωση της αμοιβής, είτε αντί αυτών να υπαναχώρησει από τη σύμβαση, σε περίπτωση δε κατά την οποία οι ελλείψεις του έργου (ελαττώματα ή συνομολογημένες ιδιότητες) οφείλονται σε υπαιτιότητα του εργολάβου, ο εργοδότης δικαιούται αντί υπαναχωρήσεως ή μειώσεως της αμοιβής να απαιτήσει αποζημίωση για μη εκτέλεση της συμβάσεως.

Έτσι, ο εργοδότης που ζητεί αποζημίωση με βάση το άρθρο 690 ΑΚ οφείλει να επικαλεσθεί την κατάρτιση της συμβάσεως, ότι το έργο που εκτελέσθηκε έχει ελαττώματα, που οφείλονται σε υπαιτιότητα (δόλο ή αμέλεια) του εργολάβου χωρίς να ενδιαφέρει η διάκρισή τους σε ουσιώδη ή επουσιώδη ή έλλειψη συνομολογημένων ιδιοτήτων και τη ζημία που υπέστη από τις ελλείψεις αυτές, η οποία τελεί σε λογική ακολουθία με το ποσό της αποζημιώσεως που ζητεί. (ΑΠ 1273/2017, 985/2015).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτήν λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν, τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Εξ άλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (ΑΠ 1565/2017). Από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο, μετ' εκτίμηση του συνόλου των από τους διαδίκους νομίμως προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε, ως προς το ενδιαφέρον εν προκειμένω ζήτημα, που αφορά τον ερευνώμενο αναιρετικό λόγο, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: " ...

Δυνάμει του υπ' αριθμ. ……..-6-2010 συμβολαίου αγοραπωλησίας της συμβολαιογράφου Καλαμάτας Ε. Π., ... οι ενάγοντες αγόρασαν από την 1η εναγόμενη, η οποία ασχολείται με την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών και κατασκευών, είτε σε ιδιόκτητα ακίνητα, είτε σε ακίνητα τρίτων με το σύστημα της αντιπαροχής και την εν συνεχεία πώλησή τους σε τρίτους με αντάλλαγμα, εξ αδιαιρέτου, κατά ποσοστό 1/2 ο καθένας τους, κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή, από μία οικοδομή αποτελούμενη από διώροφο και μονώροφο τμήμα με υπόγειο, υπαγόμενη στις διατάξεις του ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002 και 1117 ΑΚ, σε συνδυασμό με το ν.δ 1024/1971, την οποία ανήγειρε η 1η εναγομένη, με δαπάνες και ευθύνη της επί ακινήτου της (ελαιοπεριβόλου της) άρτιου και οικοδομήσιμου, κατά παρέκκλιση, σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις, ευρισκομένου εκτός σχεδίου πόλης και ορίων οικισμού σε καθαρά αγροτική περιοχή της κτηματικής περιφέρειας της Τοπικής Κοινότητας (νυν Δημοτικού Διαμερίσματος) ...

του ... του ... στη θέση "...", εκτάσεως 4059, 54 μ2, ..την παρακάτω....οριζόντια ιδιοκτησία....Η παραπάνω ιδιοκτησία έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 432/1000 εξ αδιαιρέτου και την ίδια αναλογία κοινοχρήστων. Προκειμένου η εναγομένη οικοπεδούχος και κατασκευαστική εταιρία να προβεί στην ανέγερση επί του ως άνω οικοπέδου της των 4059, 54 μ2 συγκροτήματος τριών κατοικιών καθ' οριζόντια ιδιοκτησία, μεταξύ των οποίων και η ανωτέρω πωληθείσα στους ενάγοντες, προέβη λόγω της κλίσεως του εδάφους του πρανούς στη διαμόρφωση του όλου οικοπέδου σε τέσσερα εν όλω επίπεδα, μεταξύ δε του δευτέρου και του τρίτου των επιπέδων αυτών ανήγειρε την πωληθείσα σε αυτούς (ενάγοντες) οριζόντια ιδιοκτησία (μεζονέτα), αφού πρώτα κατασκεύασε τοίχους αντιστήριξης, ώστε να μην κινδυνεύει από την παράσυρση ή πτώση του εδάφους, η ασφάλεια των κατασκευών και του ακαλύπτου χώρου, αλλά και των ενοίκων.

Το κόστος της κατασκευής των τοίχων αντιστήριξης, όσον αφορά το τμήμα τους που αντιστήριζε το βορειοδυτικό τμήμα της ιδιοκτησίας των εναγόντων (κτίσματος-χώρου αποκλειστικής χρήσης της από το όλο οικόπεδο, όπου και τα δυο επίπεδα του) περιλαμβανόταν στο τίμημα της αγοράς της (124.466, 35 €), αφού σύμφωνα με τον σχετικό όρο του πωλητηρίου συμβολαίου, στο παραπάνω τίμημα των 124.466, 35 €, που συμφωνήθηκε μεταξύ των συμβαλλομένων, περιλαμβάνεται κάθε δαπάνη που απαιτείται για την κατασκευή και πλήρη και άρτια αποπεράτωση του πωλουμένου ακινήτου.

Η εξωτερική εμφάνιση του τοίχου αντιστήριξης, όπως τουλάχιστον φάνηκε όταν παραδόθηκε στους ενάγοντες, ήταν ένας πέτρινος τοίχος, μήκους 44, 78 μ, ύψους μεταβλητού 1, 50 μ. -4μ. και πάχους 25 εκατοστά. Το πώς έπρεπε να είναι ο εξωτερικός τοίχος οι ενάγοντες το πληροφορήθηκαν από την πραγματογνωμοσύνη που διενήργησε ο πραγματογνώμονας μηχανικός, που όρισε το TEE Πελοποννήσου.

Επιπλέον οι ενάγοντες συμφώνησαν προφορικά με την 1η εναγομένη να προβεί αυτή σε διαμόρφωση και επίστρωση του δεύτερου επιπέδου, επιφανείας 500 μ2 περίπου, που βρίσκεται στο ανωτέρω τμήμα του όλου οικοπέδου της αποκλειστικής χρήσης της πωληθείσας σε αυτούς οριζόντιας ιδιοκτησίας (κατοικίας-μεζονέτας) και μάλιστα στο βορειοανατολικό τμήμα του όλου οικοπέδου, το οποίο προβλεπόταν χωμάτινο, με σκυρόδεμα, σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης, προκειμένου να παρκάρουν ευχερώς και ακωλύτως σε αυτό, τα οχήματά τους και τα οχήματα των επισκεπτών των εναγόντων.

Η δε εκτέλεση των εργασιών αυτών, μαζί με τα υλικά, ανήλθε στο ποσό των 10,100 €. Ακολούθως, κατά το μήνα Μάρτιο του έτους 2011 η 1η εναγομένη παρέδωσε την ως άνω οριζόντια ιδιοκτησία (μεζονέτα) με τον περιβάλλοντα χώρο της και βεβαίως με τους τοίχους αντιστήριξης που την αφορούσαν, στη βορειοδυτική πλευρά της και το επιστρωμένο με άοπλο σκυρόδεμα εκ 500 περίπου μ2 δεύτερο επίπεδο του χώρου αποκλειστικής χρήσης στο βορειοανατολικό τμήμα του όλου οικοπέδου.

Περί τα τέλη του θέρους του ιδίου έτους, οι ενάγοντες αντιλήφθηκαν, με την εμφάνιση ρωγμών στο σκυρόδεμα του δεύτερου επιπέδου, ότι υπήρχε πρόβλημα. Ενημέρωσαν την 1η εναγομένη, η οποία έστειλε έναν τεχνικό της, ο οποίος έκλεισε πρόχειρα τις ρωγμές. Όμως, με τις βροχοπτώσεις του επελθόντος χειμώνα, στο σκυρόδεμα του ιδίου επιπέδου ξαναεμφανίστηκαν ρωγμές, οι οποίες στις αρχές του επομένου έτους (2012), εξαπλώθηκαν κατά μήκος του επιπέδου αυτού (δευτέρου) και το σκυρόδεμα υπέστη καθίζηση εξαιτίας της υποχώρησης του υπ' αυτό εδάφους, ιδία στο δυτικό τμήμα του, όπου η εναγομένη είχε κατασκευάσει τοίχο αντιστήριξης μεταβλητού ύψους 1,50 - 4 μ, πάχους 25 εκατοστά και μήκους 44, 78 μ, στον οποίο δημιουργήθηκαν μεγάλες ρωγμές με άμεσο κίνδυνο την κατάρρευση ολοκλήρου του ως άνω δεύτερου επιπέδου και την εξαιτίας αυτού ζημιά (τραυματισμό) τόσο στους ενοίκους της οριζόντιας αυτής ιδιοκτησίας, όσο και στους επισκέπτες.

Ύστερα από την ανωτέρω κατάσταση οι ενάγοντες αναγκάστηκαν να προσφύγουν στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος/ Περιφερειακό Τμήμα Πελοποννήσου, προκειμένου να έχουν μια σωστή και έγκυρη ενημέρωση από τον άνω φορέα, ο οποίος είναι ο πλέον αρμόδιος. Πράγματι το TEE Πελοποννήσου όρισε το μέλος του Γ. Μ., πολιτικό μηχανικό, να συντάξει πόρισμα ύστερα από επιτόπιο έλεγχο που θα έκανε.

Ο εν λόγω πολιτικός μηχανικός, αφού επισκέφθηκε τρεις φορές τον ως άνω χώρο, συνέταξε το πόρισμά του, στο οποίο ανέφερε τα ακόλουθα: ο υπάρχων τοίχος αντιστήριξης είναι πέτρινος, ορθογωνικής διατομής και δεν περιέχει σιδηρό οπλισμό, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες. Επομένως είναι τοίχος βαρύτητας και η διατομή του έπρεπε να είναι τραπεζοειδούς μορφής (με αυξανόμενο πλάτος του τοίχους, ανάλογα με το βάθος και σύμφωνα με τους πίνακες διαστασιολόγησης τοίχων βαρύτητας) προκειμένου να μπορεί να αντέχει τις πιέσεις του στοιχείου που στηρίζει.

Σε ορθογωνική διατομή τοίχου αντιστήριξης (σταθερό πλάτος τοίχου ανάλογα με το βάθος) πρέπει να υπάρχει πάντα σιδηρός οπλισμός. Η έδραση του τοίχου αντιστήριξης πρέπει να γίνεται πάντα σε διαστασιολογημένη (σύμφωνα με στατική μελέτη) βάση θεμελίωσης από οπλισμένο σκυρόδεμα.

Συνεπώς ο εξεταζόμενος τοίχος (όπως φαίνεται από τις φωτογραφίες αλλά και από τη μη ύπαρξη στατικής μελέτης) δεν εδράζεται σωστά σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης. Το έδαφος το οποίο αντιστηρίζει ο εξεταζόμενος τοίχος, είναι "στουρνάρι" το οποίο είναι ιδιαίτερα υδροπερατό και απαιτούνται πάντα να κατασκευάζονται στραγγιστήρια (διάτρητοι σωλήνες που εκτονώνουν τη διέλευση του νερού σε περίοδο βροχών και εμποδίζουν την ανατροπή του τοίχου).

Ο δε εξεταζόμενος τοίχος, σύμφωνα πάντοτε με το άνω πόρισμα δεν έχει στραγγιστήριο ούτε καν στο κάτω μέρος του. Από τα ανωτέρω αναφερόμενα ο πραγματογνώμονας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο τοίχος δεν κατασκευάστηκε σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης και ήταν δεδομένο ότι θα αστοχήσει.

Προκειμένου δε να γίνει αποκατάσταση της ζημιάς επιβάλλεται να γίνει στατική μελέτη από διπλωματούχο πολιτικό μηχανικό, ο οποίος να διαστασιολογήσει τον τοίχο αντιστήριξης που θα κατασκευαστεί, τηρώντας τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις και κατόπιν έκδοσης σχετικής οικοδομικής άδειας από το πολεοδομικό γραφείο του ....

Μετά την έκδοση της άδειας θα γίνει ο προϋπολογισμός (κόστος) κατασκευής του τοίχου, οπότε ο ενάγων θα πρέπει να ζητήσει από το TEE τη σύνταξη στατικής μελέτης και την έκδοση οικοδομικής αδείας για το συγκεκριμένο θέμα ή να επιλέξει να απευθυνθεί σε διπλωματούχο πολιτικό μηχανικό. Κατόπιν των ανωτέρω οι ενάγοντες αναγκάστηκαν να στείλουν στην 1η εναγομένη πωλήτρια και κατασκευάστρια την από 31-7-2012 εξώδικη πρόσκληση-διαμαρτυρία τους, η οποία επιδόθηκε σε αυτήν με την υπ' αριθμ. 6862β/ 6-8-2012 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο πρωτοδικείο Καλαμάτας, Β.

Κ., με την οποία, αφού την ενημέρωσαν για την όλη πορεία της υπόθεσης και για τον κίνδυνο που αντιμετώπιζαν, σε περίπτωση που δεν γινόταν άμεση αποκατάσταση της ζημίας, εντός τριών ημερών, θα εκινούντο δικαστικώς εναντίον τους, ασκώντας τα κατά νόμο δικαιώματά τους. Η εναγομένη όμως δεν συμμορφώθηκε με το αίτημα των εναγόντων και για αυτό το λόγο αυτοί αναγκάστηκαν να απευθυνθούν στον πολιτικό μηχανικό Ε.

Κ., προκειμένου ο τελευταίος να προβεί στις απαραίτητες εργασίες για την κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης. Πράγματι ύστερα από επιτόπιο έλεγχο συνέταξε τα από μήνα Μάιο 2012 και με κλίμακα: 1:25 τυπικής τομής τοίχου διάταξης οπλισμού και διάταξης γεωμετρίας, καθώς και την από Ιούνιο 2012 οριστική μελέτη της κατασκευής του εν λόγω τοίχου και τη συνοδευτική της υπό ίδια χρονολογία υπεύθυνης δήλωσης του ότι η σύνταξη της μελέτης του έγινε κατά πλήρη συμμόρφωση του προς τον ... (Ελληνικό Κανονισμό για τη Μελέτη και Κατασκευή Έργων από Οπλισμένο Σκυρόδεμα) 2000, τον αντισεισμικό κανονισμό έκδοσης 2000 και τις διατάξεις του ΚΤΣ (Κανονισμό Τεχνολογίας Σκυροδέματος) και την Ε39941/22-10-67 /ΥΔΕ και 769/12-1-65/ Εγκ ΥΠΑ, καθώς και την αναθεώρηση της υπ' αριθμ. 229/2007 OA ως προς την κατασκευή τοίχων αντιστήριξης.

Κατέβαλαν δε σε αυτόν, ως αμοιβή του το ποσό των 11,151, 07 €. Ακολούθως, οι ενάγοντες απευθύνθηκαν στην εταιρία δομικών κατασκευών με την επωνυμία "ΜΕ.ΚΑΤ. ΟΕ", που εδρεύει στη Καλαμάτα, προκειμένου αυτή να αναλάβει την εκτέλεση των απαιτούμενων, σύμφωνα με την πιο πάνω μελέτη /διαγράμματα εργασιών, για την αποκατάσταση-ανακατασκευή του κακότεχνου και ελαττωματικού εξαρχής τοίχου αντιστήριξης στη βορειοδυτική πλευρά του χώρου αποκλειστικής χρήσης της ως άνω οριζόντιας ιδιοκτησίας τους καθώς και της σκυροδέτησης του δεύτερου επιπέδου αυτής.

Σύμφωνα με την προαναφερόμενη μελέτη - σχέδια του πολιτικού μηχανικού Ε. Κ., έπρεπε να γίνουν τα εξής: 1) Εκσκαφή χωμάτων, μεταφορά εκσκαφών με μηχανικά μέσα, κόστους 2550,00 €, 2) Άοπλα σκυροδέματα επιφάνειας 109, 512 μ2 και επίστρωση κόστους 1100,00 €, 3) Κατασκευή τοίχων αντιστήριξης μήκους 28, 08 μ, πλάτους στη βάση (θεμελίωση) 2, 90 μ και ύψους ο εξωτερικός τοίχος 2, 35 μ και ο εσωτερικός τοίχος 4, 35 μ.

Η κατασκευή των εν λόγω τοίχων αντιστήριξης θα περιλαμβάνει οπλισμένα σκυροδέματα τοιχίων, προμήθεια και μεταφορά μπετόν 20/25 διάστρωση και συμπύκνωση με μηχανικά μέσα, προμήθεια, μεταφορά και τοποθέτηση σιδηροπλασμάτων Β500 C, τοποθέτηση αποστατών, χημικά πρόσμικτα σκυροδέματος, κατασκευή ξυλότυπων και δοκίμια μπετόν, όπως προβλέπεται από τη μελέτη κόστους 28000,00 Ε 4) Επιχώσεις τοίχων αντιστήριξης, μεταφορά υλικών, διαβροχή και συμπύκνωση μικρού και μεγάλου τοίχου αντιστήριξης με μηχανικά μέσα, συνολικού κόστους 2000, 00 €, 5) Βιομηχανικό δάπεδο 250 μ2 και πλέγματα 275 μ2, περίπου, προμήθεια, μεταφορά και συμπύκνωση μπετόν καθώς και κοπή αρμών και υλικό συμπλήρωσης ...

με υλικά και εργασία, κόστους 4950, 00 €. Επίσης έπρεπε να γίνουν οι εξής πρόσθετες εργασίες: α) τσιμεντενέσεις του εναπομείναντος λιθόκτιστου τοίχου μήκους 17 μ και ύψους 4 μ, 15000 λίτρα περίπου με υλικά και εργασία κόστους 11.210, 00 €, β) αποκατάσταση κατεστραμμένων λιθόκτιστων τοιχίων μήκους 11 μ., με πλάκες από πέτρα με υλικά και εργασία κόστους 2250, 00 € γ) κατασκευή καναλιού αποστράγγισης στους τοίχους αντιστήριξης 35 μ από μπετόν και σχάρα προστασίας, κόστους 2200, 00 €, δ)αδιατάραχτη κοπή μπετόν 13 μ για στραγγιστήρια εκτόνωσης όμβριων υδάτων στον περιβάλλοντα χώρο έμπροσθεν της οικίας, κόστους 500, 00 €.

Υδραυλικές εργασίες, τοποθέτηση σωληνώσεων ομβρίων υδάτων 28 μ. περίπου, κόστους 1250, 00 €. To συνολικό κόστος για την κατ' αποκοπή εκτέλεσή τους (αμοιβή και υλικά του εργολάβου) ανήλθε στο ποσό των 56010, 00 € και για στρογγυλοποίηση του συμφωνήθηκε το ποσό των 56000 € και μαζί με το ΦΠΑ από 23 % ποσού 12880 € και τελικά το ποσό το οποίο θα έπρεπε να καταβάλουν στην εταιρία "...

ΟΕ" ανήλθε σε 68880 € με την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης. ... Το σύνολο επομένως της ζημίας την οποία υπέστησαν οι ενάγοντες ανέρχεται στο ποσό των 80031,7€....." Με βάση τις άνω παραδοχές, το Εφετείο, κατ'αποδοχή σχετικών λόγων εφέσεως των αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την απόφαση του Πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, που είχε κρίνει αντιθέτως, δέχθηκε μερικώς την αγωγή και υποχρέωσε την εναγομένη να καταβάλει στους ενάγοντες, διαιρετώς, το ποσό των 80.031,07 ευρώ, δηλαδή 40.015,53 ευρώ στον καθένα.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε, αναφορικά με τα στοιχεία τού συμφωνηθέντος και εκτελεσθέντος έργου, της υπαιτιότητας της εναγομένης στην πρόκληση της ζημίας και τη λογική ακολουθία αυτής (ζημίας) με το αιτούμενο ποσό της αποζημιώσεως, ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των κανόνων ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 330 και 690 Α.Κ.

Ειδικότερα: 1) Δεν αναφέρονται με σαφήνεια εάν ο ανωτέρω αρχικός τοίχος αντιστηρίξεως κατασκευάσθηκε κατόπιν ειδικής συμφωνίας μεταξύ των εναγόντων και της εναγομένης ή iκατασκευάσθηκε αυτός υπό της εναγομένης στο πλαίσιο της γενικής υποχρεώσεώς της έναντι των συνιδιοκτητών του κοινού οικοπέδου προς ανέγερση κοινόκτητων και κοινόχρηστων τοίχων αντιστηρίξεως περιμετρικώς του οικοπέδου.2) Δεν αναφέρονται με σαφήνεια οι ειδικότερες συμφωνίες περί των χαρακτηριστικών και των ιδιοτήτων που έπρεπε να φέρει το συγκεκριμένο έργο, και δη εάν έπρεπε να περιέχει σιδηρό οπλισμό και με ποίο τρόπο έπρεπε να γίνει η έδραση του τοίχου. 3) Δεν αναφέρονται με σαφήνεια οι ενέργειες ή παραλείψεις, οι οποίες θεμελιώνουν την υπαιτιότητα της εναγομένης για τα επικαλούμενα πραγματικά ελαττώματα και τις ελλείψεις ιδιοτήτων στον τοίχο και την επίστρωση του δευτέρου επιπέδου, εν όψει και της παραδοχής ότι το σκυρόδεμα υπέστη καθίζηση εξ αιτίας της υποχωρήσεως τού υπ' αυτό εδάφους, ιδία στο δυτικό τμήμα του, όπου η εναγομένη είχε κατασκευάσει τον τοίχο αντιστηρίξεως. 4) Δεν αναφέρεται για ποιους λόγους δεν έγινε η αποκατάσταση των εμφανισθέντων ελαττωμάτων του εκτελεσθέντος έργου, αλλά επελέγη η εκ νέου ανακατασκευή του τοίχου με άλλες τεχνικές προδιαγραφές και χρησιμοποιηθέντα υλικά και εάν η επικαλουμένη ζημία που υπέστησαν οι ενάγοντες από τις ελλείψεις αυτές, τελεί σε λογική ακολουθία με το αιτούμενο ποσό της αποζημιώσεως, εν όψει των ουσιαστικών παραδοχών, αφενός μεν ότι το κόστος της κατασκευής των τοίχων αντιστηρίξεως, όσον αφορά το τμήμα τούτου, που αντιστήριζε το βορειοδυτικό τμήμα της ιδιοκτησίας των εναγόντων περιλαμβανόταν στο τίμημα τής αγοράς αυτής εξ 124.466, 35 ευρώ και αφετέρου ότι το συνολικό ύψος της δαπάνης αποκαταστάσεως των ελαττωμάτων ανήλθε στο ποσόν των 80.031,07 ευρώ.

Οι ως άνω πλημμέλειες έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκταση της ευθύνης της εναγομένης με βάση τις ζημίες που οφείλονται από την παραβίαση συγκεκριμένων συμβατικών υποχρεώσεων.

Συνεπώς, είναι βάσιμος ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η σχετική από τον αριθμό 19 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου επικαλύπτει το αναιρετικό εύρος των λοιπών λόγων. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη εφετειακή απόφαση, και να παραπεμφθεί, συμφώνως προς το άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ, η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλο Δικαστή, εκτός από εκείνον που την είχε δικάσει προηγουμένως. Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η απόδοση στην αναιρεσείουσα του υπ' αυτής κατατεθέντος παραβόλου και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, κατόπιν υποβληθέντος αιτήματος (ΚΠολΔ 176, 183, 191 παρ. 2) όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 61/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από άλλο Δικαστή είναι εφικτή.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή στην αναιρεσείουσα του κατατεθέντος παραβόλου.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιουνίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Σεπτεμβρίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ