Supreme Court partially allows appeal against pension deduction order, reinstating monthly retention of 30.36 euros.

Απόφαση 1325 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1325/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο και Ζωή Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" (Τ.Π.κ.Δ.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Γεωργιάδη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Β. Γ. του Γ., κατοίκου ..., 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ATTICA BANK ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΟΑΕΔ", που εδρεύει στον Άλιμο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ (ΟΕΚ)", 4) υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικού συνεταιρισμού με την επωνυμία "ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΑΜΙΑΣ ΣΥΝ.ΠΕ", που εδρεύει στη Λαμία και εκπροσωπείται νόμιμα, 5) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 6) ανώνυμης εταιρείας διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις με την επωνυμία "QQUANT MASTER SERVICER Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Πιστώσεων" και δ.τ. "QQUANT MASTER SERVICER Μονοπρόσωπη ΑΕΔΑΔΠ", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως μη δικαιούχου και μη υποχρέου διαδίκου, διαχειρίστριας των απαιτήσεων της εδρεύουσας στο Δουβλίνο Ιρλανδίας και νόμιμα εκπροσωπούμενης αλλοδαπής εταιρείας ειδικού σκοπού με την επωνυμία "ASTIR NPL FINANCE 2020-2 DESIGNATED ACTIVITY COMPANY", ειδικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ATTICA BANK ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων η 1η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Βλάχο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ενώ οι 2η, 3ο, 4ος, 5η και 6η δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-8-2014 αίτηση της 1ης των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 55/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 84/2022 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 15-4-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ζωή Καραχάλιου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο το αναιρεσείον και η 1η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 15-2-2022 αίτηση αναίρεσης (αριθ. έκθ. κατάθ. 33/2022) προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 84/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, που δίκασε ως Εφετείο, η οποία εκδόθηκε κατά την εκουσία δικαιοδοσία (άρθρα 739 έως 741 επ. ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με άρθρο 15 του Ν. 3869/2010 "ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων"), ερήμην των εφεσιβλήτων, ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "ATTICA BANK A.E", Πιστωτικού Συνεταιρισμού-υπό ειδική- εκκαθάριση- με την επωνυμία "ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΑΜΙΑΣ ΣΥΝ.ΠΕ." και ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε." και αντιμωλία των υπόλοιπων διαδίκων. Ωστόσο, παρά την ανωτέρω ερημοδικία τους, η προσβαλλόμενη απόφαση είναι τελεσίδικη και η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης παραδεκτά απευθύνεται κατ'αυτών, καθόσον, σύμφωνα με το άρθρο 14 του Ν. 3869/2010, η απόφαση αυτή δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας, και, συνακόλουθα, δεν μπορεί να γίνει λόγος για την αρχή της διαδοχικής ασκήσεως των ενδίκων μέσων, σύμφωνα με την οποία η ερήμην οριστική απόφαση του Εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας (ΑΠ 608/2023, ΑΠ 449/2022, ΑΠ 778/2022, ΑΠ 658/2022).

Από τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν ο επισπεύδων τη συζήτηση διάδικος δεν εμφανισθεί ο ίδιος ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος στη συζήτηση της αναίρεσης με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση, σαν να ήταν αυτός παρών, υπό την επιφύλαξη όμως ότι η από αυτόν επίσπευση της συζήτησης είχε λάβει χώρα εγκύρως (ΑΠ 224/2023, ΑΠ 1152/2023). Αν αντιθέτως η επίσπευση της συζήτησης έγινε με την επιμέλεια του αντιδίκου του διαδίκου που δεν εμφανίσθηκε κατά τη συζήτηση της αναίρεσης, ή εμφανίσθηκε, αλλά δεν έλαβε μέρος σε αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο 'Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως τη νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση αυτού. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση (ΑΠ 534/2023, ΑΠ 474/2022). Στην αντίθετη περίπτωση, η συζήτηση προχωρεί παρά την απουσία εκείνου που έχει νόμιμα κλητευθεί. Την κλήτευση του απολειπόμενου διαδίκου επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (ΑΠ 175/2023, ΑΠ 474/2022).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι κατά τη συζήτηση της ένδικης από 15-4-2022 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 84/2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, κατά τη δικάσιμο που αναγράφεται στην αρχή της παρούσας (12-1-2024), δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο οι δεύτερη, τρίτος, τέταρτη, πέμπτη και έκτη των αναιρεσιβλήτων, ούτε υποβλήθηκε ως προς αυτούς δήλωση, ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης (άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ). Από τις προσκομιζόμενες μετ'επικλήσεως από το επισπεύδον τη συζήτηση της αναίρεσης, υπ' αριθμ. ...-2022, ...-2022, ...-2022, ...-2022 και ...-2022 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών Ε. Α., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 15-4-2022 (αριθμ. εκθ. καταθ. 33/18-4-2022) αίτησης αναίρεσης, με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης (12-1-2024), επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια του επισπεύδοντος αναιρεσείοντος, στους απολειπόμενους διαδίκους. Συνακόλουθα, εφόσον, οι ως άνω αναιρεσίβλητοι κλήθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα για να παραστούν κατά την ως άνω δικάσιμο, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία τους (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Η αίτηση αναίρεσης, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, ήτοι εντός της διετούς καταχρηστικής προθεσμίας από τη δημοσίευσή της (4-3-2022), αφού από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε οι παριστάμενοι διάδικοι επικαλούνται επίδοση αυτής (άρθρο 564 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος 3 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του Ν. 4335/2015 και ισχύει από 1-1-2016), (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ.3, 566 παρ. 1 και 144 του ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα).

Σύμφωνα με τις διατάξεις του μεν άρθρου 174 ΑΚ, δικαιοπραξία που αντιβαίνει σε απαγορευτική διάταξη του νόμου είναι άκυρη, του δε άρθρου 175 εδ. α ΑΚ, η διάθεση ενός αντικειμένου είναι άκυρη αν ο νόμος την απαγορεύει. Εξάλλου, με δικαιοπρακτική διάθεση εξομοιώνεται και αυτή που πραγματοποιείται από το δανειστή με αναγκαστική κατάσχεση και πλειστηριασμό, που, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 199 ΑΚ και 1005 παρ. 1 και 2 Κ.Πολ.Δ., είναι μια ιδιόρρυθμη σύμβαση εξομοιούμενη με πώληση, η οποία διενεργείται υπό το κύρος και τη συμμετοχή της αρχής, τελειώνεται με την κατακύρωση και επιφέρει μετάθεση της κυριότητας (ΟλΑΠ 1688/1983, ΑΠ 219/2017).

Στη διάταξη του άρθρου 175 του ΑΚ ρυθμίζονται δύο διαφορετικές περιπτώσεις. Η πρώτη περίπτωση αναφέρεται στην απόλυτη απαγόρευση (ΑΚ 175 εδ. α'), κατά την οποία ο νόμος για λόγους γενικότερου δημόσιου συμφέροντος τάσσει την απαγόρευση διάθεσης ενός αντικειμένου, χωρίς να είναι ανάγκη να διατυπώνεται τούτο ρητά στο νόμο, αλλά αρκεί να συνάγεται οπωσδήποτε ότι ο νόμος θέτει απαγόρευση (ΑΠ 1081/2005, ΑΠ 1852/1987).

Η ένεκα ταύτης απόλυτη ακυρότητα προτείνεται από όποιον έχει έννομο συμφέρον και εναντίον οποιουδήποτε, ακόμη και καλόπιστου τρίτου. Η δεύτερη περίπτωση αφορά στη σχετική απαγόρευση (ΑΚ 175 εδ. β'), η οποία τάσσεται για την προστασία του συμφέροντος ορισμένων προσώπων, η οποία προτείνεται μόνο από αυτά, ενώ ως προς τους τρίτους έχει πλήρη νομική ενέργεια, αλλά η ενέργεια αυτή θεωρείται ότι δεν επήλθε ως προς το πρόσωπο μόνο υπέρ του οποίου τάχθηκε η ακυρότητα.

Περίπτωση απαγόρευσης διάθεσης εκ του νόμου είναι και η προβλεπόμενη από το άρθρο 8 του ν.δ. 3783/1957 (απαγόρευση κατάσχεσης και απαλλοτρίωσης για ακίνητο αγορασμένο από δημόσιο υπάλληλο με στεγαστικό δάνειο από το ΤΠΔ (ΑΠ 2024/2022).Η ανωτέρω εκ του νόμου απαγόρευση διάθεσης για να επιφέρει τα έννομα αποτελέσματά της αναφορικά με ακίνητα δεν χρειάζεται να υποβληθούν σε επιπλέον δημοσιότητα με την καταχώρισή τους σε δημόσια βιβλία μεταγραφών και υποθηκών ή στο κτηματολόγιο, αλλά αρκεί η δημοσιότητα με την οποία είναι εξοπλισμένες ως διατάξεις νόμου και ισχύουν έναντι όλων, ανεξαρτήτως της καλής τους πίστης ή μη (ΑΠ 2024/2022).

Εξάλλου, στη διάταξη του άρθρου 62 του Ν. 2214/1994 "Αντικειμενικό σύστημα φορολογίας εισοδήματος και άλλες διατάξεις" ορίζεται ότι για την εξυπηρέτηση και ασφάλιση των τοκοχρεολυτικών δανείων που χορηγούνται από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για την απόκτηση πρώτης κατοικίας από δημοσίους υπαλλήλους, συνταξιούχους και λοιπούς δικαιούμενους, κατά την κείμενη νομοθεσία, κάθε δανειζόμενος υποχρεούται να εκχωρήσει υπέρ του δανειστή:

α) μέχρι τα 6/10 όλων γενικώς των τακτικών μηνιαίων απολαβών του (μισθός, επιδόματα, μηνιαία αναλογία δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα, ΔΙΒΕΕΤ κ.λ.π.), β) μέχρι τα 6/10 της κύριας και επικουρικής συντάξεως του και όλων γενικώς των μερισμάτων και άλλων παροχών που λαμβάνει τακτικά από τα ασφαλιστικά του ταμεία (τα ποσοστά αυτά των εδαφίων α' και β' μειώθηκαν σε 3/10 σύμφωνα με την ...

που δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. 677/Β/7-3-2012), γ) τα 3/4 από το εφάπαξ βοήθημα που χορηγείται σ' αυτόν από οποιονδήποτε ασφαλιστικό του φορέα ή από την οριζόμενη από την εργατική νομοθεσία αποζημίωση λόγω λύσεως της εργασιακής σχέσεως (παρ. 1). Οι εκχωρήσεις αυτές είναι ισχυρές, ενώ καταργείται κάθε αντίθετη γενική ή ειδική διάταξη (παρ. 2).

Τροποποιήσεις και συμπληρώσεις του άρθρου 62 του Ν. 2.214/1994 επέφεραν οι νόμοι 2592/1998, 3453/2006, 3867/2010 και 4038/2012. Για την αναγγελία των εκχωρήσεων αυτών αρκεί η τήρηση των κοινών διατάξεων κατά παρέκκλιση τυχόν ειδικών ρυθμίσεων όπως του άρθ. 95 του ν. 2362/1995 και του άρθρου 53 του ν.δ. 496/1974. Εκχωρήσεις που έχουν γίνει οποτεδήποτε πριν από την εφαρμογή του παρόντος χωρίς την εφαρμογή των αναφερόμενων στο προηγούμενο εδάφιο ειδικών ρυθμίσεων θεωρούνται εξ υπαρχής έγκυρες, εφόσον τηρήθηκαν οι κοινές διατάξεις".

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 455 του ΑΚ, εκχώρηση είναι η μεταβίβαση της απαιτήσεως του δανειστή σε νέο δικαιούχο, μέσω συμβάσεως μεταξύ τους, χωρίς τη συναίνεση του οφειλέτη. Με τον τρόπο αυτό μεταβιβάζεται η απαίτηση και μεταβάλλεται το πρόσωπο του δανειστή και όχι η φύση και τα χαρακτηριστικά της απαιτήσεως (ΑΠ 1050/2021).

Αντικείμενο εκχωρήσεως είναι δυνατό να είναι και η μέλλουσα απαίτηση. Η συμφωνία μεταξύ του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και του δανειολήπτη, με την οποία ο δεύτερος προς εξόφληση του δανείου που έλαβε από το πρώτο, εκχωρεί σε αυτό την απαίτηση έναντι του εργοδότη του για μέρος του μισθού του, είναι έγκυρη και στηρίζεται στο άρθρο 62 του Ν. 2214/1994.

Η εγκυρότητα της συμβάσεως εκχωρήσεως συνεπάγεται ότι το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων δικαιούται να εισπράττει απευθείας από τον εργοδότη του μισθωτού (ή από τον ασφαλιστικό φορέα του συνταξιούχου) το μέρος των αποδοχών του οφειλέτη, το οποίο εκχωρήθηκε. Η ανωτέρω διάταξη καθορίζει απλά τον τρόπο καταβολής της τοκοχρεωλυτικής δόσεως, η οποία γίνεται με νόμιμη εκχώρηση, από τον οφειλέτη προς το Ταμείο, ενός ποσοστού του μισθού ή της συντάξεώς του.

Από τη γραμματική διατύπωση της ανωτέρω διάταξης του άρθρου 62 παρ. 1 και 2 του Ν. 2214/1994 προκύπτει ότι ο πραγματικά επιδιωκόμενος σκοπός της εν λόγω διάταξης είναι μόνον η εξασφάλιση του εκδοχέα, ήτοι του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και η παραχώρηση ασφαλείας προς αυτό ως προς την είσπραξη της απαιτήσεώς του και όχι η οριστική απόκτηση από αυτό (Τ.Π.Δ.) της απαιτήσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση υφίστανται δύο συμβάσεις και, ειδικότερα, αυτή της βασικής αιτίας (σύμβαση δανείου) και αυτή της εκχωρήσεως μελλοντικών περιοδικών παροχών, δηλαδή των έναντι του εργοδότη (ή του ασφαλιστικού του ταμείου) του δανειολήπτη μελλοντικών περιοδικών απαιτήσεων των μηνιαίων αποδοχών χάριν καταβολής, περιεχόμενο της οποίας, κατά τα προεκτεθέντα, δεν είναι η, με μόνη την εκχώρηση, απόσβεση των εν λόγω μελλοντικών περιοδικών από το δάνειο, οφειλών προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και, κατ' επέκταση και του χρέους, αλλά η παροχή ασφάλειας από τον δανειολήπτη προς το Ταμείο.

Επομένως, το γεγονός ότι ο δανειολήπτης έχει εκχωρήσει, χάριν καταβολής, τις μελλοντικές περιοδικές απαιτήσεις του κατά του εργοδότη του (ή του ασφαλιστικού του ταμείου) στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, με σύμβαση, που έχει συνάψει με το τελευταίο, δεν αποτελεί εμπόδιο για να ζητήσει την υπαγωγή του στην ρύθμιση του Ν. 3869/2010, διότι ο δανειολήπτης, παρά την εκχώρηση, εξακολουθεί να οφείλει εκ δανείου, καθόσον η ένδικη εκχώρηση δεν απόσβεσε την από το δάνειο οφειλή του (ΑΠ 1031/2015).

Κατά τη ρύθμιση των οφειλών του υπερχρεωμένου δανειολήπτη δυνάμει των διατάξεων του Ν. 3869/2010, δεν τίθεται εν αμφιβολία η εγκυρότητα της συμβάσεως εκχωρήσεως, ούτε πρόκειται για καταγγελία αυτής εκ μέρους του εκχωρητή - δανειολήπτη, αλλά για εφαρμογή των αναγκαστικού δικαίου διατάξεων του Ν. 3869/2010, οι οποίες, λόγω αυτής της φύσεώς τους, δεν καταργούν, αλλά επιδρούν στην συναφθείσα ενοχική σύμβαση εκχωρήσεως, η οποία είναι δυνατόν να αναπροσαρμόζεται και δη, να περιορίζεται κατά το μέτρο που υπαγορεύουν οι ανάγκες της ρυθμίσεως του Ν. 3869/2010.

Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, σκοπός της, εκ μέρους του δανειολήπτη, εκχωρήσεως, κατά το άρθρο 62 του Ν. 2214/1994, δεν είναι η οριστικοποίηση του ποσού της οφειλής προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, αλλά είναι η, σε κάθε περίπτωση, εξασφάλιση της αποπληρωμής της εν λόγω οφειλής, σε όποιο ποσό και αν ανέρχεται αυτή, με συνέπεια, αφενός μεν, τα παρακρατούμενα χρηματικά ποσά να αποτελούν μέρος του εισοδήματος του δανειολήπτη, αφετέρου δε, το Δικαστήριο, στα πλαίσια της ρυθμίσεως του χρέους του κατά τον Ν. 3869/2010, να δύναται να προβεί σε αναπροσαρμογή της οφειλής του δανειολήπτη προς το άνω iV.f7.Δ.Δ.

και, αντιστοίχως, στον περιορισμό της μηνιαίας δόσεως με βάση τις οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη, οπότε η εκχώρηση θα ισχύει, πλέον, για το ποσό που θα διατάξει το Δικαστήριο. Έτσι, η εν λόγω εκχώρηση κατά το άρθρο 62 του Ν. 2214/1994 θα εξακολουθεί να ισχύει παραλλήλως με τη ρύθμιση του Ν. 3869/2010 και απλώς θα μεταβάλλεται το ποσοστό του μισθού (ή της σύνταξης) που θα παρακρατείται, το οποίο, προφανώς, θα πρέπει να βρίσκεται εντός των προαναφερομένων νόμιμων ορίων (ΑΠ 1315/2023, ΑΠ 1054/2023, ΑΠ 1379/2019, ΑΠ 1031/2015).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 1 εδάφ. α' του ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση, αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται, είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 31/2009, ΑΠ 20/2023, ΑΠ 980/2021, ΑΠ 756/2021, ΑΠ, 501/2021).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στον νόμο, ιδρύεται δε αυτός ο λόγος αναιρέσεως, αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν φανερή την παραβίαση. Με το λόγο αυτό, δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ (ΑΠ 1009/2021, ΑΠ 123/2021, ΑΠ 1221/2020, ΑΠ 1210/2020).

Από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών της δίκης εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα: Η πρώτη αναιρεσίβλητη με την από 6-8-2014 αίτησή της, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Λαμίας, επικαλούμενη ότι είναι φυσικό πρόσωπο χωρίς εμπορική ιδιότητα και ότι έχει περιέλθει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής των προς τους καθ' ων ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών της, ζήτησε να επικυρωθεί το προτεινόμενο από αυτήν σχέδιο διευθέτησης οφειλών, άλλως να γίνει ρύθμιση από το δικαστήριο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 του Ν. 3869/2010 και να εξαιρεθεί από τη ρευστοποίηση το ΙΧΕ αυτοκίνητο της, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 2 του ίδιου νόμου, ώστε με την τήρηση της ρύθμισης να επέλθει απαλλαγή της από κάθε τυχόν υφιστάμενο υπόλοιπο των χρεών της.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, με την υπ' αριθμ. 55/2018 απόφασή του, απέρριψε την προβληθείσα από το καθ'ου αναιρεσείον και τους λοιπούς των καθ' ων πιστωτές και ήδη δεύτερη, τρίτο, τέταρτη, πέμπτη των αναιρεσιβλήτων, ένσταση περί καταχρηστικής άσκησης της αίτησης, δέχθηκε δε ότι η αιτούσα δολίως περιήλθε σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής, κατά τη βάσιμη σχετική ένσταση των καθ' ων και απέρριψε την αίτησή της, ως κατ' ουσίαν αβάσιμη.

Μετά την άσκηση έφεσης από την αιτούσα, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 84/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, η οποία αφού συνεκδίκασε την έφεση και την ασκηθείσα προφορικά αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση της ήδη έκτης των αναιρεσιβλήτων, δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, κράτησε την υπόθεση και δικάζοντας την αίτηση, δέχθηκε εν μέρει αυτήν, ήρε την όποια παρακράτηση γίνεται στη σύνταξη της αιτούσας, και ρύθμισε τα χρέη της στο πλαίσιο του άρθρου 8 παρ. 2 του Ν. 3869/2010.

Ειδικότερα, το Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας, δίκασαν ως Εφετείο, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 84/2022 απόφασή του, δέχθηκε, μεταξύ άλλων, ανέλεγκτα, κρίσιμα για την έρευνα των αναιρετικών λόγων, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "... Η εκκαλούσα, (ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη) ηλικίας 75 ετών σήμερα, είναι χήρα και μητέρα δύο (2) ενήλικων τέκνων του Χ.

Τ. του Β. και του Γ. Τ. (βλ.το από .../202 πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης του Δήμου Λαμιέων) και διαμένει σε διαμέρισμα, εμβαδού 44,47 τ.μ., που της έχει παραχωρήσει ο υιός της. Η εκκαλούσα, από το έτος 2008 είναι συνταξιούχος του Ι.Κ.Α. λαμβάνοντας σύνταξη, η οποία ανέρχεται σήμερα μηνιαίως στο ποσό των 723,21 ευρώ (βλ.

το από 15/06/2021 έγγραφο πληρωμών του Ι.Κ.Α.). Από την αντιπαραβολή των εκκαθαριστικών σημειωμάτων των φορολογικών ετών 2005 μέχρι και 2020 προκύπτει ότι τα εισοδήματα της εκκαλούσας παρουσιάζουν αυξομειώσεις. Ειδικότερα, για το οικ. έτος 2006 το ατομικό εισόδημα της αιτούσας ανερχόταν στο ποσό των 13.732,75 ευρώ, για το οικ.

έτος 2007 στο ποσό των 12.662,76 ευρώ, για το οικ. έτος 2008 στο ποσό των 13.465,85 ευρώ, για το οικ. έτος 2009 στο ποσό των 13.791,59 ευρώ, για το οικ. έτος 2010 στο ποσό των 11.033,72 ευρώ, για το οικ. έτος 2011 στο ποσό των 10.823,68 ευρώ, για το οικ. έτος 2012 στο ποσό των 10.648,71 ευρώ, για το οικ. έτος 2013 στο ποσό των 9.959,90 ευρώ, για το οικ. έτος 2014 στο ποσό των 8.720,65 ευρώ, για το φορ.

έτος 2014 στο ποσό των 8.671,63 ευρώ, για το φορ. έτος 2015 στο ποσό των 8.470,82 ευρώ, για το φορ. έτος 2016 στο ποσό των 8.334,84 ευρώ, για το φορ. έτος 2017 στο ποσό των 8.334,84 ευρώ, για το φορ. έτος 2018 στο ποσό των 8.334,84 ευρώ, για το φορ. έτος 2019 στο ποσό των 8.816,75 ευρώ και για το φορ. έτος 2020 στο ποσό των 8.568,60 ευρώ. Δεν αποδείχθηκαν άλλες πηγές εισοδήματος.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι οι ανάγκες διαβίωσης της εκκαλούσας, στις οποίες περιλαμβάνονται ενδεικτικά τα στοιχειώδη έξοδα για τροφή, ένδυση και υπόδηση, ηλεκτροφωτισμό, ύδρευση και έξοδα μετακίνησης, ανέρχονται κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου, με βάση τις συνθήκες ζωής της εκκαλούσας, την ηλικία της, τη στάθμισή τους από την ίδια την εκκαλούσα και βάσει των διδαγμάτων της κοινής πείρας, που αυτεπαγγέλτως λαμβάνει υπόψη το Δικαστήριο κατ' άρθρ. 336 παρ. 4 ΚΠολΔ, στο ποσό των 650,00 ευρώ. Με τον καθορισμό του ως άνω ποσού δεν θίγεται το ελάχιστο όριο αξιοπρεπούς διαβίωσης της εκκαλούσας, ούτε επέρχεται εξαθλίωσή της, η οποία, αιτούμενη την υπαγωγή της στις ευεργετικές διατάξεις του ν. 3869/2010, πρέπει να μειώσει τις δαπάνες της στις απολύτως απαραίτητες για την ικανοποίηση των βασικών βιοτικών αναγκών της.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι έχει την πλήρη και αποκλειστική κυριότητα του με στοιχεία κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, μάρκας SEAT ΙΒΙΖΑ, 1.390κ.ε., έτους πρώτης κυκλοφορίας 1999 (βλ. Άδεια κυκλοφορίας και φορολογικές δηλώσεις), του οποίου ζητεί την εξαίρεση από την εκποίηση.... αποδείχθηκε ότι σε χρόνο προγενέστερο του έτους από την κατάθεση της ένδικης αίτησης, η εκκαλούσα - αιτούσα είχε αναλάβει τα παρακάτω χρέη, τα οποία θεωρούνται με την κοινοποίηση της αίτησης ληξιπρόθεσμα και υπολογίζονται με την τρέχουσα αξία τους κατά το χρόνο κοινοποίησης της αίτησης και ειδικότερα: 1) Από την πρώτη εφεσίβλητη, ήτοι την Τραπεζική Εταιρεία με την επωνυμία "ATTICA BANK Α.Ε.", (ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη) είχε λάβει, ως εγγυήτρια, ένα (1) στεγαστικό δάνειο, δυνάμει του υπ' αριθμ. ...

λογαριασμού, από το οποίο όφειλε, μέχρι τις 08-12-2015, το συνολικό ποσό των 173.372,93 ευρώ (151.617,72 € κεφάλαιο και 21.755,21 € τόκοι), 2) από το δεύτερο εφεσίβλητο, ήτοι το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" (ήδη αναιρεσείον) είχε λάβει, ως οφειλέτρια, ένα (1) στεγαστικό δάνειο, δυνάμει του υπ' αριθμ. ...

λογαριασμού, από το οποίο όφειλε, μέχρι τις 30-06-2015, το ποσό των 105.340,16 ευρώ, πέραν ληξιπροθέσμου χρέους ύψους 12.222,77 ευρώ. Επομένως, η συνολική οφειλή της εκκαλούσας ανερχόταν στο ποσό των 118.117,93 ευρώ. Η εν λόγω απαίτηση είναι εμπραγμάτως εξασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης επί ακινήτου το οποίο έχει μεταβιβαστεί στο υιό της Χ.

Τ. από το έτος 2010, 3) από το τρίτο εφεσίβλητο, ήτοι το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Ο.Α.Ε.Δ." ως διαδόχου του "Ο.Ε.Κ." (ήδη τρίτο αναιρεσίβλητο) είχε λάβει ένα (1) δάνειο, δυνάμει του υπ' αριθμ. ... κωδικού, από το οποίο όφειλε, μέχρι τις 25-11-2015, το συνολικό ποσό των 11.135,70 ευρώ (10.400,00 € κεφάλαιο και 735,70 € τόκοι).

Η εν λόγω απαίτηση είναι εμπραγμάτως εξασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης επί του ως άνω προαναφερόμενου ακινήτου, 4) από τον τέταρτο των εφεσιβλήτων, ήτοι τον Πιστωτικό Συνεταιρισμό, με την επωνυμία "ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΑΜΙΑΣ-ΣΥΝ.ΠΕ"-υπό ειδική εκκαθάριση, (ήδη τέταρτο αναιρεσίβλητο) η εκκαλούσα είχε λάβει, ως εγγυήτρια, ένα (1) καταναλωτικό δάνειο, δυνάμει της υπ' αριθμ. ...-2008 συμβάσεως, από το οποίο όφειλε, μέχρι την 01- 12-2015, το συνολικό ποσό των 5.121,03 ευρώ (4.156,86 € κεφάλαιο, 848,74 € τόκοι και 115,43 € έξοδα) και 5) από την πέμπτη εφεσίβλητη Τραπεζική Εταιρεία με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε." (ήδη Πέμπτη αναιρεσίβλητη) είχε λάβει, ως - οφειλέτρια, ένα (1) καταναλωτικό δάνειο, δυνάμει της υπ' αριθμ. ...

συμβάσεως, από το οποίο όφειλε, μέχρι τις 05-02-2016 το συνολικό ποσό των 3,499,83 ευρώ (2.276,53 € κεφάλαιο και 1.223,30 € τόκοι). Συμπερασματικά, το σύνολο των δανειακών υποχρεώσεων της αιτούσας, προς όλους τους πιστωτές της, ανέρχονταν μέχρι τα τέλη του 2015 στο συνολικό ποσό των 311.247,42 ευρώ (173.372,93 + 118.117,93 + 11.135,70 + 5.121,03 + 3.499,83).

Από δε, την αντιπαραβολή των ως άνω δανειακών υποχρεώσεων της εκκαλούσας με την εισοδηματική της κατάσταση, λαμβανομένων υπόψη και των δαπανών διαβίωσής της, αποδείχθηκε ότι αυτή έχει περιέλθει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών της και μάλιστα ανυπαίτια, συνεπεία της σταδιακής μείωσης της σύνταξής της (όπως ανωτέρω αναλυτικά εκτέθηκε το συνολικό δηλωθέν εισόδημά της κατά τα έτη 2005 έως και 2020) λόγω των νόμων που τέθηκαν σε εφαρμογή κατά τα τελευταία έτη, από το 2010 κι εντεύθεν, που ενέσκηψε η οικονομική κρίση στη χώρα μας και της συνοδού αύξησης του κόστους διαβίωσης.

Τα ως άνω έσοδα της εκκαλούσας συγκρινόμενα με τις οφειλές της από τις παραπάνω δανειακές συμβάσεις δεν της επιτρέπουν να ανταποκριθεί στην εξυπηρέτησή τους, η δε αρνητική αυτή σχέση μεταξύ της ρευστότητας και των οφειλών της κατά την τρέχουσα χρονική περίοδο δεν αναμένεται να βελτιωθεί στο μέλλον. Η αδυναμία της αυτή οφείλεται στον αριθμό των δανείων που έχει λάβει και στο ύψος των μηνιαίων δόσεων που απαιτούνται για την εξυπηρέτηση τους σε συνδυασμό με τις απαιτούμενες αναγκαίες δαπάνες διαβίωσής της.

Συνεπώς, κρίνεται ότι συντρέχουν στο πρόσωπο της εκκαλούσας-αιτούσας οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή της στη ρύθμιση του Ν. 3869/2010 και ειδικότερα στη διάταξη του άρθρου 8 § 2. Επομένως, εν προκειμένω, ενόψει των εισοδημάτων της εκκαλούσας - αιτούσας και, εν γένει, των ανωτέρω οικονομικών δεδομένων, συντρέχει νόμιμη περίπτωση, κατά τις διατάξεις του άρθρου 8 § 2 του Ν. 3869/2010, να υπαχθούν σε ρύθμιση οι ένδικες οφειλές της, με τον ορισμό μηνιαίων δόσεων - δοθέντος και του ύψους των χρεών της - ύψους 80 ευρώ, καθώς το παρόν Δικαστήριο κρίνει ότι αυτό το ποσό δύναται να καταβάλλει μηνιαίως, χωρίς να διακινδυνεύσει η διαβίωσή της, διανεμομένων σύμμετρα προς τους πιστωτές και καταβλητέων εντός του πρώτου πενθημέρου κάθε μήνα, αρχής γενομένης από τον επόμενο μήνα της δημοσίευσης της παρούσας και για χρονικό διάστημα εξήντα (60) μηνών, ενώ πρέπει να αρθεί η όποια παρακράτηση γίνεται στη σύνταξή της.

Το Δικαστήριο άγεται στην εν λόγω κρίση, λαμβάνοντας υπόψη τα ως άνω εισοδήματα της εκκαλούσας και σταθμίζοντας αυτά με τις βιοτικές της ανάγκες. Ιδιαίτερα λαμβάνεται υπόψη η γενικότερη οικονομική κρίση, στο πλαίσιο της οποίας τα ποσά των εισοδημάτων βαίνουν μειούμενα, χωρίς προοπτική αύξησής τους. Οι πιστωτές της δε και ήδη εφεσίβλητοι δεν στερούνται του δικαιώματος να ζητήσουν την τροποποίηση της απόφασης αυτής, εφόσον αυτό δικαιολογείται από μεταγενέστερα γεγονότα ή μεταβολές της περιουσιακής κατάστασης και των εισοδημάτων της οφειλέτιδάς τους (...).

Περαιτέρω, το παραπάνω αυτοκίνητο της εκκαλούσας κρίνεται ότι δε θα προκαλέσει αγοραστικό ενδιαφέρον και δεν θα πετύχει ικανό τίμημα, λόγω της χαμηλής αξίας του και της παλαιότητάς του κι ως εκ τούτου κρίνεται ότι πρέπει να εξαιρεθεί από την εκποίηση. Η δε προσπάθεια πώλησής του θα προκαλέσει άσκοπες και περιττές δαπάνες (αμοιβή εκκαθαριστή κλπ.) και είναι βέβαιο ότι για τους παραπάνω λόγους θα αποβεί ατελέσφορη, δεδομένης μάλιστα και της κατάστασης που επικρατεί στην αγορά αυτοκινήτων (μειωμένες τιμές, έλλειψη ζήτησης).

Συνεπώς, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν παραπάνω, δεκτής γενόμενης της υπό κρίση έφεσης στην ουσία της, εξαφανισθείσας της εκκαλουμένης και κρατηθείσας της υπόθεσης στο Δικαστήριο αυτό, όπως ήδη αναφέρθηκε παραπάνω, πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η ένδικη αίτηση ως ουσία βάσιμη, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας...".

Με τις παραδοχές αυτές, το δικάσαν ως Εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε την έφεση της εκκαλούσας, ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης και μετά την εξαφάνιση της πρωτόδικης υπ' αριθμ. 55/2018 απόφασης του Ειρηνοδικείου Λαμίας, που είχε κρίνει αντιθέτως, κράτησε και δίκασε κατ' ουσίαν την υπόθεση, δέχθηκε εν μέρει την ένδικη από 6-8-2014 (αριθμ.

έκθ. κατ. 439/7-8-2014) αίτηση της πρώτης αναιρεσίβλητης ως ουσιαστικά βάσιμη, κατ' άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 3869/2010, ήρε την όποια παρακράτηση γίνεται στη σύνταξη της αιτούσας, ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης, και ρύθμισε τα χρέη αυτής στο πλαίσιο του άρθρου 8 παρ. 2 του Ν. 3869/2010, με μηνιαίες καταβολές απευθείας προς τους πιστωτές, για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών (60 μηνών), οι οποίες θα γίνονται εντός του πρώτου πενθημέρου κάθε μήνα, αρχής γενομένης από τον επόμενο μήνα μετά τη δημοσίευση της δευτεροβάθμιας απόφασης, συνολικού μηνιαίου ποσού ογδόντα (80) ευρώ, επιμεριζομένου συμμέτρως ως εξής:

α) στην πρώτη εφεσίβλητη, ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη, "ΑΤΤΙΚΑ BANK Α.Ε." το ποσό των 44,56 ευρώ, β) στο δεύτερο εφεσίβλητο, ήδη αναιρεσείον, "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" το ποσό των 30,36 ευρώ, γ) στον τρίτο εφεσίβλητο, ήδη τρίτο αναιρεσίβλητο "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΟΑΕΔ), το ποσό των 2,86 ευρώ, δ) στην τέταρτη εφεσίβλητη, ήδη τέταρτη αναιρεσίβλητη "ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΑΜΙΑΣ ΣΥΝ.ΠΕ", το ποσό των 1,32 ευρώ και στην πέμπτη εφεσίβλητη, ήδη πέμπτη αναιρεσίβλητη "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.", το ποσό των 0,89 ευρώ.

Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, το αναιρεσείον ν.π.δ.δ. "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, της ευθείας παραβίασης κανόνα ουσιαστικού δικαίου, με την αιτίαση ότι δεν εφάρμοσε υποχρεωτικά εφαρμοστέους κανόνες ουσιαστικού δικαίου και συγκεκριμένα το άρθρο 8 του ν.δ/τος 3783/1957 σε συνδυασμό με το άρθρο 175 εδ.

α'ΑΚ και ειδικότερα τις διατάξεις αυτών που αναφέρονται στην απόλυτη ακυρότητα της διάθεσης ακινήτου που αποκτήθηκε με δάνειο συνομολογηθέν από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων μέχρις ολοσχερούς εξόφλησης αυτού, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους, όφειλε δε το δικάσαν δικαστήριο ουσίας να λάβει αυτεπαγγέλτως την απόλυτη ακυρότητα της γενόμενης μεταβίβασης του ακινήτου από την αιτούσα στον υιό της Χ.

Τ., επί του οποίου (ακινήτου) είχε εγγραφεί προσημείωση υποθήκης, προς εξασφάλιση συνολικής οφειλής της αιτούσας προς το αναιρεσείον ΤΠΔ από στεγαστικό δάνειο ποσού 118.117,93 ευρώ. Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, λόγω αοριστίας, καθόσον δεν διαλαμβάνεται α) εάν η μεταβίβαση συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την περιέλευση της αιτούσας ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης σε μόνιμη αδυναμία πληρωμών (γεγονός το οποίο θα μπορούσε να θεμελιώσει δόλια συμπεριφορά του κατά την έννοια του άρθρο 1 παρ.1 του Ν. 3869/2010), β) εάν η μεταβίβαση επέδρασε σε σημαντικό βαθμό στη δυνατότητα εξυπηρέτησης των χρεών της και η ίδια επεδίωξε ή προέβλεψε ως δυνατό το αποτέλεσμα αυτό, γ) εάν το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο πληρούσε τις προϋποθέσεις εκποίησης κατά το άρθρο 9 παρ.1 του Ν.3869/2010 , αποφέροντας ένα σημαντικό ποσό για τη μερική, έστω, ικανοποίηση των πιστωτών, δ) εάν με την απαλλοτριωτική αυτή πράξη δεν μερίμνησε για τη διατήρηση του ενεργητικού της περιουσίας της και τη σωστή διαχείρισή του, προκειμένου επαρκώς και σύμφωνα με τις αναφερθείσες δανειακές υποχρεώσεις της να εξοφλήσει τα χρέη της, ε) πρόθεση πρόκλησης έλλειψης ρευστότητας κ.λπ Με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια από τους αριθμούς 1 και 6 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, της ευθείας και εκ πλαγίου παραβίασης κανόνα ουσιαστικού δικαίου, με την αιτίαση ότι το δικάσαν Δικαστήριο κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 455 επ.

ΑΚ, 62 του Ν. 2214/1994 και 4 παρ. 1 και 8 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 και με πλημμελή αιτιολογία διέταξε την άρση της παρακράτησης από τις συντάξιμες αποδοχές της πρώτης αναιρεσίβλητης- αιτούσας των ποσών που καθορίστηκαν καταβλητέα στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων με τη ρύθμιση του άρθρου 8 του Ν. 3869/2010. Η αναιρεσιβαλλόμενη, όπως προεκτέθηκε, περιέλαβε στο διατακτικό αυτής, διάταξη με την οποία επί λέξει "αίρει την όποια παρακράτηση γίνεται στη σύνταξη της αιτούσας", δηλαδή απαγόρευσε στο αναιρεσείον να προβαίνει στη μηνιαία παρακράτηση οποιουδήποτε ποσού από την σύνταξη της πρώτης αναιρεσίβλητης.

Κρίνοντας, όμως, έτσι το ανωτέρω Δικαστήριο, έσφαλε καθόσον παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 62 του Ν. 2214/1994, 25 του Ν. 3869/2010 και των άρθρων 455, 460, 461 ΑΚ. Ειδικότερα, απαγορεύοντας η αναιρεσιβαλλομένη στο αναιρεσείον να προβαίνει στη μηνιαία παρακράτηση οποιουδήποτε ποσού από τη μηνιαία σύνταξη της πρώτης αναιρεσίβλητης, παρέβη τις προαναφερόμενες διατάξεις, σύμφωνα με τις οποίες η εκχώρηση προς το αναιρεσείον μέρους των αποδοχών του δανειολήπτη παραμένει ισχυρή και μετά την αναπροσαρμογή της μηνιαίας παρακράτησης από το Δικαστήριο κατ' άρθρο 8 του Ν. 3869/2010.

Κατά την προεκτεθείσα μείζονα σκέψη, η παρακράτηση θα ισχύει, πλέον, για το ποσό, που θα ορισθεί με βάση τις οικονομικές δυνατότητες της οφειλέτιδας (πρώτης αναιρεσίβλητης). Κατά συνέπεια ο σχετικός, εκτιμώμενος από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ (και όχι και τον αριθμό 6 του 560 ΚΠολΔ) , δεύτερος λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η υπ' αριθ.84/2022 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, ήτοι κατά τη διάταξη με την οποία έγινε άρση της παρακράτησης από το αναιρεσείον οποιουδήποτε ποσού από την σύνταξη της πρώτης αναιρεσίβλητης.

Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 εδ. α ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015 "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να τη δικάσει, αν κατά την κρίση του, δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση" (ΑΠ 1315/2023, ΑΠ 1033/2018, ΑΠ 51/2016, ΑΠ 292/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση, ενόψει των ανωτέρω, καθίσταται σαφές ότι δεν απαιτείται περαιτέρω διευκρίνιση, εφόσον η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας αναιρείται μόνον ως προς την προαναφερόμενη διάταξη, και επομένως πρέπει η υπόθεση να κρατηθεί και να δικασθεί από το παρόν Δικαστήριο και να απαλειφθεί από το διατακτικό της η άρση της παρακράτησης από την σύνταξη της πρώτης αναιρεσίβλητης, ώστε να παρακρατείται υπέρ του αναιρεσείοντος το ποσό των 30,36 ευρώ μηνιαίως. Διάταξη περί παραβόλου δεν ορίζεται, διότι το αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ. δεν βαρύνεται με τέτοια υποχρέωση, κατ'άρθρο 28 παρ.4 του Ν.2579/1998 (ΑΠ 1784/2023, ΑΠ 606/2023, ΑΠ 1047/2021). Στην παρούσα απόφαση δεν περιλαμβάνεται διάταξη για δικαστικά έξοδα κατά το άρθρο 746 ΚΠολΔ, έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδ. ε' του Ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση, που προβλέπει το άρθρο 8, παρ. 6, εδάφ. β' του πιο πάνω Ν. 3869/2010, κατά το οποίο "...Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΑΠ 1674/2023, ΑΠ 606/2023, ΑΠ 420/2023, ΑΠ 144/2023).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθμ. 84/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, ως προς την αναφερόμενη στο σκεπτικό διάταξή της.

Κρατεί και δικάζει.

Απαλείφει από το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης τη διάταξη "ΑΙΡΕΙ την όποια παρακράτηση γίνεται στη σύνταξη της αιτούσας".

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Απριλίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία καθώς και της αρχαιοτέρας Αρεοπαγίτου ο β' αρχαιότερος της Συνθέσεως Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Σεπτεμβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ