Supreme Court dismisses appeal as untimely; statute of limitations not restorable due to mental illness.

Απόφαση 1385 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1385/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Βρυσηίδα Θωμάτου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Οκτωβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Κ. του Ν., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Μάρκου και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "Κ. Π. Κ. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Θεονίκη Παπαδονικολάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23/12/2010 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 29453/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 738/2016 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8/8/2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 564 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθρο πρώτο, άρθρο τρίτο του ν. 4335/ 2015, αν η απόφαση δεν επιδόθηκε η προθεσμία της αναίρεσης είναι δύο έτη και αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη (καταχρηστική προθεσμία). Κατά δε το άρθρο 577 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης.

Αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι το εμπρόθεσμο της ασκηθείσας αναίρεσης είναι προϋπόθεση του παραδεκτού αυτής, τη συνδρομή δε της εν λόγω προϋπόθεσης εξετάζει ο Άρειος Πάγος και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα υποβληθέντα αποδεικτικά έγγραφα στοιχεία της δικογραφίας, απορρίπτοντας την αναίρεση ως απαράδεκτη, αν ελλείπει η προϋπόθεση αυτή (ΟλΑΠ 412/1981, ΑΠ 1149/2019, ΑΠ 580/2014).

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 152 παρ. 1, 153, 155 παρ. 1, 156 και 158 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται και στην περίπτωση απώλειας της προθεσμίας για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, προκύπτει ότι, αν κάποιος διάδικος δεν μπόρεσε να τηρήσει τη σχετική προθεσμία, εξαιτίας ανώτερης βίας ή δόλου του αντιδίκου του, μπορεί να ζητήσει την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, είτε με το δικόγραφο της αναίρεσης, είτε με τις προτάσεις, είτε με αυτοτελές δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου και επιδίδεται στον αντίδικο, μέσα σε προθεσμία τριάντα ημερών από την ημέρα άρσης του εμποδίου, που συνιστούσε την ανώτερη βία ή της γνώσης του δόλου.

Οι καταχρηστικές, όμως, προθεσμίες δεν είναι δεκτικές αποκατάστασης με την επαναφορά στην προηγούμενη κατάσταση, διότι αυτές τάσσονται από το νόμο με σκοπό τη δημιουργία διαδικαστικής βεβαιότητας και ασφάλειας των συναλλαγών, το δε χρονικό διάστημα που προβλέπεται σ` αυτές αποτελεί αποσβεστικό λόγο της άσκησης του ενδίκου μέσου, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι προσωπικές συνθήκες των διαδίκων που συνιστούν την ανώτερη βία ή το δόλο του αντιδίκου, εξαιτίας των οποίων δεν μπόρεσαν να τηρήσουν την ανωτέρω προθεσμία.

Η ερμηνεία αυτή δεν είναι αντίθετη με τα άρθρα 20 παρ. 1 του Συντάγματος, 6 παρ. 1 και 13 της ΕΣΔΑ, διότι η διετής προθεσμία του άρθρου 564 παρ. 3 ΚΠολΔ εξασφαλίζει το δικαίωμα παροχής έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και κατοχυρώνει το δικαίωμα του ατόμου για δίκαιη δίκη και προσφυγή στο δικαστήριο (ΑΠ 1049/2019, ΑΠ 1030/2019, ΑΠ 264/2013, ΑΠ 2064/2009).

Εν προκειμένω, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα: Η προσβαλλόμενη, με αριθμό 738/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, δημοσιεύθηκε στις 31-5-2016. Η εν λόγω απόφαση δεν έχει επιδοθεί και γι' αυτό η καταχρηστική προθεσμία των δύο ετών, που ισχύει εν προκειμένω για τις αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν μετά την 1-1-2016, χωρίς να επιδοθούν, παρήλθε στις 31-5-2018.

Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε στις 21-8-2019, δηλαδή μετά την πάροδο της ανωτέρω καταχρηστικής προθεσμίας και ως εκ τούτου είναι εκπρόθεσμη. Περαιτέρω, ο αναιρεσείων σωρεύει στο δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης αίτηση για επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, με την οποία ζητεί να θεωρηθεί η αίτηση αναίρεσης ως εμπρόθεσμη, επικαλούμενος, ως γεγονός ανώτερης βίας που τον εμπόδισε να ασκήσει εμπρόθεσμα, εντός της ανωτέρω (καταχρηστικής) προθεσμίας, την ένδικη αίτηση για αναίρεση, την ψυχική ασθένειά του, συνιστάμενη σε ''σχιζοσυναισθηματικές διαταραχές με ψυχωσικά επεισόδεια, για την οποία η φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει δεν αποτελεί ικανό στοιχείο καταπολέμησής της''.

Η αίτηση, όμως, αυτή, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη διότι, όπως προαναφέρθηκε, οι καταχρηστικές προθεσμίες δεν είναι δεκτικές αποκατάστασης με αίτηση επαναφοράς στην προηγούμενη κατάσταση. Κατόπιν τούτων, η ένδικη αίτηση αναίρεσης με τη σωρευόμενη αίτηση επαναφοράς, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, σε βάρος του αναιρεσείοντος λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος για την άσκηση της αίτησης αναιρέσεως παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 3 ΚπολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8 Αυγούστου 2019 αίτηση του Ε. Κ. για αναίρεση της με αριθμό 738/2016 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και τη σωρευόμενη σ' αυτή αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση.

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, παραβόλου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Οκτωβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Νοεμβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ