Supreme Court dismisses appeal against compensation order for unauthorized use of public property, upholding summary procedure.

Απόφαση 1326 / 2019 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1326/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αβροκόμη Θούα, Γεώργιο Αποστολάκη, Θεόδωρο Κανελλόπουλο και Αναστασία Περιστεράκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Μαΐου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Μαρία Βλάσση, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ. και 2) Κτηματικής Υπηρεσίας ....., που εκπροσωπείται νόμιμα από την Προϊσταμένη αυτής, κάτοικο ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Της αναιρεσίβλητης: Ε. συζύγου Σ. Κ., το γένος Γ. Α., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Χρυσοφώτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-6-2000 ανακοπή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κέρκυρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 706/2001 του ίδιου Δικαστηρίου και 15/2014 του Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20-6-2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο το πρώτο αναιρεσείον και η αναιρεσίβλητη, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αναστασία Περιστεράκη ανέγνωσε την από 25-4-2019 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 62 εδ. αKΠολΔ, όποιος έχει ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Υπό την έννοια αυτή, ικανότητα διαδίκου δεν έχει η οποιαδήποτε υπηρεσία του Ελληνικού Δημοσίου, διότι σε αυτήν δεν απονέμεται από κάποια διάταξη νόμου ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ως υπηρεσία ανεξάρτητη από το Ελληνικό Δημόσιο.

Επομένως, η ένδικη αίτηση είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, κατά το μέρος που ασκήθηκε από την Κτηματική Υπηρεσία Κέρκυρας, η οποία ως υπηρεσία του Δημοσίου δεν έχει κατά τα προαναφερθέντα αυτοτελή και ανεξάρτητη (έναντι του Δημοσίου) νομική προσωπικότητα, και δεν μπορεί, συνεπώς, να είναι διάδικος σε δίκη.

Κατά τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 115 του από 11/12-11-1929 Δ/τος "περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων", το οποίο εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 2 του ν. 4266/1929 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 5 του ν. 5895/33, όπως περαιτέρω τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τα άρθρα 20 α.ν. 1540/38, 19 α.ν. 1919/39, 2 α.ν. 1925/51 και 5 παρ. 4 του α.ν. 263/1968, "σε βάρος εκείνων, που χωρίς συμβατική σχέση καρπώνονται ή κάνουν χρήση δημοσίων κτημάτων, βεβαιώνεται αποζημίωση για το χρονικό διάστημα που έκαναν χρήση (παρ. 1). Η αποζημίωση ορίζεται με πρωτόκολλο, το οποίο κοινοποιείται σε αυτόν που καρπώνεται ή χρησιμοποιεί το ακίνητο. Εντός μηνός δικαιούται αυτός να ασκήσει ανακοπή ενώπιον του Ειρηνοδίκου ή του Προέδρου Πρωτοδικών, αναλόγως του ποσού της αποζημιώσεως, οι οποίοι, κρίνοντες εκ των ενόντων, ακυρώνουν ή επικυρώνουν το πρωτόκολλο ή περιορίζουν την αποζημίωση. Κατά της αποφάσεως αυτής ουδέν ένδικο μέσο επιτρέπεται. Αν όμως αμφισβητείται με την ανακοπή το δικαίωμα του Δημοσίου, η απόφαση του Ειρηνοδίκου ή του Προέδρου ουδεμία ασκεί επιρροή στη δίκη για το δικαίωμα, η οποία ήθελε κινηθεί ενώπιον του αρμόδιου Δικαστηρίου. Το πρωτόκολλο αποζημιώσεως, εφόσον δεν ανακοπεί εμπροθέσμως ή εφόσον επικυρωθεί ή τροποποιηθεί, αποτελεί τίτλο διοικητικής εκτελέσεως κατά τον νόμο περί εισπράξεως δημοσίων εσόδων, κατά της οποίας ουδεμία ανακοπή χωρεί από τις διατάξεις του νόμου αυτού (παρ. 2)".

Εξάλλου, κατά το άρθρο 3 παρ. 1 και 2 του Εισ.Ν.ΚΠολΔ, "Στις περιπτώσεις που ειδικοί νόμοι παραπέμπουν σε διατάξεις οι οποίες καταργούνται με το νόμο αυτό, από την εισαγωγή του Κ.Πολ.Δικονομίας εφαρμόζονται οι αντίστοιχες διατάξεις του, ενώ στις περιπτώσεις που διατάξεις του Αστικού Κώδικα ή άλλου νόμου παραπέμπουν στην αρμοδιότητα και στην επ' αναφορά διαδικασία γενικά του Προέδρου Πρωτοδικών, από την εισαγωγή του Κ.Πολ.Δικονομίας είναι αρμόδιο το Μονομελές Πρωτοδικείο, δικάζοντας κατά τη διαδικασία των άρθρων 686 επ.

ΚΠολΔ, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά". Από τις ως άνω διατάξεις, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 1 εδ. ε' και στ' και 4 του Εισ.ΝΚΠολΔ, κατά τις οποίες "καταργούνται όλες οι διατάξεις που αφορούν θέματα που ρυθμίζει ο Κ.Πολ.Δικονομίας, εφόσον δεν συμβιβάζονται με τις διατάξεις αυτού, ή καθιερώνουν ειδικές διαδικασίες ή ειδικούς κανόνες για ορισμένες κατηγορίες υποθέσεων", προκύπτει ότι από την εισαγωγή του Κ.Πολ.Δικονομίας, αρμόδιο καθ' ύλην δικαστήριο για την εκδίκαση των διαφορών από τη βεβαίωση με πρωτόκολλο της αποζημιώσεως που οφείλει στο Δημόσιο εκείνος ο οποίος καρπώνεται ή κάνει χρήση αυθαίρετα δημόσιου κτήματος, είναι αποκλειστικά το Μονομελές Πρωτοδικείο, το οποίο δικάζει κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (Α.Π.1408/2012).

Η σχετική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, υπόκειτο, μέχρι την έναρξη ισχύος του ν. 4072/2012 στα ένδικα μέσα της εφέσεως και της αναιρέσεως (Ολ.Α.Π.21-22/2002).

Ανεξαρτήτως δε του ότι η απόφαση που εκδίδεται στις διαφορές αυτές τέμνει οριστικώς την υπόθεση και δεν έχει το χαρακτήρα ασφαλιστικού μέτρου, λόγω της εφαρμογής της διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων για το σκοπό της ταχυτέρας εκδικάσεώς της, δεν απαιτείται να τηρηθούν οι εγγυήσεις της τακτικής διαδικασίας, αλλά εφαρμόζονται ειδικά οι διατάξεις της διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων και συγκεκριμένα και εκείνη του άρθρου 690ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο (πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο) αρκείται σε πιθανολόγηση των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων (ΑΠ401/2016,ΑΠ67/2012).

Στην προκειμένη περίπτωση, το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο με το μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως μέμφει την προσβαλλομένη απόφαση που εκδόθηκε πριν την ισχύ του ν. 4072/2012 (11-4-2012) για την κατά πιθανολόγηση κρίση της, ισχυριζόμενο ότι το Εφετείο, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 690 ΚΠολΔ, έκρινε με πιθανολόγηση των γενομένων δεκτών πραγματικών περιστατικών και όχι με πλήρη απόδειξη, υποπίπτοντας έτσι στις με αριθμούς 1 και 10 του άρθρου 559ΚΠολΔ αναιρετικές πλημμέλειες. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι κατά μεν την πρώτη αιτίαση του απαράδεκτος, καθόσον αφορά παραβίαση δικονομικού και όχι ουσιαστικού κανόνος δικαίου, κατά δε τη δεύτερη αβάσιμος, διότι, σύμφωνα με τις προεκτεθείσες σχετικές νομικές σκέψεις, το Εφετείο ορθώς έκρινε, κατά πιθανολόγηση, αφού δεν πρόκειται για αγωγή αναγνωριστική ανυπαρξίας του δικαιώματος του Δημοσίου προς αποζημίωση. Κατόπιν τούτων πρέπει να απορριφθεί η'αναίρεση και να καταδικαστεί το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στα έξοδα της αναιρεσίβλητης λόγω της ήττας του (αρθ 176,183 ΚΠολΔ), μειωμένα σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ 1 ν3693/1937.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-6-2006 αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου και της Κτηματικής Υπηρεσίας Κέρκυρας κατά της 15/2004 απόφασης του Εφετείου Κέρκυρας

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσειόντος Ελληνικού Δημοσίου τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης που ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Ιουνίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Νοεμβρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ και νυν Πρόεδρος του Αρείου Πάγου

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ