Supreme Court dismisses appeal rejecting overtime claim against OTΕ based on newer specific internal regulation overriding general labor laws.

Απόφαση 1358 / 2017 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1358/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ο οποίος ορίστηκε με την 98/2017 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ασπασίας Καρέλλου, Δήμητρα Κοκοτίνη, Γεώργιο Μιχολιά, Θεόδωρο Τζανάκη - Εισηγητή και Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 23 Μαΐου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Κουφογιάννη, που κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." (Ο.Τ.Ε.), που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Ληξουριώτη, που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21/4/2015 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 1336/2015 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20/12/2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΝΟΜΟ Στο άρθρο 560 αρ. 1 ΚΠολΔ ορίζεται ότι "κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση (μεταξύ συγκεκριμένων περιπτώσεων) και αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή ( ΑΠ 84/2016 ΤΝΠ Νόμος).

Με διάταξη του άρθρου 38 παρ. του ν. 3522/2006 ( ΦΕΚ 276/Α/22.12.2006) ορίζεται ότι : "3. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος εφαρμόζεται στο σύνολο του προσωπικού του Ο.Τ.Ε. Α.Ε. ο Εσωτερικός Κανονισμός Προσωπικού της COSMOTE Α.Ε., ως ισχύει σήμερα, με την εξαίρεση των άρθρων 11, 12, 13, καταργούμενης κάθε αντίθετης διάταξης νόμου, όρου συλλογικής σύμβασης εργασίας ή επιχειρησιακής συλλογικής συμφωνίας, απόφασης της διοίκησης του Ο.Τ.Ε.

ή εντεταλμένων οργάνων του και πρακτικής, οποιουδήποτε χαρακτήρα ή νομικής δεσμευτικότητας, που αφορούν σε θέματα εσωτερικού κανονισμού του προσωπικού του Ο.Τ.Ε. και αντίκεινται στις ρυθμίσεις του ως άνω Εσωτερικού Κανονισμού Προσωπικού της COSMOTE, με την επιφύλαξη των διατάξεων των επόμενων εδαφίων. Εξακολουθούν να ισχύουν και μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου:

α) .... β) ...., γ) τα άρθρα 5, 7, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 42, 46, 47 του καταργούμενου Γενικού Κανονισμού προσωπικού Ο.Τ.Ε., μόνο για το προσωπικό που μέχρι την 14η Ιουλίου 2005 υπηρετούσε στον Ο.Τ.Ε. Α.Ε. ως Δόκιμο ή Μόνιμο. Ο Εσωτερικός Κανονισμός Προσωπικού των προηγούμενων εδαφίων τροποποιείται περαιτέρω εν όλω ή εν μέρει, με επιχειρησιακή σ.σ.ε.

σύμφωνα με τα άρθρα 3 παρ. 5 και 6 του ν. 1876/1990 (ΦΕΚ 27 Α).. Από την ανωτέρω διάταξη συνάγεται ότι μ’ αυτήν καταργήθηκε ο προισχύσας από 10/6/1999 ΓΚΠ-ΟΤΕ ο οποίος είχε τεθεί σε εφαρμογή με την από 10/6/1999 επιχ ΣΣΕ. Mε τo N.3522/2006 καταργήθηκε το προϋφιστάμενο περί κανονισμού εργασίας καθεστώς και εισήχθη ένα νέο μείγμα ρυθμίσεων λαμβάνοντας "υλικό" αφενός μεν από τον ΕΚΠ της Cosmote.

αφετέρου δε από τον καταργηθέντα παλαιό ΓΚΠ/ΟΤΕ και από επιλεγμένους όρους προϋφισταμένων επιχειρησιακών σ.σ.ε. Η ως άνω διάταξη του Ν. 3522/2006 εκδόθηκε κατόπιν των διατάξεων του άρθρου 14 του Ν. 3429/2005, οι οποίες, αφού περιγράφουν τη διαδικασία και θέτουν προθεσμία για τη θέσπιση νέων Κανονισμών Προσωπικού για τις δημόσιες επιχειρήσεις, στο τέλος, ρητώς, αναφέρουν ότι: "Αν για οποιοσδήποτε λόγο η παραπάνω προθεσμία παρέλθει άπρακτη, οι ως άνω αλλαγές γίνονται με νόμο".

Ενόψει του ότι δεν κατέστη δυνατό να συνομολογηθεί επιχειρησιακή σ.σ.ε. με αντικείμενο το νέο κανονισμό εργασίας, με την παραπάνω διάταξη του άρθρου 38 καταργήθηκε το προϋφιστάμενο περί γενικού κανονισμού εργασίας καθεστώς και εισήχθη ένας νέος Γενικός Κανονισμός Προσωπικού ΟΤΕ με ισχύ τυπικού νόμου, ανεξαρτήτως από τις πηγές από τις οποίες ο νομοθέτης επέλεξε τις επί μέρους διατάξεις του.

Ενόψει της επέμβασης του νομοθέτη με την ως άνω διάταξη του άρθρου 38 του Ν. 3522/2006, ο ισχύων ΕΚΠ/ΟΤΕ που προέκυψε από τη συρραφή των όρων των δύο κανονισμών (της Cosmote και του ΓΚΠ/ΟΤΕ), οι όροι αυτοί δεν συνιστούν έκφραση συλλογικής συμβατικής επιλογής των μερών και κατά συνέπεια δεν διατηρούν το χαρακτήρα τους ως όροι συλλογικής σύμβασης εργασίας.

Η διατύπωση του νομοθέτη (άρθρο 38 § 3 Ν. 3522/2006) "εξακολουθούν να ισχύουν και μετά την έναρξη του παρόντος άρθρου : α) τα άρθρα 20 παράγραφοί 1 III IV, παρ. 2-10 και τα άρθρα 23-40 του καταργούμενού Γενικού Κανονισμού Προσωπικού Ο.Τ.Ε., που αφορούν στον πειθαρχικό έλεγχο του προσωπικού, β) οι υφιστάμενες ρυθμίσεις και όροι των επιχειρησιακών σ.σ.ε.

που αφορούν στο μισθολογικό καθεστώς, εξαιρουμένων, για όσους πρόκειται να προσληφθούν μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος, του χρονοεπιδόματος και όλων των λοιπών επιδομάτων, γ) τα άρθρα 5, 7,12,13,14,16,17, 18,42,46, 47 του καταργούμενου Γενικού Κανονισμού Προσωπικού Ο.Τ.Ε., μόνο για το προσωπικό που μέχρι την 14η Ιουλίου 2005 υπηρετούσε στον Ο.Τ.Ε.

Α.Ε. ως Δόκιμο ή Μόνιμο " δεν υπονοεί ότι εξακολουθούν να ισχύουν υπό τον συλλογικό συμβατικό χαρακτήρα τους (ως όροι δηλαδή συλλογικής σύμβασης εργασίας) οι όροι αυτοί του καταργηθέντος ΓΚΠ/ΟΤΕ, αλλά ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται το περιεχόμενό τους στις κατηγορίες που προβλέπει ο νόμος, ενσωματωμένο ως "υλικό" στην νέα κανονιστική κατασκευή του νομοθέτη.

Σημειώνεται ότι για να έχει χαρακτήρα συλλογικής σύμβασης εργασίας ο νέος ΓΚΠ-ΟΤΕ θα έπρεπε να αποτελεί προϊόν συλλογικών διαπραγματεύσεων αποτυπωμένο σε επιχειρησιακή σ.σ.ε., που όμως, δεν επιτεύχθηκε και γι’ αυτό, κατά τις διατάξεις του άρθρου 14 του Ν. 3429/2005, η διαμόρφωση του εν λόγω Κανονισμού ανατέθηκε στον κρατικό νομοθέτη, γεγονός που έγινε με τις ρυθμίσεις του άρθρου 38 § 3 του Ν. 3522/2006., Ο προβλεπόμενος από τις ρυθμίσεις του άρθρου 38 § 3 Ν. 3522/2006 νυν ισχύον Γενικός Κανονισμός Προσωπικού περιέχει ρύθμιση με την οποία ορίζεται ότι: "Οι προϊστάμενοι Υπηρεσιακών Λειτουργιών οιουδήποτε επιπέδου διοίκησης δεν δικαιούνται αποζημίωση για υπερεργασία ή υπερωριακή εργασία ή εργασία κατά τις Κυριακές και λοιπές αργίες".

Η παραπάνω ρύθμιση κείμενη στην ίδια ιεραρχική βαθμίδα με τις διατάξεις των Ν.Δ 4020/1959 και Ν. 435/1976 περί αμοιβής της υπερωριακής εργασίας είναι νεότερη και ειδικότερη διάταξη από τις ως άνω γενικότερες ρυθμίσεις και επομένως υπερισχύει αυτών. Στη προκειμένη περίπτωση, ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων με την αγωγή του ισχυρίσθηκε ότι προσλήφθηκε από την εναγόμενη ανώνυμη εταιρεία, την 2/3/1979 με σύμβαση εξηρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ως υπάλληλος και απασχολήθηκε στην κατηγορία του μονίμου προσωπικού της μέχρι την 31/12/2013 οπότε απολύθηκε.

Ότι κατά το επίδικο χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως και 31-12-2010 ο ενάγων διετέλεσε προϊστάμενος Υποδιεύθυνσης Προγραμματισμού και Υλοποίησης Έργων Πληροφορικής στο Μέγαρο του ΟΤΕ, έχοντας σαν καθήκον το σχεδιασμό και τη διαδικασία ανάπτυξης και λειτουργίας των πληροφοριακών συστημάτων και τον έλεγχο της εφαρμογής του από το προσωπικό πληροφορικής και εξαιτίας της φύσης της εργασίας του αλλά και των αυξημένων καθηκόντων, η απασχόλησή του υπερέβαινε καθημερινά τις εννέα ώρες εργασίας.

Ότι η εναγομένη ουδεμία αμοιβή κατέβαλε για την ως άνω υπερωριακή απασχόληση του ενάγοντος, επικαλούμενη το άρθρο 5 παραγ. Δ 2 του Εσωτερικού Κανονισμού Προσωπικού, στον οποίο ορίζεται ότι "οι προϊστάμενοι υπηρεσιακών λειτουργιών οιουδήποτε επιπέδου διοίκησης, δεν δικαιούνται αποζημίωση για υπερεργασία ή υπερωριακή εργασία ή εργασία κατά τις Κυριακές και λοιπές αργίες".

Ενόψει αυτών ο ενάγων, επικαλούμενος αφενός μεν ότι ο ως άνω όρος τυγχάνει άκυρος ως αντίθετος με τις διατάξεις του ν. 435/1976 και του άρθρου 8 παρ 4 του ν. 4020/1959 , αφετέρου την αρχή της εύνοιας σε περίπτωση συρροής περισσοτέρων πηγών ρύθμισης των εργασιακών σχέσεων διαφορετικής ιεραρχικής βαθμίδας, ζητεί να υποχρεωθεί η εναγόμενη να του καταβάλει το συνολικό ποσό των 17.697,60 ευρώ ως αποζημίωση για την υπερωριακή του απασχόληση με το νόμιμο τόκο υπερημερίας.

Η αγωγή αυτή είναι, κατά τα εκτεθέντα παραπάνω στη μείζονα σκέψη, μη νόμιμη, δεδομένου ότι ο ενάγων δεν δικαιούται το αιτούμενο αφού η διάταξη: "Οι προϊστάμενοι Υπηρεσιακών Λειτουργιών οιουδήποτε επιπέδου διοίκησης δεν δικαιούνται αποζημίωση για υπερεργασία ή υπερωριακή εργασία ή εργασία κατά τις Κυριακές και λοιπές αργίες".που περιέχεται στο νέο ΓΚΠ/ΟΤΕ, που θεσπίσθηκε με το Ν. 3522/2006 είναι νεότερη και ειδική.

Επομένως, το Ειρηνοδικείο Αθηνών, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη ορθά έκρινε. Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από το άρθρο 560 αρ.1 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος .

Κατόπιν των όσων προαναφέρθηκαν, πρέπει απορριφθεί η αναίρεση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης (άρθρ.176, 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20.12.2016 αίτηση για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 1336/2015 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, διαδικασίας εργατικών διαφορών

Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιουλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιουλίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ